Hoạt động của thầy H§ cña trß Nội dung cần đạt - GV gọi một học sinh đọc lại văn - Một em đọc văn I.. Chủ đề của văn bản.[r]
Trang 1Ngày dạy: 25 + 27 tháng 8 năm 2008 Tiết 1 + 2
Văn bản: Tôi đi học
Thanh Tịnh
A Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh
- Cảm nhận được tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “ Tôi” ở buổi tựu
trường đầu tiên trong đời đồng thời thấy được ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ, gợi dư vị trữ tình
man mác của Thanh Tịnh
- Nhận biết được thể loại truyện ngắn trữ tình thông qua việc tìm hiểu truyện
- GD học sinh biết tôn trọng những kỷ niệm trong buổi đầu cắp sách tới trường
B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
1 Giáo viên.
- SGK – SGV , các tài liệu tham khảo liên quan đến bài học
- Tích hợp với phần tập làm văn ở: Miêu tả, biểu cảm trong văn tự sự
2 Học sinh.
- Đọc kỹ văn bản và trả lời các câu hỏi trong SGK Viết bài văn ngắn nói lên cảm nghĩ
của mình về ngày đầu tiên cắp sách tới trường
- Sưu tầm một số bài hát nói về ngày đầu tiên được đi học
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học.
C 1 ổn định tổ chức lớp.
- GV kiểm tra sĩ số, nêu yêu cầu của giờ học
C 2 Kiểm tra.
- GV kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
C 3 Tổ chức các hoạt động dạy và học bài mới.
I Hoạt động 1 Giới thiệu bài.
- Cho cả lớp hát bài hát: Ngày đầu tiên đi học
- Truyện ngắn “ Tôi đi học” cũng là những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường qua hồi
tưởng của nhân vật “Tôi” Vì vậy, truyện không chứa đựng nhiều sự kiện, nhân vật, những xung
đột xã hội Truyện có bố cục theo dòng hồi tưởng của nhân vật tôi
II Hoạt động 2 Hướng dẫn học sinh đọc và tìm hiểu chú thích.
- GV ghi tên bài học trên bảng
- Gọi 1 em đọc phần chú thích trong
SGK
? Hãy nêu những hiểu biết của em
về tác giả Thanh Tịnh?
?Những tác phẩm của Thanh Tịnh
nổi bật lên những đặc điểm gì?
- GV hướng dẫn học sinh đọc văn
bản
- Đọc mẫu một đoạn sau đó yêu cầu
học sinh đọc toàn bộ văn bản
- HS ghi tên bài học
- 1 em đọc chú thích
- Trình bày theo hiểu biết của bản thân
- các em khác nhận xét,
bổ xung
- Dựa vào chú thích để trả lời
- Nghe GV hướng dẫn
đọc
- 3 em lần lượt đọc toàn văn bản các em khác nghe, nhận xét và bổ xung
I Đọc, tìm hiểu chú thích.
1.Vài nét về tác giả và tác phẩm.
a, Tác giả
- Quê ở ngoại ô thành phố Huế Ông đi làm, dạy học viết văn, làm thơ từ năm 1913
b, Tác phẩm
- Toát lên vẻ đẹp đằm thắm, tình cảm trong trẻo, êm dịu
2 Đọc văn bản.
Trang 2Hoạt động của thầy HĐ của trò Nội dung cần đạt
- GV cho 2 em Đọc - Hỏi để tìm hiểu các
chú thích trong SGK
? Hãy xác định chủ đềcủa văn bản?
? Em nhận thấy văn bản được kết cấu theo
bố cục như thế nào?
- HS tìm hiểu từ khó
- Trao đổi, thảo luận và trả lời, nhận xét, bổ xung
- Trả lời, bổ xung
3, Tìm hiểu từ khó.
4, Chủ đề văn bản.
- Những kỷ niệm trong sáng của tuổi học trò
5, Bố cục của văn bản.
- Có bố cục theo dòng hồi tưởng của nhân vật “Tôi”
III Hoạt động 3 – Hướng dẫn HS Đọc và tìm hiểu văn bản.
+
? Hãy đọc kỹ đoạn từ đấu đến “ Hôm
naytôi đi học” và cho biết: Dòng hồi
tưởng của tác gải theo trình tự nào?
* Biến chuyển của trời đất cuối thu và
hình ảnh mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón
mẹ lần đầu tiên đến tường gợi cho nmhân
vật tôi nhớ lại mình ngày ấy cùng những
kỷ niệm trong sáng.
? Điều gì đã gợi lên trong lòng nhâ vật
Tôi những kỷ niện về buổi tựu trường đầu
tiên?
? Hình ảnh con đường, cảnh vật trong kỷ
niệm của tác giả là hình ảnh như thế nào?
? Với bộ quần áo, mấy quyển vở mới trên
tay Tôi cảm thấy mình như thế nào?
? Khi xin mẹ được cầm cả bút và thước
Tôi muốn khẳng định điều gì?
? Nhân vật tôi cảm nhận sân trường hôm
nay có gì khác mọi ngày?
? Tôi cảm nhận ngôi trường hôm nay như
thế nào?
? Khi nghe đến tên mìnhTôi đã có phản
ứng như thế nào?
? Tôi cảm nhận những gì khii rời tay mẹ
bước vào lớp?
- Đọc đoạn văn
- Suy nghĩ và trả
lời
- Hs nghe
- Tìm kiếm, trao
đổi, thảo luận, trả lời
- Tìm kiếm, trả
lời
- Suy nghĩ trả
lời
- Trao đổi, trả
lời, nhận xét, bổ xung
- Tìm kiếm, trả
lời
- Trả lời
- Thảo luận, trả
lời, nhận xét, bổ xung
II Đọc – Hiểu nội dung văn bản
- Dòng hồi tưởng từ hiện tại mà nhớ về dĩ vãng
- Những hình ảnh gợi nhớ kỷ niệm: Con đường, thầy,bạn và lúc nghe gọi tên mình vào chỗ ngồi, đón nhận giờ học đầu tiên
- Con đường vốn rất quen thuộc nhưng tự nhiên thấy lạ
- Cảm thấy trang trọng và đứng
đắn với bộ quần áo và mấy quyển vở mới trên tay
- muốn thử khẳng định sức mình
- Sân trường hôm nay dày đặc cả người, ai cũng quần áo sạch
sẽ, gương mặt vui tươi, sáng sủa
- Ngôi trường xinh xắn, oai nghiêm, mình thấy bé nhỏ so với nó
- Hồi hộp chờ nghe tên mình:
“Nghe gọi đến tên, Tôi tự nhiên giật mình và lúng túng”
Trang 3Hoạt động của thầy HĐ của trò Nội dung cần đạt
*Tôi bỗng cảm thấy sợ khi sắp phải rời
tay mẹ , những tiếng khóc nức nở hay thút
thít bật ra rất tự nhiên như phản ớng dây
truyền lúc ấy, Tôi cảm thấy mình như
bước vào một thế giới khác và xa mẹ hơn
bao giờ hết.
? tôi cảm thấy như thế nào khi bước vào
lớp học?
? Tôi cảm nhận giờ học đầu tiên như thế
nào?
? Các phụ huynh có thái độ như thế nào
đối với các em bé lần đầu tiên đi học?
?Em có nhận xét gì về nhân vật ông Đốc
và thầy giáo trẻ qua hành động, cử chỉ, lời
nói của họ?
? Em có nhận xét gì về mối quan hệ của
người lớn đối với cá em?
? Hãy tìm các hình ảnh so sánh được nhà
văn sử dụng trong truyện ngắn? Trong các
hình ảnh so sánh đó, hình ảnh nào là đáng
chú ý nhất?
* Các so sánh trên xuất hiện ở các thời
điểm khác nhauđể diễn tả tâm trạng, cảm
xúc của nhân vật tôi Đây là cách so sánh
giàu hình ảnh, giàu sức gợi cảm được gắn
vơíu những cảnh sắc thiên nhiên tươi sáng
giàu chất trữ tình.Nhờ các so sánh này
mà ý nghĩa và cảm giác của nhân vật
được người đọccảm nhận cụ thể, rõ ràng
hơn Đó chính là chất trữ tình trong
truyện.
? Nghệ thuật của truyện có gì đặc sắc?
Sức cuốn hút của truyện được tạo nên từ
những yếu tố nào?
( GV cho học sinh thảo luận theo nhóm)
* Sau khi học sinh thảo luận và trả lời,
GV dùng bảng phụ để kết luận
- GV cho học sinh đọc mục ghi nhớ
- Nghe
- Suy nghĩ, trả
lời
- Trả lời
- tìm kiếm, trả
lời
- Tìm kiếm, suy nghĩ, trả
lời
- Suy nghĩ, trả
lời
- Tìm kiếm, trả
lời
- Nghe
- thảo luận theo nhóm
- Đại diện các nhóm trả lời
Nhóm khác nghe và nhận xét, bổ xung
- Quan sát bảng phụ và ghi chép
- Vừa xa lạ, vừa gần gũi với mọi vật, với bạn ngồi bên cạnh
- Ngỡ ngàng, tự tin bước vào giờ học đầu tiên
- Phụ Huynh: Chuẩn bị chu đáo cho con em ở buổi tựu trường
đầu tiên, Cùng vui, cùng hồi hộp với các em
- đó là những con người rất từ tốn, bao dung, vui tính, giàu tình thương
- Người lớn: Có trách nhiệm và tấm lòng của gia đình đối với thế hệ tương lai
- Hình ảnh đấng chú ý:
+ “Tôi quên thế nào được
trời quang đãng”
+ “ ý nghĩ ấy trên ngọn núi”
+ Họ như con chim rụt rè trong cảnh lạ”
* Đặc sắc nghệ thuật:
+ Bố cục theo dòng hồi tưởng, cảm nghĩ của nhân vật tôi theo trình tự thời gian của buổi tựu trường
+ Kết hợp hài hoà miêu tả, kể với bộc lộ tâm trạng cảm xúc
* Sức cuốn hút:
+ Bản thân tình huống truyện
+ Tình cảm ấm áp, trìu mến của người lớn đối với các em nhỏ lần đầu tiên đến trường
+ Hình ảnh thiên nhiên, ngôi trường và các so sánh giàu sưcs gợi cảm
*Ghi nhớ.
Trang 4- Đọc ghi nhớ ( tự học trong SGK)
IV Hoạt động 4 - Hướng dẫn học sinh luyện tập.
- Hãy trình bày bài văn ngắn đã viết ở nhà
trước lớp để các bạn nghe và sửa lại - Trình bày bài- nghe và sửa lại
bài cho bạn
III Luyện tập.
V Hoạt động 5 - Hướng dẫn học sinh học ở nhà.
- Học thuộc lòng một đoạn văn mà em thấy là hay nhất
- Chuẩn bị trước bài “ Trong lòng mẹ”.
*****
Ngày dạy: 27 tháng 8 năm 2008 Tiết 3
Cấp độ khái quát nghĩa của từ
a mục tiêu cần đạt
- Hiểu rõ cấp độ khái quát nghĩa của từ và mối quan hệ về cấp độ khái quát nghĩa của từ
- Thông qua bài học, rèn luyện tư duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung và
cái riêng
- Có ý thức coi trọng và giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt
B chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 Giáo viên: + Bảng phụ vẽ sơ đồ cấp độ khái quát nghĩa của từ
+ SGK – SGV, tài liệu tham khảo có liên quan đến bài học
2 Học sinh: + Tìm hiểu về nghĩa của từ trong Tiếng Việt
+ Đọc và chuẩn bị bài trước khi đến lớp
c tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học
C 1 ổn định tổ chức.
- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh
C 2 Kiểm tra bài cũ.
? Trong từ ngữ Tiếng Việt chúng ta thường gặp những lớp nghĩ nào?
C 3 Tổ chức các hoạt động dạy học bài mới.
I Hoạt động 1 Giới thiệu bài.
- Nghĩa của từ có những cấp độ khái quát khác nhau Có thể có nghĩa rộng, có thể có
nghĩa hẹp jTiết học này chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề đó
II Hoạt động 2 Tìm hiểu từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp.
- GV treo sơ đồ về cấp độ khái
quát nghĩa của từ và yêu cầu
học sinh qua sát GV gợi dẫn
cho học sinh tìm hiểu
- Quan sát sơ đồ
và tìm hiểu bài theo gợi ý của GV
I Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp
Động vật
Thú Chim Cá
Voi, Hươu Tu Hú, Sáo Cá rô
Trang 5? Nghĩa của từ Động Vật rộng
hơn hay hẹp hơn nghĩa của các
từ thú, chim, cá? Vì sao?
?Nghĩa của các từ:Thú, Chim,
Cá rộng hơn hay hẹp hơnnghĩa
của các từ: Voi, Hươu, Tu hú,
Sáo, Cá rô?
? Qua đó, em thấy nghĩa của
những từ nào bao quát nghĩa
của những từ nào?
- GV dùng sơ đồ hình tròn để
khái quát kiến thức cho học
sinh
? Khi nào một từ ngữ được coi
là có nghĩa rộng, nghĩa hẹp?
- GV dùng bảng phụ khái quát
phần ghi nhớ cho học sinh
- Trao đổi, trả
lời
- Nhận xết và bổ xung
- Quan sát sơ đồ
và trả lời
- Dựa vào sơ đồ
và ghi nhớ trả
lời
- Từ Động vật có nghĩa rộng hơn cá từ thú, chim, cá.
- Nghĩa của các từ: Thú, Chim, Cá rộng
hơn nghĩa của các từ: voi, Hươu, Tu hú, Sáo, Cá rô.
Thú Voi
Hươu
Cá rô
Cá thu
Tu hú
Sáo Cá
Chim Động vật
* Ghi nhớ: ( Gv ghi trên bảng phụ)
III Hoạt động 3 Hướng dẫn học sinh luyện tập.
- GV cho học sinh thảo
luận nhóm bài tập 1 yêu
cầu làm trên bảng phụ
- Sau khi thảo luận, GV
yêu cầu đại diện nhóm
lên bảng trình bày bài làm
của nhóm
- GV dùng bảng phụ để
kết luận
- Thảo luận nhóm bài tập
- Đại diện nhóm treo bảng phụ và trình bày bài làm
- Quan sát bảng phụ, nghe và ghi chép
II Luyện tập
1 Bài tập 1
Bảng Phụ số 1
Y Phục
Quần áo
Quần đùi, quần dài áo dài, áo sơ mi.
Bảng Phụ số 2
Vũ Khí
Súng Bom Súng trường, Đại bác Bom ba càng, Bom bi
Trang 6Hoạt động của thầy HĐ của trò Nội dung cần đạt
- GV nêu vấn đề cho học sinh thảo luận
- Cho học sinh trả lời và GV kết luận
chung
- Thảo luận và trả lời câu hỏi
- Nhận xét bài của bạn và ghi chép
2 Bài tập 2.
- Từ ngữ có nghĩa rộng hơn:
a Chất đốt b Nghệ thuật
c Thức ăn d Nhìn
e Đánh
3 Bài tập 3.
- GV nêu câu hỏi trong bài tập số 3
- Yêu cầu học sinh làm bài tập và trả lời - Làm bài tập 3.- trả lời trước
lớp Nhận xét,
bổ xung
a Xe cộ:( xe máy, xe đạp, xe ô tô, )
b Kim loại:( Sắt, nhôm, đồng,)
c Hoa quả:( Xoài, bưởi, mít )
d ( người) họ hàng:( cô, gì, chú, bác, )
e mang:( Vác, khiêng, bê )
IV Hoạt động 4 Hướng dẫn học sinh học ở nhà.
- về nhà học bài và làm bài tập số 4+5
- Chuẩn bị bài “ Trường từ vựng”
*****
Ngày dạy: 30 tháng 8 năm 2008 Tiết 4
Tính thống nhất về chủ đề của văn bản
A mục tiêu cần đạt.
- Nắm được chủ đề của văn bản, tính thống nhất của chủ đề văn bản
- Biết viết một văn bản bảo đẩm tính thống nhất về chủ đề, biết xác định và duy trì đối
tượng trình bày,chọn lựa, sắp xếp các phần sao cho văn bản tập trung nêu bật một ý kiến, một
cảm xúc
- Có ý thức trình bày một văn bản theo đúng quy định
B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 Giáo viên + SGK, SGV, các tài liệu tham khảo có liên quan đến bài học
+ Bảng phụ và các thiết bị dạy học khác
2 Học sinh + Đọc kỹ bài học và tìm hiểu bài trước khi đến lớp
+ Giấy, bút, SGK, Vở ghi
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học.
C 1. ổn định tổ chức lớp.
- Kiểm tra sĩ số và nêu yêu cầu của giờ học.
C 2 Kiểm tra.
- Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
C 3 Tổ chức các hoạt động dạy học bài mới.
I Hoạt động 1 Gới thiệu bài.
- Mỗi văn bản đều có một chủ đề nhất định để tác giả dựa vào đó tạo lập van bản Vậy
Chủ đề văn bản là gì? trong giờ học hôm nay chúng ta cùng tìnm hiểu
Trang 7II Hoạt động 2 Hướng dẫn học sinh tìm hiểu khái niệm về chủ đề văn bản.
- GV gọi một học sinh đọc lại văn
bản “ Tôi đi học” của Thanh Tịnh
?Tác giả nhớ lại kỷ niệm sâu sắc nào
trong thời thơ ấu của mình?
? Sự hồi tưởng ấy gợi lên những ấn
tượng gì trong lòng tác giả?
? Đó chính là chủ đề của văn bản,
em hiểu thế nào là chủ đề của văn
bản?
- Một em đọc văn bản các em khác theo dõi
- trả lời, bổ xung
ý kiến
- Trao đổi, trả lời
I Chủ đề của văn bản.
- Tác giả nhớ lại kỷ niệm ngày đầu tiên đi học
- Gợi những ấn tượng sâu sắc, hồi hộp, ngỡ ngàng
*K/N: Chủ đề của văn bản là đối tượng và vấn đề chính được tác giả
nêu lên, đặt ra trong văn bản
III Hoạt động 3 Tìm hiểu tính thống nhất về chủ đề của văn bản.
? Nhan đề văn bản “Tôi đi học” cho
phép ta dự đoán văn bản nói về vấn
đề gì?
- Suy nghĩ, dự
đoán và trả lời II Tính thống nhất về chủ đề của
văn bản
- Nhan đề => Dự đoán văn bản nói
về chuyện đi học
? Những từ ngữ nào được lặp đi, lặp
lại nhiều lần? Nhằm mục đích gì?
? Hãy tìm những câu văn nhắc đến
kỷ niệm buổi tựu trường đầu tiên
của nhân vạt tôi?
- GV dựa vào câu trả lời của học
sinh và dùng bảng phụ để kết luận
?Nhân vật tôi cảm nhận về con
đường như thế nào?
? Hành vi có gì thay đổi?
? Cảm nhận về ngôi trường như thế
nào?
? Khi xếp hàng vào lớp, Tôi cảm
thấy như thế nào?
? Khi bước vào trong lớp học, tôi
cảm nhận được điều gì?
? Thông qua việc tìm hiểu trên, em
hiểu: Thế nào là tính thống nhất về
chủ đề của văn bản? tính thống nhất
của chủ đề văn bản được thể hiện ở
những phương diện nào?
? Làm thế nào để có thể viết văn bản
đảm bảo tính thống nhất về chủ đề?
- Hãy đọc mục ghi nhớ
( GV dùng bảng phụ để khái quát
nội dung phần ghi nhớ)
- Tìm kiếm, trả
lời, bổ xung ý kiến
- Tìm kiếm, trả
lời
- Quan sát bảng phụ, Ghi chép
- Suy nghĩ và trả
lời
- Nhận xét và bổ xung ý kiến cho bạn
- Suy nghĩ và trả
lời Nhận xét bổ xung
( Dựa vào phần Ghi nhớ)
- Đọc ghi nhớ trong SGK
- Quan sát bảng phụ và học ghi nhớ
- Đại từ “Ta” và các từ biểu thị ý nghĩa đi học được lặp lại nhiều lần
=> Nhấn mạnh kỷ niệm về buổi
đầu tiên đi học của nhân vật tôi
- Con đường tuy quen mà thấy lạ, cảnh vật như đều thay đổi
- Hành vi: Trước- Thả diều, nô đùa
Nay - Đi học, như học trò thực
- Ngôi trường: Cao dáo, xinh xắn, oai nghiêm như đình làng
- Sắơ vào lớp: Đứng nép bên người thân, chỉ dám nhìn một nửa
- Trong lớp học cảm thấy xa mẹ
* Ghi nhớ
( Ghi trên bảng phụ)
Trang 8IV Hoạt động 4 Hướng dẫn học sinh luyện tập.
- GV cho học sinh đọc và làm bài
tập số 1 trong SGK
- GV hướng dẫn học sinh phân tích
văn bản
- Thảo luận theo từng bàn các câu hỏi trong SGK
- trả lời trước lớp, các em khác nhận xét và bổ xung ý kiến
III Luyện tập.
- Bài tập 1
V Hoạt động 5 Hướng dẫn học sinh học ở nhà
- Làm bài tập còn lại học thuộc kiến thức đã học
- chuẩn bị bài : “ Bố cục của văn bản”
*****
Ngày dạy: 01 + 03 tháng 9 năm 2008 Tiết 5+6
Văn bản: trong lòng mẹ
Trích: “ Những ngày thơ ấu”
Nguyên Hồng
-A mục tiêu cần đạt.
Giúp học sinh:
- Cảm nhận được nỗi đau bị hắt hủi của bé Hồngtrong cảnh ngộ mồ côi Tình yêu thương
mãnh liệt của chú bé dành cho người mẹ đáng thương của mình
- Bước đầu hiểu ược thể văn hồi ký và những điểmm đặc sắc của thể văn này qua ngòi bút
của nhà văn Nguyên Hồng:Thấm đượm chất trữ tình, lời văn tự truyện chân thành, giaùu sức
truyền cảm
- Có tình cảm thương yêu bố, mẹ và những người thân trong gia đình
b Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
1 Giáo viên: + SGK – SGV, bảng phụ, bài soạn Phiếu học tập cho học sinh thảo luận nhóm
+ Dự kiến các khả năng tích hợp cho bài học
2 Học sinh: + Đọc văn bản và trả lời các câu hỏi trong SGK
+ Tìm hiểu thêm về các sáng tác của nhà văn Nguyên Hồng
c Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học.
C 1 ổn định tổ chức lớp.
- GV kiểm tra sĩ số và nêu yêu cầu của giờ học
C 2 Kiểm tra bài cũ.
1 Hãy nêu chủ đề của văn bản “ Tôi đi học”?
2 Trong buổi tựu trường đầu tiên, tâm trạng của nhân vật tôi có thay đổi như thế nào?
C 3 Tô chức các hoạt động dạy học bài mới.
I Hoạt động 1 Giới thiệu bài.
- Trong tâm hồn mỗi chúng ta, tình mẫu tử luôn là nhu cầu chính đáng, trong sáng và
thiêng liêng nhất Một lần nữa chúng ta sẽ được sống lại tình cảm ấy khi đọc hồi ký của nhà văn
Nguyên Hồng, ở đó, trong tâm hồn của một em bé cô đơn luôn bị hắt hủi vẫn luôn tha thiết và
Trang 9ấm áp tình yêu quý dành cho người mẹ khốn khổ của mình Một đoạn của hồi ký mang tên
“Trong lòng mẹ” và đó cũng là tên của bài học hôm nay.
II Hoạt động 2 Hướng dẫn học sinh đọc – tìm hiểu chú thích.
- GV cho 1 HS đọc mục chú thích về
tác giả
? Nêu những hiểu biết của em về tác
giả Nguyên Hồng?
- Sau khi học sinh trả lời, GV tóm tắt
nhanh về tác giả
? hãy nêu những đặc điểm nổi bật
trong tác phẩm của nhà văn Nguyên
Hồng?
- GV cho 1 HS đọc mục chú thích về
tác giả
? Nêu những hiểu biết của em về tác
giả Nguyên Hồng?
- Sau khi học sinh trả lời, GV tóm tắt
nhanh về tác giả
? hãy nêu những đặc điểm nổi bật
trong tác phẩm của nhà văn Nguyên
Hồng?
? Chuyện gì được kể trong đoạn
trích “ Trong lòng mẹ”? Trong đoạn
trích này, Quan hệ giữa bé Hồng và
tác giả cần được hiểu như thế nào?
? Đoạn văn sử dụng phương thức
biểu đạt nào?
- GV cho 2 học sinh tìm hiểu từ khó
theo hình thưcs hỏi - đáp
? Chuyện của bé Hồng được kể theo
hai sự việc chính, Đó là những sự
việc nào? Tương ứng với phần văn
bản nào?
- Đọc chú thích
- Trình bày những hiểu biết của mình về tác giả
- Trả lời, nhận xét, bổ xung
- HS nêu cách
đọc văn bản
- Đọc văn bản theo giọng điệu vừa tìm
- Nhận xét cách
đọc của bạn
- Trao đổi và trả
lời
- Trả lời
- Trả lời
- 2 em tìm hiểu chú thích
- Dựa vào phàn
đọc văn bản để trả lời
I Đọc – tìm hiểu chú thích.
1 Tìm hiểu về tác giả và tác phẩm
a Tác giả
- Tên thật: Nguyễn Nguyên Hồng
- Quê ở thành phố Nam Định
- Trước Cách Mạng: Sống ở thành phố Hải Phòng, trong một xóm lao
động nghèo
- Ngòi bút của ông thường hướng vào những con người cùng khổ
b tác phẩm
2 Đọc văn bản.
3 Tìm hiểu chủ đề của văn bản.
- Đoạn trích kể về bé hồng bị người cô hắt hủi nhưng em vẫn một lòng chờ mong va yêu quý người mẹ của mình
- Phương thức biểu đạt: Tự sự và miêu tả
4 Chú thích từ khó.
5 Tìm hiểu bố cục.
- Gồm 2 đoạn:
+ Từ đầu đến : “ Người ta hỏi đến chứ ”=> Bé Hồng bị hắt hủi
+ phần còn lại: Bé hồng yêu quý mẹ
III Hoạt động 3 Hướng dẫn học sinh đọc – tìm hiểu nội dung văn bản.
GV lệnh: Em hãy đọc đoạn văn thứ
nhất
? Cảnh ngộ của bé Hồng có gì đặc
biệt?
- Đọc văn bản theo yêu cầu
- Tìm kiếm, trả
lời
II đọc – Hiểu văn bản.
1 Bé Hồng bị hắt hủi.
- Cảnh ngộ của Hồng: Mồ côi cha,
mẹ đi tha hương cầu thực, anh em
Trang 10- Sau khi học sinh trả lời, GV kết
luận nhanh.( Như phần nội dung cần
đạt)
Hồng phải sống với người cô,
? Từ đó em thấy Hồng có thân phận
như thế nào?
? Theo dõi cuộc hội thoại của bé
hồng với người cô, hãy cho biết
nhân vật cô tôi có quan hệ như thế
nào với nhân vật bé Hồng?
? Nhân vật người cô hiện lên qua lời
nói điển hình nào đối với cháu?
- Sau khi học sinh trả lời, GV dùng
bảng phụ để kết luận.( nội dung ghi
trong phần nội dung cần đạt)
? Vì sao be Hồng cảm nhận được
những lời nói đó của người cô là
những ý nghĩ cay độc, những rắp
tâm tanh bẩn?
? Theo em, trong những lời nói của
người cô, lời nói nào là cay độc
nhất? Vì sao?
- GV bình về một lời nói của người
cô để chứng minh
? trong cuộc đối thoại này, bé Hồng
có những nhận xét, xúc cảm nào?
Hãy tìm những chi tiết nói lên điều
đó?
? Trong những cảm xúc ấy, cảm xúc
nào của bé Hồng gây ấn tượng mạnh
nhất cho người đọc? Vì sao?
- Sau khi học sinh trả lời, GV dùng
bảng phụ để kết luận và bình
? Trong đoạn văn này, phương thức
biểu đạt nào được tác giả vận dụng?
Tác dụng của phương thức biẻu đạt
ấy?
? Qua phân tích, em hiểu gì về bé
- Dựa vào kiến thức vừa tìm để trả lời
- Trả lời
- Tìm kiếm, trả
lời
- Nghe, quan sát bảng phụ, ghi chép
- Trao đổi, suy nghĩ, trả lời, nhận xét, bổ xung
- Tự nêu lên cảm nhận của mình
- Theo dõi văn bản, tìm kiếm và trả lời, nhận xét
và bổ xung
- Quan sát bảng phụ Nghe và ghi chép
- Trả ời
Không những không được yêu thương mà Hồng còn bị người cô
hắt hủi
=> Hồng cô độc, cơ cực, luôn khao khát tình yêu thương
Bảng phụ.
-Những lời nói của người cô đối với cháu:
+ Hồng! Mày có muốn vào Thanh Hoá chơi với mẹ mày không?
+ Sao lại khôngvào? Mợ mày phát tài lắm, có như dạo trước đâu!
+ Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu Vào mà bắt mợ mày may vá và sắm sửa cho và thăm em
bé chứ
=> Lời nói của người cô chứa đựng
sự giả dối, mỉa mai, hắt hủi, thậm chí là độc ác giành cho người mẹ
đáng thương của Hồng
Bảng phụ.
- Nhận xét và cảm xúc của bé Hồng:
+ Nhận ra những ý nghĩ cay đọc trong giọng nói và trên nét mặt khi cười rất kịch của người cô
+ Nhắc đến mẹ tôi ruồng rẫy mẹ tôi
+ Hai tiếng “ Em bé” như ý cô
tôi muốn
+ Giá những cổ tục Cho kỳ nát vụn mới thôi
* Ghi bảng.
- Phương thức biểu cảm => Thể hiện trực tiếp và gợi cảm trạng thái tâm hồn của bé hồng
=> Bé Hồng: