Giáo án môn Ngữ văn 6 - Tuần 15 - Trường THCS Quyết Tiến

- Là loại truyện văn xuôi chữ Hán thời trung đại từ thế kỷ X -> XIX có cách viết không giống hẳn với truyện hiện đại, nhiều khi gắn với ký ghi chép sự việc, gắn với sử ghi chép truyện th[r]

Trang 1

Tuần 15

Tiết 57:

CHỈ TỪ

Ngày soạn :

Ngày dạy :

Cho các lớp :6a

I- Mức độ cần đạt

- Nhaọn bieỏt, naộm ủửụùc yự nghúa, coõng duùng cuỷa chổ tửứ

- Bieỏt caựch duứng tửứ chổ trong khi noựi vaứ vieỏt

Ii Trọng tâm kiến thức, kĩ năng

1, Kieỏn thửực :

Khaựi nieọm chổ tửứ

- Nghúa khaựi quaựt cuỷa chổ tửứ

- ẹaởc ủieồm ngửừ phaựp cuỷa chổ tửứ

+ Khaỷ naờng keỏt hụùp cuỷa chổ tửứ + Chửực vuù ngửừ phaựp cuỷa chổ tửứ

2, Kú naờng:

- Nhaọn dieọn ủửụùc chổ tửứ

- Sửỷ duùng ủửụùc chổ tửứ trong khi noựi vaứ vieỏt

3.Thái độ

- Biết cỏch dựng chỉ từ trong khi núi, viết

III - Chuẩn bị.

: - Đọc kỹ những điều lưu ý

- Học kỹ bài danh từ,cụm danh từ

Iv – Tổ chức dạy- học

1/ Ổn định lớp:

2/ Kiểm tra bài cũ:

? Kể tờn cỏc thể loại truyện dõn gian đó học và cỏc truyện tương ứng

? Nờu đặc điểm NT và ý nghĩa của mỗi truyện

3/ Bài mới:

Hoạt động 1: Tạo tâm thế

Mục tiêu :- Tạo sự hứng thú cho học sinh khi bước vào bài mới

Thời gian: - 1phút.

Phương pháp :- Thuyết trình

Kĩ thuật :- , Kĩ thuật động não.

Trang 2

Cho cụm danh từ “ba con trõu ấy” Em hóy xỏc định phần trước, phần trung tõm và

phần sau của cụm danh từ ấy -> vào bài.

Hoạt Động 2, 3, 4 : Tìm hiểu bài ( Đọc, quan sát và phân tích, giải thích các ví dụ, khái quát khái niệm, vai trò và chức năng của chỉ từ )

- Phương Pháp : Vấn đáp ; Nêu vấn đề, thuyết trình

- Kĩ thuật : Phiêú học tập ( vở luyện tập Ngữ văn), Khăn trải bàn, Các mảnh ghép,

động não

- Thời gian : 20 phút-25phút

GVtreo bảng phụ

? Những từ gạch chõn bổ xung

yự nghúa cho nhửừng tửứ naứo?

? nhửừng tửứ ủửụùc boồ xung ủoự

thuoọc tửứ loaùi naứo?

? Boồ xung veà yự nghúa gỡ cho

danh tửứ?

? Tỏc dụng của những từ “ấy,

nọ, kia, nọ” đối với cỏc danh

từ?

? Nhận xeựt vũ trớ cuỷa noự trong

cuùm danh tửứ?

? So sỏnh nghĩa của cỏc từ “ấy,

nọ” trong mục 3/ I/ 137 với

mục 2/ I/ 137?

Những từ dựng chỉ sự vật nhằm

xỏc định vị trớ của sự vật trong

khụng gian hoặc thời gian

được gọi là chỉ từ

? Vậy em hiểu theỏ naứo laứ chổ

tửứ?

Cỏc từ “ấy, nọ, kia” bổ sung ý

nghĩa cho loại từ nào trong

phần I/?

Vậy nú đảm nhiệm chức vụ gỡ

trong cụm danh từ?

Xỏc định cỏc chỉ từ trong cõu

a), b)?

Vị trớ của chỉ từ trong cõu?

HS đọc

nọ -> ụng vua

ấy -> viờn quan kia -> làng

nọ -> nhà

- Danh tửứ

- làm cho danh từ được xỏc định một cỏch rừ ràng trong khụng gian, thời gian, cỏc cụm danh từ được cụ thể hoỏ

=> xỏc định vị trớ sự vật nhưng trỏ về khụng gian ,thời gian

HS đọc ghi nhớ/ 137

Hs traỷ lụứi -Danh từ

Phụ ngữ sau (phần phụ sau) đọc cỏc cõu ở mục 2/ 137 a) đú

b) đấy

I/ Chỉ từ là gỡ?

- Bổ nghĩa cho danh từ

- định vị của sự vật

về khụng gian, thời gian

*Ghi nhụự:

SGK/ 137

II/ Hoạt động của chỉ từ trong cõu:

- Làm phụ ngữ sau cho danh từ

- Làm chủ ngữ

- Làm trạng ngữ

Trang 3

Hoạt động của chỉ từ trong

cõu?

a) chủ ngữ b) trạng ngữ

SGK/ 138

Hoạt động 5 : Luyện tập , củng cố

- Phương pháp : Vấn đáp giải thích

- Kĩ thuật : Khăn trải bàn, các mảnh ghép, dùng các phiếu

- Thời gian : 15-20 phút.

GV hướng dẫn HS làm

luyện tập

Chia lụựp laứm 4 nhoựm

Moói nhoựm laứm 1 yự

ẹaùi dieọn nhoựm trỡnh baứy->

Nhaọn xeựt, boồ xung

? Xaực ủũnh yeõu caàu baứi taọp

Thay nhửừng cuùm tửứ in ủaọm

baống nhửừng cuùm tửứ thớch

hụùp

- ? Vỡ sao khi vieỏt caàn

phaỷi thay caực tửứ treõn maứ

khoõng giửừ nguyeõn caực tửứ

ủaừ duứng?

Đọc bài tập ,xỏc định yờu cầu

a, Hai thửự baựnh aỏy -ẹũnh vũ trong khoõng gian,laứm phuù ngửừ sau cuỷa cuùm danh tửứ

b, ẹaỏy ủaõy:Laứm chuỷ ngửừ ,ủũnh vũ trong khoõng gian c,Nay:Laứm traùng ngửừ ,ủũnh

vũ thụứi gian

d, ẹoự :Laứm traùngỷ ngửừ ,ủũnh vũ thụứi gian

a, chaõn nuựiSoực = ủeỏn ủoự, ủaỏy

b, Laứng bũ lửỷa thieõu chaựy = aỏy, ủoự

- => Traựnh ủửụùc hieọn tửụùng laởp tửứ

III/ Luyện tập:

Baứi 1

Bài 2

? Chỉ từ là gỡ? Chỉ từ đảm nhiệm chức vụ gỡ trong cõu?

V Hướng dẫn học bài : - Hoùc kỹ nội dung bài

- Xem trước bài : Động từ

********************************************************

Tiết 58:

LUYỆN TẬP KỂ CHUYỆN TƯỞNG TƯỢNG

Ngày soạn :

Ngày dạy :

Trang 4

- Hieồu roừ vai troứ cuỷa tửụỷng tửụùng trong keồ chuyeọn

- Bieỏt xaõy dửùng 1 daứn baứi keồ chuyeọn tửụỷng tửụùng

Tửụỷng tửụùng vaứ vai troứ cuỷa tửụỷng tửụùng trong tửù sửù

2, Kú naờng:

- Tửù xaõy dửùng ủửụùc daứn baứi keồ chuyeọn tửụỷng tửụùng

- Keồ chuyeọn tửụỷng tửụùng

3, Thaựi ủoọ :

- Tập giải quyết một số đề bài tưởng tượng sỏng tạo Rèn luyện tí tưởng tượng phong phú

- Đọc kỹ những điều lưu ý

- Học kỹ bài keồ truyeọn tửụỷng tửụùng

1/ Ổn định lớp

2/ Kiểm tra bài cũ:

? Chỉ từ là gỡ?

? Chỉ từ đảm nhiệm chức vụ gỡ trong cõu? Cho vớ dụ

3/ Bài mới:

Hoạt động 1 : Tạo tâm thế

- Thời gian : 2 phút

- Mục tiêu :Giúp học sinh tạo tâm thế tốt vào bài học

- Phương pháp : thuyết trình

- Kĩ thuật : động não

- GV giới thiệu bài :

Như cỏc em đó biết truyện tưởng tượng sỏng tạo do người viết nghĩ ra bằng trớ tưởng

tượng của mỡnh khụng phải là bịa đặt tựy tiện mà phải dựa vào những điểm cú thật để tưởng tượng ra Vậy để hiểu rừ hơn, tiết học hụm nay cỏc em đi vào bài “Luyện tập kể chuyện tưởng tượng”.

Hoạt Động 2, 3, 4 : Tìm hiểu đề, lập dàn ý , luyện tập kể chuyện tưởng tượng

- Phương Pháp : Vấn đáp ; Nêu vấn đề, thuyết trình

- Kĩ thuật :), Khăn trải bàn, Các mảnh ghép, động não

- Thời gian : 40 phút 42phút

Trang 5

Hoạt động 5 : Luyện tập , củng cố

- Phương pháp : Vấn đáp giải thích

- Kĩ thuật : Khăn trải bàn, các mảnh ghép, dùng các phiếu

- Thời gian : 15-20 phút.

? Truyện tưởng tượng coự gỡ khaực so vụựi keồ chuyeọn ủụứi thửụứng

GV ủoùc truyeọn: Taõm sửù Thaùch Sanh, Ba ngaứy laứm chuoọt- baựo Vaờn hoùc tuoồi treỷ

V Hướng dẫn học bài:

- Làm baứi tập + viết phần thõn bài,

GV kiểm tra phần lập dàn ý cho

đề bài trong SGK/ 139

Cho HS đọc đề bài, gạch dưới yờu

cầu của đề bài (nội dung, thể loại)

Dựa vào điều gỡ để tưởng tượng?

Những điều ấy là gỡ?

HS so sỏnh với 10 năm trước

GV cho HS chuẩn bị 10 phỳt Sau

đú, HS lờn trỡnh bày dàn ý vừa

chuẩn bị dựa vào SGK/ 177

HS trỡnh bày, GV sửa chữa GV

cho HS viết dàn bài tham khảo

GV hướng dẫn HS lập dàn ý cho

đề b/ 140, chỳ ý ngụi kể

-Nội dung: những đổi thay của ngụi trường sau 10 năm

chuyện tưởng tượng Những điều cú thật bõy giờ

Trường, lớp, thầy

cụ, bạn bố… hiện tại

HS cú thể chọn tựy

ý cỏc nhõn vật cổ tớch mà mỡnh yờu thớch

1/ Đề bài:

Kể chuyện mười năm sau em

về thăm lại mỏi trường mà hiện nay em đang học, Hóy tưởng tượng những đổi thay

cú thể xảy ra

Dàn bài:

1/ Mở bài: Em bao nhiờu tuổi? Làm gỡ? Em về thăm trường nhõn dịp nào?Lý do? 2/ Thõn bài:

-Tõm trạng của em trước khi

về thăm trường -Những thay đổi ở trường so với cỏch đõy 10 năm:

+ trường lớp: trang thiết bị, quang cảnh

+ Thầy cụ, cụng nhõn viờn ở trường

+ bạn bố 3/ Kết bài: suy nghĩ của em

về ngụi trường qua cuộc thăm viếng này (cảm động, tự hào…)

2/ Luyện tập:

lập dàn bài đề b/ 140

Trang 6

- Soạn bài tiếp theo

*************************************************************

Tiết 59:

(Truyện trung đại)

Ngày soạn :

Ngày dạy :

- Coự hieồu bieỏt bửụực ủaàu veà theồ loaùi truyeọn trung ủaùi

- Hieồu, caỷm nhaọn ủửụùc noọi dung, yự nghúa truyeọn Con hoồ coự nghúa

- Hieồu, caỷm nhaọn moọt soỏ neựt chớnh trong ngheọ thuaọt vieỏt truyeọn trung ủaùi

- ẹaởc ủieồm theồ loaùi truyeọn trung ủaùi

- YÙ nghúa ủeà cao ủaùo lớ, nghúa tỡnh ụỷ truyeọn Con hoồ coự nghúa

- Neựt ủaởc saộc cuỷa truyeọn: keỏt caỏu truyeọn ủụn giaỷn vaứ sửỷ duùng bieọn phaựp ngheọ thuaọt nhaõn hoựa

2, Kú naờng:

- ẹoùc – hieồu vaờn baỷn truyeọn trung ủaùi

- Phaõn tớch ủeồ hieồu yự nghúa cuỷa hỡnh tửụùng “con hoồ coự nghúa”

- Keồ laùi ủửụùc truyeọn

3, Thaựi ủoọ : ẹoàng yự giaự trũ cuỷa ủaùo laứm ngửụứi,caựi nghúa qua caõu truyeọn.

- Tranh minh hoaù

- ẹoùc toựm taột truyeọn

1/ Ổn định lớp

2/ Kiểm tra bài cuừ:?Em biết gì về loài hổ?

(chúa sơn lâm,thú dữ vậy mà trong câu chuyện này )

3/ Bài mới:

Trang 7

Hoạt động 1 : Tạo tâm thế

- Thời gian : 2 phút

- Mục tiêu :Giúp học sinh tạo tâm thế tốt vào bài học

- Phương pháp : thuyết trình

- Kĩ thuật : động não

- GV giới thiệu bài :

1 Từ đầu năm đến nay, ta đó học dũng văn học dõn gian gồm những thể loại như truyền thuyết, cổ tớch, ngụ ngụn và truyện cười Tiết học hụm nay, chỳng ta sẽ

đi sang một dũng văn học khỏc đú là dũng văn học trung đại Bài đầu tiờn thuộc dũng văn học này mà chỳng ta sẽ tỡm hiểu đú là bài “Con hổ cú nghĩa”.

*Hoạt động 2: Tri giác

- Thời gian dự kiến : 10 phút

- Mục tiêu : Nắm được về tác giả, tác phẩm, cảm nhận bước đầu về văn bản qua việc đọc

- Phương pháp : Đọc diễn cảm, vấn đáp, thuyết trình

- Kĩ thuật : Dạy học theo góc, Kĩ thuật khăn trải bàn

? Nêu những nét chính về tác

giả

I/ Tỡm hiểu chung

1.Tỏc giaỷ: Vuừ Trinh

GV hướng dẫn HS tỡm hiểu thể

loại Truyện trung đại là loại

2.Vaờn baỷn:

- Thể loại: truyện trung

đại

- Là loại truyện văn xuụi chữ Hỏn thời trung đại (từ thế kỷ X -> XIX) cú cỏch viết khụng giống hẳn với truyện hiện đại, nhiều khi gắn với ký (ghi chộp sự việc), gắn với

sử (ghi chộp truyện thật) và thường mang tớnh giỏo huấn;

- Cốt truyện đơn giản, chi tiết lấy từ cuộc sống và sử dụng loại chi tiết li kỳ, hoang đường;

Nhõn vật thường được miờu tả chủ yếu qua hành động, ngụn ngữ (ớt miờu tả chõn dung)

GV hướng dẫn HS đọc bài:

giọng thay đổi theo tõm trạng

nhõn vật

GV cựng HS tỡm hiểu chỳ thớch

những từ khú

-2 hs đọc (chỳ thớch * SGK/ 143) Chỳ thớch: 1, 2, 6, 9 Truyện cú thể được chia thành

mấy phần? Nội dung của từng

phần?

Truyện cú thể được chia thành hai phần:

- phần 1: con hổ đền ơn bà

đỡ Trần

- Bố cục:2 phần

Trang 8

-phần 2: con hổ đền ơn người đốn củi

Theo em trong tỏc phẩm cú 1

hay hai con hổ? Một hoặc hai

thỡ cú liờn quan gỡ đến kết cấu

truyện?

-hs trả lời

->cú hai con hổ Điều đú thể hiện trỡnh độ kết cấu cú phần đơn giản lắp ghộp trong thời

kỳ tư duy nghệ thuật truyện chưa phỏt triển cao

* Hoạt động 3: Phân tích

- Mục tiêu : Nắm được nội dung, nghệ thuật, các nhân vật trongtruyện

- Phương pháp : Đọc, vấn đáp, thuyết trình, bình giảng

- Kĩ thuật : Dạy học theo góc, Kĩ thuật khăn trải bàn

GV treo tranh thứ nhất –y/c hs

nhìn tranh tóm tắt phần 1

?Ở phần thứ nhất, gia đỡnh hổ

đang gặp khú khăn gỡ?

Hổ đực đó làm gỡ khi hổ cỏi

chuyển bụng?

Khi thấy hổ đến tỡm, bà đỡ

Trần đó cú phản ứng như thế

nào?

Hổ đực đó đưa bà đi bằng cỏch

nào?

Tới nơi bà nhỡn thấy cảnh

tượng gỡ?

Lỳc này bà nghĩ hổ sẽ cư xử

như thế nào đối với mỡnh? Hổ

đó làm gỡ để bà hiểu được ý

của nú?

Bà đó đở đẻ cho hổ cỏi bằng

cỏch nào?

-hs tóm tắt

-hs trả lời

- Hổ cỏi đến kỳ sinh nở

-đến tỡm bà đỡ Trần người huyện Đụng Triều

bà sợ đến chết khiếp -cừng bà đi, hễ gặp bụi rậm gai gúc thỡ dựng chõn trước rẽ lối chạy vào rừng sõu

-Một con hổ cỏi đang lăn lộn, cào đất

bà nghĩ hổ sẽ ăn thịt mỡnh nờn run sợ khụng dỏm nhỳc nhớch nhưng hổ đực đó cầm tay bà nhỡn hổ cỏi, nhỏ nước mắt Lỳc này bà mới biết là

hổ cỏi sắp đẻ sẵn cú thuốc mang theo trong tỳi, bà liền hũa với nước suối cho uống, lại xoa búp bụng

hổ, lỏt sau hổ đẻ được

II/ Phân tích văn bản

1/ Con hổ và bà đỡ Trần:

- Bà đỡ Trần giỳp hổ cỏi sinh con

=>Ân nhõn của hổ

Hổ đó đền ơn bà như thế nào?

Đối với gia đỡnh hổ, bà đỡ Trần

cú vai trũ như thế nào?

-Tặng bà một cục bạc hơn 10 lạng

=> là õn nhõn

Trang 9

Khi tiễn ân nhân ra khỏi rừng,

hổ đã có thái độ gì?

Em có nhận xét gì về tiếng gầm

của hổ?

Món quà đền ơn của hổ đã giúp

ích gì cho bà đỡ Trần?

-hs tr¶ lêi

- cói đầu, vẫy đuôi, gầm lên một tiếng rồi bỏ đi

->đó là lời biết ơn sâu sắc với

ân nhân của mình -Gióp bµ sống được qua một năm mất mùa

-§eàn ơn bà một cục bạc

Em có nhận xét gì về lời kể?

Toàn bộ câu chuyện được kể

với biện pháp nghệ thuật gì?

Tác giả có bình luận điều gì

không? Nhân vật có được miêu

tả kỹ về diễn biến tâm trạng?

Tuy vậy, câu chuyện vẫn xúc

động, lý thú Vì sao?

=>đơn giản, mộc mạc, dễ hiểu

- Nhân hoá

- Không

=>vì vận dụng sinh động biện pháp nghệ thuật nhân hoá làm cho hình tượng con hổ trở nên như người: biết chăm sóc yêu thương hổ cái, biết đền

ơn lưu luyến khi chia tay ân nhân

=>Lời kể đơn giản, mộc mạc, nhân hóa

=>Sự đền ơn của hổ đối với bà đỡ Trần

GV treo tranh thø hai –y/c hs

nh×n tranh tãm t¾t phÇn 2

Ở phần thứ hai, hổ mắc nạn gì?

Ai xuất hiện và cứu hổ? Cứu

như thế nào?

Bác tiều đã nói với hổ điều gì

sau khi cứu hổ?

Có phải bác tiều mong muốn ở

hổ sự đền ơn?

Nhưng hổ đã đền ơn bác như

thế nào?

Khi bác tiều chết, hổ đã có

những hành động gì?

Những hànhđộng đó thể hiện

tâm trạng gì ở hổ?

Sau khi bác tiều chết, hổ vẫn

tiếp tục giữ lời hứa của mình

với bác Đó là gì?

-hs tãm t¾t

-hs tr¶ lêi

- Mắc xương trong cổ họng

- Bác tiều, thò tay vào trong

cổ họng hổ lấy xương ra

“nhà ta ở thôn Mỗ hễ được miếng gì lạ thì nhớ nhau nhé”

- Không mà đó chỉ là một lời nói đùa

->săn được miếng mồi ngon đều đem đến cho bác tiều

- Nhảy nhót, dịu đầu vào quan tài, gầm lên->đau buồn, thương tiếc

-hs tr¶ lêi

Mỗi lần giỗ bác hổ đều đem thịt thú đến đặt trước cửa nhà bác tiều

2/ Con hổ với bác Tiều:

- con hổ bị mắc xương

- Bác tiều thò tay vào

cổ họng hổ lấy xương

=>Bác tiều là ân nhân của hổ

- Hổ săn thịt thú rừng mang đến cho bác tiều

- Nhảy nhót , dụi đầu vào quan tài, gầm lên

Theo em chi tiết cảm động nhất

Trang 10

trong cõu chuyện này là chi tiết

nào? Vỡ sao?

?Con hổ trong cõu chuyện thứ

hai khụng chỉ cú nghĩa mà cũn

cú phẩm chất gỡ?(HSTL)

Nghệ thuật được sử dụng ở đõy

là gỡ?

-HS tự tỡm và nờu cảm nghĩ của mỡnh

-Giữ lời hứa, chung thuỷ, sắc son

-Nhõn hoỏ

Nhõn hoỏ

- Sự đền ơn của hổ đối với bỏc tiều

* Hoạt động 4: ghi nhớ

- Mục tiêu : Nắm được nội dung, nghệ thuật, các nhân vật

trongtruyện

- Phương pháp : vấn đáp, thuyết trình, bình giảng

- Kĩ thuật : Kĩ thuật khăn trải bàn

III/ Tổng kết:

Qua hai cõu chuyện trờn, em

thấy truyện đề cao vấn đề gỡ?

Theo em trong thực tế cú “con

hổ cú nghĩa” cao đẹp như thế

khụng?Ở đõy dựng hổ để núi

chuyện nghĩa cú lợi như thế

nào trong việc thể hiện ý đồ

của tỏc giả?

?Em cú thể rỳt ra điều gỡ trong

nghệ thuật của truyện?

-hs trả lời

=>Đề cao đức tớnh cao quý của đạo làm người: đú là sống

cú õn nghĩa

Trong thực tế khụng cú con

hổ cú nghĩa cao đẹp như thế

Nhưng viết truyện “Con hổ

cú nghĩa là một cỏch trực tiếp thể hiện ý đồ văn chương

Con vật cũn cú nghĩa huống chi là con người cỏch núi này

dễ cú trọng lượng hơn cỏch noớ: con người thỡ phải cú nghĩa

=>Sử dụng thủ phỏp nhõn cỏch hoỏ để làm nổi bật hàm

ý chứa đựng trong cõu chuyện Mượn truyện con vật

để chuyện con người là một thủ phỏp nghệ thuật quen thuộc xưa nay, đặc biệt là truyện ngụ ngụn và truyện truyền kỳ trung đại

HS đọc ghi nhớ/ 144

*Ghi nhớ:

SGK/ 144

* Hoạt động 5: Luyện tập

- Mục tiêu : Củng cố được nội dung, nghệ thuật, các nhân vật trongtruyện

- Phương pháp : Hoạt động nhóm, vấn đáp, thuyết trình

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	435,82 KB