Giáo án Ngữ văn lớp 6 - Trường THCS Mỹ Hà

Baøi 1 ~ Truyeàn Thuyeát ~ A.Muïc ñích yeâu caàu 1, Kó naêng - Định nghĩa sơ lược về truyền thuyết - Hieåu noäi dung, yù nghóa cuûa truyeàn thuyeát “Con roàng chaùu tieân” - Chỉ ra được [r]

Trường : THCS Mỹ Hà

1

Baứi 1

~ Truyeàn Thuyeỏt ~

A.Muùc ủớch yeõu caàu

1, Kú naờng

- ẹũnh nghúa sụ lửụùc veà truyeàn thuyeỏt

- Hieồu noọi dung, yự nghúa cuỷa truyeàn thuyeỏt “Con roàng chaựu tieõn”

- Chổ ra ủửụùc yự nghúa cuỷa chi tieỏt tửụỷng tửụùng , kỡ aỷo trong truyeọn

2, Giaựo duùc loứng tửù haứo veà nguoàn goỏc, gioỏng noứi cuỷa mỡnh

3, Reứn kú naờng ủoùc keồ truyeọn

B.Chuaồn bũ

+ Giaựo vieõn : Soaùn baứi

- Dửù kieỏn khaỷ naờng tớch hụùp : Phaàn vaờn qua vb “ Baựnh chửng, Baựng giaày” ; phaàn

Tieỏng Vieọt qua baứi Tửứ vaứ caỏu taùo cuỷa tửứ tieỏng vieọt ; Phaàn Taọp Laứm Vaờn qua baứi

Giao tieỏp, vaờn baỷn vaứ phửụng thửực bieồu ủaùt

+ Hoùc sinh : Soaùn baứi, hoùc baứi theo yeõu caàu cuỷa giao vieõn

C.Tieỏn trỡnh leõn lụựp

1: OÅn ủũnh lụựp :

2: Ktra baứi cuừ : Kieồm tra chuaồn bũ baứi cuỷa hoùc sinh

3:Baứi mụựi:

* Giụựi thieọu baứi: Haàu nhử lũch sửỷ naứo cuừng baột ủaàu baống truyeàn thuyeỏt ẹoự laứ nhửừng

truyeàn thuyeỏt veà thụứi dửùng nửụực cuỷa hoù ễÛ nửụực ta, ủoự laứ nhửừng truyeàn thuyeỏt veà

thụứi caực vua Huứng Vaọy ngửụứi sinh ra vua Huứng laứ ai? Nguoàn goỏc cuỷa daõn toọc ta nhử

theỏ naứo ? Truyeọn “Con Roàng chaựu tieõn” maứ caực em hoùc hoõm nay chớnh laứ lụứi giaỷi

ủaựp

* Tieỏn trỡnh baứi hoùc:

Giaựo vieõn mụứi hoùc sinh ủoùc phaàn

chuự thớch giaựo khoa/ trang 7

(?) Theỏ naứo laứ truyeàn thuyeỏt ?

GV ủoùc maóu , hửụựng daón hoùc sinh

ủoùc

Truyeọn ủửụùc chia laứm ủoùan ? Giaỷi

thớch caực chuự thớch 1,2,3,5 vaứ 7

I Truyeàn thuyeỏt laứ gỡ ?

Laứ loaùi truyeọn daõn gian keồ veà caực nhaõn vaọt

II ẹoc - hieồu vaờn baỷn

1, ẹoùc – tỡm hieồu chuự thớch

2, Boỏ cuùc :

Chia ba ủoùan

Em hãy tóm tắt câu truyện ?

Truyện đó có mấy nhân vật chính ?

Đó là những nhân vật nào ? Được

giới thiệu ở phần nào của văn bản ?

HĐ2 : ( 21p)

Tìm chi tiết thể hiện nguồn gốc

,hìng dáng , nơi sinh sống của Lạc

Long Quân và Âu Cơ ?

Hai nhân vật này là con cháu của

những bậc ntn so với người thường ?

Sức khỏe của thần ntn ? Thần đã

giúp dân và dạy dân những điều gì ?

Các chi tiết kì ảo có giá trị ntn ?

Lạc Long Quân và Âu cơ đã gặp

nhau ntn ?

Chuyện sinh nở của âu cơ có gì kì lạ

?

Chi tiết nào kì lạ ? có tính chất ra

sao ?

* Gia đình Lạc Long Quân phát

triển ra sao?

Vì sao 2 vị thần lại chia tay nhau ?

( liên hệ 54 dân tộc việt nam )

Con trưởng Âu cơ được tôn làm gì ?

Và lấy hiệu ra sao ?

Vậy người Việt Nam là con cháu

của ai ? khi nhắc đến cội nguồn ta

thường tự xưng ntn?

Đọan 1 : Từ đầu ……… long trang Đọan 2 : Tiếp ……… lên đường Đọan 3 : Còn lại

3, Phân tích :

a: Nguồn gốc , hình dáng của Lạc Long Quân và Âu Cơ

* Lạc Long Quân Con thần long nữ , mình rồng ,ở dưới nước

*Âu Cơ :Họ thần nông , xinh đẹp ở núi cao

 chi tiết kì ảo , dòng dõi thần thánh Nguồn gốc thiêng liêng cao quý Sức khỏe vô địch ,diệt trừ các yêu quái Dạy dân trồng trọt , chăn nuôi , ăn ở

 tài giỏi , thương dân

b: Gia đình Lạc Long Quân và Aâu Cơ

Họ lấy nhau Sinh ra một cái bọc trăm trứng Nở 100 con trai hồng hào , đẹp đẽ , lớn như thổi và khỏe mạnh như thần

chi tiết hoang đường – phát triển mạnh mẽ có sức sống mãnh liệt

Họ chia tay nhau

50 con theo cha xuống biển 50con theo mẹ lên non

caiquản ,xây dựng mở mang mọi miền đất nước

c: Nguồn gốc dân tộc Việt Nam

Con trưởng  làm vua – hiệu Hùng Vương – nước Văn Lang

người việt nam là con cháu vua hùng tự xưng là “CRCT”

 tự hào về nguồn gốc , dòng giống

Trường : THCS Mỹ Hà

4

Ta phaỷi coự thaựi ủoọ ntn veà toồ tieõn vaứ

veà coọi nguoàn daõn toọc ?

Hẹ 3 ( 4p)

Thaỷo luaọn : Hoùc xong truyeọn “

CRCT” em ruựt ra ủửụùc yự nghúa cuỷa

truyeọn ntn ?

Sau ủoự cho hs ủoùc to , roừ raứng phaàn

ghi nhụự !

Hẹ 4 ( 5p)

Cho hs thửùc hieọn caực baứi taọp 1,2 sgk

/ 8

III / Ghi nhụự :

Sgk / 8

4/ Hửụựng daón veà nhaứ: (5p)

-Trong truyeàn thuyeỏt “ CRCT” choó naứo laứ choó coỏt loừi lũch sửỷ ?

-Em hieồu theỏ naứo laứ chi tieỏt tửụỷng tửụùng , kỡ aỷo ? Haừy noựi roừ vai troứ cuỷa noự

- Hoùc thuoọc phaàn ghi nhụự sgk / 8

- Soùan “ Baựnh Chửng , Baựnh Giaày”

BAÙNH CHệNG, BAÙNH GIAÀY

~Truyeàn thuyeỏt~

A Muùc ủớch yeõu caàu

* Giuựp hoùc sinh

- Naộm ủửụùc noọi dung yự nghúa cuỷa truyeọn

- Reứn kú naờng ủoùc kú toựm taột truyeọn vaứ tửù hoùc ngửừ vaờn

- Giaựo duùc hoùc sinh loứng bieỏt ụn trụứi ủaỏt, toồ tieõn

B Chuaồn bũ

+ Giaựo vieõn : Soaùn baứi

-Dửù kieỏn khaỷ naờng tớch hụùp : Phaàn vaờn qua vb “Con Roàng chaựu tieõn” ; phaàn Tieỏng

Vieọt qua baứi Tửứ vaứ caỏu taùo cuỷa tửứ tieỏng vieọt ; Phaàn Taọp Laứm Vaờn qua baứi Giao tieỏp,

vaờn aỷn vaứ phửụng thửực bieồu ủaùt

+ Hoùc sinh : Soaùn baứi

C Tieỏn trỡnh leõn lụựp

1: OÅn ủũnh lụựp : (1p)

2: Ktra bài cũ : ( 3p)

- Thế nào là truyện truyền thuyết ?

- Hãy kể diễn cảm truyện “CRCT” Nêu ghi nhớ?

3:Bài mới:

Giới thiệu bài: ( 1p)

Tiến trình bài học:

HĐ1 : ( 5p)

Gv đọc mẫu – hs đọc lại theo các

đoạn của truyện ? Đặt tiêu đề cho

các đoạn?

Mời hs giải nghĩa các từ ở phần chú

thích?

HĐ2: ( 20p)

Hướng dẫn hs thảo luận, trả lời

một số câu hỏi ở phần đ h v bản :

Vua hùng chon người nối ngôi trong

hoàn cảnh nào ? nhà vua chọn

người với ý định ra sao và bằng

hình thức nào ?

Theo em cuộc thi tài có ý nguyện gì

?

(NTtiêu biểu trong truyện dân gian)

Vì sao trong các con vua chỉ có

lang liêu được thần giúp đỡ?

Em có suy nghĩ gì về lời mách bảo

của thần?

Tại sao thần không chỉ dẫn cụ thể

cho lang liêulàm bánh ?

Vì sao hai thứ bánh của lang

I: Đọc – hiểu văn bản

1, Đọc – tìm hiểu chú thích

2, Bố cục:

- chia đoạn : 3 đoạn Đoạn 1:từ đầu………… chứng giám Đoạn 2:tiếp ……… Hình tròn Đoạn 3:còn lại

_Giải thích chú giải

3, Phân tích

a:Hùng Vương và câu đố của vua

_ Hoàn cảnh: đất nước thái bình ,dân ấm no _Chí của vua: lo cho dân nước ( đoán được ) _Ýù của vua :cầu gì ( không đóan được )

b: Cuộc thi tài

_ Tạo tình huống để các nhân vật bộc lộ phẩm chất , tài năng sự hồi hộp , hứng thú

_ Ông là người thiệt thòi nhất Hiểu được nghề nông-cần mẩn- chăm chỉ trong việc đồng áng

_ hạt gạo quí nhất nó nuôi sống con người và

do con người làm ra _ để lang liêu tự bộc lộ tính trí tuệ , khả năng của mình mới xứng đáng

_ phản ánh quan niệm của người xưavề vũ trụ:

trời hình tròn , đất hình vuông   Bánh giầy Bánh chưng

Trường : THCS Mỹ Hà

6

lieõuủửụùc cho ủeồ teỏ trụứi , ủaỏt , tieõn

vửụng?

Vỡ sao lang lieõu ủửụùc choùn laứ ngửụứi

noỏi ngoõi vua? Qua ủoự theồ hieọn mụ

ửụực gỡ cuỷa nhaõn daõn ta?

Hẹ3: ( 3p)

Em haừy neõu yự nghúa cuỷa truyeọn

truyeàn thuyeỏt” baựnh chửng , baựnh

giaày”?

Hẹ4 : ( 7p)

Thaỷo luaọn yự nghúa cuỷa phong tuùc

ngaứy teỏt laứm baựnh chửng , baựnh

giaày?

Hoùc xong truyeọn em thớch nhaỏt chi

tieỏt naứo?

 ủoàng thụứi ủeà cao tớn ngửụừng thụứ trụứi , ủaỏt vaứ toồ tieõn

_ Lang lieõu laứm vửứa yự vua cha noỏi ngoõi

mụ ửụực coự vũ vua co “ựủửực – taứi – trớ “

II: Ghi nhụự

Hoùc sgk 1

III: Luyeọn taọp Soỏ 1(12)

_ ủeà cao ngheà noõng _ ủeà cao sửù thụứ kớnh trụứi , ủaỏt , toồ tieõn

Soỏ 2(12)

Hs neõu yự nghúa _ gv nhaõn xeựt

4: Hửụựng daón veà nhaứ: ( 5p)

- Cho hoùc sinh keồ veà caực bieồu tửụùng coự yự nghúa trụứi vaứ ủaỏt maứ em bieỏt (coõng trỡnh

kieỏn truực ) vaứ saựng taùo vaờn hoựa

- Keồ truyeọn dieón caỷm

- Hoùc thuoọc ghi nhụự sgk 12

- Soaùn “Tửứ vaứ Caỏu Taùo cuỷa Tửứ Tieỏng Vieọt”

Tieỏt : 3 Ngaứy daùy : 08/ 09 /2006

TỪ VÀ CẤU TẠO CỦA TỪ TIẾNG VIỆT

A.Mục đích yêu cầu

* Giúp hs hiểu được thế nào là từ và đặc điểm cấu tạo của từ tiếng việt cụ thể là

khái niệm về từ , từ đơn , từ phức

* Kĩ năng : Hs nhận biết và đếm được chính xác số lượng từ ở trong câu Hiểu được

nghĩa từ ghép trong TV

B.Chuẩn bị

+ Giáo viên : Soạn bài

- Dự kiến khả năng tích hợp : Phần văn qua vb “Con rồng cháu tiên” ; phần Tiếng

Việt qua bài Từ và cấu tạo của từ tiếng việt ; Phần Tập Làm Văn qua bài Giao

tiếp, văn ản và phương thức biểu đạt

+ Học sinh : Soạn bài

C Tiến trình lên lớp

1: Ổn định lớp : (1p)

2: Kiểm tra bài cũ : ( 3p)

Em hãy nêu ghi nhớ của truyện Bánh Chưng , Bánh Giầy ?

3:Bài mới:

* Giới thiệu bài: ( 1p)

* Tiến trình bài học:

HĐ1: ( 5p)

Gv cho hs thực hiện yêu cầu Vd1:

Em hãy đọc vd và cho biết trong vd

có bao nhiêu tiếng ? Có bao nhiêu

từ ?

HĐ2: ( 2p)

Tiếng và từ có gì khác nhau ?

HĐ3: ( 8p)

I: Từ là gì ? 1/ Ví dụ :

Thần/dạy/dân/cách/trồng trọt/chăn nuôi/và/cách/ănở

Câu trên có 12 tiếng : Có 9 từ : 6 từ đơn

3 từ phức

2 / Ghi nhớ 1 : sgk / 13

II, Phân loại từ

1, Ví dụ:

Có hai loại từ : Từ đơn và từ phức

Trường : THCS Mỹ Hà

8

Qua tỡm hieồu vớ duù coự maỏy loaùi tửứ ?

ẹoự laứ nhửừng loaùi tửứ naứo cho vớ duù ?

Ntn laứ tửứ ủụn ? Tửứ phửực ?

Tửứ laựy vaứ tửứ gheựp coự caỏu taùo gioỏng

nhau vaứ khaực nhau ntn ? cho vớ duù ?

( Thaỷo luaọn )

Hẹ4: (2p)

Cho hs ủoùc to , roừ ghi nhụự sgk !

Hẹ5: ( 20p)

Cho hs ủoùc caõu vaờn

a/ Tửứ nguoàn goỏc , con chaựu thuoọc

kieồu tửứ gỡ ?

b/ Tèm tửứ ủoàng nghaừi vụựi tửứ nguoàn

goỏc ?

c/ Tỡm tửứ gheựp chổ quan heọ gia ủỡnh

?

Qui taộc saộp xeỏp caực tieỏng trong tửứ

gheựp chổ quan heọ thaõn thuoọc

Em haừy ủieàn tửứ thớch hụùp ?

a/ Laọp baỷng phaõn loaùi

Kieồu caỏu taùo tửứ

Vớ duù

Tửứ ủụn Tửứ,ủaỏy,nửụực,ta,chaờm,

ngheà,vaứ,coự,tuùc,ngaứy,teỏt, laứm

Tửứ phửực Tửứ gheựp Baựnh chửng , baựnh

giaày Tửứ laựy Troàng troùt

b/ Caỏu taùo cuỷa tửứ gheựp vaứ tửứ laựy

_ Tửứ ủụn : Chổ coự 1 tieỏng coự nghúa vd : mửa , gioự

_ Tửứ phửực : Coự hai tieỏng trụỷ neõn gheựp laùi coự nghừúa taùo thaứnh

Tửứ phửực coự tửứ gheựp vaứ tửứ laựy

* Gioỏng nhau : Trong moói tửứ ủeàu coự yự nhaỏt moọt tieỏng coự nghúa

* Khaực nhau : - Tửứ gheựp ủửụùc taùo baống caựch gheựp caực tieỏng coự nghúa laùi vụựi nhau

- Tửứ laựy : Taùo ra baống caựch coự sửù hoứa phoỏi aõm thanh giửừa caực tieỏng vụựi nhau

2/ Ghi nhụự : sgk /14

III: Luyeọn taọp Soỏ 1(14)

a/ Tửứ gheựp ( tửứ phửực ) b/ Coọi nguoàn , goỏc gaực c/ Caọu mụù , coõ gỡ , chuự chaựu ………

Soỏ 2(14)

_ Anh chũ , cha meù, oõng baứ, caọu mụù , chuự thớm, _ Cha anh , chũ em , baứ chaựu , baực chaựu …

Soỏ 3(14)

_ Baựnh raựn , baựnh nửụựng _ Baựnh neỏp , baựnh teỷ , baựnh gai , baựnh toõm _ Baựnh deỷo , baựnh xoỏp

_ Baựnh goỏi

Giải nghãi từ láy in đậm ?

Thi tìm nhanh các từ láy ?

Số 4(14)

Từ láy thút thít miêu tả tiếng khóc của người

 nức nở , sụt sịt , rưng rức , tỉ tê ……

Số 5(14)

a/ Tả tiếng cười : Khanh khách , sằng sặc , hô hố , ha hả …

b/ Tả tiếng nói : Khàn khàn , thỏ thẻ , léo nhéo , lanh lảnh , ồm ồm

c/ Tả dáng điệu : Lả lướt , thướt tha , khệ nệ , nghênh ngang , ngông nghênh

4/ Hướng dẫn về nhà : (3p)

- Cho hs nhắc lại 2 ghi nhớ – cho ví dụ

- Học bài kĩ , cho ví dụ

- Soạn “giao tiếp , văn bản phương thức biểu đạt”

******************************************************************

Tiết : 4 Ngày dạy : 08/ 09 /2006

GIAO TIẾP , VĂN BẢN VÀ PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT

I: Mục đích yêu cầu

* Huy động kiến thức của hs về loại văn bản mà hs đã biết

_ Hình thành sơ bộ khái niệm văn bản , mục đích giao tiếp, phương thích biểu đạt

* Kĩ năng : hs cần nắm được 2 khái niệm trong phần ghi nhớ : văn bản và biểu đạt

II, Chuẩn bị

+ Giáo viên : Soạn bài

- Dự kiến khả năng tích hợp : Phần văn qua vb “Con rồng cháu tiên” và “ Bánh

chưng , Bánh giầy"; Phần tiếng việt qua bài “ Từ và cấu tạo từ tiếng việt

+ Học sinh : Soạn bài

III, Tiến trình lên lớp

1: Ổn định lớp : (1p)

2: Kiểm tra bài cũ : ( 5p)

Trường : THCS Mỹ Hà

10

- Phaõn bieọt tieỏng vaứ tửứ cho vớ duù ?

_ Phaõn bieọt tửứ ủụn vaứ tửứ phửực ? neõu caực loaùi tửứ phửực cho vớ duù ?

3:Baứi mụựi:

* Giụựi thieọu baứi: ( 1p)

* Tieỏn trỡnh baứi hoùc

Hẹ1 : (10p)

Gv mụứi hs ủoùc caực vớ duù vaứ traỷ lụứi

caực caõu hoỷi a, b, c, ?

Quaự trỡnh ủoự goùi laứ gỡ ? Vaọy giao

tieỏp laứ ntn ? ( thaỷo luaọn )

(?)Hai caõu 6 vaứ8 coự quan heọ vụựi

nhau ntn ?

( Vaàn ủieọu – hỡnh thửực ) _ Caõu

sau giaỷi thớch laứm roừ caõu trửụực (

Noọi dung )

Lụứi phaựt bieồu cuỷa thaày Hieọu

Trửụỷng coự phaỷi laứ vaờn baỷn

khoõng? Vỡ sao?

Bửực thử coự phaỷi laứ vaờn baỷn

khoõng?

Caực loaùi neõu treõn coự phaỷi laứ vaờn

baỷn khoõng ?

Vaọy vaờn baỷn laứ gỡ ?

Laứ chuoói lụứi noựi hay baứi vieỏt coự

chuỷ ủeà thoỏng nhaỏt , maùch laùc

Vaọn duùng phửụng thửực bieồu ủaùt

phuứ hụùp ủeồ thửùc hieọn muùc ủớch

giao tieỏp

Hẹ 2: (11p)

Gv cho hs laọp baỷng chia phửụng

thửực bieồu ủaùt gv coự theồ duứng baỷng

phuù

I: Tỡm hieồu chung veà vaờn baỷn vaứ phửụng thửực bieồu ủaùt

1: Vaờn baỷn vaứ muùc ủớch giao tieỏp a/ Em caàn phaỷi noựi vaứ vieỏt ra thỡ ngửụứi khaực mụựi bieỏt

b/ Noựi , vieỏt phaỷi coự ủaàu coự ủuoõi Cuù theồ laứ phaỷi roừ raứng chớnh xaực vaứ maùch laùc

 Laứ hoaùt ủoọng truyeàn ủaùt , tieỏp nhaọn tử tửụỷng , tỡnh caỷm baống phửụng tieọn ngoõn tửứ

c/Caõu ca dao laứ lụứi khuyeõn nhuỷ caàu phaỷi coự tử tửụỷng , laọp trửụứng vửừng vaứng

 Caõu ca dao laứ moọt vaờn baỷn goàm 2 caõu

d/ Laứ moọt vaờn baỷn ( vaờn baỷn noựi ) ẹoự laứ moọt chuoói lụứi lieõn keỏt vụựi nhau coự chuỷ ủeà

ủ/ Laứ vaờn baỷn vieỏt ( Theồ thửực coự caỏu truực hoaứn chổnh coự noọi dung thoõng baựo )

e/ Taỏt caỷ ủeàu laứ vaờn baỷn ( chuựng coự muùc ủớch , yeõu caàu thoõng tin , coự theồ nhaỏt ủũnh)

Laứ chuoói lụứi noựi hay baứi vieỏt coự chuỷ ủeà thoỏng nhaỏt , maùch laùc Vaọn duùng phửụng thửực bieồu ủaùt phuứ hụùp ủeồ thửùc hieọn muùc ủớch giao tieỏp

2, Ghi nhụự : sgk/ 14

II, Kieồu vaờn baỷn vaứ phửụng thửực bieồu ủaùt cuỷa vaờn baỷn

1, C aực kieồu vaờn baỷn:

- Coự 6 kieồu vaờn baỷn : Tửù sửù, mieõu taỷ, bieồu caỷm, nghũ luaọn , thuyeỏt minh , haứnh chớnh – coõng vuù

(?) Có tất cả mấykiểu văn bản

?Hãy nêu từng loại văn bản và

cho ví dụ ?

a: Tự sự : Trình bày diễn biến sự

việc

Vd : Thánh gióng , Tấm Cám

b: Miêu tả :tái hiện trạng thái sự

vật , con người

Vd : Tả người , tả thiên nhiên

, sự vật

c: Biểu cảm : bày tỏ tình cảm ,

cảm xúc

Vd : Bài thơ cảnh

khuya(HCM)

d: nghị luận :Nêu ý kiến đánh giá

, bàn bạc

Vd :” Aên quả nhớ kẻ trồng

cây”

đ: thuyết minh :giới thiệu đặc

điểm , tính chất , phương pháp

Vd : giới thiệu về các sản

phẩm sữa , thuốc ……

e: hành chính – công vụ : trình

bày ý muốn , quyết định nào đó ,

thể hiện quyền hạn , trách nhiệm

giữa người và người

2, Phương thức biểu đạt của văn bản :

* Ví dụ : _ Hành chính – công vụ _ Tự sự

_ Miêu tả _ Thuyết minh _ Biểu cảm _ Nghị luận

3, Ghi nhớ : Học SGK/17 III,Luyện tập :

Bài tập 1/17-18 : xác định a: Tự sự

b: Miêu tả c: Nghị luận d:biểu cảm đ: tuyết minh Bài tập 2 / 18 Văn bản “CRCT” Thuộc kiểu tự sự

4: Hướng dẫn về nhà : ( 4p)

- Cho hs nhắc lại ghi nhớ sgk

- Học bài kĩ , làm bài tập còn lại sgK

- Soạn “Thánh Gióng”

Sọan … /…………/2005

Giảng:

Tuần 2