HS kết luận: Không có đặc điểm hình thức của các kiểu câu nghi vấn , câu cầu khiến , câu cảm thán ;dùng để kể , thông báo , nhận định, miêu tả,… Khi viết câu trần thuật được kết thúc [r]
Trang 1Trường THCS Lục Sĩ Thành GV: Trần Thị Thu
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu trần thuật Phân biệt câu trần thuật với các kiểu câu khác
- Nắm vững chức năng của câu trần thuật
2 Kỹ năng:
Rèn kĩ năng nhận biết và sử dụng câu trần thuật trong khi nĩi và viết
3.Thái độ:
Giáo dục HS biết sử dụng câu trần thuật phù hợp với tình huống giao tiếp
II- CHUẨN BỊ:
1.Chuẩn bị của GV:
- Đọc kỹ SGK, SGV,STK và các sách tham khảo liên quan đến soạn giảng Soạn giáo án
- Đồ dùng dạy học : Bảng phụ
2.Chuẩn bị của HS:
- Đọc kỹ SGK và các sách tham khảo
- Trả lời tốt các câu hỏi SGK theo yêu cầu của GV
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC.
Hoạt đông 1: Khởi động:
1-Ổn định :
2-Kiểm tra bài cũ :
3-Giới thiệu bài mới :
- Kiểm tra sĩ số lớp
*Câu hỏi:
- Nêu những đặc điểm hình thức nhận biết câu cảm thán ? Cho ví dụ
-Câu cảm thán được dùng trong những trường hợp nào ?
Trong các tiết trước, các em đã học
các kiểu câu : câu nghi vấn , câu cầu khiến , câu cảm thán Hơm nay chúng ta tìm hiểu thêm về câu trần thuật , đây là kiểu câu cơ bản được dùng phổ biến nhất trong tình huống giao tiếp
- Lớp trưởng báo cáo
- Trả lời
HS nghe và ghi tựa bài
Hoạt đông 2 : Tìm hiểu bài mới
I- Đặc điểm hình thức và
chức năng
1.Bài tập tìm hiểu:
-Treo bảng phụ cĩ ghi BT tìm hiểu trong SGK/45- 46
- Gọi HS đọc các đoạn văn ghi trên bảng phụ
-Yêu cầu 4 tổ , mỗi tổ nghiên cứu một đoạn trích
Những câu nào trong các đoạn trích trên khơng cĩ đặc điểm hình thức của câu nghi vấn , câu cầu khiến hoặc câu cảm thán
-HS quan sát
- HS đọc
HS phát hiện , trả lời theo yêu cầu:
Chỉ cĩ câu : Ơi Tào Khê! (câu
Tuần 89 Tiết 25
NS :
ND:
CÂU TRẦN THUẬT
Trang 2Trường THCS Lục Sĩ Thành GV: Trần Thị Thu
- Câu Ơi Tào Khê! (câu cảm
thán )
-Các câu cịn lại cĩ mục đích
nĩi:
a - Trình bày những suy nghĩ
,yêu cầu của người viết
b- Kể , thơng báo
c- Miêu tả
d- Nhận định (c2 ) và bộc lộ
tình cảm , cảm xúc (c 3 )
=> Câu trần thuật.
2 Ghi nhớ : (SGK/46 )
(nếu cĩ) ?
GVKL:Ngồi ra các câu khác khơng cĩ các dấu hiệu hình thức của các kiểu câu như cầu khiến, nghi vấn, cảm thán
Vậy những câu này dùng để làm gì?
GV: Nhận xét , khẳng định những câu trên gọi là câu trần thuật
Vậy em hiểu thế nào là câu trần thuật ?
Khi viết câu trần thuật được kết thúc bằng dấu câu gì ?
Trong 4 kiểu câu ( nghi vấn , cầu khiến , cảm thán , trần thuật ) , kiểu câu nào được dùng nhiều nhất ? Vì sao ?
*Hình thành kiến thức tồn bộ phần ghi nhớ
- GV đưa ra một số câu trần thuật cĩ chức năng khác ( bảng phụ )
Hãy xác định chức năng của các câu trần thuật sau?
*VD:
a- Tơi yêu cầu anh ra khỏi phịng ngay b- Tơi xin hứa với anh là ngày mai tơi đến sớm
c- Tơi cấm cậu nĩi ra chuyện đĩ
GVKL:Ngồi ra cịn dùng để yêu cầu , đề nghị hay bộc lộ cảm xúc
-Gọi HS đọc ghi nhớ SGK/46
cảm thán )
HS phát hiện , trả lời theo yêu cầu:
a - Trình bày những suy nghĩ của người viết,yêu cầu
b- Kể , thơng báo c- Miêu tả
d- Nhận định (câu 2 ) và bộc
lộ tình cảm , cảm xúc (câu 3 )
HS kết luận:
Khơng cĩ đặc điểm hình thức của các kiểu câu nghi vấn , câu cầu khiến , câu cảm thán ;dùng
để kể , thơng báo , nhận định, miêu tả,…
Khi viết, câu trần thuật thường kết thúc bằng dấu chấm
HS phát biểu
Câu trần thuật được dùng nhiều nhất.Phần lớn hoạt động
giao tiếp của con người xoay quanh những chức năng của câu trần thuật.Gần như tất cả các mục đích giao tiếp khác nhau đều cĩ thể được thực hiện bằng câu trần thuật
- Quan sát
Xác định chức năng của từng câu :
a->dùng để yêu cầu , đề nghị b->bộc lộ cảm xúc
c->dùng để yêu cầu , đề nghị Đọc ghi nhớ SGK/46
Hoạt động 3 : Luyện tập
Trang 3Trường THCS Lục Sĩ Thành GV: Trần Thị Thu
a- Cả 3 câu đều là câu trần
thuật :
+ Câu( 1 ) : kể
+Câu (2) , (3) : biểu lộ tình
cảm , cảm xúc
b- Câu (1) : Câu trần thuật
dùng để kể
-Câu 2 : Câu cảm thán , dùng
để bộc lộ tình cảm , cảm xúc
-Câu (3) , (4) câu trần thuật
bộc lộ tình cảm , cảm xúc ;
Bài tập2: Nhận xét về kiểu câu
và ý nghĩa
+Kiểu câu:
-Trước cảnh đẹp đêm nay biết
làm thế nào ? -> câu nghi vấn
- Cảnh đẹp đêm nay khó hững
hờ -> câu trần thuật
+ Ý nghĩa : Đêm trăng đẹp gây
xúc động mãnh liệt cho nhà thơ
*Bài tập3: Xác định kiểu câu ,
chức năng và ý nghĩa khác
biệt.
a- Câu cầu khiến
b- Câu nghi vấn
c- Câu trần thuât
-> Cả 3 câu đều dùng để cầu
khiến ; nhưng câu b,c thể hiện
ý cầu khiến nhẹ
nhàng , lịch sự hơn câu (a)
*Bài tập4:Xác định kiểu câu ,
chức năng
Đều là câu trần thuật
a)Cầu khiến
b) Kể (1) cầu khiến (2)
*Bài tập5:Đặt câu
a) Tôi xin hứa là sẽ đến đúng
giờ
b)Em xin lỗi vì đã lỡ hẹn
c)Em xin cảm ơn cô
d) Mình xin chúc mừng sinh
nhật bạn
e )Tôi xin cam đoan những lời
- Gọi HS đọc bài tập , xác định yêu cầu bài tập
- GV hướng dẫn làm , sửa chữa
Hãy xác định kiểu câu và chức năng của chúng?
Bài tập2:
Nhận xét về kiểu câu và ý nghĩa của 2
câu (Trước cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào ? ) và câu (Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ )
*Bài tập3:
- Gọi HS đọc 3 câu (sgk)
Xác định 3 câu đó thuộc kiểu câu nào và được sử dụng để làm gì ? Ý nghĩa của chúng ?
*Bài tập4:
Xác định kiểu câu và được sử dụng để làm gì ?
*Bài tập5:
Tổ chức cho HS thảo luận nhóm
Đặt câu theo yêu cầu của BT5
cầu bài tập , làm bài tập
Phát hiện ,kết luận:
a- Cả 3 câu đều là câu trần thuật :
+ Câu( 1 ) : kể +Câu (2) , (3) : biểu lộ tình cảm , cảm xúc
b- Câu (1) : Câu trần thuật dùng để kể
-Câu 2 : Câu cảm thán , dùng
để bộc lộ tình cảm , cảm xúc -Câu (3) , (4) câu trần thuật bộc
lộ tình c ảm , cảm xúc ; cảm ơn
HS phát hiện,kết luận:
+Kiểu câu:
-Trước cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào ? -> câu nghi vấn
- Cảnh đẹp đêm nay khó hững
hờ -> câu trần thuật
+ Ý nghĩa : Đêm trăng đẹp gây xúc động mãnh liệt cho nhà thơ
- Đọc 3 câu (sgk)
HS phát hiện,kết luận:
a- Câu cầu khiến b- Câu nghi vấn c- Câu trần thuât -> Cả 3 câu đều dùng để cầu khiến ; nhưng câu b,c thể hiện ý cầu khiến nhẹ nhàng , lịch sự hơn câu (a)
HS phát hiện,kết luận:
Đều là câu trần thuật a)Cầu khiến
b) Kể (1) cầu khiến (2)
-HS thảo luận nhóm ,ghi kết quả:
Đại diện nhóm trình bày,lớp
bổ sung,GV sửa : a)Tôi xin hứa là sẽ đến đúng giờ
b)Em xin lỗi vì đã lỡ hẹn
c)Em xin cảm ơn cô
d) Mình xin chúc mừng sinh
Trang 4Trường THCS Lục Sĩ Thành GV: Trần Thị Thu
e)Tôi xin cam đoan những lời khai trên là đúng sự thật
Củng cố-dặn dò
Phân biệt đặc điểm về hình thức của các kiểu câu : Nghi vấn , cầu khiến , cảm thán , trần thuật ?
- Học nội dung phần ghi nhớ
- Hoàn thành đầy đủ phần bài tập vào vở Gợi ý bài 6 : Viết một đoạn đối thoại giữa GV và HS , giữa bác sĩ và bệnh nhân , giữa người bán hàng và người mua hàng
*Bài mới:
- Chuẩn bị bài : “Chiếu dời đô ( Lí Công Uẩn ) ”.Cụ thể
- Đọc văn bản và chú thích,trả lời các câu hỏi
+ Chiếu là gì ? + Vì sao tác giả phải dời đô ? Việc dời đô đó có ý nhĩa gì ?
+ Địa thế thành Đại la có thuận lợi gì
để có thể chọn làm nơi đóng đô ?
HS dựa vào hiểu biết và phần ghi nhớ trả lời