Giáo án môn Ngữ văn 6 - Tiết 33 đến tiết 48

Kiến thức: - Năm được đặc điểm và ý nghĩa của ngôi kể trong văn tự sự ngôi thứ nhất vµ ng«i thø ba.... Lª Duy Thanh.[r]

Ngày soạn: /10/2010 Ngày dạy: /10/2010

Tuần 9 Tiết 33

:

1 Kiến thức:

nhất và ngôi thứ ba)

- Khái niệm ngôi kể trong văn tự sự

-Phân biệt ngôi kể thứ ba và ngôi kể thứ nhất

- Đặc điểm riêng của mỗi ngôi kể

2 Kỹ năng:

-Lựa chọn và thay đổi ngôi kể thích hợp trong VBTS

-Vận dụng ngôi kể vào đọc-hiểu VBTS

3 Thái độ:

Có ý thức học tập

B Chuẩn bị:

- Giáo viên: + Soạn bài

+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn

+ Bảng phụ viết bài tập

- Học sinh: + Soạn bài

C Các bước lên lớp:

1 ổn định tổ chức.

2 Kiểm tra bài cũ: Trình bày đoạn văn tự giói thiệu về mình?

3 Bài mới

Hoạt động 1* Giới thiệu bài

Ngôi kể trong văn tự sự là yếu tố hết sức quan trọng Có mấy ngôi kể, vai trò của từng ngôi kể ra sao? Bài học hôm nay giúp các em hiểu điều đó.

của ngôi kể trong văn tự sự:

- Khi em kể chuyện cho các bạn

nghe một câu chuyện nào đó,

nghĩa là em đã thực hiện hành

động gì?

- HS trả lời

- Khi kể chuyện ta đã thực hiện hành động giao tiếp bằng ngôn ngữ

1 Ngôi kể:

- Trong quá trình giao tiếp với

T khác, em T  hô

 thế nào?

- Từ  hô: tớ, mình, tôi, cháu, em

- Khi kể cho các bạn nghe câu

chuyện Thạch Sanh em có 

tôi nữa không?

* GV:  vậy, trong quá trình

đích của mình, em đã lựa chọn

vị trí sao cho phù hợp Việc lựa

chọn vị trí để kể T ta gọi là

lựa chọn ngôi kể

- Vậy em hiểu ngôi kể là gì?

*Ghi nhớ 1 - SGK tr89

GV treo bảng phụ

- Đọc đoạn văn 1 SGK?

- T kể là ai? T kể có

xuất hiện trong đoạn truyện

không?

- T kể đã gọi các nhân vật

trong truyện  thế nào?

* GV: Cách kể  vậy là kể

theo ngôi thứ ba

- Vậy em hiểu thế nào là kể theo

ngôi thứ ba?

- Kể theo ngôi thứ ba là T

kể đóng vai trò chứng kiến,

quan sát mọi sự việc xáy ra vậy

kể  thế có C điểm gì?

- HS đọc đoạn văn

- HS trả lời

* Đoạn văn 1:

- T kể chuyện là tác giả

dân gian,không xuất hiện trong câu chuyện

- T kể đã gọi tên các nhân vật trong truyện bằng tên gọi

- HS trao đổi cặp trong 1 phút

2 Vai trò của ngôi kể:

* ngôi thứ ba

- Kể theo ngôi thứ ba

là T kể dấu mình

đi, gọi các nhân vật bằng chính tên gọi của chúng

- Cách kể này mang tính khách quan có thể kể linh hoạt, tự

do, mọi việc xảy ra

- Đọc đoạn văn 2

- Đoạn 2 kể theo ngôi nào? làm

sao em nhận ra điều đó?

- Khi  hô  vậy, T kể

- Vai trò của ngôi kể thứ nhất?

- Theo em, nhân vật tôi trong

đoạn văn là ai?

- HS đọc

- HS trả lời

* Đoạn văn 2:

- Đoạn văn kể theo ngôi thứ nhất  "tôi"

- Khi  hô  vậy T

kể sẽ trực tiếp kể ra những

điều mình nghe, mình thấy, mìn trải qua, trực tiếp nói mình

- HS trao đổi cặp trong 1phút

- HS trả lời

- Là Dế Mèn

- Nhân vật tôi trong đoạn trích

"Tôi đi học" của Thanh Tịnh là

ai?

- Vậy em thấy khi chọn ngôi kể

thứ nhất để kể sẽ có mấy )T

hợp xảy ra? đó là những )T

hợp nào?

- Đọc phần ghi nhớ SGK?

- Là tác giả

- HS đọc

* Ngôi thứ nhất:

+ Tôi có thể là chính tác giả

+ Tôi có khi là nhân vật trong truyện

*Ghi nhớ: SGK - tr89

- Đọc yêu cầu của bài tập

- ở bài tập này, em sẽ thay đổi

ngôi kể  thế nào?

- Thay đổi  vậy, em thấy

đoạn mới có gì khác với đoạn

cũ?

- HS đọc Thay ngôi kể và nhận xét

- HS trả lời cá nhân

Bài tập 1:

- Thay tất cả các từ

"tôi" bằng từ "Dế Mèn" hoặc từ "Mèn"

- Ta thấy đoạn văn mới nhiều tính khách quan  đang xảy ra

- Đọc và thực hiện yêu cầu của

bài tập 3

- xác định ngôi kể trong truyện

Cây bút thần?

- HS đọc

- HS trả lời Bài tập 3:Truyện cây bút thần

kể theo ngôi thứ ba vì không có nhân vật nào  tôi trong truyện

- Vì sao trong các truyện cổ tích,

truyền thuyết T ta hay kể

chuyện theo ngôi thứ ba?

- HS trả lời

- Giữ không khí truyền thuyết, cổ tích

- Giữ khách quan rõ rệt giữa

T kể và các nhân vật trong truyện

Bài tập 4: Kể theo ngôi thứ ba vì:

Hoạt động 4 4.Củng cố:

?Nhắc lại 2 ghi nhớ

5 Hướng dẫn học tập:

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện bài tập

- Kể lại truyện Thạch sanh bằng ngôi kể thứ nhất Thạch Sanh

************************************************************

Ngày soạn: /10/2010 Ngày dạy: /10/2010

Tiết 34 + 35 Hướng dẫn đọc thêm

Văn bản

A Mục tiêu bài học: Học xong văn bản này,học sinh:

- 1 Kiến thức:

vàng

-truyện

-NV, SK,

- Sự lặp lại tăng tiến của các tình tiết, sự đối lập của các nv, sự xuất hiện của các yếu tố

f  hoang T/

2 Kỹ năng:

-Đọc-hiểu văn bản truyện cổ tích

3 Thái độ:

-Biết phê phán thói tham lam độc ác

B Chuẩn bị:

+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn

+ Tranh ảnh

C Các bước lên lớp:

1 ổn định tổ chức.

2 Kiểm tra bài cũ: Nêu ý nghĩa của chi tiết thần cho ML cây bút?

3 Bài mới

HĐ 1 * Giới thiệu bài: 56 có một ông già với vợ

ở bên bờ biển cả xanh xanh

Xác xơ một túp lều tranh

Băm ba năm trọn một mình bơ vơ

Chồng chuyên đi quăng chài thả 61

Vợ ở nhà kéo sợi xe dây

Đó là những câu thơ mở đầu truyện cổ tích của nhà thơ Nga vĩ đại Pukin “Ông lão

đánh cá và con cá vàng”viết lại =205 câu.Truyện đã ,68 Vũ Đình Liên,Lê Trí Viễn dịch ra văn xuôi bằng tiếng Pháp.

- Yêu cầu HS đọc

- Nhận xét về cách đọc - 4 HS đọc phân vai

? Bức tranh SGK - Tr95

minh hoạ cho cảnh nào?

Dựa vào bức tranh, kể kết

thúc câu chuyện bằng ngôi

kể thứ nhất?

? - Tóm tắt các sự việc

chính?

- 2 em tóm tắt các sự việc chính

Các sự việc chính:

- Hoàn cảnh sống của hai vợ chồng ông lão đánh cá

- Mụ vợ biết chuyện bắt ông lão thực hiện yêu cầu của mụ vợ:

+ Lần 1: đòi máng lợn mới

+ Lần 2: đòi ngôi nhà mới

+ Lần 3: đoì làm nhất phẩm phu nhân

+ Lần 4: đòi làm nữ hoàng

+ Lần 5: đòi làm long "q

- Gia đinh ông lão trở về cuộc sống  cũ

- Văn bản có gì khác với

các văn bản truyện cổ tích

mà em đã học?

- Nêu hiểu biết của em về

Pu-skin?

- GV cho HS xem ảnh tác

giả

- Tìm hiểu chú thích?

- Nêu bố cục của bài?

Truyện có mấy nhân vật,

nhân vật nào là chính? nhân

vật nào là phụ?

- HS trả lời: đây là truyện cổ

thi hào Nga viết lại bằng 205 câu thơ và Vũ Đình Liên, Lê Trí Viễn dịch qua văn bản tiếng Pháp

- HS xem ảnh tác giả

-HS trả lời Chú thích: 2,5,7,9

Bố cục và nhân vật:

+ Mở truyện từ dầu đến kéo sợi +Thân truyện tiếp dến ý mụ + Kết truyện còn lại

Thể loại:Truyện cổ tích

-Ngôi kể ;thứ 3

- Bố cục: chia 3 đoạn:

- Nhân vật: 4 nhân vật:

ông lão, mụ vợ cá vàng, biển cả

- Nhân vật chính: Mụ vợ

- Trong truyện, em thấy

ông lão là một T 

thế nào?

- Trong truyện, mấy lần

ông lão ra biển gặp cá

vàng?

- HS trả lời

- tự bằng lòng với cuộc sống hiện tại

- Trong truyện 5 lần ông lão ra biển gặp cá vàng

1 Nhân vật ông lão:

- Ông lão là một  dân nghèo khổ

- Chăm chỉ làm ăn, Rq thiện, nhân hậu, rộng R

- Việc kể lại những lần ông

lão ra biểm gặp cá vàng là

việc lặp lại có chủ ý? em

hãy nêu tác dụng của biện

pháp NT này? - HS trao đổi cặp trong 1 phút

- Sự lặp lại không phải nguyên

xi mà có sự thay đổi, tăng tiến

Vì vậy, mỗi lần lặp lại là mỗi lần có chi tiết mới xuất hiện

Đây là sự lặp lại tăng tiến

 Tác giả dùng biện pháp lặp lại có chủ ý: _ Tạo nên tình huống gây sự hồi hộp cho

T nghe

- Qua các lần lặp lại, tính cách, nhân vật và chủ đề câu chuyện

Tiết 2:

- Em có nhận xét chung gì

về tính cách của nhân vật

này?

- Em hãy tìm những chi tiết

thể hiện tính tham lam của

mụ vợ?

2 Nhân vật mụ vợ ông lão đánh cá:

- Tính cách: tham lam

và bội bạc

a Sự tham lam của mụ

vợ ông lão:

- Em có nhận xét gì về lòng

tham của mụ vợ?

-đúng  câu thành ngữ:

- HS trả lời

- Lần 1: đòi cái máng lợn ăn mới

- Lần 2: đòi toà nhà đẹp

- Lần 3: đòi làm nhất phẩm phu nhân

- Lần 4: đòi làm nữ hoàng

- Lần 5: đòi làm long "q/

 Lòng tham của mụ

vợ tăng lên rất nhanh từ thấp đến cao Đi từ vật chất đến địa vị: từ địa

vị có trong thực tế đến

địa vị f / Đó

là lòng tham vô độ, không giới hạn

b Sự độc ác, bội bạc của mụ:

* Với chồng:

- Sự bội bạc của mụ với

chồng tăng lên  thế

nào?

- Lần 1: mắng chồng: đồ ngốc

- Lần 2: quát to đồ ngốc

mặt

- Lần 4: nổi trận lôi đình, tát vào mặt ông lão, gọi chồng là mày, đuổi ông lão đi

- Lần 5: nổi cơn thịnh nộ

xử của mụ với chồng ngày càng tăng khi nhu cầu về vật chất và địa

vị ngày càng đáp ứng

* GV: Chỉ vì lòng tham mà tình nghĩa vợ chồng không còn, ngay cả tình 6; cũng không có nốt Ông lão là ân nhân mà mụ "cạn tàu ráo máng" "trở mặt 6 trở bàn tay" Lúc đầu quan hệ của ông lão với mụ là quan hệ vợ chồng về sau là quan hệ chủ tớ.

- Không chỉ bội bạc với

chồng, mụ còn bội bạc với

ai? hãy tìm các chi tiết?

- Khi nào thì sự bội bạc của

mụ lên tới tột cùng? - Đòi làm long "q để bắt cá vàng phải hầu hạ, làm theo ý

muốn của mụ

* Với cá vàng:

 Khi lòng tham của

mụ lên tới tột đỉnh thì

sự bội bạc của mụ cũng vô độ

* GV bình: Cá vàng là ân nhân của mụ thế 6 lòng tham vô độ, mù quáng của mụ dẫn đến chỗ đòi hỏi quá quắt và trơ trẽn Lòng tham đó đã biến mụ thành kẻ vô ơn, bạc bẽo Đây là một sự bội bạc không thể ngờ và không thể chấp nhận ,68

- Mụ vợ tuy là T LĐ

nghèo khổ  mu lại

mang trong mình bản chất

của giai cấp nào?

- HS trả lời

- Tóm lại: mụ vợ là gia cấp cần

lao  mụ lại mang trong mình bản chất của giai cấp bóc lột, thống trị, tham ác,tìm mọi

* GV kết: Qua nhân vật mụ vợ Pu-skin muốn chứng minh rằng cái xấu, cái ác, bội bạc

,68 lên ngôi khi có thêm bạn đồng minh, ,68 tiếp tay bởi sự nhu 68" dễ mềm lòng, thoả mãn, cam chịu.

3 Hai nhân vật cá vàng và biển cả:

a Biển cả:

- Mỗi lần ông lão ra biển,

cảnh biển thay đổi  thế

nào? Vì sao?

Biển có tham gia vào câu

chuyện không?

- Lần 1: biển gợn sóng êm ả

- Lần 2: biển xanh đã nổi sóng

- Lần 3: biển xanh nổi sóng dữ

dội

- Lần 4: biển nổi sóng mù mịt

- Lần 5: một cơn giông tố kinh khủng kéo đến, biển nổi sóng

ầm ầm

- Biển cũng tham gia vào câu chuyện: biển cả hiền từ, bao dung , thanh bình  biển cả

thói ác, thói xấu của T đời

 Hình ảnh biển mang ý nghĩa ẩn dụ -biển cả cũng biết giận

thói xấu của T đời

- Cá vàng trừng trị mụ 

thế nào?

- Cá vàng trừng trị mụ vì tội

gì? Cá vàng  )

cho gì?

HS trả lời

- Cá vàng trừng trị mụ bằng cách: thu về những gì mà cá

vàng đã cho, % mụ trở về với cảnh nghèo đói  %/

* Cá vàng:

- Cá vàng trừng trị mụ

ở cả hai tội: tham lam

và độc ác

 Sự trừng trị của cá vàng là sự trừng trị của công lí và đạo lí mà nhân dân ta là T thực hiện

- Truyện kết thúc  thế

nào? Đó có phải là phần kết

thúc có hậu không? Nêu ý

nghĩa?

- HS trao đổi cặp trong 1 phút

- Kết thúc truyện nói lên 61 mơ về sự công bằng của nhân dân ta Câu chuyện kết

thúc thật hiền lành Ông lão vẫn thế, chẳng ,68 gì cũng chẳng mất gì, cuộc sống trở

về bình yên Mụ vợ trở về với địa vị vốn có, mọi sự xảy ra 6 một sự tỉnh ngộ sau một

giấc mơ viễn vông Sau cơn bão, mặt biển lại hiền hoà để khép lại câu chuyện 6 một

lời thức tỉnh: hãy sống 6> thiện bằng chính khả năng và sức lực của mình, hãy trân

trọng những tình cảm bình dị mà thiêng liêng.

?Em hãy nhắc lại các biện

pháp nt đặc sắc

?Gọi hs đọc ghi nhớ

-hs khái quát

HĐ 5 +4.Củng cố:

1 Tìm những câu ca dao, tục ngữ ứng với phần kết thúc truyện?

2 Có T cho rằng truyện này nên đặt tên là "Mụ vợ ông lão đánh cá và con cá vàng" ý

kiến của em thế nào?

(Pu-skin đặt tên  vậy là muốn tô đậm dấu ấn của các nhân vật đại diện cho nhân dân )

Hướng dẫn học tập:

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Soạn bài: Thứ tự kể trong văn tự sự

Ngày soạn: /10/2010 Ngày dạy: /10/2010

Tiết 36 : Thứ tự kể trong văn tự sự

A Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức:

và ngôi thứ ba)

- Khái niệm ngôi kể trong văn tự sự

-Phân biệt ngôi kể thứ ba và ngôi kể thứ nhất

- Đặc điểm riêng của mỗi ngôi kể

2 Kỹ năng:

-Lựa chọn và thay đổi ngôi kể thích hợp trong VBTS

-Vận dụng ngôi kể vào đọc-hiểu VBTS

3 Thái độ:

-hiện

Luyện tập kể theo hình thức nhớ lại

B Chuẩn bị:

- Giáo viên: + Soạn bài

+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn

- Học sinh: + Soạn bài

C Các bước lên lớp:

1 ổn định tổ chức.

2 Kiểm tra bài cũ: Cho biết ngôi kể và vai trò của ngôi kể trong văn tự sự?

3 Bài mới

Hoạt động 1* Giới thiệu bài

Thứ tự kể trong văn tự sự cùng với ngôi kể cho ta thấy văn tự sự là một kiểu văn bản mà 6; viết có thể lựa chọn những cách diễn đạt thích hợp để đạt hiệu quả giao tiếp tốt Có thể kể theo thứ tự ra sao? Bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu điều đó?

Hoạt động 2: Tìm hiêủ thứ tự kể trong văn tự sự I Tìm hiểu thứ

tự kể trong văn

tự sự:

- Tóm tắt các sự việc

trong truyện Em bé thông

minh.?

- Các sự việc trong truyện

-Kể theo thứ tự  thế

tạo nên hiệu quả nghệ

thuật gì?

* VD 1: Văn bản Em bé thông minh

- HS trả lời

- Vua sai viên quan cận thần đi tìm

T tài giỏi

- Viên quan gặp hai cha con đang cày ruộng và ra câu đố oái oăm

- Em bé giải đố bằng cách hỏi vặn lại

- Nhà vua quyết định thử tài em bé

- Em bé giải câu đố lần 1 của vua

- Nhà vua thử tài em bé lần 2

- Em bé giải đố bằng cách đó lại vua

Nam bằng cách ra câu đố

- Em bé giải đố bằng trò chơi dân gian

-hs nhận xét-rút ra kết luận

sự việc nào xảy ra sau kể sau

- Nếu ta đảo thứ tự các lần

thử thách của em bé có

hợp lí không?

- Thế nào là kể theo trình

tự tự nhiên?

T của em bé

hs nhận xét

thông minh của em bé

- Ghi nhớ 1

-Cách kể xuôi theo thứ tự tự nhiên

 Kể  thế

T đọc dễ nắm câu chuyện

- Đọc bài văn trong SGK

- Tóm tắt các sự việc

trong văn bản?

-hs Đọc bài văn* VD2: SGk - tr 97

Các sự việc chính

1 Ngỗ bị chó dại cắn rách chân

2 Ngỗ kêu không ai ra cứu

3 Hoàn cảnh xuất thân của Ngỗ

4 Ngỗ đốt đống rạ kêu cháy làm mọi

T f thật

5 Mọi T lo lắng cho ngỗ vì bị chó cắn

ngôi kể nào?

- Trong 5 sự việc, sự

việcnào xảy ra trong hiện

tại? Vì sao em biết điều

- HS trả lời

* Nhận xét:

- Trong 5 sự việc trên, sự việc xảy ra

những sự việc này? Từ

ngữ nào cho em biết điều

đó?

- Kể  vậy có tác dụng

gì?

- Gọi HS đọc ghi nhớ

trong hiện tại:1,2,5

- Sự việc xảy ra trong quá khứ: 4

 Sự việc xảy ra trong hiện tại kể sau

-gây bất ngờ ,tạo sự chú ý

- Từ: một hôm

- Ghi nhớ 2

- HS đọc

theo mạch cảm xúc->gây bất ngờ ,tạo sự chú ý cho

T đọc

* Ghi nhớ: SGk -

Tr 98

- Gọi HS đọc câu chuyện

và trả lời

- HS đọc bài tập

O dẫn hs làm bài

- HS đọc

- HS trả lời

f từ hiện tại về quá khứ

- Truyện kể theo ngôi thứ nhất, nhân vật

 tôi

- Yếu tố hồi f đóng vai trò chủ yếu trong truyện, nó giải thích mối quan hệ thân thiết giữa tôi và Liên

Đề: Kể câu chuyện lần đầu tiên em

-HS làm bài tập

- Có thể dùng ngôi thứ nhất hoặc ngôi thú ba

đâu? đi với ai? thời gian? những sự việc trong chuyến đi? ấn  trong và sau chuyến đi?

Bài 1:

Bài 2:

Lập dàn bài

4.Củng cố:

?Có mấy cách kể chuyện?đó là những cách nào?

?Đọc lại ghi nhớ

5 Hướng dẫn về nhà

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện bài tập

- Lập dàn ý:

a,Kể về một việc tốt mà em đã làm

b,Kể về một lần mắc lỗi

- Chuẩn bị bài viết số 2

 Kể 

T đọc dễ nắm câu chuyện

- Đọc văn SGK

- Tóm tắt việc

trong văn bản?

-hs Đọc văn* VD2: SGk - tr 97

Các việc

1 Ngỗ bị chó dại cắn... data-page="10">

- Khái niệm kể văn tự sự

-Phân biệt kể thứ ba kể thứ

- Đặc điểm riêng kể

Kỹ năng:

-Lựa chọn thay đổi ngơi kể thích hợp VBTS

-Vận dụng... sau

-gây bất ngờ ,tạo ý

- Từ: hôm

- Ghi nhớ

- HS đọc

theo mạch cảm xúc->gây bất ngờ ,tạo ý cho

T đọc

* Ghi nhớ: SGk -

Tr