Giáo án môn Ngữ văn 6 - Tiết 53 đến tiết 60

Định nghĩa về truyện dân gian đã học * Truyền thuyết: là truyện dân gian truyền miệng kể về nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử, quá khứ; truyện thường có yếu tố tưởng tượng, kỳ[r]

Trang 1

Ngày soạn:……… Ngày dạy:………

Tiết 53

KỂ CHUYỆN TƯỞNG TƯỢNG

A/ MỤC TIÊU :

I Chuẩn

1 Kiến thức:

2 Kĩ năng:

3 Thái độ:

Giáo dục, bồi dưỡng trí tưởng tượng cho HS

II Mở rộng và nâng cao:

B/ PHƯƠNG PHÁP :

C/ CHUẨN BỊ :

1 GV: Giáo án, bảng phụ

2 HS: Nghiên cứu bài:

D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :

I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :

không

II.Bài mới :

1 ĐVĐ:

2.Triển khai bài.

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

Hoạt động 1

? Hãy tóm tắt truyện “ Chân, Tay, Tai,

Mắt, Miệng”

? Trong truyện người ta tưởng tượng những

gì?

? Chuyện có thật không? Mục đích của

chuyện?

? Tưởng tượng trong tự sự có phải tuỳ tiện

không, hay là nhằm mục đích gì?

HS đọc truyện “ Lục súc tranh công”

? Tóm tắt và chỉ ra những chỗ tưởng tượng

sáng tạo?

? Trong câu chuyện người ta tưởng tượng

những gì?

I Tìm hiểu chung về kể chuyện tưởng tượng

Ví dụ 1

- Tưởng tượng các bộ phận trong cơ thể là những nhân vật riêng được gọi bằng: bác,

cô, cậu, lão

- Tưởng tượng để làm rõ ý nghĩa: con người phải đoàn kết, nương tựa vào nhau, không tách rời…

=> Tưởng tượng nhằm thể hiện một chủ đề

Ví dụ 2

- Sáu con gia súc nói được tiếng người

- Sáu con gia súc kể công và kể khổ -> Dựa trên sự thật về cuộc sống và công

Trang 2

? Những tưởng tượng ấy dựa trên sự thật

nào?

? Tưởng tượng như vậy nhằm mục đích gì?

? Thế nào là kể chuyện tưởng tượng?

HS thảo luận nhóm 3p

? Truyện tưởng tượng ở chỗ nào?

? Ý nghĩa của việc tưởng tượng ấy?

Gv hướng dẫn

việc của mỗi giống vật

=> Thể hiện một tư tưởng: các giống vật tuy khác nhau nhưng đều có ích cho con người, không nên so bì

* Ghi nhớ (Sgk)

II Luyện tập

HS tóm tắt truyện

“ Giấc mơ trò chuyện với Lang Liêu”

3 Củng cố :

Đọc phần ghi nhớ

4 Hướng dẫn học bài :

- Học nắm chắc ghi nhớ

- Làm các bài tập

- Chuẩn bị bài “Ôn tập truyện dân gian”:

+ Lập bảng thống kê

+ Kể tóm tắt nội dung các truyện

5 Rút kinh nghiệm:

********************************** Ngày soạn:………

Ngày dạy:………

Tiết 54 ÔN TẬP TRUYỆN DÂN GIAN ( T1) A/ MỤC TIÊU : I Chuẩn 1 Kiến thức: 2 Kĩ năng: 3 Thái độ: Nghiêm túc, tích cực II Mở rộng và nâng cao:

Trang 3

.

( Kiểm tra sự chuẩn bài của HS)

II.Bài mới :

1 ĐVĐ:

? Hãy kể tên các thể loại truyện dân gian

mà em đã học?

? Nêu khái niệm từng loại?

- HS trình bày trước lớp

? Gọi HS tóm tắt truyện : Con Rồng cháu

Tiên, Thạch Sanh, thầy bói…

? Ý nghĩa của các truyện đó?

? GV kể sẵn bảng các thể loại, yêu cầu HS

điền thông tin vào bảng thống kê?

I Thực hiện các câu hỏi sách giáo khoa

1 Định nghĩa về truyện dân gian đã học

* Truyền thuyết: là truyện dân gian

truyền miệng kể về nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử, quá khứ; truyện thường có yếu tố tưởng tượng, kỳ ảo; thể hiện thái độ, cách đánh giá của nhân dân đối với sự kiện, nhân vật lịch sử

* Cổ tích: Là truyện dân gian kể về cuộc

đời của một số kiểu nhân vật quen thuộc thường có yếu tố hoang đườngthể hiện ước mơ, niềm tin của nhân dân về chiến thắng cuối cùng của thiện – ác, tốt- xấu; công bằng- bất công

* Ngụ ngôn

* Truyện cười

2 Tóm tắt một số truyện dân gian

3 Thống kê các văn bản theo thể loại

* Truyền thuyết: Con Rồng cháu Tiên,

Bánh chưng bánh giầy, Thánh Gióng, STTT, sự tích Hồ Gươm

* Cổ tích: Sọ Dừa, Thạch sanh, Êm bé thông minh, cây bút thần, ông lão…

* Truyện ngụ ngôn: Ếch ngồi đáy giếng;

Thầy bói; Đeo nhạc; Chân, Tay…

* Truyện cười: Treo biển, Lợn cưới, áo

mới

3 Củng cố :

Nhắc lại các khái niệm

Trang 4

- Đọc kĩ truyện dân gian

- So sánh các khái niệm

- Trả lời câu hỏi sgk

********************************** Ngày soạn:………

Tiết 55 ÔN TẬP TRUYỆN DÂN GIAN ( T2) A/ MỤC TIÊU : I Chuẩn 1 Kiến thức: 2 Kĩ năng: 3 Thái độ: Nghiêm túc, tích cực II Mở rộng và nâng cao:

II.Bài mới :

1 ĐVĐ:

Thảo luận nhóm 5p

? Đặc điểm tiêu biểu của các loại truyện đã

I Đặc điểm tiêu biểu của các loại truyện đã học

Trang 5

( Nhân vật, sự việc, người kể, thái độ )

- GV kẻ bảng HS điền vào

? Lấy ví dụ minh hoạ?

? So sánh truyền thuyết và cổ tích?

? So sánh ngụ ngôn và truyện cười?

( Thảo luận nhóm 8p)

* Truyền thuyết: Là truyện kể về các

nhân vật và sự kiện lịch sử trong quá khứ

- Có hiều chi tiết tưởng tượng kì ảo

- Có cơ sở lịch sử, cốt lõi sự thật lịch sử

- Người kể, người nghe tin…

- Thể hiện thái độ và cách đánh giá…

* Cổ tích: Là truyện kể về cuộc đời, số phận của một số nhân vật quen thuộc

- Có nhiều chi tiết tưởng tượng kì ảo

- Người kể, người nghe không tin…

- Thể hiện ước mơ, niềm tin của nhân dân…

II So sánh

1 Truyền thuyết với truyện cổ tích

- Giống nhau:

+ Đều có yếu tố tưởng tượg, kì ảo + Có nhiều chi tiết giống nhau: ra đời thần kì, tài năng phi thường

- Khác:

+ TT Kể về các nhân vật, sự kiện lịch sử

và thể hiện cách đánh giá của nhân dân…Truyện cổ tích kể về cuộc đời … thể hiện quan niệm, ước mơ

+ TT được mọi người tin, CT được coi không có thật

2 So sánh ngụ ngôn và truyện cười

3 Củng cố :

Hệ thống lại các nội dung đã ôn tập

- Học nắm các truyện đã học

- Đọc kĩ truyện dân gian

- Chuẩn bị bài “ Chỉ từ”

********************************** Ngày soạn:………

Trang 6

Tiết 56

TRẢ BÀI KIỂM TRA TIẾNG VIỆT

I Chuẩn

1 Kiến thức:

2 Kĩ năng:

3 Thái độ:

Nghiêm túc, tích cực

1 GV: Chấm bài, bảng phụ

2 HS:

II.Bài mới :

1 ĐVĐ:

? GV dựa vào bài làm của HS đã chấm ,

nhận xét cụ thể về ưu điểm và tồn tại của

HS

GV treo bảng phụ đáp án các câu trắc

nghiệm

- Sửa các lỗi cơ bản

- Hướng dẫn cách làm bài, cách trìng bày

I Nhận xét ưu điểm, hạn chế trong bài làm học sinh

* Ưu điểm:

- Đa số HS hiểu bài, làm tốt phần trắc nghiệm Vận dụng kiến thức đã học khá tốt

- Một số HS tự đặt ví dụ sáng tạo

* Hạn chế:

- Trình bày cẩu thả, viết hoa tuỳ tiện, sai lỗi chính tả, bài làm chưa khoa học

- BT3 chưa xác định đúng cụm danh từ

II Sửa lỗi

1 Trắc nghiệm

1C 2C 3A 4A 5A 6B 7A 8B

2 Tự luận

Câu 1 Tìm bộ phận cơ thể:

Trang 7

- Sửa lại cách viết:

+ Chưa nắm chắc quy tắc viết hoa

Acsimet -> AC- Si – met

Thái- Lan -> Thái -> Lan

+ Xác định sai CN và VN

+ Chưa sáng tạo trong lấy ví dụ, còn sao

chép

- Đầu súng Đình Câu 2

Ac-si-met

Hồ Chí Minh Ăng-ghen Thái Lan Câu 3 Ngày xưa -> TR N Hai vợ chồng nghèo -> CN một nhà phú ông -> VN

3 Củng cố :

Lưu ý cách làm bài

- Xem lại bài và tự sửa lỗi

- Chuẩn bị bài “ Chỉ từ”

- Luyện tập kể chuyện tưởng tượng: gặp cô tiên

********************************** Ngày soạn:………

Tiết 57 CHỈ TỪ

A/ MỤC TIÊU : I Chuẩn 1 Kiến thức: 2 Kĩ năng: 3 Thái độ: Tích cực, tự giác, nghiêm túc II Mở rộng và nâng cao:

Trang 8

2 HS: Nghiên cứu bài

? Thế nào là số từ? Thế nào là lượng từ? Cho ví dụ minh hoạ?

II.Bài mới :

1 ĐVĐ:

HS đọc ví dụ Sgk

? Hãy chỉ ra các từ: nọ, ấy, ấy, kia, nọ bổ

sung ý nghĩa cho những từ nào trong câu?

? So sánh các từ và cụm từ sau, từ đó rút ra

ý nghĩacác từ được in đậm?

- ông vua / ông vua nọ

- viên quan / viên quan ấy

- làng / làng kia

- nhà / nhà nọ

? Nghĩa của các từ ấy, nọ trong những câu

sau có điểm nào giống và điểm nào khác

với các trường hợp đã phân tích

“Hồi ấy, ở Thanh Hoá có một người làm

nghề đánh cá tên là Lê Thận Một đêm nọ,

Thận thả lưới ở một bến vắng như thường

lệ”

? Trong các câu phần I Chỉ từ đảm nhận

chức vụ gì?

( TL 4p)

? Tìm chỉ từ ở VD 2 và xác định chức năng

của chúng?

a, Cuộc chống Mĩ…

b, Từ đấy, nước ta chăm nghề…

? Tìm chỉ từ trong hai câu sau, xác định ngữ

pháp của nó?

Viên quan ấy-> CN; hồi ấy -> TN

Hoạt đông 3

BT1 HS làm độc lập, gọi lên bảng làm

I Thế nào là chỉ từ?

1 Ví dụ

2 Nhận xét

* VD1

- Các từ in đậm bổ sung ý nghĩa cho các

danh từ viên quan, làng, nhà.

* VD 2

- Thêm các từ nọ, kia, ấy làm cho cụm danh từ xác định hơn, cụ thể hơn về vị trí trong không gian hoặc thời gian

* VD3

Hồi ấy, đêm nọ - định vị về thời gian

3 Ghi nhớ ( Sgk)

II Hoạt động của chỉ từ trong câu

1 Ví dụ ( Sgk)

2 Nhận xét

- Chỉ từ làm phụ ngữ bổ nghĩa cho danh từ

- Lập thành cụm danh từ, hoạt động trong câu giống như một danh từ ( có thể làm

CN, VN, TN)

3 Ghi nhớ (Sgk)

III Luyện tập BT1

Trang 9

BT2 GV hướng dẫn HS về nhà làm Ý nghĩa và chức vụ ngữ pháp của các chỉ

từ:

a, Định vị sự vật trong không gian Làm phụ ngữ sau trong cụm danh từ

b, Định vị sự vật trong không gian Làm chủ ngữ trong câu

c Nay:

Định vị sự vật trong thời gian Làm trạng ngữ

d Đó:

Định vị sự vật trong thời gian Làm trạng ngữ

BT2 Có thể thay như sau:

a, đến chân núi Sóc = đến đấy

b, làng bị lửa bị thiêu cháy = làng ấy

BT3 Không thay được Điều này cho thấy chỉ từ có vai trò rất quan trọng

3 Củng cố :

- Chuẩn bị bài “ Động từ”

********************************** Ngày soạn:………

Tiết 59

HƯỚNG DẪN ĐỌC THÊM

CON HỔ CÓ NGHĨA

I Chuẩn

1 Kiến thức:

2 Kĩ năng:

Trang 10

3 Thái độ:

Sống có nhân nghĩa, biết giúp đỡ người khác

1 GV: Giáo án, bảng phụ, tranh ảnh

2 HS: Soạn bài

? Nêu định nghĩa về truyện cổ tích Tóm tắt một truyện mà em thích?

II.Bài mới :

1 ĐVĐ:

GV hướng dẫn đọc Đọc mẫu một lần -> gọi

HS đọc

- Gọi 1-2 HS tóm tắt

? Văn bản thuộc thể loại nào?( ? Nêu vài

đặc điểm của truyện trung đại?)

? Văn bản chia làm mấy phần, nội dung

từng phần?

? Có những nhân vật nào?

? Nhân vật chính trong truyện thứ nhất là

ai?

? Hổ đã gặp chuyện gì?

? Hổ đã hành động như thế nào?

? Hành động khi tìm bà đỡ? Tính chất của

hành động đó?

? Hổ cư xử với ân nhân như thế nào?

? Hổ trắng gặp phải chuyện gì?

? Bác tiều đã làm gì giúp hổ? ( có e ngại

không?)

? Hành động đó thể hiện điều gì?

I Tìm hiểu chung

1 Đọc và giải thích từ khó sgk

2 Tóm tắt văn bản

3 Thể loại

- Truyện trung đại Việt Nam

4 Bố cục

- Hai phần

II Tìm hiểu văn bản

1 Hổ trả nghĩa bà đỡ

- Hổ cái sắp sinh con -> hổ đực đi tìm bà đỡ

- Lao tới cõng bà, chạy như bay xuyên qua bụi rậm, gai góc

-> Hành động khẩn trương, quyết liệt thể hiện tình cảm thân thiếtcủa hổ đối với người thân

- Cõng bà, cầm tay bà -> biết ơn

=> Hổ chung thuỷ, biết ơn người giúp đỡ mình

2 Hổ trả nghĩa bác tiều

- Hổ bị hóc xương -> rất đau đớn

- Bác tiều thò tay vào cổ lấy xương ra

=> Lòng nhân ái, gần gũi, yêu thương loài vật

Trang 11

? Câu chuyện đề cao vấn đề gì?

? Từ đó em rút ra bài học gì?

=> Đề cao ân nghĩa thuỷ chung

III Tổng kết ( Ghi nhớ sgk)

3 Củng cố :

? Nêu ý nghĩa của truyện?

- Nắm chắc cốt truyện

- Học ghi nhớ

- Chuẩn bị bài: Mẹ hiền dạy con

********************************** Ngày soạn:………

Tiết 60 ĐỘNG TỪ

A/ MỤC TIÊU : I Chuẩn 1 Kiến thức: 2 Kĩ năng: 3 Thái độ: Tích cực, tự giác, nghiêm túc II Mở rộng và nâng cao:

2 HS: Nghiên cứu bài

? Thế nào là chỉ từ? Cho ví dụ minh hoạ?

II.Bài mới :

1 ĐVĐ:

Trang 12

HS đọc ví dụ Sgk

? Động từ là gì?

? Tìm các động từ trong các câu a, b, c (

khả năng kết hợp)

? Chỉ ra sự khác biệt giữa động từ và danh

từ?

( TL 4p)

( Kết hợp với từ nào, chức năng, nhiệm

vụ…)

? Xếp các động từ vào bảng? ( GV kẻ bảng,

chép ĐT vào giấy, HS lên bảng dán)

- Đánh, đi, định, đọc…

? Tìm những từ có đặc điểm tương tự?

Hoạt động 3

HS đọc “ Lợn cưới, áo mới”

Thảo luận tìm ra các động từ, thuộc loại

nào?

I Đặc điểm của động từ

1 Ví dụ ( Sgk)

2 Nhận xét

- Các động từ

a, Đi, đến, ra, khỏi

b, Lấy, làm, lễ

c, treo, có, xem, cười, bảo, bán, phải, đề

- Động từ là những từ chỉ hoạt động trạng thái của sự vật

- Động từ kết hợp với: đã, đang, cũng, vẫn ĐT làm vị ngữ

- Danh từ không kết hợp: sẽ, đang, cũng,vẫn, hãy, chớ, đừng DT làm chủ ngữ

II Các loại động từ chính

Thường đòi hỏi ĐT khác đi kèm phía sau

Không đòi hỏi ĐT khác đi kèm phía sau

Trả lời câu hỏi: Làm gì?

Đi, chạy, cười, đọc, hỏi, ngồi, đứng Trả lời câu

hỏi: Làm sao? Thế nào?

Dám, toan, định

Buồn, gãy, ghét, vui, yêu, đau nhức

3 Củng cố :

- Chuẩn bị bài “ Cụm động từ”

**********************************

Định dạng
Số trang	12
Dung lượng	177,72 KB