A- Môc tiªu bµi häc - Học sinh hiểu và đồng cảm với tình cảnh đáng thương, nỗi đau tinh thần, tình yêu mãnh liệt nồng nàn của chú bé Hồng đối với người mẹ đáng thương.. - Bước đầu học si[r]
Trang 1Ngày dạy: 31 8 09
Tiết 5 Trong lòng mẹ (T1)
( Nguyên Hồng)
A- Mục tiêu bài học
- Học sinh hiểu và đồng cảm với tình cảnh đáng $ '() nỗi đau tinh thần, tình yêu mãnh liệt nồng nàn của chú bé Hồng đối với '5 mẹ đáng $ '(
- 7'# đầu học sinh hiểu '8 thể hiện loại hồi ký và đặc sắc của thể văn này qua ngòi bút Nguyên Hồng: Thấm '8" chất trữ tình, lời văn chân thành, giàu cảm xúc
- Rèn kỹ năng: đọc, kể hồi ký đọc thể loại văn giàu cảm xúc, phân tích, khái quát đặc
điểm tính cách nhân vật
B Đô dùng phương tiện
- GV: Tập truyện những ngày thơ ấu, chân dung Nguyên Hồng
Bức tranh trong SGK phóng to
- HS: Soạn bài
C- Tiến trình tổ chức các hoạt động.
1- ổn định
2- Kiểm tra bài cũ:
? Văn bản Tôi đi học '8 viết theo thể loại nào? vì sao em biết?
? Một trong những thành công của việc thể hiện cảm xúc tâm trạng của Thanh
Tịnh trong Tôi đi học, là BPTT SS Em hãy nhắc lại 3 hình ảnh SS em thích và phân tích
hiệu quả?
3- Bài mới:
Trang 2Hoạt động của GV và HS Yêu cầu cần đạt
* Hoạt đông 1: GTB: Tuổi thơ cay đắng, tuổi thơ
ngọt ngào, tuổi thơ dữ dội, tuổi thơ êm đềm Mỗi
chúng ta ai chẳng có 1 tuổi thơ, một thời ấu thơ đã
trôi qua và không bao giờ trở lại Những ngày thơ
ấu của nhà văn Nguyên Hồng đã '8 kể , tả, nhớ
lại với rung động cực điểm của môt linh hồn trẻ dại
mà thấm đẫm tình yêu, tình yêu mẹ
* Hoạt động 2: HD tìm hiểu chung
H: Hãy nêu những hiểu biết của em về tác giả
Nguyên Hồng?
GV giới thiệu về tác giả - HS chú ý vào bức chân
dung của nhà văn
H: Nêu xuất xứ của đoạn trích?
GV HD đọc- GV đọc mẫu một đoạn
GV yêu cầu 3,4 học sinh nối tiếp nhau đọc hết VB
- HS – GV nhận xét cách đọc
GV yêu cầu HS giải thích 1 số từ khó trong 16 chú
thích (SGK)
H: Văn bản '8 viết theo thể loại nào?
H: Em hiểu gì về thể loại này?
H: Truyện gì '8 kể trong tác phẩm này? (Bé
Hồng mồ côi cha bị bắt 0 ) ' vẫn một lòng
yêu $ '() kính mến '5 mẹ đáng $ '( của
mình)
H: Nhân vật chính trong hồi ký này là ai?
I Tìm hiểu chung 1.Tác giả, tác phẩm
a Tác giả:
Nguyên Hồng ( 1918 – 1982)
- Quê: Thành phố Nam Định, $B'# CMT8 sống chủ yếu ở Hải Phòng
- Nguyên Hồng luôn viết về những con
'5 cùng khổ đó là phụ nữ, trẻ em
b- Tác phẩm:
- VB trích trong tập hồi ký những ngày thơ ấu, xuất bản năm 1940
2 Đọc, tìm hiểu chú thích, bố cục
a Đọc, tìm hiểu chú thích
b Thể loại
- Hồi ký: là thể văn dùng để ghi lại những chuyện có thật đã xảy ra trong chế độ mình
Trang 3H: Giữa nhân vật bé Hồng và tác giả có quan hệ
NTN? Chính tác giả kể chuyện đời mình trung thực
H: Đoạn hồi ký đã sử dụng những pt biểu đạt nào?
(Kết hợp nhuần nhuyễn các I '( thức biểu đạt:
tự sự, miêu tả, biểu cảm Tạo nguồn cảm xúc cho
tác phẩm.)
H: So với bố cục, mạch truyện và cách kể truyện
Trong lòng mẹ có gì giống và khác bài Tôi đi học
(Giống kể lại theo trình tự thời gian, lời tác giả kết
hợp cảm xúc Khác: Tôi đi học: Truyện liền mạch
trong thời gian ngắn Trong lòng mẹ có sự gĩan cách
về thời gian lúc '+ gặp` mẹ, khi gặp mẹ)
H: Văn bản có thể chia làm mấy phần? Nội dung
của từng phần là gi?
* Hoạt động 3: HD tìm hiểu văn bản
- HS đọc lại đoạn đối thoại giữa bà cô và bé Hồng
H: Nhân vật cô tôi có quan hệ ntn với bé Hồng?
H: Hoàn cảnh '+ ra cuộc đối thoại này là gì?
?Ai là '5 chủ động tạo ra cuộc gặp gỡ này,và
mục đích của nó là gì?
GV: Vậy mục đích riêng mà bà cô mong muốn đạt
'8 trong cuộc đối thoại này là gì?
H: Nhân vật bà cô '8 giới thiệu qua những chi
tiết kể tả nào?
H: Cử chỉ m'5 hỏi và nội dung câu hỏi của bà cô
có phản ánh đúng tâm trạng và tính chất của bà với
chị dâu – mẹ bé Hồng, với đứa cháu ruột – Bé
c Bố cục
- Đoạn 1: Từ , '5 ta hỏi đến chứ? Cuộc trò truyện của bé Hồng với
bà cô
- Đoạn 2: Phần còn lại cuộc gặp gỡ xúc
động giữa 2 mẹ con bé Hồng
II Tìm hiểu văn bản 1- Nhân vật bà cô
- Giữa bé Hồng và cô có quan hệ ruột thịt
- Hoàn cảnh '+ ra cuộc đối thoại: Gần
đến ngày giỗ đầu bố, mẹ vẫn '+ về, nghe tin đồn về mẹ
-Cuộc gặp gỡ chủ động do chính bà tạo
ra để nhằm mđích riêng của mình
- Cử chỉ lời nói, hành động của bà cô + m'5 ) hỏi
+ m'5 rất kịch
Trang 4Hồng hay không?
H: Từ ngữ nào biểu hiện thực chất thái độ của bà?
H: Em hiểu '5 rất kịch là '5 ntn? VS bà ta có
thái độ ' vậy ? m'5 rất kịch: '5 giống '5
đóng kịch trên sân khấu, giả dối, ' đang bắt đầu
một trò chơi tai ác, với chính '5 thân nhỏ bé,
đáng $ '( của bà.)
H: Sau lời từ chối của Hồng, bà cô lại hỏi gì? (Sao
lại ko vào?Mợ mày phát tài lắm có như dạo trước
đâu!)
H: Nét mặt và thái độ của bà thay đổi ra sao? Điều
đó thể hiện gì?(Hai con mắt long lanh của cô tôi
chằm chặp đưa nhìn tôi.Điều đó trể hiện sự độc ác
và soi mói của cô tôi.)
H: Sự tàn nhẫn vô '( tâm của bà cô đã dừng lại
ở đây '+Vyz
H: Hai tiếng em bé ngân dài thật ngọt ngào nhằm
thể hiện thái độ gì của bà.(giễu cợt, '5 cợt $B'#
nỗi đau của cháu)
H: Sau đó cuộc đối thoại tiếp tục '8 '+ ra
ntn?Thái độ của bà cô ra sao? (lạnh lùng vô cảm
$B'# nỗi đau của cháu)
GV giảng
H: Tất cả những cử chỉ hành động ấy thể hiện điều
gì trong con '5 bà cô?
H; Qua cuộc đối thoại giữa bà cô và bé hồng với
những lời nói cử chỉ của bà đối với cháu, cho thấy
+ Giọng ngọt, mắt long lanh
-Bà vẫn tiếp tục đóng kịch, tiếp tục giả dối, trêu cợt cháu, tiếp tục lôi cháu vào trò chơi quái ác của bà
-Bà tiếp tục sự săm soi độc ác, hành hạ, nhục mạ đứa bé tự trọng, ngây thơ bằng cách xoáy vào nỗi đau, nỗi khổ tâm của đứa trẻ
- Những hành động, cử chỉ càng chứng
tỏ sự giả dối thâm hiểm đến trắng trợn, trơ trẽn của bà cô
=>Bà cô bé Hồng là '5 đàn bà lạnh lùng , độc ác, thâm hiểm Đó là hình
Trang 5bà là con '5 ntn? ảnh mang ý nghĩa tố cáo hạng '5 tàn
nhẫn đến héo khô cả tình cảm ruột thịt trong xã hội thực dân nửa phong kiến E'+
4- Củng cố
-Giáo viêncủng cố nội dung giờ học
5 Hướng dẫn về nhà
- Đọc kỹ lại văn bản
- Soạn tiếp bài tìm hiểu về nhân vật bé Hồng
... gian ngắn Trong lịng mẹ có gĩan cáchvề thời gian lúc ''+ gặp` mẹ, gặp mẹ)
H: Văn chia làm phần? Nội dung
của phần gi?
* Hoạt động 3: HD tìm hiểu văn
-...
H: Văn ''8 viết theo thể loại nào?
H: Em hiểu thể loại này?
H: Truyện ''8 kể tác phẩm này? (Bé
Hồng mồ côi cha bị bắt 0 ) '' lịng
u $ ''() kính mến ''5 mẹ đáng... sinh hiểu ''8 thể loại hồi ký đặc sắc thể văn qua ngịi bút Ngun Hồng: Thấm ''8& #34; chất trữ tình, lời văn chân thành, giàu cảm xúc
- Rèn kỹ năng: đọc, kể hồi ký đọc thể loại văn giàu cảm