Bài giảng môn Ngữ văn 6 - Tiết học 91: Nhân hoá

cua c¸ tÊp nËp; cß, sÕu, v¹c, le… c·i cä om : dùng từ ngữ vốn chỉ hoạt động, tính chất của ngườiđể chỉ hoạt động, tính chất cña vËt hä cß, sÕu, v¹c …; anh Cß: dïng tõ ng÷ vốn gọi ngườiđể[r]

Lop6.net

Tiết 91:

Người thực hiện :

NHÂN HOÁ

I.NHÂN HOÁ LÀ GÌ :

1 T×m hiÓu vÝ dô:

Ông trời

Mặc áo giáp đen

Ra trận

Muôn nghìn cây mía

Múa gươm

Kiến

Hành quân

Đầy đường

( Trần Đăng Khoa )

Đọc đoạn thơ và và biết : _”Bầu trời “được gọi bằng gì ? _ Các nhóm từ “ mặc áo, ra trận,

múa gươm, hành quân”

thường dùng chỉ người hay vật ? _Ở đây chúng chỉ những gì ?

Lop6.net

Sự vật

Trời

Cây mía

Kiến

Từ ngữ

Ông

Mặc áo

Ra trận Múa gươm

Hành quân

Từ ngữ vốn

trong đoạn thơ vốn là những từ ngữ dùng để gọi hoặc tả hành

động con người

2 So sánh 2 cách diễn đạt sau và nhận xét:

- Ông trời mặc áo

giáp đen

- Muôn nghìn cây

mía múa gươm

- Kiến hành quân

đầy đư ờng

- Bầu trời đầy mây đen

- Muôn nghìn cây mía ngả

nghiêng, lá bay phấp phới

- Kiến bò đầy đư ờng

Sự vật, sự việc

hiện lên sống

động, gần gũi với

con người

Miêu tả tường thuật một cách khách quan

Lop6.net

* Khỏi niệm

Nhân hoá là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật

… bằng những từ ngữ được dùng để gọi hoặc tả

* Tỏc dụng :

• _Làm cho thế giới loài vật, cõy cối, đồ vật,trở

nờn gần gũi với con người, biểu thị được

những suy nghĩ, tỡnh cảm của con người.

2.Kết luận:

* Khỏi niệm

Nhân hoá là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật

… bằng những từ ngữ được dùng để gọi hoặc tả

* Tỏc dụng :

• _Làm cho thế giới loài vật, cõy cối, đồ vật,trở

nờn gần gũi với con người, biểu thị được

những suy nghĩ, tỡnh cảm của con người.

2.Kết luận:

Lop6.net

Chọn tranh và

đặt 1 câu

có phép nhân hoá.

II/CÁC KIỂU NHÂN HOÁ:

1 vÝ dô:

a) Từ đó, lão Miệng, bác Tai, cô Mắt,

cậu Chân, cậu Tay lại thân mật

sống với nhau , mỗi người một việc,

không ai tị ai cả

b) Gậy tre, chông tre chống lại sắt

thép của quân thù Tre xung phong

vào xe tăng, đại bác Tre giữ làng,

giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ

đồng lúa chín

c, Trâu ơi ta bảo trâu này

Trâu ra ngoài ruộng, trâu cày với ta

Dựa vào các

từ tô đỏ trong các ví dụ, em hãy cho biết mỗi sự vật trên được nhân hoá bằng cách nào ?

Trong các ví dụ sau, những sự vật nào đã được nhân hoá ?

Lop6.net

Sự vật Từ ngữ

a.

Miệng, tai, mắt, chân, tay

Lão, bác, cô, cậu

b Tre

Chống lại,

xung phong, giữ

Vốn dùng

để gọi người

Vốn dùng để chỉ hành động của người

Vốn dùng để xưng hô với

III/ Luyện tập Bài 1và 2: So sánh cách diễn đạt trong 2 đoạn văn dưới

đây:

Bến cảng lúc nào cũng

đông vui Tàu mẹ, tàu

con đậu đầy mặt nước

Xe anh, xe em tíu tít

nhận hàng về và chở

hàng ra Tất cả đều

bận rộn.

Bến cảng lúc nào cũng rất nhiều tàu xe Tàu lớn, tàu bé đậu đầy mặt nước Xe to, xe nhỏ nhận hàng về và chở hàng ra Tất cả đều hoạt động liên tục.

2 Ghi nhớ(SGK)

Lop6.net

Đoạn a Đoạn b Bến cảng lúc nào cũng

đông vui Tàu mẹ, tàu

con đậu đầy mặt nước

Xe anh, xe em tíu tít

nhận hàng về và chở

hàng ra Tất cả đều

bận rộn.

Bến cảng lúc nào cũng rất nhiều tàu xe Tàu lớn, tàu bé đậu đầy mặt nước Xe to, xe nhỏ nhận hàng về và chở hàng ra Tất cả đều hoạt động liên tục.

Miêu tả sống động, người

đọc dễ hình dung cảnh

nhộn nhịp, bận rộn

Quan sát, ghi chép, tường thuật một cách khách quan

Bài 3: Hai cách viết dưới đây có gì khác nhau? Nên chọn cách viết nào cho văn bản biểu cảm và chọn cách viết nào

cho văn bản thuyết minh

Trong họ hàng nhà chổi thì cô

bé Chổi Rơm vào loại xinh xắn

nhất Cô có chiếc váy vàng

óng, không ai đẹp bằng áo

của cô cũng bằng rơm thóc

nếp vàng tươi , đư ợc tết săn lại,

uốn từng vòng quanh người ,

trông cứ như áo len vậy.

(Vũ Duy Thông)

Trong các loại chổi, chổi rơm là loại đẹp nhất

Chổi đư ợc tết bằng rơm nếp vàng Tay chổi đư ợc tết săn lại thành sợi và quấn quanh thành

cuộn.

Lop6.net

Cách 1: Tác giả sử dụng phép nhân hoá,

dựng trong văn biểu cảm.

Cách 2:

Cung cấp cho người đọc những thông tin về

chổi rơm, nên chọn cách viết này cho văn thuyết minh

Bài 3: Hãy cho biết phép nhân hoá trong mỗi

a Núi cao chi lắm núi ơi

Núi che mặt trời chẳng thấy người thương !

(Ca dao)

b Nước đầy và nước mới thì cua cá cũng tấp nập xuôi

ngược , thế là bao nhiêu cò, sếu, vạc, cốc, le, sâm cầm, vịt trời, bồ nông, mòng, két ở các bãi sông xơ xác tận đâu cũng bay cả về vùng nước mới để kiếm mồi Suốt ngày,

họ cãi cọ om bốn góc đầm, có khi chỉ vì tranh một mồi tép, có những anh cò gầy vêu vao ngày ngày bì bõm lội bùn tím cả chân mà vẫn hếch mỏ, chẳng đư ợc miếng

nào.

(Tô Hoài)

Lop6.net

a. núi ơi : trò chuyện, xưng hô với vật như với người và

bộc lộ tâm tình, tâm sự

b (cua cá) tấp nập; (cò, sếu, vạc, le…) cãi cọ

om : dùng từ ngữ vốn chỉ hoạt động, tính

chất của người để chỉ hoạt động, tính chất

của vật

họ (cò, sếu, vạc …); anh (Cò) : dùng từ ngữ vốn gọi người để gọi vật

*Dựa vào đoạn thơ của trần Đăng Khoa ở phần tỡm hiểu bài trang 56/sgk, em hóy viết 1 đoạn văn ngắn

miờu tả

quang cảnh một cơn mưa trong đú em cú dựng phộp nhõn hoỏ

B

D

v¨n

8

C

Hình ảnh nào sau đây không phải là hình ảnh nhân hoá?

Cây dừa sải tay bơi

Cỏ gà rung tai Kiến hành quân đầy đường

Bố em đi cày về

Lop6.net

Phép nhân hoá

Khái niệm

là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật …

Dùng từ

Vốn gọi người

Trò truyện,

xưng hô

với vật như với người

các kiểu nhân hóa

Dùng từ chỉ hoạt động, tính chất

của người

để chỉ hoạt động, tính chất của vật

Tác dụng

Làm cho sự vật trở nên gần gũi