ỔN ĐỊNH LỚP – KIỂM TRA BAØI CŨ Hiểu thế nào về văn bản thuyết minh kết hợp với các biện pháp nghệ thuật sử dụng các phép lập luận trong quá trình thuyết minh, báo cáo vấn đề… 2.GIỚI THIỆ[r]
Trang 1Trừong THCS MỸ HỘI Giáo án Ngữ Văn 9
PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH
(Lê Anh Trà)
I/ MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
+Kiến thức
-Giúp học sinh thấy được vẽ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, vĩ đại và bình dị
+ Kỹ năng :
- Thấy được một số bpháp nghthuật chủ yếu đã góp phần làm nổi bậc vẽ đẹp phcách Hồ Chí Minh : Kết hợp kể , bình luận , chlọc chtiết tiêu biểu , sxếp ý mạch lạc
+ Thái độ nhận thức:
- Từ lòng kyêu t.hào về Bác có ýthức tdưỡng htập rluyện theo gương Bác Hồ -
Bước đầu có ý nịêm về văn bản thuyết minh kết hợp với lập luận
II/ PH :
1 Giáo viên :
Những mẫu chuyện về cuộc đời Hồ Chí Minh , tranh ảnh hoặc băng hình về Bác
2. Học sinh : Đọc bài trả lời câu hỏi SGK.
III/ PH PHÁP
IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
1 ỔN ĐỊNH LỚP -Ki m tra bai c:
- Tiết học đầu tiên Gv gây không khí và giới thiệu bài mới
2 Giới thiệu bài: Cuộc sống hịên đại đang từ ngày từng giờ lôi kéo , làm thế nào để có
thể hội nhập với thế giới mà vẫn bảo vệ bản sắc văn hoá dân tộc Tấm gương về nhà văn hoá lỗi lạc Hồ Chí Minh ở thế kỹ XX sẽ là bài học cho các em
3.Bai mi
HOẠT ĐỘNG 1:
Tìm hiểu chung về tác giả,
tác phẩm
GV Gọi HS đọc chú thích và
Em hiểu gì về tác giả ?(khó)
GV hỏi xuất xứ tác phẩm có
gì đáng chú ý ?
Hỏi: Em còn biết những văn
bản , cuốn sách nào viết về
Bác?
Gv hướng dẫn đọc, hiểu chú
thích và tìm bố cục
GV hướng dẫn đọc (giọng
(HS dựa vào phần cuối văn bản phát biểu)
HS nêu cuốn sách đã học
HS đọc theo chỉ định của Gv –theo dõi bạn đọc, nhận xét và sữa chữa cách đọc của bạn theo yêu cầu của giáo viên
HS đọc theo chỉ định của GV –theo dõi bạn đọc, nhận xét và sữa chữa cách đọc của bạn theo yêu cầu của GV
TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả:
(xem SGK)
2.Xuất xứ : Trích trong
“Phong cách Hồ Chí Minh , cái vĩ đại gắn với cái giản dị”
Đọc , tìm hiểu chú thích
(SGK)
a.Đọc
Chú ý đọc đúng,đọc diễn cảm, thể hiện sự kính trọng đối với Bác
Trang 2Trừong THCS MỸ HỘI Giáo án Ngữ Văn 9
2 HUỲNH CÔNG THĂNG
khúc triết mạch lạc, thể hiện
niềm tôn kính với Chủ tịch
Hồ Chí Minh )
GV đọc mẫu 1 lượt
Chú thích:
GV : yêu cầu học sinh đọc
thầm chthích và kiểm tra việc
hiểu chthích qua một số từ
trọng tâm :Truân chuyên, Bộ
chính trị, thuần đức , hiền triết
Bố cục văn bản
Gv : Văn bản viết phương
thức biểu đạt nào? Thuộc
loại văn bản nào ? vấn đề đặt
ra?
GV: Văn bản chia làm mấy
phần? Nội dung chính của
từng phần ?
HOẠT ĐỘNG 2 :
Hướng dẫn phần tích phần 1
Bước 1: Tìm hiểu phần 1
-GV gọi HS đọc lại phần 1 và
nêu câu hỏi:
-Những tinh hoa văn hoá nhân
loại đến với Hồ Chí Minh
trong hoàn cảnh nào ?
GV: Có thể dùng kiến thức
lịch sử giới thiệu cho HS
Hỏi: Hồ Chí Minh đã làm
cách nào để có thể có được
vốn trthức vhoá nhân loại ?
Hỏi: Hồ Chí Minh đã làm
cách nào để có thể có được
vốn trthức vhoá nhân loại ?
Gv: Chìa khoá để mở ra kho
trthức nhloại là gì ?
Kể một số chuyện mà em biết
Gv : Để khám phá kho tri
thức ấy có phải chỉ vùi đầu
vào sách vở hay phải qua
hoả động thực tiển ?
+ Động lực nào giúp Người
có được những trthức ấy? Tìm
những dchứng cụ thể trong
HS: đọc thầm chú thích và trả lời cô theo yêu cầu
HS: Làm việc độc lập phát hiện phương thức biểu đạt chính luận, loại văn bản nhật dụng
HS suy nghĩ dựa vào phần chuẩn bị bài
(HS suy nghĩ độc lập dựa trên văn bản)
HS thảo luận nhóm
HS dựa vào văn bản để đọc dẫn chứng
HS: Thảo luận
(Hs dựa vào cuốn những mẫu chuyện về cuộc đời hoạt động của Hồ Chủ tịch)
b Tìm hiểu chú thích
Một số từ ngũ , chú thích trong SGK
4.Tìm bố cục
*Văn bản đề cập đến vấn
đề: Sự hội nhập với thế giới và bảo vệ bản sắc văn hoá văn tộc
Bố cục: 2 phần
-Phần 1: Hồ Chí Minh với sự tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại
-Phần 2: Những nét đẹp trong lối sống của Hồ Chí Minh
II PHÂN TÍCH : Hồ Chí Minh với sự tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại.
-Hoàn cảnh Bác tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại trong cuộc đời hđộng cách mạng đầy gian nan, vất vả bắt nguồn từ khvọng tìm đường cứu nước hồi đầu thế kỷ +Năm1911 rời bến Nhà Rồng
+Qua nhiều cảng trên thế giới
+Thăm và ở nhiều nước -Cách tiếp thu: Nắm vững phương tiện giao tiếp là ngôn ngữ
-Qua công việc lao động mà học hỏi
-Đông lực : Ham hiểu biết học hỏi, tìm hiểu
Trang 3Trừong THCS MỸ HỘI Giáo án Ngữ Văn 9
văn bản mhoạ cho những ý
các em đã trình bày
Gv: Qua những vấn đề trên,
em có nhận xét gì về phong
cách Hồ Chí Minh ?
(GV bình về mục đích ra nước
ngoài của Bác hiểu văn
học nước ngoài người để tìm
cách đấu tranh giải phóng dân
tộc …)
Gv : Kết qủa Hồ Chí Minh đã
có được vốn tri thức nhân
loại ở mức như thế nào? Và
theo hướng nào ?
Gv: Theo em điều kỳ lạ nhất
đã tạo nên phong cách Hồ
Chí Minh là gì? Câu văn nào
trong văn bản đã nói rỏ điều
đó ? Vai trò của câu này
trong toàn văn bản?
* HOẠT ĐỘNG 3 :
Hướng dẫn luyện tập
Hỏi : Để làm nổi bậc vấn đề
Hồ Chí Minh với sự tiếp thu
văn hoá nhân loại tác giả đã
sử dụng những biện pháp
nghệ thuật gì ? Tiết 1 (tiếp)
*HOẠT ĐỘNG 4 : Hướng
dẫn phân tích phần 2:
-GV : Bằng sự hiểu biết về
Bác , em cho biết phần văn
bản trên nói về thời kỳ nào
trong sự nghiệp hoạt động
cách mạng của lãnh tụ Hồ
Chí Minh ? (Bác hoạt động ở
nước ngoài )
GV: Bằng sự hiểu biết về
Bác, em cho biết phần văn
bản trên nói về thời kỳ nào
trong sự nghiệp hoạt động
cách mạng của lạm tụ Hồ
Chí Minh ? –( Bác hoạt động
ở nước ngoài)
GV Phần văn bản sau nói về
HS : Thảo luận nhóm phát hiện câu văn cuối phần 1 , vừa khép lại vừa mở ra vấn đề lập lụân chặt chẽ , nhấn mạnh…
HS: Phát hiện thời kỳ Bác làm Chủ Tịch nước sau khi đã đọc
Hs suy nghĩ trả lời
+Nói và viết thạo nhiều thứ tiếng
+ Làm nhiều nghề + Đến đâu cũng học hỏi
Hồ Chí Minh là người thông minh cần cù , yêu lao động
-Hồ chí Minh có vốn kiến thức
+Rộng : Từ văn hoá phương Đông đến phương Tây +Sâu : Uyên thâm
Nhưng tiếp thu có chọn lọc Tiếp thu mọi cái hay cái đẹp nhưng phê phán những mặt tiêu cực
Hồ Chí Minh đã tiếp thu văn hoá nhân loại dựa trên nền tảng văn hoá dân tộc
Luyện tập :
GV chốt lại cách lập luận của đoạn văn đầu gây ấn tượng và thuyết phục
3.Nét đẹp trong lối sống Hồ Chí Minh
Trang 4Trừong THCS MỸ HỘI Giáo án Ngữ Văn 9
7 HUỲNH CÔNG THĂNG
thời kỳ nào trong sự nghiệp
cách mạng của Bác ? (đọc và
cho biết điều đó?)
GV : Khi trình bày những nét
đẹp trong lối sống của Hồ
Chí Minh, tác giả đã tập
trung vào những khía cạnh
nào, phương dịên cở sở nào?
GV: Nơi ở và làm việc của
Bác được giới thiệu như thế
nào? Có đúng với những gì
em đã quan sát khi đến thăm
nhà Bác ở không?
(Thăm cõi Bác xưa –Tố Hữu
)Gv:Trang phục của Bác theo
cảm nhận của tác giả như thế
nào? Biểu hịên cụ thể
Gv: Việc ăn uống của Bác
diễn ra như thế nào? Cảm
nhận của em về bữa ăn với
những món đó ?
Gv: Em hình dung thế nào về
cuộc sống của các vị nguyên
thủ quốc gia ở các nước khác
trong cuộc sống cùng thời
với Bác và cuộc sống đương
đại? Bác có xứng đáng được
đãi ngộ như họ không?
-GV:Bình bằng dẫn chứng
Tổng thống Bin Clin Tơn
thăm Việt nam
Hỏi:Qua trên em cảm nhận
được gì về lối sống của Hồ
Chí
Minh-Hỏi:Để nêu bật lối sống giản
dị của hồ Chí Minh,tác giả đã
sử dụng biện pháp nghệ thuật
nào?
(Đức tính giản dị của Bác
Hồ-Phạm Văn Đồng)
Hỏi:Tác giả so sánh lối sống
của Bác với Nguyễn Trãi-vị
anh hùng dtộc thế kỷ 15.Theo
em điểm giống và khác giữa
HS : Chỉ ra được 3 phương diện : nơi ở, trang phục , ăn uống
HS : Quan sát văn bản phát biểu
HS : Thảo luận phát biểu dựa trên văn bản
HS:Thảo luận nhóm
-HS:Thảo luận
-HS:Đọc lại”và người sống ở đó hết
HS : Thảo luận tìm ra nét giống và khác
+Giống: Giản dị thanh cao
-Nơi ở và làm việc: nhỏ bé mộc mạc : Chỉ vài phòng nhỏ , là nơi tiếp khách , họp Bộ chính trị
Đồ đạc đơn sơ mộc mạc
-Trang phục giản dị: Quần áo bà bà nâu, áo trấn thủ ,dép lốp thô sơ
-Ăn uống đạm bạc với những món ăn dân dã, bình
dị
-Lối sống của Bác là sự kế thừa và phát huy những nét cao đẹp của những nhà văn hoá dân tộc họ mang nét đẹp thời đại gắn bó với nhân dân
3 Ý nghĩa của việc học
tập rèn luỵên theo phong cách Hồ Chí Minh
Trang 5Trừong THCS MỸ HỘI Giáo án Ngữ Văn 9
lối sống của Bác với các vị
hiền triết như thế nào?
Gv:Bình và đưa những dẫn
chứng về việc Bác đến trận
địa ,tát nước , trò chuyện với
nhân dân, qua ảnh…
HOẠT ĐỘNG 5 :
Ứng dụng liên hệ bài học
-GV Giảng và nêu câu hỏi
Trong cuộc sống hịên đại xét
về phdịên vhoá trong thời kỳ
hội nhập hãy chỉ ra những
thụân lợi và nguy cơ gì?
Hỏi : Tuy nhiên tấm gương
của Bác cho thấy sự hoà
nhập vẫn giữ nguyên bản
sắc dân tộc Vậy phong cách
của Bác em có snghĩ gì về
việc đó ?
GV: Em hãy nêu một vài
biểu hịên mà em cho là
sống có văn hoá và phi văn
hoá ?
GV; Chốt lại : - Vấn đề ăn
mặc-Cơ sở vật chất
Cách nói năng ứng xử
Vấn đề vừa có ý nghĩa hịên
tại , vừa có ý nghĩa lâu dài
Hồ Chí Minh nhắc nhở :
Muốn xây dựng xã hội chủ
nghĩa thì trước hết cần có con
người mới XHCN
Việc giáo dục và bồi dưỡng
thế hệ cách mạng cho đời
sau là làm việc rất quan
trọng và rất cần thiết (Di
chúc )
Giáo viên cho học sinh đọc
ghi nhớ trong SGK và nhấn
mạnh những nội dung chính
của văn bản
* HOẠT ĐỘNG 6 : Hướng
dẫn luỵên tập toàn bài
giáo viên bổ sung
+Khác : Bác gắn bó sẻ chia khkhăn gikhổ cùng nhân dân
HS Thảo luận lấy dẫn chứng cụ thể
HS : Sống, làm việc theo gương Bác Hồ vĩ đại Tự tu dưỡng rèn luyện phẩm chất , đạo đức , lối sống văn hoá HS: Thảo luận ( cả lớp ) tự do phát biểu ý kiến
Hs nguyện ghi nhớ và thể hiện trong cuộc sống hàng ngày
Hs đọc -Học sinh kể,
Hs đọc Hát minh họa “Hồ Chí Minh đẹp nhất tên người”
- Trong việc tiếp thu văn hoá nhân loại ngày nay có nhiều thuận lợi : giao lưu mrộng txúc với nhiều luồng vhoá hiện đại
Nguy cơ : Có nhiều luồng văn hoá tiêu cực phải biết nhận ra độc hại
* Ghi nhớ (SGK)
III LUYỆN TẬP
1 Kể một số câu chuyện
về lối sống gdị của Bác
Trang 6Trừong THCS MỸ HỘI Giáo án Ngữ Văn 9
9 HUỲNH CÔNG THĂNG
Gv Ycầuđọc thêm : Hồ Chí
Minh
HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
-Yêu cầu học sinh thuộc ghi nhớ trong SGK Soạn bài : Các phương châm hội thoại.
-Sưu tầm một số chuyện viết về Bác Hồ
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
I/ MỤC TIÊU BÀI DẠY
+Kiến thức : Gíup học sinh :
- Nắm được nội dung phương châm về lượng và phương châm về chất
+ Kỹ năng :
- Biết vận dụng những phương châm này trong giao tiếp
+ Thái độ:
- Trọng tâm luyện tập thực hành 2 phương châm
II/ PH !"
Sách giáo khoa ,sách giáo viên 9
-Đồ dùng thiết bị : bảng phụ, các đoạn hội thoại
III/ PH PHÁP
IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 ỔN ĐỊNH LỚP – KIỂM TRA BÀI CŨ
Gíao viên gây hứng thú cho tiết học đầu tiên và giới thiệu bài
2/ Gii thi#u bai mi
Trong
3/ Bai m i
HOẠT ĐỘNG 1 :
Tìm hiểu phương châm về
lượng
GV: Giải thích: Phương
châm
Gọi HS đọc đoạn đối thoại ở
mục (1)
Tổ chức cho HS trả lời câu
hỏi SGK: Câu hỏi của Ba đã
mang đầy đủ nội dung mà
HS: Đọc ví dụ:
Trả lời giải thích vì sao?
HS: Thảo luận rút ra nhận xét
I PHƯƠNG CHÂM VỀ LƯỢNG
1 Ví dụ SGK
a Ví dụ a Bơi: di chuyển trong nước và trên mặt nước bằng cử động của
cơ thể
Câu trả lời của Ba chưa đầy đủ nội dung mà An cần biết 1 địa điểm cụ thể
Trang 7Trừong THCS MỸ HỘI Giáo án Ngữ Văn 9
An cần biết không? (GV gợi
ý HS: Bơi nghĩa là gì?
GV giảng, chốt lại
Hỏi: Rút ra bài học gì trong
giao tiếp?
GV: Gọi HS đọc ví dụ 2
Vì sao truyện lại gây cười?
Hỏi: Lẽ ra anh “lợn cưới” và
anh “áo mới” phải hỏi và trả
lời như thế nào để người
nghe đủ hiểu biết điều cần
hỏi và trả lời?
Hỏi: Từ câu chuyện cười rút
ra nhận xét về việc thực
hiện tuân thủ yêu cần gì khi
giao tiếp?
GV: Từ nội dung a và b rút
ra điều gì cần tuân thủ khi
giao tiếp?
HOẠT ĐỘNG 2:
Tìm hiểu phương châm về
chất
GV: Gọi HS đọc ví dụ SGK
Tổ chức cho học sinh trả lời
câu hỏi SGK Truyên cười
phê phán điềi gì?
GV: Đưa ra tình huống: Nếu
không biết chắc vì sao bạn
mình nghỉ học thì em có trả
lời với thầy cô là bạn ấy
nghỉ học vì ốm không?
Từ đó rút ra trong giao tiếp
cần tránh điều gì?
GV: Khái quát 2 nội dung
gọi HS đọc ghi nhớ
HOẠT ĐỘNG 3:Hướng dẫn
luyện tập
Bài 1
GV: Tổ chức cho học sinh
hướng vào 2 phương châm
vừa học để nhận ra lỗi
Hai nhóm, mỗi nhóm làm 1
ví dụ
Bài 2
HS đọc truyện, suy nghĩ tìm ra 2 yếu tố tạo cười
HS: Suy nghĩ trả lời phương pháp người nói sai sự thật
HS: thảo luận rút ra kết luận
HS: Đọc bài tập
HS: Làm theo yêu cầu:
Lỗi ở phương châm nào?
Từ nào vi phạm?
Bài 4
a Các cụm từ thể hiện
Cần nói nội dung đúng với yêu cầu giao tiếp
b Ví dụ b: Lợn cưới áo mới Truyện cười vì 2 nhân vật đều nói thừa nội dung
Khoe lợn cưới khi đi tìm lợn, khoe áo mới khi trả lời người đi tìm lợn
Anh hỏi: bỏ chữ “cưới”
Anh trả lời: bỏ khoe áo
Không nên nói nhiều hơn những gì cần nói
2 Kết luận: SGK Phương châm về lượng: Nội dung vấn đề đưa vào giao tiếp
II PHƯƠNG CHÂM VỀ CHẤT
1 Ví dụ
a Ví dụ a: SGK Truyện phê phán những người nói khoác, sai sự thật
b Ví dụ b: GV đưa tình huống
Kết luận: ( Ghi nhớ SGK) Phương châm về chất: nói những thông tin có bằng chứng xác thực
III LUYỆN TẬP
Bài 1
Ví dụ a: sai phương châm về lượng
Thừa từ: nuôi ở nhà
Vì “gia súc” vật nuôi trong nhà.Ví dụ b: Tương tự Loài chim: bản chất có 2 cánh nên cụm từ sau thừa
Bài 2
a Nói có sách mách có chứng
b Nói dói
c Nói mò
d Nói nhăng nói cuội
e Nói trạng
Trang 8Trừong THCS MỸ HỘI Giáo án Ngữ Văn 9
11 HUỲNH CÔNG THĂNG
Xác định yêu cầu: điền từ
cho sẵn vào chỗ trống
Gọi HS lên bảng (2 em)
Bài 3
Xác định yêu cầu bài tập
Yếu tố gây cười?
Phân tích lô gíc? phương
châm nào vi phạm?
Bài 5
HS: phát hiện các thành ngữ
không tuân thủ phương
châm về chất
Gọi 3 em lên bảng mỗi em
giải nghĩa 2 thành ngữ
người nói cho biết thông tin họ nói chưa chắc chắn
b Các cụm từ không nhằm lặp nội dung cũ
Bài 5 Các thành ngữ liên quan đến phương châm về chất
Aên đom nói chặt: vu khống đặt điều
Aên óc nói mò: Vu khống, bịa đặt
Cãi chày cãi cối: cố tranh cãi nhưng không có lý lẽ
Khua môi múa mép
Vi phạm phương châm về chất
Bài 3
Vi phạm phương châm về lượng ( Thừa câu hỏi cuối)
.HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
- GV chốt lại các vấn đề 2 phương châm hội thoại
- Giao bài tập: Tập đặt các đoạn hội thoại vi phạm 2 phương châm hội thoại trên
- Chuẩn bị bài: Sử dụng một số nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.
-SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT
TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC
+Kiến thức : Gíup học sinh:
- Biết thêm phương pháp thuyết minh những vấn đề trừu tượng ngoài trình bày giới thiệu còn cần sử dụng các biện pháp nghệ thuật
+ Kỹ năng :- Tập sử dụng các biện pháp nghệ thuật trong bài thuyết minh.
+ Thái độ :Trọng tâm: Làm bài tập chỉ ra yếu tố trong bài thuyết minh.
II/ PH !"
+Sách giáo khoa ,sách giáo viên
+ Đồ dùng thiết bị:
- Các bài tập: đoạn văn bản
- Các đề Tập làm văn, bảng phụ
III/ PH PHÁP
Nêu
IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 ỔN ĐỊNH LỚP – KIỂM TRA BÀI CŨ
+ Kiểm tra: Cho biết khái niệm và đặc điểm của mỗi kiểu văn bản: Thuyết minh? Lập luận?
Trang 9Trừong THCS MỸ HỘI Giáo án Ngữ Văn 9
2 G% & BÀI )%
( GV chốt: thuyết minh: trình bày những tri thức khách quan phổ thông bằng cách liệt kê)
Lập luận: Các biện pháp nêu luận cứ để rút ra kết luận, suy luận từ cái đã biết chưa biết…
trong
3 BAI M%I
HOẠT ĐỘNG 1: Oân tập
kiểu văn bản thuyết minh
GV: Kể ra các phương pháp
làm mỗi kiểu văn bản?
HOẠT ĐỘNG 2
GV: Yêu cầu học sinh đọc
văn bản làm mẫu và hướng
dẫn học sinh thảo luận câu
hỏi SGK:
( Văn bản – thuyết minh vấn
đề gì? Có trừu tượng?)
GV: Sự kì lạ của Hạ Long
có thể thuyết minh bằng
cách nào? Nếu chỉ dùng
phương pháp liệt kê: Hạ
Long có nhiều nước, nhiều
đảo, nhiều hang động lạ
lùng đã nêu được “sự kì lạ”
của Hạ Long chưa?
Hỏi: Tác giả hiểu sự kì lạ
này là gì?
Tác giả giải thích như thế
nào để thấy sự kì lạ đó?
GV: Sau mỗi ý đưa ra giải
thích về sự thay đổi của
nước tác giả làm nhiệm vụ
gì?
( Thuyết minh, liệt kê miêu
tả sự biến đổi là trí tưởng
tượng độc đáo)
GV: Tác giả đã trình bày
được sự kỳ lạ của Hạ Long
chưa?
Phương pháp nào đả được
HS: Nhớ kể các phương pháp:
Thuyết minh: Định nghĩa,
ví dụ, so sánh, liệt kê, chứng minh, giải thích, phân tích…
HS: trả lời: vấn đề Hạ Long – sự kì lạ của đá và nước vấn đề trừu tượng bản chất của sinh vật
HS: Thảo luận: chưa đạt yêu cầu đó nếu chỉ dùng phương pháp liệt kê
HS: Đưa các ý giải thích
HS: Thảo luận nhóm
I SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
1 Ví dụ: Hạ Long – đá và nước
Vấn đề thuyết minh: Sự
kì lạ của Hạ Long
Phương pháp thuyết minh: Kết hợp giải thích những khái niệm, sự vận động của nước
“sự sáng tạo của nước làm cho đá sống dậy linh hoạt, có tâm hồn
Nước tạo nên sự di chuyển…
Tùy theo góc độ và tốc độ di chuyển
Tùy theo hướng ánh sáng rọi vào chúng
Thiên nhiên tạo nên thế giới bằng những nghịch lý đến lạ lùng
Thuyết minh kết hợp các phép lập luận
2 Kết luận (Ghi nhớ) Vấn đề có tính chất trừu
Trang 10Trừong THCS MỸ HỘI Giáo án Ngữ Văn 9
13 HUỲNH CÔNG THĂNG
tác giả sử dụng?
GV: Vấn đề thuyết minh như
thế nào thì được sử dụng lập
luận đi kèm?
Hỏi: Nhận xét các dẫn
chứng, lí lẽ trong văn bản
trên?
(Xác thực) yêu cầy lý lẽ
+ dẫn chứng?
Hỏi: Giả sử đảo lộn ý dưới
“khi chân trời đằng đông…”
lên trước trong thân bài có
chấp nhận không? Nhận xét
về các đặc điểm cần thuyết
minh?
HOẠT ĐỘNG 3: Hướng
dẫn luyện tập
Bài 1
GV: tổ chức cho học sinh trả
lời yêu cầu bài tập
Hỏi:Đoạn văn trình bày văn
bản gì?
Hỏi: Để hiểu thế nào là học
chủ động tác giả đã nêu lên
những ý gì?
Bài 2: Ngọc Hoàng xử tội ruồi Xanh
Bài 3: Dùng trong phương pháp thuyết minh trong:
Đoạn văn bản 1: “Hồ Chí Minh đã tiếp xúc với văn học”
Phương pháp thuyết minh, liệt kê, nêu ví dụ
Đoạn văn bản 2: Dùng lối
so sánh, giải thích, chứng minh
tượng, không dễ cảm thấy của đối tượng dùng thuyết minh + lập luận + tự sự + nhân hóa…
Lí lẽ dẫn chứng phải hiển nhiên thuyết phục
Các đặc điểm thuyết minh phải có liên kết chặt chẽ bằng trật tự trước sau hoặc phương tiện liên kết
II.LUYỆN TẬP
Bài 1: cách học tập Vấn đề nêu ra cách học tập chủ động, 2 ý thuyết minh
* Học là quá trình tìm kiếm kiến thức:
Phải chủ động tự phát hiện
Nhận thức không của riêng ai, họ muốm biến thành của mình phải dày công suy nghĩ
Học chủ động là như thế nào?
* Vượt qua khó khăn tìm đến lời báo cáo của vấn đề:
Tác dụng của học chủ động
Vì bản chất của vấn đề thường bị che khuất
HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
- Chốt lại lý thuyết chung những vấn đề như thế nào được thuyết minh kết hợp với lập luận
- Giao bài tập chuẩn bị cho luyện tập tiết 5:
Lập dàn ý + Thuyết minh vấn đề tự học
+ Thuyết minh vẻ đẹp của giọt sương ban mai