Gồm quá trình lọc máu diễn ra ở cầu thận và tạo ra nước tiểu đầu, quá trình hấp thụ lại các chất cần thiết, quá trình bài tiết tiếp các chất độc và chất không cần thiết ở ống thận để tạo[r]
Trang 1NỘI DUNG HỌC VÀ ÔN TẬP MÔN SINH 8
* Chương VII BÀI TIẾT
1 Cấu tạo của hệ bài tiết nước tiểu: Gồm thận, ống dẫn nước tiểu, bóng đái và
ống đái
- Thận: gồm 2 quả với khoảng 2 triệu đơn vị chức năng để lọc máu, hình thành nước tiểu
- Mỗi đơn vị chức năng của thận gồm: Cầu thận, nang cầu thận và các ống thận
2 Sự tạo thành nước tiểu: Diễn ra ở các đơn vị chức năng của thận
Gồm quá trình lọc máu diễn ra ở cầu thận và tạo ra nước tiểu đầu, quá trình hấp thụ lại các chất cần thiết, quá trình bài tiết tiếp các chất độc và chất không cần thiết ở ống thận để tạo nên nước tiểu chính thức và ổn định một số thành phần của máu
3 Vận dụng giải thích các hiện tượng thực tiễn liên quan, bệnh tật về hệ bài tiết.
a So sánh thành phần của nước tiểu đầu với thành phần của máu Vì sao nước tiểu đầu lại có các thành phần khác so với máu?
b So sánh nước tiểu đầu với nước tiểu chính thức về các tiêu chí sau:
+ Số thể tích hình thành/ ngày
+ Nồng độ các chất hòa tan
+ Các chất dinh dưỡng
+ Các chất cặn bã và các chất độc hại
+ Nơi tạo thành
c Tại sao sự tạo thành nước tiểu diễn ra liên tục nhưng sự thải nước tiểu ra khỏi cơ thể lại không liên tục?
TL: Máu luôn tuần hoàn qua cầu thận, nên quá trình hình thành nước tiểu được diễn ra liên tục
Nước tiểu chỉ được thải ra ngoài liên tục vào những lúc nhất định là vì lượng nước tiểu hình thành được tích trữ ở bóng đái, khi lên tới khoảng 200ml, đủ áp lực gây cảm giác buồn đi tiểu, khi đó cơ vòng ống đái mở ra phối hợp với sự co
cơ vòng bóng đái và cơ bụng giúp nước tiểu thải ra ngoài (ở người trưởng
thành, nước tiểu được thải ra ngoài theo ý muốn)
d Vì sao ở người lớn có thể bài xuất nước tiểu theo ý muốn? ở trẻ nhỏ có hiện tượng tiểu đêm trong giấc ngủ?
e Thế nào là bệnh sỏi thận? Nguyên nhân và biểu hiện của bệnh sỏi thận?
TL: Bệnh sỏi thận là hiện tượng lắng đọng những chất có thể hòa tan trong nước tiểu, nhưng vì nguyên nhân nào đó mà nó kết tinh lại với nhau để tạo thành sỏi thận
- Nguyên nhân:
+ Do uống không đủ nước dẫn tới hiện tượng các chất kết tinh tạo thành sỏi + Do đường dẫn nước tiểu có vấn đề làm nước tiểu không thoát hết ra ngoài, lâu ngày lắng đọng tạo sỏi
+ Do bị u xơ tiền liệt tuyến khiến cho nước tiểu đọng lại ở các khe
+ Do chế độ ăn uống không hợp lí
Trang 2+ Do bị nhiễm trùng ở các bộ phận sinh dục…
- Biểu hiện:
+ Thường bị đái dắt, đau buốt, đái mủ tái phát nhiều lần và có thể đi tiểu ra sỏi + Đi tiểu ra máu
+ Xuất hiện đau từng cơn: Đau ở thắt lưng, bụng dưới, trướng bụng…
f Hiện tượng nước tiểu màu vàng là do những nguyên nhân nào?
TL: Hiện tượng nước tiểu màu vàng do nhiều nguyên nhân:
- Mắc bệnh viêm gan B
- Uống không đủ nước
- Do thực phẩm: loại thực phẩm chúng ta ăn có ảnh hưởng đến màu sắc và biểu hiện của nước tiểu
- Nhiễm trùng đường tiết niệu
- Do dùng thuốc
…
g Để bảo vệ hệ bài tiết nước tiểu tránh khỏi các tác nhân gây bệnh cần phải làm gì?
TL:
- Thường xuyên giữ vệ sinh cho toàn cơ thể cũng như cho hệ bài tiết nước tiểu
- Khẩu phần ăn uống hợp lí
+ Không ăn quá nhiều P, quá mặn, quá chua, quá nhiều chất tạo sỏi
+ Không ăn thức ăn ôi thiu và nhiễm chất độc hại
+ Uống đủ nước
- Đi tiểu ngay khi buồn đi tiểu, không nên nhịn lâu
* Chuơng VIII DA
1 Cấu tạo của da: gồm 3 lớp:
- Lớp biểu bì gồm tầng sừng và tầng tế bào sống
- Lớp bì gồm sợi mô liên kết và các cơ quan
- Lớp mỡ dưới da gồm các tế bào mỡ
2 Chức năng của da
- Bảo vệ cơ thể chống lại các yếu tố gây hại của môi trường
- Điều hoà thân nhiệt
- Bài tiết qua tuyến mồ hôi
- Nhận biết kích thích của môi trường
- Da và sản phẩm của da tạo nên vẻ đẹp cơ thể
3 Các biện pháp bảo vệ da
a Cơ sở khoa học
- Da bẩn là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, hạn chế hoạt động của tuyến mồ hôi, hạn chế khả năng diệt khuẩn của da
- Da bị xây xát dễ nhiễm trùng, nhiễm trùng máu, uốn ván
b Các biện pháp bảo vệ da
- Thường xuyên tắm rửa
- Thay quần áo và giữ gìn da sạch sẽ
- Không nên nặn trứng cá
Trang 3- Tránh lạm dụng mĩ phẩm
4 Các cách rèn luyện da
- Tắm nắng lúc 8 - 9 giờ sáng.
- Tập chạy buổi sáng,
- Tham gia thể thao buổi chiều
- Xoa bóp
- Lao động chân tay vừa sức
- Rèn luyện từ từ
- Rèn luyện thích hợp với tình trạng sức khoẻ của từng người
- Cần thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời vào buổi sáng để cơ thể tạo
ra vitamin D chống còi xương
5 Phòng chống bệnh ngoài da
- Các bệnh ngoài da: ghẻ lở, hắc lào, nấm, chốc, mụn nhọt, chấy rận, bỏng
- Phòng chữa:
+ Vệ sinh cơ thể, vệ sinh môi trường, tránh để da bị xây xát
+ Khi mắc bệnh cần chữa theo chỉ dẫn của bác sĩ
+ Khi bị bỏng nhẹ: ngâm phần bỏng vào nước lạnh sạch, bôi thuốc mỡ chống bỏng Bị nặng cần đưa đi bệnh viện