- Đọc bài tập 1, xác định yêu cầu bài tập , làm bài tập Đọc lần lượt các câu a,b,c và kết luận có phải là câu cảm thán không Chú ý đặc điểm hình thức và chức năng -Thảo luận nhóm yêu cầ[r]
Trang 1Trường THCS Lục Sĩ Thành GV: Trần Thị THU
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1.Kiến thức:
- Hiểu rõ đặc điểm , hình thức của câu cảm thán phân biệt câu cảm thán với các kiểu câu khác
- Nắm vững chức năng của câu cảm thán
2.Kỹ năng:
Rèn kĩ năng nhận biết và sử dụng câu cảm thán trong khi nĩi và viết
3.Thái độ:
Giáo dục HS biết sử dụng câu cảm thán phù hợp với tình huống giao tiếp
II CHUẨN BỊ :
1.Chuẩn bị của GV:
- Đọc kỹ SGK, SGV,STK và các sách tham khảo liên quan đến soạn giảng Soạn giáo án
- Đồ dùng dạy học : Bảng phụ
2.Chuẩn bị của HS:
- Đọc kỹ SGK và các sách tham khảo
- Trả lời tốt các câu hỏi SGK theo yêu cầu của GV
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC.
Hoạt đông 1: Khởi động:
1-Ổn định :
2-Kiểm tra bài cũ :
3-Giới thiệu bài mới :
- Kiểm tra sĩ số lớp
-Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
Các em đã tìm hiểu rõ đặc điểm và chức năng câu nghi vấn và câu cầu khiến Vậy câu cảm thán cĩ đặc điểm và chức năng gì , bài học hơm nay sẽ giải đáp rõ vấn đề đĩ
- Lớp trưởng báo cáo
HS nghe và ghi tựa bài
Hoạt đông 2 : Tìm hiểu bài mới I-Đặc điểm hình thức và
chức năng:
1.Bài tập tìm hiểu:
-Câu cảm thán
a- Hỡi ơi lão Hạc !
b- Than ơi !
-Đặc điểm hình thức:
+ Cĩ chứa từ cảm thán : Hỡi ơi
, than ơi
+ Kết thúc câu bằng dấu chấm
than (!)
-Chức năng:
Dùng để bộc lộ trực tiếp cảm
-Treo bảng phụ cĩ ghi BT tìm hiểu
- Gọi HS đọc các đoạn văn trong sgk ghi trên bảng phụ
Hãy xác định câu cảm thán trong những đoạn trích trên ?
Dấu hiệu hình thức nào cho biết đĩ là câu cảm thán ?
Câu cảm thán trên dùng để làm gì?
-HS quan sát
- HS đọc
HS phát hiện:
a- Hỡi ơi lão Hạc ! b- Than ơi !
Cĩ chứa từ : Hỡi ơi , than ơi + Kết thúc câu bằng dấu chấm than (!)
Dùng để bộc lộ trực tiếp cảm xúc của người nĩi
Tuần 23 Tiết 86
NS :
Trang 2Trường THCS Lục Sĩ Thành GV: Trần Thị THU
xúc của người nĩi ( người viết)
2 Ghi nhớ : (SGK/44 )
- GV qui nạp kiến thức
Qua phân tích các vd ta thấy 2 câu trên cĩ chứa từ ngữ cảm thán , dùng để bộc lộ trực tiếp cảm xúc của người nĩi (người viết ) Kiểu câu như vậy gọi là câu cảm thán
Vậy em hãy cho biết đặc điểm hình thức
và chức năng của câu cảm thán ?
- Gọi HS đặt câu cảm thán
- GV hướng dẫn sửa chữa
- GV treo bảng phụ cĩ chứa các câu cảm thán cĩ nội dung BT3
vd: - Mẹ ơi ,tình yêu của mẹ dành cho con
thiêng liêng biết bao !
- Đẹp thay cảnh mặt trời buổi bình minh !
- Yêu cầu HS xác định đặc điểm hình thức
và chức năng
Khi viết đơn, biên bản hay trình bày kết quả giải một bài tốn, …cĩ thể dùng câu cảm thán khơng ? Vì sao ?
Gọi HS đọc ghi nhớ
HS nhận thức trả lời trên cơ
sở BT tìm hiểu
-HS đặt câu -HS quan sát và nêu dấu hiệu nhận biết câu cảm thán:
vd: a- Mẹ ơi ,tình yêu của mẹ
dành cho con thiêng liêng biết
bao ! ->Bộc lộ cảm xúc của người con đối với mẹ
b- Đẹp thay cảnh mặt trời buổi
bình minh !
->Bộc lộ cảm xúc trước cảnh
mặt trời mọc
Khơng Vì khơng phù hợp với ngơn ngữ văn bản hành chính
HS đọc ghi nhớ
Hoạt động 3 : Luyện tập II-Luyện tập :
*Bài tập1:
Các câu cảm thán :
a- Than ơi ! Lo thay ! nguy
thay !
b- Hỡi cảnh rừng ghê gớm của
ta ơi !
c- Chao ơi thơi !
*Bài tập2:
Tình cảm ,cảm xúc được thể
hiện trong những câu này là :
a Lời than thở của người nơng
dân dưới chế độ thực dân
phong kiến
b- Lời than thở của người
chinh phụ trước nỗi truân
chuyên do chiến tranh gây ra
c- Tâm trạng bế tắc của nhà
thơ trước cuộc sống ( trước
*Bài tập1:
- Gọi HS đọc bài tập , xác định yêu cầu bài tập
- GV hướng dẫn làm , sửa chữa Cho biết các câu trong đoạn trích cĩ phải đều là câu cảm thán khơng ? Vì sao ?
*Bài tập2:
Gọi HS đọc BT2 ,yêu cầu thảo luận nhĩm Gọi đại diện nhĩm trả lời,nhĩm khác bổ sung
- Đọc bài tập 1, xác định yêu cầu bài tập , làm bài tập
Đọc lần lượt các câu a,b,c và kết luận cĩ phải là câu cảm thán khơng (Chú ý đặc điểm hình thức và chức năng)
-Thảo luận nhĩm yêu cầu BT2, đại diện nhĩm trả lời,nhĩm khác bổ sung theo yêu cầu của GV
- Phân tích tình cảm ,cảm xúc được thể hiện trong những câu này :
a Lời than thở của người nơng dân dưới chế độ thực dân phong kiến
b- Lời than thở của người chinh phụ trước nỗi truân chuyên c- Tâm trạng bế tắc của nhà
Trang 3Trường THCS Lục Sĩ Thành GV: Trần Thị THU
CM 8 )
d- Sự ân hận của Dế Mèn trước
cái chết thảm thương , oan ức
của Dế choắt
-> Tất cả các câu này đều
không phải là câu cảm thán tuy
có bộc lộ tình cảm , cảm
xúc nhưng không có hình thức
đặc trưng của câu cảm thán
*Bài tập3:Đặt câu
a)Tình mẹ dành cho con thiêng
liêng biết bao!
b)Đẹp thay cảnh mặt trời lúc
bình minh
*Bài tập3:
Đặt câu cảm thán để bộc lộ cảm xúc theo yêu cầu bài tập?
thơ trước cuộc sống ( trước CM
8 ) d- Sự ân hận của Dế Mèn trước cái chết thảm thương , oan ức của Dế choắt
->Tất cả các câu này đềukhông phải là câu cảm thán tuy có bộc
lộ tình cảm , cảm xúc nhưng không có hình thức đặc trưng của câu cảm thán
HS đặt câu:
a)Tình mẹ dành cho con thiêng
liêng biết bao!
b)Đẹp thay cảnh mặt trời lúc
bình minh
Củng cố-dặn dò
Hãy nhắc lại đặc điểm hình thức và chức năng của câu nghi vấn câu cầu khiến và câu cảm thán?
- Học nội dung phần ghi nhớ
- Hoàn thành đầy đủ phần bài tập vào vở
* Chuẩn bị bài : “Viết bài tập làm văn
số 5” Cụ thể:
-Ôn tập văn thuyết minh nắm chắc cách làm ;
- Tham khảo các đề bài ở mục II-2 c,d trang 36 )
HS căn cứ vào các ghi nhớ để trả lời
-Câu nghi vấn(SGK trang11,22) -Câu cầu khiến (SGK trang 31) -Câu cảm thán(SGK trang 44)