BTVN : 51, 53 SBT Ôn tập quy tắc cộng hai số nguyên, quy tắc tính giá trị tuyệt đối của một số các tính chÊt cña phÐp céng sè tù nhiªn.. ChuÈn bÞ bµi míi cho tiÕt sau : TÝnh chÊt cña phÐ[r]
Trang 1Tiết : 40 Ngày soạn : 18/11/2009
chương ii : Số nguyên
Đ 1 làm quen với số nguyên âm
i-Mục tiêu : Qua bài này học sinh cần :
1 Về kiến thức
- Biết được nhu cầu cần thiết phải mở rộng tập hợp số tự nhiên
2 Về kĩ năng
- Có kỹ năng nhận biết và đọc đúng các số nguyên âm qua các ví dụ cụ thể và có kỹ năng biểu diễn các số tự nhiên và các số nguyên âm trên trục số
II-chuẩn bị của gv và hs:
Gv: Bảng phụ vẽ nhiệt kế hình 35( SGK) , nhiệt kế to có chia độ âm,
bảng ghi nhiệt độ của các thành phố , thước thẳng
Hs: Bảng nhóm ,thước thẳng……
III- các hoạt động dạy học trên lớp :
Hoạt động 1 : Các ví dụ
VD1: HS quan sát nhiệt kế hình 31và giới thiệu
về các nhiệt độ 0oC; trên 0oC dới 0oC ghi trên
nhiệt kế
(-) Giới thiệu về các số nguyên âm như
-1; -2; -3; và hướng dẫn cách đọc (2 cách âm
1 ; trừ 1)
(?) Làm ?1 Sgk và giải thích ý nghĩa các số đo
nhiệt độ các thành phố
(?) Làm bài tập 1 (trang 68) đa bảng vẽ 5 nhiệt
kế hình 35 lên để HS quan sát
VD2: GV đưa hình vẽ giới thiệu độ cao với
quy ước độ cao mực nước biển là 0m Giới
thiệu độ cao trung bình của cao nguyên Đắc
Lắc (600m) và độ cao trung bình của thềm lục
địa Việt Nam (-65m)
Cho Cho HS làm BT2 trang 68 và giải thích
ý nghĩa của các con số
VD3: Có và nợ
+ Ông A có 10000đ
+ Ông A nợ 10000đ có thể nói “ông A có
-10000đ”
HS quan sát nhiệt kế, đọc các số ghi trên nhiệt kế nh 0oC; 100oC; 40oC; -10oC;
-20oC
Đọc các số nguyên âm -1; -2; -3; -4
- Đọc và giải thích ý nghĩa các số đo nhiệt độ
Nóng nhất: TP.Hồ Chí Minh Lạnh nhất: Mot-xcơ-va
- Trả lời bài tập 1 (68) a) Nhiệt kế a: - 3oC b: - 2oC c: 0oC d: 2oC e: 3oC b) Nhiệt kế b có nhiệ đố cao hơn
HS đọc độ cao của núi Fansipan và đáy vịnh CamRanh
Bài 2
HS làm ?2
HS làm ?3
Trang 2Hoạt động 3 : Trục số
(?) Vẽ một tia số ? Biểu thị vài số tự nhiên 1; 3;
4 trên tia số ?
(?) Làm thế nào để biễu diễn được các số
nguyên âm ( biểu thị đại lượng có hướng nhấn
mạnh tia số phải có gốc, chiều, đơn vị )
(?) Vẽ tia đối của tia số và ghi các số 1; 2;
-3 Từ đó giới thiệu gốc, chiều dương, chiều
âm của trục số
(-) Vẽ trên bảng một trục số nằm ngang và giới
thiệu các khái niệm điểm gốc, chiều dương ,
chiều âm giới thiệu thêm dạng trục số thẳng
đứng
HS cả lớp vẽ tia số vào vở
HS vẽ tiếp tia đối của tia số và hoàn chỉnh trục số
-4 -3 -2 -1 0 1 2 3 4 5
Trục số: Điểm 0 được gọi là điểm gốc của trục số, chiều từ gốc 0 qua phải là chiều dương, chiều từ 0 qua trái là chiều
âm
HS làm bài tập ?4 SGK
Điểm A: -6 Điểm C: 1
Điểm B: -2 Điểm D: 5
Hoạt động 4: Củng cố :
Cho HS làm bài tập 5 (54 – SBT)
+ Gọi 1HS lên bảng vẽ trục số
+ Gọi HS khác xác định 2 điểm cách điểm 0
là 2 đơn vị (2 và -2)
+ Gọi HS tiếp theo xác định 2 cặp điểm cách
đều 0
HS làm bài tập 5 (54 – SBT)
Hoạt động 5: Hướng dẫn về nhà:
-Đọc lại SGK , xem thêm các ví dụ đẻ hiểu số nguyên âm
-Vẽ thành thạo trục số
-Bài tập về nhà : 3(trang-68-SGK) và 1 , 2, 3, 4, 5, 6 (SBT –trang 55)
-Hướng dẫn bài3(SGK) Dùng số nguyên âm để biểu diễn năm trứơc công nguyên Chẳng hạn:PI-Ta_go sinh năm 570 trước công nguyên viết là sinh năm -570
-Tiết sau học tập hợp các số nguyên
Trang 3Tiết : 41 Ngày soạn : 19/11/2009
Đ 2 tập hợp các số nguyên
I-Mục tiêu : Qua bài này học sinh cần :
1 Về kiến thức - Biết được tập hợp các số nguyên , điểm biểu diễn số nguyên a trên trục số, số
đối của số nguyên
- Bước đầu hiểu được rằng có thể dùng số nguyên để biểu thị đại lượng có hai hướng ngược nhau
- HS có ý thức liên hệ bài học với thực tiễn
II-chuẩn bị:
Gv :Thước kẻ có chia đơn vị , phấn màu, mô hình trục số nằm ngang
HS : Thước kẻ, …
III- các hoạt động dạy học trên lớp :
Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ
HS1: Hãy vẽ một trục số Chỉ rõ điểm gốc , điểm biểu thị số -4, -2
Làm bài tập 4a SGK
HS2: Làm thế nào để nhận dạng được một số nguyên âm ?
Hãy vẽ một trục số Đọc và ghi các số nguyên âm nằm giữa -8 và -4 vào trục số
Hoạt động 2 : Số nguyên
(?) Viết tập hợp A các số nguyên dương ?
Tập hợp B các số nguyên âm ?
(-) Giới thiệu tập hợp các số nguyên và ký
hiệu
Cho biết mối quan hệ của hai tập N và Z ?
-Số 0 có phải là số nguyên ? số nguyên âm
? số nguyên dương?
(-) Giới thiệu khái niệm điểm a trên trục
số
-Tập hợp số nguyên thường được sử dụng
để làm gì ? => Nhận xét
Cho HS trả lời miệng?1,?2,?3 (SGK)
(?) Từ ?3 em có nhận xét gì?
Tập hợp { ; -3 ; -2 ; -1 ; 0 ; 1 ; 2 ; } gồm các số nguyên âm, số 0 và các số nguyên dương là tập hợp các số nguyên Ký hiệu là Z.
O 1 2 3 -1
-2 -3 Vậy Z = { ; -3 ; -2 ; -1 ; 0 ; 1 ; 2 ; }
- HS có thể phát biểu tập Z bằng cách khác Chú ý :
-Số 0 không phải là số nguyên dương cũng không phải là số nguyên âm
-Điểm biểu diễn của số nguyên a trên trục số gọi là điểm a
Nhận xét : Số nguyên thường được sử dụng để
biểu thị các đại lượng ngược nhau
?1:C được biểu thị là +4km, D là 1km, E là -4km
?2 a) 1m ; b) Dưới A 1m có nghĩa là-1m
Trang 4Hoạt động 3 : Số đối
(?)Trên trục số nêu các cặp số đối nhau?
(?) Không có trục số, ta biết được hai số
đối nhau bằng cách nào ?
(?) Hai số đối nhau có đặc điểm gì?
Tìm số đối của 7 ; -3 ; 100
Các số 1 và -1, -2 và 2 , 3 và -3 v.v là các số
đối nhau -Không có trục số, ta biết được hai số đối nhau chỉ khác nhau về dấu
- HS làm bài tập ?4
* Hai số đối nhau chỉ khác nhau về dấu
+ Số đối của 7 là 7, của 3 là 3 , của 100 là -100
Hoạt động 4 : Củng cố
Nói tập hợp các số nguyên là tập hợp các
số nguyên âm và nguyên dương Đúng hay
sai ?
Bài 6(SGK) Hs trả lời miệng
Bài10(SGK) GV vẽ hình, hs lên bảng làm
bài tập.Điểm A được biểu thị là -3km
-3
C M
B
Dong (km) Tay
HS :Nói như vậy là sai , vì số 0 không phải là
số nguyên âm cũng không phải là số nguyên dương
Bài 6: -4N là sai; 4N đúng; 0đúng;
5N đúng ; -1N sai
Điểm B biểu thị là 2km, điểm C được biểu thị là -1km
Hoạt động 5: Hướng dẫn về nhà
-Học bài trong SGK
-Bài tập về nhà : 9, 10 (SGK) , 10 ,11, 12 (SBT)
-Hướng dẫn bài 10 (SGK) : Ví dụ: C được biểu thị là -1 km , điểm B là 2 km, …
-Chuẩn bị bài mới cho tiết sau : Thứ tự trong tập hợp các số nguyên
Trang 5Tiết : 42 Ngày soạn : 21/11/2009
Đ 3 thứ tự trong tập hợp các số nguyên
I-Mục tiêu :
Qua bài này học sinh cần :
1 Về kiến thức:
- Biết cách so sánh hai số nguyên
2 Về kĩ năng
- Có kỹ năng tìm được giá trị tuyệt đối của một số nguyên
- Rèn tính chính xác khi áp dụng quy tắc
II-chuẩn bị:
- GV: Mô hình trục số ,bảng phụ ghi chú ý và bài tập
- HS : Vẽ trước một trục số nằm ngang
III- các hoạt động dạy học trên lớp :
Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ
HS1: Viết Tập hợp các số nguyên? Có thể nói tập hợp các số nguyên gồm tất cả các số nguyên dương và tất cả các số nguyên âm được hay không ? Vì sao ? Đọc và cho biết những điều ghi sau
đây đúng hay sai ? - 2 N ; 6 N ; 0 N ; 0 Z ; -1 N
HS2 : Trên trục số, điểm a điểm -a và điểm 0 có quan hệ với nhau như thế nào ? Tìm các số đối của các số 7 ; 3 ; -5 ; -20 ; - 2 ; 5 Nói mọi số tự nhiên đều là số nguyên Đúng hay sai Điều ngược lại có đúng không ?
Hoạt động 2 : So sánh hai số nguyên
Vẽ tia số
(?) So sánh 3 và 5
(?) Rõ ràng 3 < 5 , em hãy cho biết vị trí của 3
so với điểm 5 trên tia số
(?) Em hãy vẽ trục số và biểu diễn các điểm 3 ;
2 ; 1 ; -1 ; -2 ;-3 ; 0 trên trục số
(?) Nhìn trên trục số, em hãy so sánh hai số
nguyên -3 và 2
(?) Trên trục số vừa mới vẽ, hãy cho biết trong
2 số nguyên ,số nằm ở vị trí nào thì bé hơn?
(?) Trên trục số khi biễu diễn 2số nguyên a, b
có những trường hợp nào xảy ra ?
(?) Làm ?1; ?2
+Điểm 3 ở bên trái điểm 5 nên 3 < 5
O 1 2 3 -2
-3 -1
Số -3 < 2 vì -3 nằm bên trái 2
* Trong hai số nguyên nằm trên trục số ,
số nằm ở vị trí bên trái thì bé hơn
Khi biểu diễn trên trục số nằm ngang,
điểm a nằm bên trái điểm b thì ta nói số nguyên a bé hơn số nguyên b …
Ký hiệu a < b
Trang 6(?) Có thể nói số nguyên dương (âm) đều lớn hơn
(nhỏ hơn) bất kỳ một số nguyên âm (dương)
không ?
(?) Thế nào là hai số nguyên liền nhau , liền trước
, liền sau (tương tự như trong tập số tự nhiên) ?
HS làm bài tập 11 SGK
HS : Trả lời ?1 , ?2 Chú ý : ( SGK)
Bài 11:
Hoạt động 3 : Giá trị tuyệt đối của một số nguyên
(-) Giới thiệu ví dụ trong SGK, kí hiệu
(?) Thế nào là một giá trị tuyệt đối của một số
nguyên ? Ví dụ?
(?) Nói giá trị tuyệt đối của một số nguyên là một
số tự nhiên Đúng hay sai ?
(?) Tìm 0 ; 1; -1; -5; 5; -3; 2
(?) Giá trị tuyệt đối của số 0 là ?
(?) Giá trị tuyệt đối của một số nguyên dương là
số ?
(?) Giá trị tuyệt đối của một số nguyên âm là số ?
(?) Giá trị tuyệt đối của 2 số đối nhau ntn ?
O 1 2 3 -2
-3 -1
Ví dụ: 12 = 12 ; -90 = 90 ; 0 = 0
HS làm bài tập ?3 và ghi kết quả bằng
ký hiệu giá trị tuyệt đối
Khoảng cách từ điểm a đến
điểm 0 trên trục số là giá trị tuyệt đối của số nguyên a Ký hiêu : | a |
Nhận xét : SGK
Hoạt động 4 : Củng cố – Luyện tập
(?) Trên trục số nằm ngang số nguyên a nhỏ
hơn số nguyên b khi nào ?
(?) So sánh -100 và 2 ?
Bài tập 15 (SGK) Tìm : 3= ? ; 5 = ?
(?) Sắp xếp các số sau theo giá trị giảm dần :
|5| ; -4 ; 2 ; -1 ; 0 ; |-2005|
-100 < 2 Bài tập 15
3= 3; -5 = 5 Sắp xếp theo giá trị giảm dần
|-2005|; |5| ; 2 ; 0 ; -1 ; -4
Hoạt động 5 : Hướng dẫn về nhà
- HS học thuộc các định nghĩa và ghi nhớ các nhận xét
- Làm các bài tập 16 đến 21 SGK
- Tiết sau : Luyện tập
Trang 7Ngày soạn : 23/11/2009
Tiết : 43
thứ tự trong tập hợp các số nguyên
I-Mục tiêu : Qua bài này học sinh được :
- Rèn kỹ năng nhận biết số tự nhiên, số nguyên, củng cố khái niệm tập hợp số nguyên
- Rènkỹ năng so sánh hai số nguyên, tìm số đối và giá trị tuyệt đối của một số nguyên II-Chuẩn bị :
- GV: Bảng phụ ghi bài tập 16,18,20(SGK-73)
- HS :Bảng nhóm , về nhà làm các bài tập III- các hoạt động dạy học trên lớp :
Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ:
HS1: Tập hợp các số nguyên bao gồm những số nào ? Giải bài tập 18 SGK
HS2 : Giá trị tuyệt đối của một số nguyên a là gì ? làm thế nào để tìm nhanh giá trị tuyệt đối của một số nguyên Làm bài tập 20 SGK
HS3 : Không có trục số, làm thế nào để so sánh hai số nguyên âm ? Sắp xếp các số sau đây theo
thứ tự giảm dần : -7 ; -25 ; | 368| ; | -2005| ; 0 ; 7
Hoạt động 2 : Tập hợp các số nguyên
Bài 16 : GV đưa đề bài lên bảng
HS lên bảng và làm vào bảng phụ
Bài 17 :
(?) Số nguyên âm là gì ? Số nguyên dương là gì
? Số 0 có phải là số nguyên dương, nguyên âm
không ? Số nguyên gồm những bộ phận nào?
Gọi HS đứng tại chỗ trả lời miệng
Bài tập 16 :
HS :Đọc đề bài và đưa ra nhận xét a) Đ b) Đ c) Đ d) Đ e) Đ f) S g) S
Bài tập 17 :
Không thể ,vì còn thiếu số 0
Hoạt động 3 : So sánh hai số nguyên
Bài18 :
- (?) Muốn biết một số nguyên là âm hay dương
ta phải làm gì ? (so sánh với 0)
(?) Lấy ví dụ cụ thể cho từng trừơng hợp
Bài 19 : lưu ý có thể có nhiều đáp số GV kết
luận:
-Dấu +, dấu - trước một số nguyên là-hình thức
để nhận biết số nguyên dương, số nguyên âm
Bài tập 18 :
a) Chắc b) Chưa chắc, vì nếu b =0;1;2 không phải là số nguyên âm
c) Chưa chắc d) Chắc
Bài tập 19 :
a) 0 < +2 b) -15 < 0 c) -10 < +6 hoặc -10 < -6 d) +3 < +9 hoặc -3 < +9
Hoạt động 4 : Số đối - Giá trị tuyệt đối của một số nguyên
Bài 20 :
(-) Y êu cầu 2 hs lên bảng làm
(?) Có thể xem giá trị tuyệt đối của một số
Bài tập 20 :
a) |-8| - |-4| = 8 - 4 = 4 b) |-7|.|-3| = 7.3 = 21
Trang 8nguyên là một số tự nhiên không ?
(?) Có thể xem đây là các phép toán trên N
không?
Bài 21 :
(?) Muốn tìm nhanh một số đối của một số
nguyên cho trước ta làm như thế nào ?
(?) Muốn tìm nhanh một giá trị tuyệt đối của
một số nguyên cho trước ta làm như thế nào ?
c) |18| : |-6| = 18 : 6 = 3 d) |153| +|-53| = 153 + 53 = 206 HS: trả lời…
Bài tập 21 :
Số đối của số -4 là 4 ; của 6 là -6 ; của
|-5| là -5 ; của |3| là -3 ; của 4 là -4
Hoạt động 5 : Hai số nguyên liền nhau
Bài 22 : Cho hs đọc đề bài ,làm bài Hỏi thêm
(?) Thế nào là hai số nguyên liền nhau ? Thế
nào là số nguyên liền trước (liền sau) ? Giữa hai
số nguyên liền nhau có số nguyên nào khác
không ? Trên trục số , hai số nguyên liền nhau
có vị trí như thế nào ?
(?) Có nhận xét gì về số liền trước, liền sau của
một số nguyên ? Só sánh nhận xét này với số tự
nhiên
Bài tập 22 :
a) Số nguyên liền sau của 2 là 3; của
-8 là -7 ; của 0 là 1 , của -1 là 0 b) Số nguyên liền trước của -4 là -5 ; của 0 là -1 ; của 1 là 0 ; của -25 là -26 c) Số nguyên cần tìm là số 0
Nhận xét :
Một số nguyên đều có một số liền trước và một số liền sau
Hoạt đông 6: Hướng dẫn về nhà
-Hoàn chỉnh các bài tập đã hướng dẫn Bài tập 45,46 (SBT)
-Xem lại các bài tập đã chữa
-Chuẩn bị bài học cho tiết sau : Cộng hai số nguyên cùng dấu
Trang 9Tiết : 44 Ngày soạn : 28/11/2008
Đ 4 cộng hai số nguyên cùng dấu
I-Mục tiêu : Qua bài này học sinh cần :
- Có kỹ năng cộng hai số nguyên cùng dấu
- Bước đầu hiểu được quan hệ thực tế từ các ví dụ cụ thể
II-Chuẩn bị:
- GV : Mô hình trục số , thước thẳng
- HS : Bảng nhóm , thước thẳng
III-Nội dung và các hoạt động trên lớp :
Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi 1 :
HS 1: Thế nào là số nguyên dương ? Cho biết mối quan hệ giữa tập hợp N , tập N* và tập hợp các
số nguyên dương
Câu hỏi 2 :
HS2: Số nguyên âm là gì ? Hôm qua ông A nợ 3 đồng Hôm nay ông A lại nợ tiếp 5 đồng Hỏi hai ngày qua, ông A nợ bao nhiêu đồng ? Dùng các phép tính và ký hiệu số nguyên âm để trình bày bài giải
Hoạt động 2 : Cộng hai số nguyên dương
(?) Những số nguyên nào được gọi là cùng dấu
với nhau ? Có thể xem số nguyên dương là số tự
nhiên khác 0 ?
(?) Việc cộng hai số nguyên dương được tiến
hành như thế nào ?
(-) Giới thiệu qua hình ảnh trục số để minh hoạ
Ví dụ : (+4) + (+2) = +6
+6
+4
+2
0
(?) Cộng hai giá trị tuyệt đối của hai số hạng, so
sánh kết quả
(?) Kết quả của phép cộng hai số nguyên dương là
một số nguyên dương hay âm ?
Cộng hai số nguyên dương là cộng hai số tự nhiên khác 0
Ví dụ : (+425) + (+120) = 545
(+4) + (+2) = +4++2=4 + 2 =6
+ Phép cộng hai số nguyên dương là một số nguyên dương
Hoạt động 3 : Cộng hai số nguyên âm
Ví dụ:Nhiệt độ ở Mát-xcơ-va vào một buổi trưa là
-30C Hỏi nhiệt độ buổi chiều cùng ngày là bao
nhiêu độ C, biết nhiệt độ giảm 20C so với buổi
Trang 10(?) Nhiệt độ giảm 20C nghĩa là tăng bao nhiêu
độ ? tính : (-30) + (-2) = ?
(-)Phân tích và dùng trục số để minh hoạ cách
giải
-5
-3 -2
-4
-6
-Bắt đầu từ điểm 0 di chuyển về bên trái ( chiều
âm ) 3 đơn vị đến điểm -3 Sau đó di chuyển tiếp
về bên trái hai đơn vị( cộng với số âm , ta di
chuyển theo chiều âm) đến điểm -5
(?) Vậy kết quả của phép tính bằng ?
(?) Thử cộng hai giá trị tuyệt đối của hai số hạng
và so sánh với kết quả để rút ra quy tắc
(?)Em hãy rút ra quy tắc cộng hai số nguyên âm ?
Ví dụ: (-15)+ (-50) = -(15 + 50) = -65
(?)Thế nào là chiều dương, chiều âm trên trục số ?
(?) Kết quả của phép cộng hai số nguyên âm là
một số nguyên âm hay dương ?
(?) HS làm bài tập ?2 SGK
Ta coi giảm 20C là tăng -20C vậy ta cần tính :
(-30) + (-2) = ?
(-2) + (-3) = -5
?1: (-4) + (-5) = -9 -4+-5= 9
Nhận xét: (-4)+(-5) = -(-4+-5)
Quy tắc :
Muốn cộng hai số nguyên âm,
ta cộng hai giá trị tuyệt đối của chúng rồi đặt dấu "-" trước kết quả
+ Chiều dương trên trục số là di chuyển tư điểm 0 trở về bên phải trục số
+ Chiều âm trên trục số là di chuyển tư
điểm 0 trở về bên trái trục số
a) (+37) + (+81) = 37 + 81 =118
b) (-23) + (-17) = -(23+17) = -40
Ví dụ : (-302) + (-258) = -560
Hoạt động4 : Củng cố – Luyện tập
Bài tập 23(SGK)Tính:
GV gọi 3 học sinh lên bảng làm bài
a) 2763 + 152 =
b) (-7) + (-14) =
c) (-35) + (-9) =
Cho HS nhận xét , GV cho điểm
Bài 24: Tính:
Gọi 2 Hs lên bảng làm bài ,cả lớp cùng làm
a) (-5) + (-248) = b) 17 +-33=
Bài 25: Điền dấu thích hợp vào ô vuông
a) (-2) + (-5) (-5)
b) (-10) (-3) + (-8)
Kết quả:
a) 2935 b) -21 c) -44
a) -253 b) 50
HS : Lên bảng trình bày, cả lớp cùng làm
Hoạt đông 5: Hướng dẫn về nhà
- Nắm vững quy tắc (SGK)
- Bài tập về nhà: 48,49,59(SBT)
-Đọc bài “ cộng hai số nguyên khác dấu”