Taâm traïng cuûa nhaø thô : -Điệp từ “Chưa ngủ” thể hiện tâm trạng Bác không ngủ được là vì cảnh đẹp đêm trăng và lo cho vận mệnh của đất nước.. Điệp từ “Chưa ngủ” cho thấy Bác không ngủ[r]
Trang 1Tuần : 12 Tiết CT 45.
Ngày dạy :
Hồ Chí Minh (1890 – 1969)
I Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh :
-Cảm nhận và phân tích được tình yêu thiên nhiên gắn liền với lòng yêu nước, phong thái ung dung của Hồ Chí Minh biểu hiện trong bài thơ
-Biết được thể thơ và chỉ ra được những nét đặc sắc nghệ thuật của bài hai thơ
II Chuẩn bị :
Giáo viên : Soạn tốt giáo án, tham khảo tài liệu, chuẩn bị đồ dùng dạy học.
Học sinh : Học thuộc bài cũ, soạn bài mới trước ở nhà, sưu tầm tư liệu, tranh ảnh về Bác Hồ.
III Các họat động trên lớp :
1 Ổn định lớp : (Kiểm tra sỉ số lớp)
2.Kiểm tra bài cũ : (6’)
? Em hiểu thế nào là từ đồng âm ? Đặt câu VD có sử dụng từ đồng âm.
? Sử dụng từ đồng âm cần lưu ý vấn đề gì ? Kiểm tra bài tập số 2 về nhà.
3 Giảng bài mới :
a Giới thiệu bài mới : (1’)
Các em đã biết qua tên bài thơ nào của Bác Hồ các em hãy nhắc lại : Không ngũ được, Đường đi khó, Leo núi,… Đó là những bài thơ của Bác, thể hiện khát vọng tự do, tinh thần lạc quan, tư thế ung dung trước khó khăn nguy hiểm Bên cạnh Bác còn có những vầng thơ thắm đượm tình yêu thiên nhiên, yêu đất nước của nhà thơ Đó là hai bài thơ : “Cảnh khuya – Rằm tháng giêng” mà các em sẽ được học trong tiết hôm nay
b.Tiến trình hoạt động dạy và học :
3’
2’
-GV gọi hs đọc phần chú thích ở
SGK – trang 141 Sau đó GV
khái quát nội dung vài nét về
tác giả Hồ Chí Minh
? Hai bài thơ trên thuộc thể thơ
gì ? (HS trả lời – GVKL cho hs
nắm)
-Hồ Chí Minh (1890 – 1969), vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc và CMVN Hồ Chí Minh còn là một danh văn văn hóa thế giới
-Làm theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt
I Giới thiệu :
1 Tác giả :
-Hồ Chí Minh (1890 – 1969) : lãnh tụ vĩ đại của dân tộc và cách mạng Việt Nam
-Hồ Chí Minh là một danh nhân văn hóa thế giới, một nhà thơ lớn
2 Thể loại :
Trang 2-GV gọi hs đọc bài thơ (có nhận
xét cách đọc của hs) GV có thể
đọc lại một lần nữa
? Hai câu đầu bài thơ nói lên
nội dung gì ? (HS trả lời –
GVKL cho hs nắm)
-GV có thể gọi hs đọc 2 câu thơ
và dặt câu hỏi :
? Ở câu thơ thứ nhất tác giả so
sánh âm thanh tiếng suối với
hình ảnh nào ? Cách so sánh đó
có tác dụng gì ? (HS trả lời –
GVKL cho hs nắm)
? Hình ảnh trong câu thơ thứ
hai được thể hiện ntn ? (HS trả
lời – GVKL cho hs nắm)
? Hai câu thơ cuối bài nói lên
nội dung gì của bài thơ ? (HS trả
lời – GVKL cho hs nắm)
? Hai câu thơ này có từ nào
được lặp lại ? Điều đó có tác
dụng ntn đối với việc thể hiện
tâm trạng nhà thơ ? (HS trả lời –
GVKL cho hs nắm)
-HS đọc và chú ý lắng nghe
-Nói lên cảnh thiên nhiên đêm trăng ở rừng Việt Bắc
-HS đọc và chú ý lắng nghe
-So sánh âm thanh tiếng suối như tiếng hát xa cách nói gần gũi với con người
-Bức tranh cao rộng nhiều tầng lớp, đường nét, hình khối : bóng lá, bóng cây, bóng trăng, khóm hoa, mặt đất,…
-Hai câu thơ thể hiện tâm trạng của tác giả
-Điệp từ “Chưa ngủ” thể hiện tâm trạng Bác không ngủ được là vì cảnh đẹp đêm trăng và lo cho vận mệnh của đất nước
Hai bài thơ được làm theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt
II Tìm hiểu văn bản :
1 Bài thơ “Cảnh khuya” :
a) Đêm trăng rừng Việt Bắc : (Hai câu đầu)
-Cách so sánh tiếng suối như tiếng hát xa làm cho tiếng suối gần gũi với con người và sức trẻ trung
-Câu thơ vẽ lên một bức tranh thiên nhiên cao rộng
“cổ thụ” nhiều tầng lớp, đường nét, hình khói, bóng lá, bóng cây, bóng trăng, khóm hoa, mặt đất như hòa hợp, quấn quýt vào nhau
“lồng”
b) Tâm trạng của nhà thơ :
Điệp từ “Chưa ngủ” cho thấy Bác không ngủ được có 2 lí do : thứ nhất là do đêm trăng rừng Việt Bắc
Trang 32’
-Gv đọc 3 phần bài thơ, gọi hs
đọc lại, nhận xét cách đọc của
hs
? Hai câu thơ 1, 2 cho thấy hình
ảnh không gian ở đây đẹp ntn ?
Thể hiện ở từ ngữ nào ? (HS trả
lời – GVKL cho hs nắm)
? Bài thơ “Rằm tháng giêng”
được ra đời trong hoàn cảnh đất
nước ntn ? Điều gì thể hiện
phong thái ung dung, lạc quan
của tác giả ? (HS trả lời –
GVKL cho hs nắm)
-Sau đó GV cho hs khái quát lại
nội dung và vài nét nghệ thuật
chủ yếu của bài thơ Cho hs đọc
phần ghi nhớ ở bài, cho hs tút ra
nội dung phần tổng kết bài học
-HS đọc và chú ý lắng nghe
-Không gian cao rộng “Sông, nước, trời” lồng lộng tràn đầy ánh sáng của đêm trăng và sức sống của mùa xuân
-Viết vào đầu 1948, sau chiến thắng Việt Bắc, rất quan trọng của quân và dân ta, chúng ta đã đánh bại cuộc chiến công qui mô lớn của giặc pháp lên chiến khu Việt Bắc Đặt trong hoàn cảnh đó ….lạc quan
-HS chú ý lắng nghe và đọc tốt phần ghi nhớ, rút ra phần tổng kết của bài học
quá đẹp và đặc biệt là Bác
lo cho vận mệnh của đất nước thể hiện hòa hợp, thống nhất ở Bác : nhà thi sĩ và người lãnh tụ cách mạng
2 Bài thơ “Rằm tháng giêng ” :
a) Hình ảnh không gian đẹp :
Hình ảnh không gian cao rộng, bát ngát, “Sông, nước, trời” lồng lộng và tràn đầy ánh sáng và sức sống của mùa xuân trong đêm rằm tháng giêng Từ
“Xuân” được lặp lại nhằm nhấn mạnh vẽ đẹp này b) Phong thái ung dung, lạc quan của nhà thơ :
Bài thơ đựơc viết đầu 1948, sau chiến thắng Việt Bắc Đặt trong hoàn cảnh ấy càng thấy rõ sự bình tĩnh, chủ động, lạc quan của vị lãnh tụ vĩ đại Hồ Chí Minh
“trăng ngân đầy thuyền”
3.Tổng kết : (ghi nhớ, SGK
Trang 4trang 143).
III Luyện tập : (7’)
1) (SGK – trang 143)
GV : Gọi hs đọc BT, cho hs thực hiện yêu cầu BT
HS : Đọc BT, trả lời yêu cầu BT bằng cách học thuộc lòng 2 bài thơ “Cảnh khuya” và “Rằm tháng giêng”, riêng bài “Rằm tháng giêng” chỉ đọc phần dịch thơ
2) (SGK – trang 143) : Cho hs về nhà làm
4 Củng cố kiến thức : (5’)
? Đọc lại bài thơ “Rằm tháng giêng” và “Cảnh khuya”.
? Hai bài thơ cho ta bắt gặp ở Bác những nét đẹp cao cả nào ?
5 Dặn dò : (1’)
-Về nhà học bài, học thuộc lòng hai bài thơ
-Về nhà làm bài tập số 2 – SGK trang 143, chuẩn bị bài “Thành ngữ”