4 nếu hiểu hành động là “ việc làm cụ thể -là một hành động của con người nhằm một mục đích nhất định + vì có mục đích : đuổi ”th× viÖc lµm cña lÝ th«ng cã ph¶i lµ mét hµnh thạch sanh để[r]
Trang 1ngày soạn :
ngày giảng :
tiết 95 : hành động nói
i mục tiêu cần đạt :
sau bài này học sinh có được :
1) kiến thức :
- nói cũng là một thứ hành động
khá quát nhất định
- cách thực hiện hành động nói
2) kĩ năng :
- vận dụng hành động nói trong giao tiếp
3) thái độ :
- sử dụng hành động nói đúng mục đích , nội dung
ii chuẩn bị của giáo viên và học sinh :
1) giáo viên :
- bài giảng
- bảng phụ
- giấy + bút dạ
2) học sinh
- đọc ( bài ở nhà
- SGK – bài tập
iii hoạt động của giáo viên và học sinh :
1) ổn định tổ chức :
2) kiểm tra bài cũ :
? khái niệm câu phủ định ? lấy ví dụ minh hoạ chức năng của câu phủ
định ?
hs : trả lời cau hỏi
hs khác nhận xét câu trả lời của bạn và bổ sung (nếu có)
Trang 2GV nhận xét chung và cho điểm
3) bài mới :
giới thiệu bài mới :
xã hội muốn tồn tại và phát triển thì cần có sự giao tiếp với nhau chủ tịch hồ chí minh đã từng nói : “ tiếng nói là thứ của cải vô cùng quý giá
” tiếng nói là công cụ của giao tiếp , giao tiếp có thể là giữa hai A với nhau, cũng có thể là nhiều A nhằm một mục đích nào đó U vậy chúng ta đã thực hiện hành động nói Vậy hành động nói là gì?.để hiểu rõ hơn hôm nay cô trò ta cùng nhau đi tìm hiểu bài “ hành động nói
” Cả lớp mở sách vở ra ghi bài
bài mới :
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Gv : yêu cầu học sinh đọc đoạn trích và yêu
cầu của đoạn trích đó
Hs : đọc đoạn trích và yêu cầu
Gv : cho học sinh thảo luận nhóm , 4 nhóm
theo 4 yêu cầu của bài ( 4 phút )
? 1) lí thông nói với thạch sanh nhằm mục
đích chính là gì ?
Câu nào thể hiện rõ nhất mục đích ấy?
2) lí thông có đạt mục đích của mình
không ? chi tiết nào nói lên điều đó ?
3) lí thông đã thự hiện mục đích của mình
bằng ,W tiện gì?
4) nếu hiểu hành động là “ việc làm cụ thể
của con A nhằm một mục đích nhất định
”thì việc làm của lí thông có phải là một hành
động không ? vì sao?
Gv : lấy ví dụ tình huống
I hành động nói là gì?
1) ví dụ : SGK T62
- MĐ : đẩy thạch sanh đi để mình 6 lợi
+ câu : con trăn ấy ở nhà
lo liệu
- lí thông đạt mục
đích
+ chi tiết : thạch sanh lại thật thà tin ngay nuôi thân -pW tiện : lời nói
-là một hành động + vì có mục đích : đuổi thạch sanh để , công
Trang 3- Gv mời một học sinh đứng dậy
- sau khi học sinh đứng dậy Gv nói tiếp:
- cô mời em ngồi xuống
? cô dùng cách nói để điều khiển học sinh
đứng lên và ngồi xuống hay dùng hành động
bằng tay?
Hs : suy nghĩ và trả lời
Đ/á: cô đã thực hiện một hành động nói
Qua ví dụ vừa phân tích em có nhận xét gì về
hành động nói ?
Qua ví dụ và phần nhận xét ta có phần ghi
nhớ
Hs đọc ghi nhớ trong SGK –T62
2) nhận xét :
- là hành động thực hiện bằng lời nói
- nhằm mục đích nhất định
3) ghi nhớ : SGK T62
Gv : cho học sinh đọc lại đoạn trích với câu
nói của lí thông : “ con trăn ấy lo liệu ”
? mỗi câu trong lời nói của lí thông nhằm
mục đích gì?
Hs : suy nghĩ đứng tại chỗ trả lời
Lớp nhận xét và bổ sung ?(nếu có)
Gv : treo bảng phụ và yêu cầu học sinh đọc
Bảng phụ :
chị dậu xám mặt , vội vàng đặt con xuống
đất, chạy đến đỡ lấy tay hắn :
- cháu van ông , nhà cháu vừa mới tỉnh
một lúc , ông tha cho !
- chồng tôi đau ốm , ông không
phép hành hạ !
- mày trói ngay chồng bà đi , bà cho
Ii một số kiểu hành động nói thường gặp
1) hành động điều khiển
* VD 1 :
- câu 1 : trình bày
- câu 2 : đe doạ
- câu 3 : đuổi khéo
- câu 4 : hứa hẹn
* VD 2 :
=> muốn : cai lệ tha cho chồng
=> muốn : cai lệ không phép hành hạ anh dậu
Trang 4mày xem !
(trích : tức nước vỡ bờ tắt đèn ngô
tất tố)
? những lời nói của chị dậu nhằm mục đích
gì?
? vậy hành động điều khiển nhằm mục đích
gì ?
Gv : yêu cầu học sinh đọc đoạn trích 2 ở
mục II
Hs : đọc đoạn trích và yêu cầu của đoạn
trích
? chỉ ra các hành động nói ở đoạn trích và
mục đích của mỗi hành động ?
VD : (tiếp)
Câu cuối trong tác phẩm “ chiếu dời đô ” Lí
Công Uẩn nói:
“ trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất
ấy để định chỗ ở Các khanh nghĩ thế nào ?
? Lí Công Uẩn muốn nói với ai?
TL : nói với các quan có mặt tại đó
? Lí Công Uẩn muốn các quan nghe điều gì?
TL : biết suy nghĩ của mình
=>thách cai lệ trói chồng mình
MĐ : n A nói muốn A nghe làm một việc gì đó
2) hành động hỏi
a) lời của cái tý -vậy thì bữa sau con ăn ở
đâu?
=> hỏi -U nhất định bán con đấy ?
U không cho con ở nhà nữa
?
=> hỏi và van xin -khốn nạn thân con thế này ! trời ơi !
=> bộc lộ cảm xúc b) lời chi dậu
- con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài
=> trình bày , thông báo
Trang 5? vậy hành động hỏi là hành động thế
nào?
Qua quá trình tìm hiểu và phân tích ta có
phần ghi nhớ
Hs : đọc ghi nhớ trong SGK – T63
Hs đọc bài tập 1 ,2 và xác định yêu cầu
(thảo luận nhóm : 5 phút )
BT 1 : tổ 1-3
? Trần Quốc Tuấn viết Hịch sĩ nhắm
mục đích gì? Thể hiện ở câu nào? vai trò của
câu ấy với việc thực hiện mục đích chung
BT 2 : tổ 2-4
? chỉ ra các hành động nói ? mục đích của
mỗi hành động nói ?
n A nghe cung cấp thông tin giải đáp điều
* rõ , * biết
ghi nhớ : SGK T63
iii luyện tập
1) bài tập 1
-MĐ : khích lệ sĩ học yêu của sĩ + Vd : các W ở cùng ta cùng nhau vui A
-Vai trò : khích lệ ý thức trách nhiệm , nghĩa vụ với lẽ tôi – vua , tình cốt nhục
2) bài tập 2
a )- bác trai đã khá rồi chứ ?
=> hỏi
- bảo bác ấy có trốn đi đâu thì trốn => điều khiển
- phải giục anh ấy ăn mau lên đi => điều khiển b) lời của Lê Thận : hứa hẹn
c) – cậu vàng đi đời rồi ,
ông giáo ạ ! => báo tin
- Cụ bán rồi ? => trình bày
- thế nó cho bắt à ? => để
Trang 6hỏi
- khốn nạn Ông giáo ơi!
=> bộc lộ cảm xúc
3) bài tập 3 : BTVN
củng cố :
- em hiểu thế nào là hành động nói
- nêu các kiểu hành động nói thuờng gặp
dặn dò :
- học bài và làm bài tập 3
- chuẩn bị bài : hành động nói (tiếp)
d tự rút kinh nghiệm giờ dạy :