KiÕn thøc: - Học sinh cảm nhận được những hồi tưởng về không khí của ngày hội tựu trường và tâm trạng, cảm xúc, ấn tượng của nhân vật tôi.. Thái độ : - Giáo dục HS tình cảm nâng niu trân[r]
Trang 1Tuần 1- Tiết 1
Soạn ngày 20/8/2011
Bài 1 Văn bản: Tôi đi học
-Thanh
Tịnh-A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích "Tôi đi học".
- Nghệ thuật miêu tả tâm lý trẻ nhỏ ở tuổi đến () trong một văn bản tự sự qua ngòi bút Thanh Tịnh
2 Kĩ năng:
- Đọc- hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Trình bày suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thân
3 Thái độ:
- Giáo dục HS biết rung động, cảm xúc với những kỉ niệm thời học trò và biết trân trọng, ghi nhớ những kỉ niệm ấy
B Chuẩn bị:
- Giáo viên: Chuẩn bị kiến thức, soạn giáo án,đọc ( liệu tham khảo
bài (D ở nhà
C Phương pháp:
- Sử dụng kỹ thuật động não: nêu câu hỏi, liệt kê các ý kiến phát biểu, phân loại và làm sáng tỏ ý kiến
D Tiến trình các hoạt động dạy- học
* ổn định lớp
* Kiểm tra bài cũ.
Kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh
* Bài mới.
Hoạt động của thầy Hoạt động
của trò
Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Khởi động:
- Mục tiêu: Tạo tâm thế cho học sinh trong giờ học
- Giáo viên giới
thiệu bài - Học sinh nghe Trong cuộc đời mỗi con () những kỉ niệm
Đặc biệt là những kỉ niệm về buổi đến () đầu tiên:
Ngày đầu tiên đi học
Mẹ dắt tay đến trường
Em vừa đi vừa khóc
Mẹ dỗ dành bên em.
(Viễn Phương)
Truyện ngắn Tôi đi học đã diễn tả những kỉ
niệm mơn man, bâng khuâng của một thời thơ ấy
Trang 2Hoạt động 2: Giới thiệu chung
- Mục tiêu: + Học sinh nắm (V những nét cơ bản về tác giả Thanh Tịnh và xuất
xứ văn bản "Tôi đi học"
? Bằng sự hiểu biết cỏ nhõn và
qua việc soạn bài, hóy giới thiệu
về tỏc giả Thanh Tịnh?
-Bổ sung, giới thiệu thêm
? Xuất xứ của vbản Tôi đi học?
GV bổ sung thêm: “TĐH” là một
tác phẩm tiêu biểu cho giọng văn
nhẹ nhàng mà thấm sâu mang lại
vừa ngọt ngào quyến luyến
Nghe, trả lời
Cá nhân trả
lời
I Giới thiệu chung.
1 Tác giả:
- Thanh tịnh(1911-1988)
- Tỏc phẩm mang văn phong đằm thắm, ờm dịu, trong trẻo
- Ông là tác giả của nhiều tập truyện ngắn, tập thơ; trong đó
nổi tiếng nhất là tập Quê mẹ (truyện ngắn) và Đi từ giữa một
mùa sen (truyện thơ)
2 V ăn bản:
- Tôi đi học in trong tập Quê
mẹ, xuất bản năm 1941
Hoạt động 3: Đọc - hiểu văn bản
- Mục tiêu: +Thông qua hoạt động giúp HS có kĩ năng đọc, trình bày sự việc trong
đoạn trích
+ Giúp học sinh cảm nhận (V tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” ở buổi tựu () đầu tiên trong đời, học sinh thấy (V ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ, gợi ?( vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh
- Y/c đọc: giọng chậm, dịu, hơi
buồn, sâu lắng
- GV đọc mẫu một đoạn
- GV nhận xét, uốn nắn cách đọc
của HS
? Trong các chú thích nêu ở SGk
hiểu cần (V giải đáp?
? Nội dung xuyên suốt trong
vbản Tôi đi học là gì?
- GV nhận xét, bổ sung
? Văn bản này thuộc kiểu văn
- Nghe, đọc
3 - 4 HS nối nhau đọc toàn bài một lần
- Lớp nhận xét
- HS tự bộc lộ
- Nghe, trả lời
Cá nhân trả
II Đọc - hiểu văn bản
1 Đọc và tìm hiểu chú thích
- VD: chú thích 2 (Ông đốc: ở
đây là ông hiệu (% i
2 Đề tài của văn bản
- Toàn bộ tác phẩm là “những
kỉ niệm mơn man của buổi tựu
() c qua hổi (% của nhân vật “tôi”
3 Tìm hiểu thể loại và bố cục
- Văn biểu cảm vì toàn truyện
Trang 3bản nào? Vì sao?
? Kỉ niệm ngày đầu tiên đến
() của “tôi” (V kể theo
trình tự không gian và thời gian
nào? 1(K ứng với trình tự ấy là
các đoạn nào của văn bản?
->nhận xét, bổ sung
?Em hãy nêu những hoàn cảnh và
thời điểm khiến tác giả nhớ về
buổi tựu () đầu tiên của
mình
?Vì sao vào thời điểm đó tác giả
lại nhớ về buổi tựu () đầu
tiên của mình
?Tâm trạng của nhân vật tôi khi
nhớ về những kỉ niệm buổi tựu
?Để diễn tả tâm trạng đó tác giả
nào? Em hãy phân tích giá trị
biểu cảm của những từ ngữ đó
lời
nghe, trả lời
- Đọc, trả lời
- Suy ngẫm, trả lời
- Đọc, tìm, suy ngẫm, trả
lời
là cảm xúc tâm trạng của nhân vật “tôi” trong buổi tựu ()
đầu tiên (Ngoài ra còn có các yếu tố tự sự, miêu tả)
+ Cảm nhận của “tôi” trên
() tới truờng: “Buổi mai hôm ấy trên ngọn núi”
+ Cảm nhận của “tôi” lúc ở sân
() 3 b1(D sân
+ Cảm nhận của “tôi” trong lớp học: đoạn còn lại
=> Bài văn là những cảm nhận của tác giả trên () tới
() lúc ở sân () và trong lớp học
4-Phân tích.
a-Khơi nguồn nỗi nhớ.
-Thời điểm: Cuối thu -Cảnh thiên nhiên: Lá ngoài
() rụng nhiều, mây bàng bạc
-Cảnh sinh hoạt: Mấy em nhỏ cùng mẹ tới ()
=>Thời điểm khai giảng hàng năm
-Tâm trạng: Náo nức; mơn man; ( bừng; rộn rã
Cảm xúc chân thực, cụ thể góp phần rút ngắn khoảng cách thời gian giữa quá khứ và hiện tại
* Củng cố
?Hãy nêu những nét chính về nhà văn Thanh Tịnh và văn bản “Tôi đi học” của ông
?Em hãy kể một lỉ niệm đẹp về buổi tựu () đầu tiên của bản thân
* Hướng dẫn học bài
- Học kĩ bài cũ, kể tóm tắt lại văn bản
-Soạn tiếp phần còn lại của văn bản( Tâm trạng của nhân vật tôi theo những dòng hồi (% về buổi tựu () đầu tiên)
Trang 4
Tuần 1- Tiết 2
Soạn ngày 20/8/2011
Bài 1 Văn bản: Tôi đi học
-Thanh
tiếp theo
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- Học sinh cảm nhận (V những hồi (% về không khí của ngày hội tựu ()
và tâm trạng, cảm xúc, ấn (V của nhân vật tôi
- Thấy (V nghệ thuật miêu tả tâm lý tinh tế chân thực với giọng điệu trữ tình trong sáng và ngôn ngữ giàu yếu tố biểu cảm của tác giả
2 Kĩ năng:
- Phát hiện, phân tích, trình bày suy nghĩ, tình cảm về sự việc
3 Thái độ :
- Giáo dục HS tình cảm nâng niu trân trọng những kĩ niệm đẹp
B Chuẩn bị.
- Giáo viên: Chuẩn bị kiến thức, soạn giáo án,đọc ( liệu tham khảo
- Học sinh: Đọc kỹ văn bản, nắm chắc các sự việc trong văn bản, soạn bài
C Phương pháp:
- Sử dụng kỹ thuật động não: nêu câu hỏi, liệt kê các ý kiến phát biểu, phân loại
và làm sáng tỏ ý kiến
D Tiến trình các ,(D dạy và học:
* ổn định lớp
* Kiểm tra bài cũ:
? Em hãy trình bày những hiểu biết của em về nhà văn Thanh Tịnh và tác phẩm “ Tôi đi học”
? Điều gì khiến nhân vật tôi có những liên (% về ngày đầu tiên đi học của mình?
Giáo viên nhận xét, cho điểm
* Bài mới:
Hoạt động của thầy Hoạt động
của trò
Nội dung cần đạt
?Khi nhớ về những kỉ niệm buổỉ
tựu () đầu tiên những cảm xúc
thế nào
? Những hình ảnh, chi tiết nào
trong văn bản cho ta biết (V tâm
trạng của chú bé khi cùng mẹ tới
- Đọc, trả
lời
II Đọc hiểu văn bản(tiếp).
4 Phân tích (tiếp):
b-Tâm trạng của nhân vật tôi khi cùng mẹ trên đường tới trường.
- “Những cảm giác trong sáng
ấy lại nảy nở như mấy cành hoa tươi mỉm cười…”
- “Buổi mai hôm ấy …mẹ tôi lắm tay tôi …Con () này tôi
đã quen đi lại lắm lần…vì
chính lòng tôi đang có sự thay
Trang 5? Từ những chi tiết đó, em có cảm
nhận gì về tâm trạng của nhân vật
tôi trong ngày hội tựu ()
?Trong đoạn văn này tác giả sử
dụng nghệ thuật gì.Em có nhận xét
gì về nghệ thuật này
*Tâm trạng của cậu bé lần đầu tiên
đến () -> Có sự thay đổi lớn
? Cảnh (D sân () làng Mĩ
Lí !( lại trong tâm trí tác giả có gì
nổi bật?
? Cảm nhận của “tôi” về ngôi
() lúc này có gì khác với cảm
học?
? Khi tả những học trò nhỏ tuổi
lần đầu đến () tác giả dùng
hình ảnh so sánh nào?
*? Những hình ảnh ấy có ý nghĩa
gì?
- Suy nghĩ, trả lời
- Thảo luận cặp, trả lời
HS theo dõi
đoạn văn bản: b1(D
sân () làng rộn ràng trong các lớp”
trả lời
- Đọc, trả
lời
- Suy nghĩ, trả lời
HS theo dõi
đổi lớn :hôm nay tôi đi học”
- Trong chiếc áo vải thấy
mình trang trọng và đứng đắn.
- “Tôi có ý nghĩ …!(D ngang trên ngọn núi …”
-> Đó là tâm trạng náo nức, vui
vẻ nhưng cũng rất trang trọng.
Cách kể chuyện nhẹ nhàng ,
nghệ thuật miêu tả những cảm giác bằng những lời văn giàu
chất thơ , hình ảnh so sánh đầy
thơ mộng cho thấy sự thay đổi lớn trong “tôi”
c-Tâm trạng và cảm giác của nhân vật tôi khi trên sân trường và khi nghe thấy tên mình.
* Khi đứng giữa sân trường
- Rất đông () (Trước sân trường làng Mĩ Lí dày đặc cả nguời)
- () nào cũng đẹp (Người nào quần áo cũng sạch sẽ, gương mặt vui tươi và sáng sủa)
- Lúc này ngôi () (V so sánh với đình làng - nơi thờ cúng tế lễ, nơi thiêng liêng cất giấu những điều bí ẩn => sự trang nghiêm của ngôi ()
- Họ như con chim non đứng bên bờ tổ, nhìn quãng trời rộng muốn bay, nhưng còn ngập ngừng e sợ.
- Miêu tả sinh động hình ảnh và tâm trạng các em nhỏ lần đầu tới ()
- Đề cao sức hấp dẫn của nhà
()
- Thể hiện khát vọng bay bổng của tác giả với () học
Trang 6? Cho biết cảm nhận của “tôi” khi
nghe ông đốc gọi tên vào lớp?
?Em có nhận xét gì về cách miêu
tả tâm trạng của nhân vật tôi
? Tại sao lúc này cảm giác hồi
vậy?
? Em nghĩ gì về tiếng khóc của
các cậu học trò bé nhỏ khi sắp
hàng để vào lớp?
dây chuyền, rất tự nhiên, rất ngây
thơ và giàu ý nghĩa Nó vừa là sự e
sợ (D một thử thách vừa là một
niềm quyết tâm để ,(D vào một
thế giới khác lạ mà đầy hấp dẫn
? Hãy nhớ và kể lại cảm xúc của
chính mình vào lúc này, trong
bạn nhỏ kia?
? Những cảm giác mà nhân vật
“tôi” nhận (V khi vào lớp học là
gì?
? Hãy lí giải những cảm giác đó
đoạn: “Ông
đốc càng lúng túng hơn” Trả
lời
- Suy nghĩ, trả lời
HS theo dõi
đoạn: “Ông
đốc đẩy cặp kính
trắng…chút nào hết”
Trả lời
- HS tự bộc lộ
HS theo dõi
đoạn: “Một
lạ Tôi đi học”
Trả lời
* Khi ông đốc gọi tên vào lớp
ngừng đập” đến “quên cả mẹ tôi
đứng sau tôi”, và khi nghe gọi
đến tên “tôi tự nhiên giật mình
và lúng túng”
- Cảm thấy mình và các bạn
(V mọi () ngắm nhìn nhiều hơn => đã lúng túng lại càng lúng túng hơn
->Dùng lối so sánh , từ ngữ miêu tả tâm trạng chính xác cảm xúc của nhân vật.
- Vì đây là một giờ phút hệ trọng khi “tôi” chính thức trở thành HS của ()
* Khi phải rời bàn tay mẹ cùng các bạn đi vào lớp
+ Khóc một phần vì lo sợ (do phải tách rời () thân để ,(D vào môi () hoàn toàn mới lạ), một phần vì sung (D (lần
đầu (V tự mình học tập) + Đó là những giọt (D mắt báo hiệu sự (% thành, những giọt (D mắt ngoan chứ không
(D
* Khi ngồi trong lớp học
cảm thấy sự xa lạ chút nào”
- Cảm giác lạ lẫm vì lần đầu
Trang 7của nhân vật “tôi”?
*?Những chi tiết đó nói thêm điều
gì về nhân vật “tôi”?
?Dòng chữ tôi đi học kết thúc
truyện có ý nghĩa gì
*?Em có nhận xét gì về thái độ cử
chỉ của những () lớn (Ông
đốc;thầy giáo;phụ huynh )đối với
các em lần đầu tiên đi học
?Qua hình ảnh,cử chỉ và tấm lòng
của () lớn đối với các em nhỏ
em cảm nhận (V gì
? Cho biết những nét đặc sắc về
nghệ thuật của truyện ngắn này?
? Truyện đã thể hiện ý nghĩa gì?
- Theo dõi vào đoạn:
“Một con chim
liệng
đánh vần
đọc”
- Thảo luận cặp, trả lời
- Suy nghĩ, trả lời
- Trả lời
- Trả lời câu hỏi
(V vào lớp học, một môi
() sạch sẽ, ngay ngắn
- Không cảm thấy sự xa lạ với
bàn ghế và bạn bè vì bắt đầu ý thức (V
- Một chút buồn khi từ giã tuổi thơ
- Bắt đầu (% thành trong nhận thức và việc học hành của bản thân
=> Đây là phút sang trang của một tâm hồn trẻ dại, tạm biệt thế giới ấu thơ chỉ biết nô đùa, nghịch ngợm để ,(D vào thế giới tuổi học trò
- Cách kết thúc truyện tự nhiên bất ngờ Dòng chữ “Tôi đi học” vừa khép lại bài văn và mở ra một thế giới mới Dòng chữ gợi cho ta hồi nhớ lại buổi thiếu thời, thể hiện chủ đề truyện
-Ông đốc: Từ tốn, bao dung
-Thày giáo trẻ: Vui tính, giàu
-Phụ huynh: Chu đáo, trân trọng ngày khai ()
Trách nhiệm, tấm lòng của gia đình nhà () đối với thế
hệ trẻ (K lai
5 Tổng kết
- Nghệ thuật miêu tả tinh tế, chân thực diễn biến tâm trạng của ngày
đầu tiên đi học
- Sử dụng ngôn ngữ giàu yếu tố biểu cảm, hình ảnh so sánh độc
đáo ghi lại dòng liên (% hồi
(% của nhân vật tôi
- Giọng điệu trữ tình, trong sáng -> Buổi tựu () đầu tiên sẽ mãi không thể nào quên trong
Trang 8? Tình cảm nào (V khơi gợi và bồi
đắp khi em đọc truyện Tôi đi học? - HS bộc lộ
nhà văn Thanh Tịnh
Hoạt động 4: Luyện tập
- Mục tiêu: Học sinh vận dụng kiến thức hiểu biết vào làm bài tập
- A(D dẫn HS biết tổng hợp,
khái quát lại dòng cảm xúc, tâm
trạng của nhân vật tôi thành các
,(D theo trình tự thời gian Chú ý
chỉ ra sự kết hợp hài hoà giữa biểu
cảm, miêu tả và tự sự
- A(D dẫn cách viết bài văn
ngắn ghi lại ấn (V của mình ở
buổi tựu () đầu tiên Chú ý
trình bày có cảm xúc các ấn (V
riêng
- Đọc yêu cầu bài tập
- Học sinh khái quát
- Thực hiện
ở nhà
II Luyện tập.
1 Bài tập 1:
- Cảm xúc của nhân vật tôi bắt
đầu từ thời điểm hiện tại trở về quá khứ Từ con () tới
() đến sân () rồi vào lớp học ở mỗi thời gian, không gian tác giả đều kết hợp tự sự, miêu tả và biểu cảm
2 Bài tập 2:
- Bài văn ngắn ghi lại ấn (V của bản thân trong lần khai giảng đầu tiên
* Củng cố:
- Em học tập (V gì rừ nghệ thuật kể chuyện của nhà văn Thanh Tịnh?
- Trong các tiết học Âm nhạc các em đã (V học những bài hát nào về ngày đầu tiên đi học? Em hãy hát bài hát đó cho cả lớp cùng nghe?
* Hướng dẫn về nhà:
- Đọc kỹ văn bản, nắm chắc nội dung và nghệ thuật của văn bản
- Làm bài tập 2- phần luyện tập:
- Soạn bài: Cấp độ khái quát nghĩa của từ
... nét nhà văn Thanh Tịnh văn ? ?Tôi học? ?? ông?Em kể lỉ niệm đẹp buổi tựu () thân
* Hướng dẫn học
- Học kĩ cũ, kể tóm tắt lại văn
-Soạn tiếp phần cịn lại văn bản(... Em học tập (V rừ nghệ thuật kể chuyện nhà văn Thanh Tịnh?
- Trong tiết học Âm nhạc em (V học hát ngày học? Em hát hát cho lớp nghe?
* Hướng dẫn nhà:
- Đọc kỹ văn. .. 4
Tuần 1- Tiết 2
Soạn ngày 20 /8/ 2011
Bài Văn bản: Tôi học< /b>
-Thanh