Sắp xếp một đa thức:10' GV Yêu cầu HS nghiên cứu SGK tìm * Hai cách sắp xếp 1 đa thức: + Sắp xếp các hạng tử theo lũy thừa hiểu mục đích của việc sắp xếp 1 đa thức và cách sắp xếp.. tăng[r]
Trang 1Ngày soạn: 12.03.2011 Ngày giảng: 15.03.2011 Lớp 7A1,A2, A3, A4
Tiết 59
ĐA THỨC MỘT BIẾN
I Mục tiêu.
1 Kiến thức.
- HS biết ký hiệu đa thức một biến và biết sắp xếp đa thức theo lũy thừa giảm hoặc tăng của biến
- Biết tìm bậc, các hệ số, hệ số cao nhất, hệ số tự do của đa thức một biến
- Biết ký hiệu giá trị của đa thức tại một giá trị cụ thể của biến
2 Kĩ năng - Rèn kĩ năng làm bài tập về đa thức
3 Thái độ - Ham học hỏi, tìm tòi kiến thức
II Chuẩn bị của GV $ HS.
1 Chuẩn bị của GV.
- Giáo án + Tài liệu tham khảo + Đồ dùng dạy học + Bảng phụ ghi nội dung thi
“Về đích nhanh nhất”
2 Chuẩn bị của HS - Đọc trước bài mới + Ôn lại các kiến thức đã học
III Tiến trình bài dạy
1.Kiểm tra bài cũ (5')
* Câu hỏi :
Tính tổng của hai đa thức sau: M = 5x 2 y - 5xy 2 + xy và N = xy - x 2 y 2 + 5xy 2
Và tìm bậc của đa thức tổng?
* Đáp án:
M + N = (5x2y - 5xy2 + xy) + (xy - x2y2 + 5xy2)
= 5x2y + (- 5xy2 + 5xy2) + (xy + xy) - x2y2
= 5x2y + 2xy - x2y2
Đa thức tổng có bậc là 4
* Đặt vấn đề: (1 ’ )
GV: Em có nhận xét gì về số biến của đa thức tổng?
HS: Có hai biến là x và y
GV: Bài học hôm nay ta đi nghiên cứu về đa thức một biến
2.Dạy nội dung bài mới.
1 Đa thức một biến:(15')
GV Ví dụ trên là một ví dụ về đa thức
hai biến Để tìm hiểu thế nào là đa
thức một biến em hãy nghiên cứu
mục 1 (SGK - 41)
* Đa thức một biến là tổng của những đơn thức của cùng một biến
* Mỗi số được coi là 1 đa thức một biến
TB? Qua nghiên cứu em hãy cho biết
thế nào là đa thức một biến?
K? Giải thích tại sao ở đa thức A (Ví
dụ SGK ) lại coi là đơn thức của
2 1
biến y ?
Trang 2HS Vì 0
2
1 2
1
y
K? Cho ví dụ về 1 đa thức của biến x.
Một ví dụ về 1 đa thức của biến y?
* Ví dụ:
HS Tự lấy ví dụ – GV uốn nắn sai xót
GV Yêu cầu HS nghiên cứu dấu chấm
cuối cùng ở mục 1
K? Để chỉ rõ A là đa thức của biến y;
B là đa thức của biến x ta ký hiệu
ntn?
B = 3x5 + x3 – x + 1 là đa thức của
2 1
biến x
A = 5y3 - 2y2 + y là đa thức của biến y
K? Giá trị của đa thức B tại x = -1
được viết như thế nào? Giá trị của
đa thức A tại y = 2 được viết như
thế nào?
* Ký hiệu:
B là đa thức của biến x: B(x)
A là đa thức của biến y: A(y) Giá trị của đa thức B tại x = -1 : B(-1) Giá trị của đa thức A tại y = 2: A(2)
GV Yêu cầu HS nghiên cứu ?1 và ?2
trong (SGK - 41)
?1 (SGK - 41)
Giải
K? Nêu yêu cầu ?1? Muốn tính S(5);
B(-2) ta làm như thế nào? A(y) = 7y
2 - 3y +
2 1
Ta có A (5) = 7.52 - 3.5 +
2 1
HS Thay y = 5 vào đa thức A (y)
Thay x = -2 vào đa thức B (x) = 175 - 15 + 2
1
GV Gọi 2 HS lên bảng làm mỗi em 1 ý = 160 + =
2
1
2
1 160
HS HS dưới lớp tự làm vào vở B(x) = 2x5 - 3x + 7x3 + 4x5 +
2 1
= 6x5 - 3x + 7x3 +
2 1
GV Gọi HS nhận xét bài làm của các
bạn và chốt kết quả đúng
Ta có B (-2) = 6.(-2)5 - 3.(-2) +7(-2)3 +
2 1
= - 192 + 6 - 56 +
2 1
= - 242 + =
2
1
2
1 241
GV 2; 5 được gọi là bậc của hai đa thức
một biến A (y) và B (x)
Giải
TB? Bậc của đa thức 1 biến là gì? Đa thức A (y) có bậc 2
GV Nhấn mạnh: Tương tự khi tìm bậc
của đa thức, khi tìm bậc của đa
thức 1 biến trước hết ta cũng phải
thu gọn đa thức đó rồi lấy bậc cao
nhất của biến trong đa thức đã thu
Đa thức B (x) có bậc 5
* Bậc của đa thức một biến (khác đa thức 0, đã thu gọn) là số mũ lớn nhất của biến trong đa thức đó
Trang 3GV Yêu cầu HS ng/c bài tập 43 (SGK -
43), thảo luận nhóm trả lời
Bài tập 43 (SGK- 43) a) 5 c) 3
GV Nhấn mạnh: Khi tìm bậc của đa
thức một biến trước hết ta phải thu
gọn đa thức đó
b) 1 d) 0
2 Sắp xếp một đa thức:(10')
GV Yêu cầu HS nghiên cứu SGK tìm
hiểu mục đích của việc sắp xếp 1
đa thức và cách sắp xếp
* Hai cách sắp xếp 1 đa thức:
+ Sắp xếp các hạng tử theo lũy thừa tăng của biến
TB? Tại sao phải sắp xếp 1 đa thức? + Sắp xếp các hạng tử theo lũy thừa
giảm của biến
HS Để thuận lợi cho việc tính toán
K? Có mấy cách sắp xếp các hạng tử?
Cách sắp xếp ntn?
GV Y/c nghiên cứu VD trong SGK /42 * Ví dụ (SGK - 42)
K? Khi sắp xếp các hạng tử của 1 đa
thức ta cần chú ý điều gì?
HS Trước hết phải thu gọn đa thức đó
đã
* Chú ý (SGK - 42)
Gv Gọi HS đọc lại chú ý
Yêu cầu HS nghiên cứu ?3 và ?4
trong (SGK - 42)
?3 (SGK - 42)
Giải
GV Yêu cầu HS thảo luận nhóm và làm
2 bài vào bảng nhóm B(x) = - 3x + 7x2 3 + 6x5
1
K? Có nhận xét gì về bậc của 2 đa
thức Q (x) và R (x)?
Q(x) = 4x3 - 2x + 5x2 - 2x3 + 1 - 2x3 = 5x2 - 2x + 1
HS Đều là 2 đa thức bậc 2 của biến x R(x) = - x2 + 2x4 + 2x - 3x4 - 10 + x4
= - x2 + 2x - 10
GV Gọi hệ số của lũy thừa bậc 2 là a;
bậc 1 là b; bậc 0 là c thì mọi đa
thức bậc hai của biến x sau khi sắp
xếp theo lũy thừa giảm của biến
đều có dạng: ax2 + bx + c
* Nhận xét: Mọi đa thức bậc 2 của
biến x sắp xếp các hạng tử theo lũy thừa giảm của biến đều có dạng:
ax2 + bx + c Với a, b, c là các số đã cho (a 0)
GV Gọi HS đọc lại nhận xét SGK
K? Hãy chỉ ra các hệ số a, b, c trong
các đa thức Q(x) và R (x)?
GV Các chữ a, b, c nói trên không phải
là biến số, đó là các chữ đại diện
cho các số xác định cho trước
Những chữ như vậy được gọi là
hằng số (hằng)
Trang 4HS Đọc chú ý * Chú ý (SGK - 42)
3 Hệ số(7')
GV Yêu cầu học sinh nghiên cứu SGK
mục 3 - 42; 43
Xét đa thức thu gọn:
P(x) = 6x5 + 7x3 - 3x +
2 1
K? Qua nghiên cứu hãy cho biết lũy
thừa bậc 5; bậc 3; bậc 1 của đa
thức có hệ số là bao nhiêu?
Ta nói:
6 là hệ số của lũy thừa bậc 5
7 là hệ số của lũy thừa bậc 3 K? là hệ số của lũy thừa bậc bao
2
1
nhiêu? vì sao? Còn được gọi ntn?
- 3 là hệ số của lũy thừa bậc 1
là hệ số của lũy thừa bậc 0 (còn gọi
2 1
là hệ số tự do)
HS Vì ta có thể viết: 0
2
1 2
1
x
K? Hệ số cao nhất của đa thức P(x)
bằng bao nhiêu? Cách xác định?
K? Hãy xác định hệ số của các lũy
thừa và hệ số cao nhất của đa thức
A (y) và B (x) trong mục 1?
* Hệ số cao nhất của đa thức P (x) là 6 (là hệ số của lũy thừa bậc cao nhất của biến trong đa thức)
GV Giới thiệu chú ý: Với đa thức P(x)
ta thấy không xuất hiện lũy thừa
bậc 4 và bậc 2 Nhưng ta có thể
viết đa thức đó với đầy đủ từ lũy
thừa bậc cao nhất đến thấp nhất
như sau:
P(x) = 6x5 + 0x4 +7x3 + 0x2 - 3x+
2 1
* Chú ý:
Ta có thể viết đa thức P(x) như sau: P(x) = 6x5 + 0x4 + 7x3 + 0x2 - 3x +
2 1
K? Xác định hệ số của các lũy thừa
bậc 4 và bậc 2 của đa thức P (x)?
Hệ số của lũy thừa bậc 4; bậc 2 của đa thức P (x) bằng 0
GV Như vậy nếu trong 1 đa thức ta
thấy không xuất hiện lũy thừa bậc
nào thì ta hiểu rằng hệ số của lũy
thừa bậc đó bằng 0
3 Củng cố - Luyện tập (5’)
Thi “Về đích nhanh nhất”
GV: Treo bảng phụ ghi thể lệ cuộc thi (có 4 ô cho 4 tổ viết)
Y/c HS nghiên cứu thể lệ cuộc thi và thi trong 3 phút
GV: Gọi các tổ nhận xét kết quả của nhau Chỉ rõ chỗ sai trong cách viết (nếu có)
4 Hướng dẫn HS tự học ở nhà (2')
- Nắm vững cách sắp xếp, kí hiệu đa thức Biết tìm bậc và các hệ số của đa thức
- BTVN: 29, 40, 41, 42 (SGK - 43)
- Hướng dẫn bài 41 (SGK - 43): Lưu ý hệ số cao nhất và hệ số tự do
- Đọc trước bài: Cộng, trừ đa thức một biến