Những ưu điểm, tồn tại và hướng khắc phục trong việc sử dụng phương tiện hiện đại đối với một tiết dạy: 1/ Ưu điểm: - Việc sử dụng các phương tiện hiện đại trong giảng dạy bộ môn như: má[r]
Trang 1Phũng GD TP Hội An CỘNG HềA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Trường THCS Nguyễn Du Độc lập- tự do- hạnh phỳc
Hội An, ngày 5 thỏng 11 năm 2009
BÁO CÁO CHUYấN ĐỀ:
ĐẨY MẠNH ỨNG DỤNG CNTT VÀ SỬ DỤNG PHƯƠNG TIỆN HIỆN
ĐẠI TRONG QUÁ TRèNH DẠY HỌC MễN ĐỊA LÍ
Họ và tờn: Nguyễn Hữu Duy
Giảng dạy mụn: Địa lớ Tổ Sử- Địa- Thể dục
Qua việc ứng dụng CNTT và sử dụng phương tiện dạy học hiện đại trong quỏ trỡnh dạy học những năm qua tụi nhận thấy:
I Sử dụng phương tiện hiện đại với việc đẩy mạnh đổi mới phương phỏp dạy học:
Trong thời đại cụng nghệ hiện nay việc học của HS đó cú nhiều thay đổi từ chỗ thụ động đến chỗ tự tỡm tũi khỏm phỏ và HS gắn với cụng nghệ thụng tin nhiều hơn Từ trong thực tế nhận thức việc sử dụng CNTT với cỏc phần mềm dạy học hổ trợ tớch cực cho đổi mới phương phỏp dạy học
- Việc ứng dụng CNTT trong dạy học cần phải chỳ ý tới việc tớch cực húa hoạt động học tập của
HS
- Cỏc bài giảng điện tử (BGĐT) được thiết kế cần chỳ trọng đến hoạt động học tập của HS cỏc nội dung cú tớnh chất nờu vấn đề, gợi mở vấn đề
* Việc sử dụng phần mềm dạy mụn Địa lớ như phần mềm Violet, Mapinfo hoặc Powerpoint làm phương tiện hỗ trợ một cỏch hợp lý sẽ cho hiệu quả cao
- Trước khi cú ý tưởng thiết kế một BGĐT cần chỳ ý một số điểm quan trọng sau:
+ Lựa chọn chủ đề dạy học thớch hợp, khụng phải chủ đề dạy học nào cũng cần tới BGĐT Chủ đề dạy học thớch hợp là những chủ đề cú thể dựng BGĐT để hỗ trợ dạy học và tạo ra hiệu quả dạy học tốt hơn khi sử dụng cỏc thiết bị dạy học truyền thống
+ Cần trỏnh chọn những chủ đề, những tiết học mà việc thiết kế mất nhiều thời gian
nhưng việc sử dụng nú trong dạy học thỡ hiệu quả lại khụng đỏng kể
- Khi dạy học cỏc khỏi niệm, hiện tượng khoa học trừu tượng, trong đú HS khú hỡnh dung khỏi niệm khoa học, cú thể dựng mụ phỏng để thể hiện khỏi niệm trờn một cỏch trực quan hơn
- Khi cần giỳp HS rốn luyện kỹ năng nào đú, thụng qua việc phải hoàn thành số lượng lớn cỏc bài tập, tổ chức kiểm tra đỏnh giỏ tự động trờn mỏy
- Quán triệt với GV về việc ứng dụng CNTT trong giảng dạy một cách hợp lí sẽ làm tăng hiệu quả của quá trình giảng dạy và làm các em hứng thú hơn, tích cực hơn khi tham gia học tập Tuy nhiên, CNTT cũng chỉ là phương tiện hỗ trợ cho quá trình dạy học theo hướng ĐMPP, bản thân CNTT là một phương tiện trực quan phong phú có thể thay cho tranh ảnh, đèn chiếu, máy chiếu phim, máy ghi âm chứ không phải là phương pháp dạy học Cho nên tuỳ theo nội dung bài, tuỳ theo kiểu bài mà GV nên sử dụng các phương pháp một cách phù hợp để dạy học GV nên sử dụng các phần mềm dạy học một cách hợp lí Tuyệt đối không lạm dụng CNTT hoặc sử dung các phần mềm dạy học thiếu hiệu quả làm phản tác dụng
- Thực hiện đúng phân công CM của nhà trường
Trang 2- Tổ chức thao giảng hàng tháng ở các nhóm chuyên môn để rút kinh nghiệm giảng dạy
- Thành lập khá đầy đủ các nhóm chuyên môn
- Hàng tháng chỉ đạo tổ, nhóm chuyên môn sinh hoạt tập trung vào thảo luận,rút kinh nghiệm việc triển khai, thực hiện ĐMPP ở lớp, môn mình phụ trách, trao đổi kinh nghiệm dạy những bài khó, trao đổi về nghiệp vụ chuyên môn
- Gv sử dụng tốt các ĐDDH hiện có, đặc biệt là những ĐDDH học hiện đại mà nhà trường có như đầu video, băng hình, các dụng cụ thí nghiệm , projecter GV tự mua được 8 bảng phụ, tự làm được hơn 6 ĐDDH phục vụ giảng dạy, hướng dẫn HS làm những ĐDDH đơn giản phục vụ học tập Mỗi HS khi đến lớp đều tự trang bị cho mình 1 bảng con để ghi kết quả bài tập và câu trả lời tại lớp
- Phấn đấu thực hiện không có tiết nào mà không có ĐDDH, tránh tình trạng có ĐDDH hay có thể tự làm ĐDD H mà phải dạy chay
- Triển khai việc đổi mới kiểm tra kết quả học tập của HS theo chỉ đạo của Phòng,Sở GD, trong bài kiểm tra một tiết vừa có trắc nghiệm tự luận,vừa có trắc nghiệm khách quan, sử dụng nhiều dạng câu hỏi như câu hỏi Đ-S, câu hỏi nhiều lựa chọn, câu hỏi điền khuyết, câu hỏi ghép đôi, câu hỏi qua hình vẽ, câu hỏi gây nhiễu thông tin để HS phát huy trí lực, phát hiện HS giỏi
II Những ưu điểm, tồn tại và hướng khắc phục trong việc sử dụng phương tiện hiện đại đối với một tiết dạy:
1/ Ưu điểm:
- Việc sử dụng cỏc phương tiện hiện đại trong giảng dạy bộ mụn như: mỏy vi tớnh, màn hỡnh trỡnh chiếu và cỏc phần mềm: Power point, Violet, Mapinfo làm cho bài dạy thờm sinh động vỡ
ta cú thể đưa cỏc tranh ảnh, video, cỏc loại bản đồ và tranh ảnh mang tớnh trực quan sinh động rất cao tạo sự thu hỳt đối với cỏc em
- Cỏc phương tiện dạy học hiện đại đối với bản thõn xem như là đồ dựng dạy học mang tớnh minh họa thực tế cho nờn giỳp GV cú thể khụng hoặc hạn chế sử dụng cỏc đồ dựng dạy học khỏc
- Giảng dạy qua màn hỡnh vi tớnh sẽ làm cho HS tập trung hơn trong quỏ trỡnh học tập trỏnh tỡnh trạng khụng chỳ ý của một số HS khi tiến hành tiết dạy theo phương phỏp truyền thống từ đú giỳp cỏc em nắm kiến thức tốt hơn, đầy đủ hơn và sõu sắc hơn
- Khi tiến hành soạn và giảng qua PTHĐ đối với GV sẽ thờm một số kiến thức mới vào bài học qua việc tỡm tũi cỏc kiến thức trờn mạng để đưa vào bài học mà khụng làm cho thời gian tiết học nới rộng thờm
- Việc soạn bài và giảng dạy qua cỏc PTHĐ sẽ rỳt ngắn thời gian soạn bài của GV, bờn cạnh đú
GV cú thể lưu bài dạy từ cỏc năm trước chỉ cần chỉnh sửa và thờm cỏc kiến thức cần thiết vào nữa là đầy đủ nờn việc lưu cỏc bài rất tiện ớch
2/ Hạn chế:
- Đối với việc sử dụng cỏc phương tiện hiện đại trong giảng dạy mụn học sẽ dẫn đến tỡnh trạng một khi cỏc em quỏ chỳ tõm vào màn hỡnh thỡ cỏc em khụng ghi bài học
- Cỏc PTHĐ hỗ trợ dạy học được thực hiện qua mỏy múc nờn dễ dẫn đến khi cỏc loại mỏy này
hư hỏng hay mất điện thỡ hoàn toàn khụng thể tiến hành dạy học được ảnh hưởng rất lớn đến việc giảng dạy
- Hiện nay cỏc GV thường sử dụng cỏc ổ cứng lưu động (USB) khi lưu cỏc file và cỏc bài giảng được thực hiện trờn nhiều mỏy nờn dễ bị cỏc loại vi rỳt tấn cụng từ đú khi đem giảng dạy ở cỏc mỏy chủ ở trường làm cho cỏc thiết bị này hư hỏng cần thời gian khắc phục lõu
Trang 3- Trình độ sử dụng các PTHĐ của các GV trong tổ là không đồng đều nhau nên việc khai thác triệt để thời gian sử dụng PTHĐ này chưa thật sự cao như mong muốn
- Trong các tiết dạy qua PTHĐ tôi nhận thấy việc sử dụng các PTHĐ này dễ phân luồng học sinh, các em học tốt thì rất đảm bảo còn đối với các em yếu thì lại có tác dụng ngược lại
3/ Hướng khắc phục:
- Không lạm dụng quá mức các tác dụng của các PTHĐ mà chỉ xem các PTHĐ này thay thế các
đồ dùng dạy học mang tính minh họa mà thôi, thay thế các loại bảng phụ và tranh ảnh minh họa
- Khi sử dụng các loại PTHĐ này người GV cần chú ý các vấn đề:
+ Lưu các bài học một cách logic theo tiết, chương, phần
+ Thiết kế bài dạy mang tính vừa sức đối với trình độ của HS vừa có tranh minh họa mà vừa
có câu hỏi củng cố và kiểm tra bài cũ hợp lí Các slide phải thống nhất kiến thức chuẩn là SGK hướng HS khai thác tốt nội dung bài học trong SGK
+ Sử dụng USB cẩn thận tránh tình trạng lây lan vi rút cho máy chủ và các máy khác
+ Các phần mềm sử dụng trong bài phải cụ thể không chồng chéo, rời rạc nhau
- Đối với các tiết dạy có đồ dùng dạy học mang tính truyền thống thì phải triệt để sử dụng tốt các đồ dùng này làm cho tiết học mang nhiều màu sắc hơn
- Khi tiến hành giảng dạy trên máy đòi hỏi GV phải thường xuyên kiểm tra việc ghi bài và lĩnh hội kiến thức của HS để rút ra kinh nghiệm bài đó dạy theo phương pháp nào là đem lại hiệu quả cao hơn vì mục đích cuối cùng là HS
- Tiến hành kết nối mạng Internet ở nhà để tiện cho việc tìm tòi các thông tin nóng trên mạng phục vụ cho việc giảng dạy của bộ môn
III Thực hiện ứng dụng CNTT và sử dụng PTHĐ đối với bộ môn Địa lí:
1/ Phần mềm Power point:
- Đây là phần mềm hiệu ứng tốt nhất trong thực hiện soạn giảng giáo án điện tử hiện nay của
GV, áp dụng cho nhiều môn học nhất hiện nay và đặc biệt đem lại hiệu quả cao nhất cho người dạy và người học
- Đối với môn Địa lí đòi hỏi có nhiều loại bản đồ, lược đồ, tranh ảnh minh họa thì việc sử dụng phần mềm này đem lại hiệu quả rất cao GV có thể sưu tầm tranh ảnh, chụp các hình ảnh, scan các loại bản đồ trong SGK thành file rồi đưa vào bài giảng trình chiếu làm tăng tính trực quan sinh động cho HS
- Để giáo dục cho các em về môi trường, các tệ nạn xã hội, thiên tai GV có thể đưa các video clip các vấn đề đó vào bài giảng cho các em thấy được những cái xảy ra trước mắt làm cho các
em hiểu được hậu quả của các vấn đề chúng ta cần giải quyết làm nảy sinh tư duy cho HS
- Các hiệu ứng trong phần mềm này cho phép GV có thể soạn trò chơi ô chữ để tổng kết kiến thức trọn vẹn mà dây là cách mà HS rất ham thích nhằm giúp các em hiểu sâu sát bài học hơn,
2/ Phần mềm Violet:
- Hiện nay đối với GV thì phần mềm này còn chưa thông dụng lắm song đối với môn Địa lí Gv cũng cần áp dụng phần mềm này vào soạn câu hỏi trắc nghiệm và trò chơi ô chữ mang tính thu hút rất cao
- Đây là phần mềm có nhiều hiệu ứng tốt song việc soạn giảng trên chương trình Powerpoint là chủ yếu các slide được thực hiện rõ ràng hơn mang tính thông dụng hơn từ đó nảy sinh khó khăn
đó là việc nhúng hai phần mềm này vào một bài giảng không phải GV nào cũng có thể làm
được, từ hạn chế này mà phần mềm này ít thông dụng hơn
Trang 43/ Phần mềm Mapinfo:
- Đây là phần mềm dùng để soạn các loại bản đồ theo ý muốn của GV được phổ biến trong chương trình nâng cao giảng dạy Địa lí cấp THPT, hiệu quả của phần mềm này cao nhất là GV
có thể tự thiết kế các loại bản đồ từ tự nhiên đến kinh tế, dân cư, từ Việt Nam đến thế giới không hạn chế về không gian
- Môn Địa lí thì phần mềm này có tác dụng tạo các bản đồ các châu lục về tự nhiên và kinh tế, dân cư, xã hội Tuy nhiên việc sử dụng các công cụ hỗ trợ và các thao tác, các câu lệnh đòi hỏi phái có tầm hiểu biết nên phần mềm này chưa thông dụng nhiều tại các trường
4/ Phần mềm Paint:
- Phần mềm này dùng để vẽ các đường dẫn theo ý muốn của GV tạo tính minh họa cho bài gảng
- Các loại tranh ảnh khi sử dụng phần mềm này để cắt bỏ và tẩy xóa bớt những phần không cần thiết để tạo nên tranh ảnh minh họa rất có hiệu quả trong bài học
IV) Những đề xuất của bản thân góp phần đẩy mạnh ứng dụng CNTT và sử dụng PTHĐ trong dạy học của nhà trường và bộ môn:
Việc đổi mới phương pháp và ứng dụng CNTT giúp HS thực hiện các hoạt động học tập với các hình thức đa dạng , phong phú, có sức hấp dẫn phù hợp với đặc trưng bài học với đặc điểm
và trình độ của HS với điều kiện cụ thể của nhà trường , nhằm động viên , khuyến khích , tạo cơ hội và điều kiện cho HS được tham gia một cách chủ động, sáng tạo trong quá trình lĩnh hội kiến thức Địa lí Qua thời gian vận dụng CNTT và các PTHĐ vào quá trình giảng dạy bản thân tôi có một số đề xuất nhằm góp phần đẩy mạnh ứng dụng CNTT và sử dụng PTHĐ vào giảng dạy ở bộ môn và nhà trường:
- Bổ sung các thiết bị ứng dụng CNTT và chú ý đến tình trạng kĩ thuật của máy móc Đầu tư mỗi văn phòng tổ một màn hình projeter để việc giảng dạy đạt kết quả cao nhất
- Có kế hoạch và chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học từ trong thực tế của nhà trường và địa phương, vận dụng có hiệu quả từ sự tích cực , chủ động của HS và phụ huynh về thái độ hành vi đúng đắn trong học tập ở lớp và ở nhà của học sinh
- Tổ chức các lớp tập huấn cho đội ngũ GV nhằm nâng cao trình độ tin học và khả năng sử dụng các PTHĐ mới vào quá trình soạn giảng các bài học trên lớp và ở nhà
- Nhà trường, BGH cần có các qui định riêng cho các văn phòng tổ, các phòng có sử dụng
PTHĐ nhằm mục đích bảo quản các thiết bị này tốt hơn là góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục
- Cần nâng cao ý thức cho mỗi GV việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy là qui luật tất yếu của xã hội hiện nay đòi hỏi mỗi GV phải nổ lực cố gắn tránh tình trạng làm qua loa lấy lệ
Hội An, ngày 5 tháng 11 năm 2009
Người viết
Nguyễn Hữu Duy