SÔN TINH , THUÛY TINH Truyền thuyết I, Muïc tiêu bài học : - Hs hiểu được truyền thuyết Sơn Tinh , Thủy Tinh nhằm giải thích hiện tượng lụt lội xảy ra ở châu thổ Bắc Bộ thời các vua Hùn[r]
Trang 1TIẾT 9 : BÀI 3 Ngày 7/9
SƠN TINH , THỦY TINH
( Truyền thuyết)
I, Mục tiêu bài học :
châu
thích
- Rèn luyện kĩ năng đọc , kể truyện , phân tích và cảm thụ các chi tiết quan trọng và hình ảnh nỗi bật
II, Chuẩn bị
III, Tiến trình lên lớp
3 Tiến trình bài học
HĐ1 : (7P) Gv hướng dẫn hs H1 văn bản , gv
đọc mẫu mời hs đọc tiếp
Hướng dẫn HS tìm hiểu nghĩa một số từ ở
phần chú thích ( 1 ; 3 ; 4 ; 6 ; 8 ; 9 )
(?) Văn bản STTT chia làm mấy đoạn ? Nêu
tiêu đề của mỗi đoạn ?
GV: Truyện ST- TT được gắn với thời đại
nào trong lịch sử Việt Nam ?
GV: Truyện kể về thời Hùng Vương thứ mấy
?
HĐ2 : (20 ph)
GV: Truyện có mấy nhân vật ? Nhân +5 nào
là nhân +5 chính ?
những chi tiết nghệ thuật tưởng tượng kì ảo
như thế nào ?
HS: liệt kê những chi tiết kì lạ về hai vị thần
ST và TT ?
I Tìm hiểu chung:
1, Đọc- tìm hiểu chú thích.
2 Kể tĩm tắt
3 Bố cục:3 đoạn
- Đ1 : Từ đầu …mỗi thứ một đôi Vua Hùng kén rễ
- Đ2: Tiếp ………….Rút quân STTT cầu hôn và giao tranh với nhau
- Đ3: Còn lại : sự trả thù , ST chiến thắng
II Đọc – hiểu văn bản:
1 Nhân vật Sơn Tinh và Thủy Tinh
- Sơn Tinh : Vẫy tay về phía đông , nổi cồn bãi Vẫy tay về phía tây , mọc núi đồi
- Thủy Tinh : Gọi gió - Hô mưa
Trang 2HS: T kê chi M SGK
vua Hùng? Trong ý
Vì sao?
HS: Sính
GV: Theo em
ánh HL% gì?
ra sao?
HS:
GV: Em hình dung
HS:
GV:
dâng
cho
GV:
HL% gì?
HS:
nhân
thích
Hãy kể lại câu chuyện diễn cảm ?
Cho hs đọc yêu cầu bài tập 2 ?
HS: Làm vi nhĩm theo yêu G% 2" GV
- Thách
U +5 g9
ngành
3.Cuộc chiến giữa Sơn Tinh và Thủy Tinh:
thua
- thiên tai,
-
2" nhân dân ta
4 Ý nghĩa của truyện:
- Giải thích nguyên nhân của hiện tượng lũ
bão lụt của người Việt Cổ
- Suy tôn ca ngợi công lao dựng nước của các Vua Hùng
III Tổng kết : Ghi nhớ :(sgk 34)
IV Luyện tập
_ Tìm hiểu về nạn phá , đốt rừng _ Liệt kê hiện tượng thiên tai , lũ lụt trong những năm gần đây
Chủ trương của nhà nước trong việc phòng và chống các hiện tượng trên
4 Hướng dẫn về nhà ( 2P)
-
………
Trang 3
Tuần 3 Ngày soạn: 03/9
Tiết 10 Ngày dạy: 09/9
NGHĨA CỦA TỪ
I, Mục tiêu bài học
Giúp hs nắm được
- Thế nào là nghĩa của từ, cách tìm hiểu nghĩa của từ, mối quan hệ giữa ngữ âm , chữ viết và nghĩa của từ
- HS n(ø một số cách giải thích nghĩa của từ
II, Chuẩn bị
III, Tiến trình lên lớp
1: Kiểm tra bài cũ : ( 4 p)
dung
M nào chúng ta cùng tìm 8% qua bài 1 hơm nay
3:Tiến trình bài học
HĐ1(10p): Tìm hiểu khái niệm
nghĩa của từ.
GV mời hs đọc 3 chú thích trong bài
ngữ văn đã học ?
? Mỗi chú thích trên gồm có mấy bộ
phận ?Bộ phận nào trong chú thích
nêu lên Nghĩa của từ ? Nghĩa của từ
ứng với phần nào trong mô hình
dưới?
Hình thY
N dung
? Vậy em cho biết nghĩa của từ là gì?
HĐ2:(14p): Tìm hiểu cách giải thích
nghĩa của từ:
? Trong mỗi chú thích nghĩa của từ
được giải thích bằng cách nào ?
? Theo em, làm cách nào để hiểu
đúng nghĩa của từ ?
I : Nghĩa của từ là gì ?
1, Ví dụ:(SGK trang 35)
- Hai bộ phận : hình thức và nội dung
- Bộ phận thứ hai nêu lên nghĩa của từ
- Nghĩa của từ ứng với phần nội dung
II, Cách giải thích nghĩa của từ 1,Ví dụ :(M I, sgk trang 35)
-
-
Trang 4? Vậy em hãy cho biết giải thích
nghĩa của từ bằng cách nào ?
GV: Chúng ta cần lưu ý một số điều
sau khi sử dụng ?
HĐ3:(15p): Hướng dẫn HS làm bài
tập.
GV: A1 HS H1 vài chú thích #
sau các
chú thích
GV: mời hs đọc kĩ câu hỏi và trả lời
g;
trung bình vào
rung rinh, hèn nhát theo cách HI <ME
cho
3 Lưu ý :
- Để dùng từ đúng Ph nắm vững nghĩa của từ
- Muốn hiểu nghĩa của từ Phải đọc , học
- Không hiểu từ Tra từ điển
- Không nắm chắc từ không sử dụng vội
III: Luyện Tập
Bài tập 1: Xác định cách giải thích nghĩa của từ t
- Chúa Tể : Kẻ có quyền lực cao nhất
(Theo cách : Miêu tả đặc điểm sự vật )
- Đòn Cân : Một loại đòn tròn
(Cách : Trình bày khái niệm)
- Nhâng Nháo : Ngông nghênh không coi ai ra gì
(Cách : Đưa ra từ đồng nghĩa )
Bài tập 2: Điền từ thích hợp
a/ Học tập c/ Học hỏi b/ Học lỏm d/ Học hành
Bài tập 3: Điền từ
a/ Trung bình b/ Trung gian c/ Trung niên
á Bài tập 4: Giải thích nghĩa từ theo cách đã biết
- Giếng: Hố đào thẳng đứng, sâu vào lòng đất để
lấy nước
- Rung rinh: Chuyện động qua lại, nhẹ nhàng,
liên tiếp
- Hèn nhát: Thiếu can đảm (đến mức đáng khinh
bỉ)
Bài tập 5 tr 36
- Mất theo cách giải nghĩa của Nụ là “không biết
ở đâu”
- Mất theo cách thông thường (mất cái ví, mất
cái ống vôi) là không còn được sở hữu, không có, không thuộc về mình
4, Hướng dẫn về nhà : ( 1 p)
- Học sinh đọc lại hai ghi nhớ
- Làm hết bài tập còn lại
- Soạn bài “Sự việc và nhân vật trong văn tự sự”
Trang 5
-TUẦN 3 Ngày dạy: 11/9
TIẾT 11, 12
SỰ VIỆC VÀ NHÂN VẬT TRONG VĂN TỰ SỰ
I, Mục tiêu bài học
II, Chuẩn bị
- GV: Dự kiến khả năng tích hợp : Phần văn qua vb “Sơn tinh, Thủy tinh” ; Phần tiếng việt qua bài “ Từ mượn”
- Học sinh : Học bài, Soạn bài
III, Tiến trình lên lớp
nhân +5 – hai He H8 4 lõi trong tác 9j .O35 SV,NV cĩ He H8 8 ntn…
3 Tiến trình bài học
HĐ1(20 ph):Tìm hiểu đặc điểm trong văn tự
sự:
HS: =1 ví 1a tr 37
GV: Hãy t ra + 0# HG%7 + phát
cho <M 4 quan nhân _% 2" chúng?
Câu
HS:
GV: Hãy
(Chia 6 nhĩm
(?) Việc xảy ra vào lúc nào ?
(?) Truyện gồm những nhân vật nào ?
(?) Việc xảy ra do đâu ?
(?) Việc diễn biến ntn ?
(?)Sự việc kết thúc ra sao ?
I: Đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự
1/ Sự việc trong văn tự sự 1.1 Ví dụ:
a) Các sự việc trong truyện Sơn Tinh, Thủy
Tinh:
- [ + 0# HG% (1)
-
- Cao trào : (5)
- \M thúc : (6) (7)
b) Sự việc cụ thể:
- Thời gian : Đời Vua Hùng thứ 18
- Nhân vật : Vua Hùng , Mị Nương , STTT
- Nguyên nhân: Vua Hùng kén rễ
- Diễn biến: ST.TT cùng cầu hôn Mị Nương Vua Hùng đưa ra điều kiện – Sơn Tinh cưới được vợ Thủy Tinh tức giận dâng nước đánh Sơn Tinh
- Kết quả : Sơn Tinh chiến thắng Thủy Tinh thất bại hàng năm dâng nước đánh ST thua rút quân
Trang 6GV: Hướng dẫn HS trả lời câu hỏi 1c tr 37:
(?) Em hãy cho biết sự việc nào thể hiện
mối thiện cảm của người kể với ST và Vua
Hùng?
HS: Có tài xay lũy chống lụt, đồ sính lễ là
sản vật cảu núi rừng, dễ cho ST mà khó cho
TT…
(?) Việc ST thắng TT có ý nghĩa gì? Có thể
để cho TT thắng ST được k? Vì sao? Có thể
bỏ sự việc “Hằng năm TT dâng nước…” được
k? Vì sao?
HS: - ST thắng, lấy được vợ…
- Nếu để TT thắng thì sẽ bị ngập chìm
trong nước…
(?) Em có nhân xét gì về cách sắp xếp các
sự việc trong truyện ?
HĐ2:(18 ph)HD tìm hiểu NV trong VB TS:ï
GV: Trong truyện STTT, ai là NV chính? Ai
là NV phụ?
(?) NV phụ có cần thiết k? Có thể bỏ được
k?
HS: Cần, để giúp NV chính hoạt động
GV: Em hãy thử giới thiệu lai lịch, tính tình,
tài năng, việc làm, … của từng nhân vật trong
truyện STTT?
HS: lên bảng điền vào biểu mẫu :
Nhân vật Tên gọi Lai lịch
Vua Hùng Vua Hùng Thứ 18
Mị Nương Mị Nương Con gái vua Hùng
Sơn Tinh Sơn Tinh Thầnnúi Tản
Viên Thủy Tinh Thủy Tinh Thần Nước Thẳm
Lạc hầu
GV: NV trong văn tự sự là gì? NV được thể
hiện qua những mặt nào?
TIẾT 2 (12)
HĐ3 :(41 ph) Hướng dẫn làm bài tập
BT 1 lồng vào bài học mục 2.2
GV: Chỉ ra những việc làm mà các NV trong
điểm cụ thể, do NV cụ thể thực hiện, có nguyên nhân, diễn biến, kết quả…
Sự việc trong văn tự sự được sắp xếp , theo một trình tự ngữ âm , diễn biến , kết quả thể hiện một tư tưởng mà người kể muốn biểu đạt
2 Nhân vật trong văn tự sự 2.1, Ví dụ
_ Nhân vật chính : Sơn Tinh – Thủy Tinh _ Nhân vật phụ : Vua Hùng , Mị Nương
Chân dung
Tài năng Việc
làm
Kén rể Xinh đẹp
Có tài cao phép lạ Có tài cao phép lạ
2.2, Kết luận: Ghi nhớ : sgk, tr 38
III, Luyện tập ; Bài tập 1(tr 38 - 39)
a/ Vai trò: Vua Hùng, Mị Nương: Nhân vật phụ
Sơn Tinh, Thủy tinh nhân vật chính
- Ýù nghĩa : ST.TT là NV tưởng tượng, kì ảo, giải thích hiện tượng lũ lụt và thể hiện sức
Trang 7truyện STTT đã làm?
(?) Nhân xét vai trò , ý nghĩa của các nhân
vật ?
(?) Tóm tắt STTT theo sự việc gắn với nhân
vật chính ?
(?) Có thể đổi tên gọi của truyện được
không?
- Gọi là “Vua Hùng kén rể”: Chưa nói được
thực chất của truyện STTT
- Gọi là Truyện Vua Hùng, Mị Nương,
ST,TT: dài dong, đánh đồng NV phụ với NV
chính K thỏa đáng
GV: Cho HS kể truyện: Một lần không vâng
lời.
HS: Tưởng tượng để kể câu chuyện
Xác định sự việc xảy ra, NV chính (bản
thân)…
Ví dụ: Tưởng tượng không nghe lời cha mẹ đi
tắm sông, bị chuột rút, bị cảm, phải nghỉ học,
hối hận…
GV: Nhận xét, cho điểm khuyến khích…
mạnh, ước mong chế ngự thiên nhiên của người Cổ Việt
Từ đó suy tôn , ca ngợi công lao dựng nước của các Vua Hùng
b/ Gọi hs tóm tắt dựa vào 7 sự việc đã nêu ở trên
c/ Văn bản được gọi tên nhân vật chính đây là truyền thống thói quen của dân gian như
“Tấm Cám” “Thạch Sanh” ……
Bài tập 2(tr 39) : Hs kể
4/ Hướng dẫn về nhà:(3 ph)
- Học nắm chắc nội dung bài học
- Tập kể lại câu chuyện Một lần không vâng lời
- Soạn bài “Sự Tích Hồ Gươm” theo câu hỏi hướng dẫn tìm hiểu bài
Kí duyệt tuần 3 Ngày 07 tháng 9 năm 2009
Nguyễn Thị Hương