Giáo án môn Ngữ văn 6 - Tiết 1 đến tiết 72 năm 2009

và phương thức biểu đạt I/ Mục tiêu cần đạt: Giúp HS huy động kiến thức của các em về các loại VB mà HS đã biết - Hình thành sơ bộ các khái niệm: VB, mục đích giao tiếp, phương thức biểu[r]

Soạn 23/8/09 Dạy 26/8/09

Tiết 1: Văn bản Con rồng cháu tiên

I/ Mục tiêu cần đạt :

1.Kiến thức

xây dựng nên một truyền thuyết kỳ thú để giải thích nguồn gốc Việt Nam

 

3 Kĩ năng

- Rèn kỹ năng đọc diễn cảm, phân tích cảm thụ truyện

II/ Chuẩn bị

Thầy: Nghiên cứu soạn bài, tranh minh hoạ

Trò: Đọc văn bản, soạn bài, hát bài “Con cháu lạc hồng”

III/ Tiến trình lên lớp

1 ổn định 6A1

2 Kiểm tra bài cũ:

GV kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh

3 Bài mới: Đất nước Việt Nam ta từ bao đời nay vốn có một truyền thống đoàn

kết, thương yêu đùm bọc lẫn nhau Truyền thống, đạo lí đó là nhờ nguồn gốc người

VN ta sinh ra từ bọc trăm trứng từ mẹ âu cơ vậy nguồn gốc ấy có từ bao giờ?

Gọi HS đọc chú thích

? Hiểu thế nào là truyền thuyết

GV 7 dẫn HS cách đọc

- Giọng Âu cơ: Lo lắng, than thở

- LLQ: Tình cảm, ân cần, chậm rãi

Gọi HS đọc - GV nhận xét- có thể đọc mẫu

Cho HS kể lại truyện

- Thi nhớ nhanh một số từ khó 1,2,3,5,7

? Theo em nếu phải chia bố cục cho truyện

này, em sẽ chia như thế nào?

I Đọc hiểu văn bản

1 Khái niệm truyền thuyết

- Tuyện dân gian truyền miệng kể về các nhân vật, sự kiện liên quan đến lịch sử quá khứ

- Có yếu tố %   kỳ ảo

- Thể hiện thái độ, và cách đánh giácủa nhân dân về sự kiện, nhân vật

2 Đọc- kể- tìm hiểu chú thích

* Đọc Kể

* Từ khó

II/ Tìm hiểu văn bản

1 Tìm hiểu chung

- Ngôi kể: Ngôi 3

- b thức: Tự sự -Bố cục: 3P -> Ngày *P' trang

Lop6.net

? Truyện có những nhân vật chính nào?

? Trong trí tưởng tượng của người xưa

LLQ và Âu cơ được giới thiệu như thế nào

- GV treo tranh minh hoạ

- Yêu cầu 1HS lên giới thiệu

- HS bên 7 tìm chi tiết  ứng với

HS trên bảng giới thiệu

- GV Kết luận bằng bảng phụ

? Nhận xét của em về hình ảnh LLQ& ÂC

-> Trai tài, gái sắc, xứng đôi vừa lứa, kết

duyên vợ chồng Mối duyên tình ấy đẹp biết

bao

? Việc sinh nở của Âu cơ có điều gì khác

thường? Em suy nghĩ ntn về chi tiết đó

- GV giải thích từ đồng bào: (Cùng một

bọc )

- G Xây dựng chi tiết hoang n? kỳ lạ

ÂC Sinh bọc trăm trứng nở ra trăm n

con, kỳ lạ hơn nữa 100 n con ấy không

ra đời từ bụng mẹ, mà nở ra từ trứng, không

cần bú mớm vẫn lớn lên hồng hào khoẻ

mạnh-> Họ giống nhau về hình hài, sức sống

và bản lĩnh và n VN

hôm nay cũng vậy là ông cha ta ca ngợi

nguồn gốc, tổ tiên n Việt chúng ta, thần

tài ba, tiên xinh đẹp

? GĐ LLQ-AU-100con đang sống yên bình

chuyện gì xảy ra tiếp theo?

- 2HS đóng vai kể lại đoạn này bằng trí

%  

- Gv dùng tranh minh hoạ giải thích

? TLN: ý nghĩa việc LLQ& ÂC chia con

- Chi tiết chia con giản dị hợp tình nghĩa

Chính nhờ sự khai phá mở mang của

Yppn con mà TQ VN ngày nay chúng ta

hình thành, tồn tại và phát triển “Kẻ miền

núi, n miền biển khi có việc gì thì giúp

nhau, đừng quên lời hẹn”

? Truyện thể hiện Ước nguyện gì của nhân

-> Lên n

-> Còn lại

- NV: LLQ & ÂC

2 Tìm hiểu chi tiết

LLQ Âu cơ

- Con trai thần biển -Có nhiều phép lạ -Sức mạnh vô địch

- Giúp dân diệt trừ yêu quái

- Dạy dân chăn nuôi

-Con thần nông -Xinh đẹp , duyên dáng

- yêu thiên nhiên, cây cỏ

* Chi tiết kỳ lạ: Sinh caí bọc trăm trứng

nở ra trăm n con

-> Chi tiết   kỳ ảo (Hoang

@A kỳ lạ), DT ta trong một khối thống nhất- Đồng bào => Nguồn gốc cao quý

* Chi tiết chia con

- Lạc Long Quân cùng với 50 n con

về biển

- Âu cơ cùng 50 n con ở lại, con

% lên làm vua (Hùng l

=> Cốt lõi của LS là sự phát triển của cộng đồng DT về & Biển và rừng  đều chung một dòng máu, chung gia đình, chung cha mẹ Phản ánh ý nguyện đoàn kết, gắn bó lâu bền của

DT VN

dân ta?

=> Tôn vinh ca ngợi nguồn gốc DT phản

con cháu Tiên Rồng phải giàu bản lĩnh, biết

yêu  nhau  anh em ruột thịt, luôn

đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau…”

- GV Liên hệ thực tế qua quá trình lịch sử,

trong hai cuộc k/c …và ngay cả trong thời

bình

Bầu ơi thương lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn

? Nét đắc sắc nhất trong truyện là gì?

? Nét đắc sắc đó có ý nghĩa gì

? Em biết những truyện nào của các DT

khác ở VN cũng giải thích nguồn gốc DT

tương tự như con rồng cháu tiên Sự giống

nhau đó nhằm khẳng định điều gì?

* HĐ 4: Củng cố

- GV mở rộng chi tiết cuối truyện (Tích hợp

môn LS giải thích từ văn lang)

+ Thủ đô: Phong châu

+ Con trai % làm vua: Hùng 4

-> VH-XH sơ khai

- Hát tập thể: bài Giòng máu lạc hồng

III/ Tổng kết

1 NT

- Nhiều chi tiết %  ? kỳ ảo

2 ND

- Giải thích suy tôn nguồn gốc

- ý nguyện đoàn kết, thống nhất cộng

đồng n Việt

IV Luyện tập

- Đọc phần đọc thêm

- Kể diễn cảm, kể sáng tạo

- Thuyết trình tranh minh hoạ và nêu những sự việc chính trong văn bản

Lop6.net

Soạn: 26/8/2009 Giảng 27/8/2009

Tiết 2:

I/ Mục tiêu cần đạt:

- Giáo dục lòng tự hào về trí tuệ văn hoá dân tộc

II/ Chuẩn bị:

Thầy: Nghiên cứu SGK

III/ Nội dung:

A ổn định tổ chức lớp

B/ Kiểm tra bài cũ:

C/ Bài mới:

GV giới thiệu bài, cho HS mở SGK

Giáo viên 7 dẫn học sinh đọc

Giáo viên đọc mẫu, gọi học sinh đọc,

cho học sinh kể tóm tắt

? Căn cứ vào nội dung của truyện em

hãy chia đoạn

Giáo viên cho học sinh đọc đoạn đầu

triều đại  thế nào

? Khi về già vua có nguyện vọng gì

? Tại sao coi ý muốn n ngôi của

vua Hùng  một câu đó

I/ Đọc tìm hiểu chung:

Chia làm 3 đoạn +) Đoạn 1: từ đầu đến tiên   chứng giám

- gt vua Hùng và câu đố của nhà vua +) Đoạn 2  Nối ngôi ta  quá trình thi tài giải đố Lang Liêu thắng cuộc +) Đoạn 3: Còn lại  giải thích phong

II/ Phân tích:

1 Hùng  và câu đó của nhà vua

- Là triều đại thái bình, dân no ấm

- n ngôi cho con

? Sắp tới ngày giỗ Tiên 4 các ông

lang đã làm gì

nào Hãy trình bày suy nghĩ của em về

lời mách bảo của thần

? Sau khi thần mách bảo Lang Liêu đã

làm gì

? Vì sao vua Hùng không chú ý đến

sơn hào, hải vị mà lại chú ý đến chồng

? Vì sao vua cha không chọn luôn mà

lại ngẫm nghĩ rất lâu

? Vì sao thần lại mách bảo cho Lang

Liêu mà không mách bảo cho n

khác

đáng không

có từ bao giờ

? Cắt nghĩa phong tục

? Truyện trình bày nội dung gì

? Nêu những nét NT đặc sắc của truyện

Gọi HS đọc ghi nhớ

2 Cuộc thi tài giải đố:

- Các Lang làm cỗ thật hậu

- Lang Liêu buồn vì chàng không có nhiều tiền mà chỉ có những thứ tầm

n

- Trong giấc mơ thần chỉ Lang Liêu biết cái quý nhất là hạt gạo

Lời mách bảo đó tạo đk cho lang



- Lang liêu suy nghĩ và tạo ra 2 loại bánh khác nhau

Sự thông minh tháo vát của lang liêu



liệu quen thuộc nhất, bình n nhất

- Vua rất thận trọng: Lang Liêu làm bánh hình tròn không gói, bánh hình vuông lại gói, vua phải nghĩ để chọn

đúng n vừa ý

giầy

III/ Tổng kết:

* Ghi nhớ SGK

D Củng cố:

Tóm tắt truyện

E L7 dẫn: Học kĩ bài : Soạn Thánh Gióng

IV/ Rút kinh nghiệm:

Soạn: 26/8/2009 Giảng 27/8/2009

Lop6.net

Tiết 3:

Từ và cấu tạo từ tiếng việt I/ Mục tiêu cần đạt:

- Khái niệm về từ

- Đơn vị cấu tạo từ (tiếng)

- Các kiểu cấu tạo từ (từ đơn, từ phức)

II/ Chuẩn bị:

Thầy: Soạn bài, bảng phụ

III/tiến trình lên lớp:

1 ổn định tổ chức lớp

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới:

Hoạt động của GV- HS

Học sinh đọc ví dụ sách giáo khoa

? Trong ví dụ có mấy từ

VD: Thần/ dạy/ cho/ dân/ cách/ trồng/ trọt/

chăn/ nuôi/ và/ cách/ ăn/ ở

9 từ

? Mấy tiếng

Có 12 tiếng

- Hs tìm từ và tiếng theo câu cô giáo đặt

- Thi tìm từ trong 3 p

Học sinh đọc ghi nhớ SGK

Cho học sinh tiếp tục nghiên cứu ví dụ SGK

- Chỉ ra từ 1 tiếng

- từ 2 tiếng

? Từ 1 tiếng gọi là từ gì

? Từ có 2 tiếng trở lên gọi là từ gì

Giáo viên cho học sinh nhắc lại từ ghép, từ láy

Nội dung cần đạt

I/ Từ là gì:

-Tiếng cấu tạo nên từ- Từ dùng

dể tạo câu

-> Là đơn vị nhỏ nhất có nghĩa dùng để tạo câu

* Ghi nhớ 1 : SGK

II/ Từ đơn và từ phức:

- 1 tiếng: thần, dạy, dân

- 2 tiếng : Trồng trọt, chăn nuôi,

ăn ở

Cho học sinh so sánh từ ghép và từ láy

Lấy VD mỗi loại

- HS điền sơ đồ

HS rút ra kết luận

Gọi 3 HS làm 3 ý

Cho HS làm BT 2, 3, 4

GV chữa - nhận xét

1 có tiếng gọi là từ đơn



Từ có 2 tiếng là từ phức



+) Từ ghép +) Từ láy

- Từ ghép: Màu đỏ quan hệ về 

nghĩa

- Từ láy : đo đỏ về âm, tiếng

* Ghi nhớ 2 : SGK

III/ Luyện tập:

BT1:

a) Thuộc kiểu từ ghép b) cội nguồn, tổ tiên c) Cậu mợ, cô dì, anh em

4 Củng cố:

GV hệ thống kiến thức bài giảng

HS đặt câu theo từ ghép đã tìm

L7 dẫn: Học kĩ bài làm các bài tập SGK

Lop6.net

Tiết 4: Giao tiếp, văn bản

I/ Mục tiêu cần đạt:

Giúp HS huy động kiến thức của các em về các loại VB mà HS đã biết

- Hình thành sơ bộ các khái niệm: VB, mục đích giao tiếp, & thức biểu đạt

II/ Chuẩn bị:

Thầy: Soạn bài

III/ Nội dung:

A ổn định tổ chức lớp

B/ Kiểm tra bài cũ:

C/ Bài mới:

GV giới thiệu bài cho HS mở SGK

Trong đời sông có tình cảm nguyện

vọng mà cần biểu đạt cho n khác

biết thì em làm thế nào?

? Muốn biểu hiện tính chất nguyện

vọng ấy 1 cách đầy đủ trọn vẹn thì em

phải làm  thế nào

HS đọc câu ca dao

? Câu ca dao này sáng tác để làm gì?

muốn nói lên vấn đề gì

? Hai câu 6 , 8 liên kết với nhau 

thế nào (về luật)

? Lời phát biểu của thầy hiệu %

trong lễ khai giảng có phải là 1 văn bản

không

Tìm hiểu chung về văn bản và & thức biểu đạt

1 Văn bản và mục đích giao tiếp

- Nói hoặc viết ra để n khác biết (giao tiếp)

- Tạo lập văn bản (nói - viết)

- Để khuyên

- Chủ đề: Giữ vững ý chí

- Là 2 câu thơ lục bát liên kết với nhau bằng vần ên

- Coi là 1 văn bản

- Là 1 văn bản vì nó có chủ đề vấn đề chủ yếu, xuyên suốt, tạo thành mạch lạc của VB có các hình thức liên kết với nhau

CĐ: Nêu nhân vật năm mới, thành tích năm qua

? Bức  em viết cho n thần hay

bạn bè có phải là VB không

? Những đơn xin học, bài thơ, truyện

cổ tích, câu đối Có phải là biên bản

không

Giáo viên giới thiệu cho học sinh 6

kiểu văn bản n gặp

chú ý 3 loại văn bản

giáo viên tóm tắt học sinh đọc phần ghi

nhớ sách giáo khoa

Cho học sinh làm BT 1

? Văn bản con rồng cháu tiên thuộc

loại VB nào

- Đó là văn bản biết, có thể  có chủ

đề xuyên suốt là thông báo tình hình và quan tâm đến n nhận 

Đều là văn bản vì chung có mục



đích yêu cầu thông tin và có thể thức nhất định

2 Kiểu văn bản và & thức biểu

đạt của văn bản

- Văn bản tự sự

- Văn bản miêu tả

- Văn bản biểu cảm

* Ghi nhớ SGK II/ Luyện tập:

BT 1:

- Tự sự

- Miêu tả

- Nghị luận

- Biểu cảm

- Thuyết minh

BT 2

- Thuộc kiểu VB tự sự vì nó trình bày diễn biến sự việc

D Củng cố:

HS đọc lại ghi nhớ

E L7 dẫn: Làm bài tập SGK

IV/ Rút kinh nghiệm:

………

………

………

………

Tiết 5: Thánh gióng

I/ Mục tiêu cần đạt:

Lop6.net

- Thánh Gióng là 1 truyền thuyết về lịch sử, ca ngợi n anh hùng làng Gióng

- Giáo dục lòng tự hào về truyền thống anh hùng

- Rèn kĩ năng kể tóm tắt tác phẩm phân tích, cảm thụ

II/ Chuẩn bị:

Thầy: Nghiên cứu bài soạn

Trò: Đọc văn bản

III/ Nội dung:

A ổn định tổ chức lớp

B/ Kiểm tra bài cũ:

? Tóm tắt truyện con rồng cháu tiên và nêu ý nghĩa của truyện

C/ Bài mới:

GV giới thiệu bài cho HS mở SGK

Giáo viên 7 dẫn học sinh cách đọc

Cho học sinh kể tóm tắt truyện

? Chia đoạn tìm ý chính của mỗi đoạn

Học sinh đọc đoạn 1

Nêu nội dung đoạn 1

? Những chi tiết nào liên quan đến sự

ra đời của TG

? Chi tiết này có bình n không ?

Vì sao

? Các yếu tố khác n đó nhấn

mạnh điều gì về TG

? Những chi tiết nào tiếp tục nói về tuổi

thơ kì lạ của Thánh Gióng

I/ Đọc - tìm hiểu chung:

3 đoạn:

Đoạn 2: Tiếp theo đến lên trời

Đoạn 3: Còn lại Những dấu tích lịch

sử về Thánh Gióng II/ Tìm hiểu truyện:

1 Sự ra đời kì lạ vè tuổi thơ khác

n của Thánh Gióng a) Sự ra đời kì lạ:

- Bà mẹ 7 chân vết chân lạ

12 tháng sinh ra 1 em bé khôi ngô

Không bình n   màu sắc



kì lạ

Là cậu bé khác n là n thần b) Tuổi thơ khác n

- Nghe sứ giả cất tiếng nói “ đánh giặc

- Lớn nhanh  thổi

? vì sao Thánh Gióng lớn nhanh 

vậy

? bà con làng xóm đã làm gì để giúp

cha mẹ Thánh Gióng

? Việc làm ấy có ý nghĩa gì

? Thánh Gióng khác các vị thần ở điều

gì

Thánh Gióng ra điều kiện gì với sứ giả

? Chi tiết này có ý nghĩa  thế nào

? Tìm những chi tiết miêu tả hình ảnh

Thánh Gióng lúc ra trận

? Học sinh giải thích tráng sĩ oai phong

? Em có suy nghĩ gì về hình ảnh Thánh

Gióng  vai thành tráng sĩ

? Động lực nào giúp Gióng %

thành nhanh chóng  vậy

? Kết quả đánh giặc

? Roi sắt gẫy Gióng làm gì? chi tiết

này có ý nghĩa  thế nào

? Theo em vì sao Thánh Gióng lại

chiến thắng

? Đánh tan giặc Gióng làm gì

? Vì sao Gióng lại bay về trời

? Chi tiết này có ý nghĩa  thế nào



Vui lòng góp gạo nuôi chú bé

Sự đoàn kết của nhân dân ta, tình



yêu  đùm bọc của nhân dân với

n anh hùng họ lớn lên trong sự nuôi 5 che chở của nhân dân



5

2 Thánh Gióng ra trận

- Đòi ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt Muốn thắng giặc nd phải chuẩn bị



chu đáo

- 4 vai thành tráng sĩ oai phong lẫm liệt

Quan tâm của nd ta n anh hùng



phải khổng lồ về thể xác, sức mạnh chiến công



- Giặc chết  rạ

- Nhổ tre quất giặc Gióng đánh giặc không phải bằng



vũ khí mà bằng cả cỏ cây của đồi nui Gióng là n anh hùng sinh ra từ



nhân dân lớn lên nhờ nd, mang sức mạnh và ý chí của nd

3 Thánh Gióng lớn mãi với non sông

- Thánh Gióng bay về trời

TG là vị thần cao quý giúp dân đánh giặc

n anh hùng vô  làm việc nghĩa

Lop6.net

? Những chi tiết nào có liên quan đến

cuộc đời Thánh Gióng

? Câu chuyện đã thể hiện tính cách,

lịch sử ở những khía cạnh nào?

? Truyện ca ngợi ai, thể hiện điều gì

không màng danh lợi

- Đền thờ, làng Gióng, tre đằng ngà, ao

hồ liên tiếp IV/ Tổng kết : a) Nghệ thuật: vừa có yếu tố hiện thực vừa lãng mạng, kì lạ

b) ND:

* Ghi nhớ : (SGK)

D Củng cố: HS đọc ta ghi nhớ E L7 dẫn: Học kĩ bài Soạn VB :Sơn tinh thuỷ tinh IV/ Rút kinh nghiệm: ………

………

………

………

Tiết 6: Từ ';

I/ Mục tiêu cần đạt:

II/ Chuẩn bị:

Thầy: Nghiên cứu bài soạn

III/ Nội dung:

A ổn định tổ chức lớp:

B/ Kiểm tra bài cũ:

? Thế nào là từ đơn, từ phức, cho ví dụ

C/ Bài mới:

? Dựa vào chú thích ở bài Thánh Gióng

giải thích các từ  ? tráng sĩ

? Các từ này có nguồn gốc từ đâu

? Trong các từ 7 đây những từ nào

? Nhận xét về cách viết từ  

? Trong những hàng ngày sử dụng

những từ hán việt  cách đặt tên địa

danh (Thăng Long, Thái Bình) Tên

riêng của n (Minh Nguyệt )

? Học sinh đọc đoạn văn của Hồ Chí

Minh Từ lời khuyên quí báu của Bác

em hãy rút ra mặt tích cực   từ

? Nguyên tắc   từ  thế nào

I/ Từ thuần việt và từ  

- Từ   tiếng hát (Trung Quốc)

Đây là bộ phận từ   quan trọng nhất

- Tiếng Hán: Sứ giả, giang sơn

- ấn, âu: ti vi, sà phòng, mít tinh



 từ thuần việt

toàn khi viết dùng dấu gạch ngang để nối các tiếng

* Ghi nhớ SGK II/ Nguyên tắc   từ:

- Làm cho N2 dân tộc bị pha tạp

- Giàu ngôn ngữ dân tộc

Lop6.net

đạt văn

- Văn tự

- Văn miêu tả

- Văn biểu cảm

* Ghi nhớ SGK II/ Luyện tập:

BT 1:

- Tự

- Miêu tả

- Nghị... hiểu chung văn & thức biểu đạt

1 Văn mục đích giao tiếp

- Nói viết để n khác biết (giao tiếp)

- Tạo lập văn (nói - viết)

- Để khuyên

- Chủ đề: Giữ... class="page_container" data-page= "6" >

Soạn: 26/ 8 /2009 Giảng 27/8 /2009

Tiết 2:

I/ Mục tiêu cần đạt:

- Giáo dục lịng tự hào trí tuệ văn hố dân tộc