- HS: Đọc trước văn bản, chuẩn bị câu hỏi theo SGK III-TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VAØ HỌC: 1/ Kieåm tra baøi cuõ: Kieåm tra phaàn chuaån bò cuûa HS 2/ Tiến trình tổ chức hoạt đ[r]
Trang 1Tu 17 Ngày
84,85
I.
II.
III. Mác-xim Go-rơ-ki
( Hướng dẫn đọc thêm )
I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Giúp HS rung cảm trước những tâm hồn tuổi thơ trong trắng, sống thiếu tình
thương và hiểu rõ nghệ thuật kể chuyện cuả Go-rơ-ki trong đoạn trích tiểu thuyết tự thuật này
II-CHUẨN BỊ:
- GV: Chân dung Mác- xim, 45 67 làm bài )61
- HS: ; -+ *< 45 '= 4> câu ? theo SGK
1/ Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra phần chuẩn bị của HS
2/ Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học:
* Hoạt động 1: Tìm !' tác 5 tác 6="1
GV: Em hãy cho bi "E F thơng tin *H
Mác-xim BJ-K#L
HS: M(& vào chú thích -5 8P1
GV: ;A trích này trích ra R tác 6="
nào? Sáng tác vào P gian nào?
+Từ đầu….cúi xuống:Tình bạn trong trắng.
+”Trời…nhà tao”:Tình bạn bị cấm đoán.
+Phần còn lại:Tình bạn tiếp diễn.
HĐ2:Tìm hiểu văn bản(ý1)
GV:So sánh hoàn cảnh cuả A li ô sa và ba
đưá trẻ?
-HS trình bày trên bảng sự so sánh hoàn
cảnh cuả A li ô sa và ba đứa trẻbằng nhiều
cách.
GV chọn cách trình bày chia 2 cột.
I- Tìm hiểu chung :
1/ Tác giả:
- Nhà văn Nga nổi tiếng
- Cuộc đời gian truân, tuổi thơ nhiều cay đắng,thiếu tình thương.
- Vưà lao động vừa sáng tác.
2/ Tác phẩm:
-Trích chương IX trong “Thời thơ ấu”(1913-1914)
-Tiểu thuyết tự truyện dài 13 chương.
3-Bố cục: 3phần
+Tình bạn trong trắng.
+Tình bạn bị cấm đoán.
+Tình bạn tiếp diễn.
II-Đọc – hiểu văn bản:
1-Những đứa trẻ sống thiếu tình thương:
* A li ô sa: Mất bố,ở với bà
(người lao động bình thPg)
* Ba đứa trẻ: Mẹ mất, sống với
bố và dì ghẻ (quí tES
- NHỮ
NG ĐƯÁ
Trang 2GV:Từ hoàn cảnh trên, bọn trẻ có điểm gì
giống và khác nhau?
-Giống:thiếu tình thương cuả bố mẹ.
-Khác:bọn chúng thuộc 2giai cấp khác
nhau(A li ô sa giới lao động,ba đứa trẻ giới
quí tộc)
-A li ô sa cưú thằng bé em chúng.
-Chúng đều thiếu tình thương.
-Hồn nhiên trong sáng.
-Qua trò chuyện chúng hiểu nhau và để lại
trong A li ô sa ấn tượng sâu sắc.
GV:Tại sao bọn trẻ lại chơi thân với nhau?
Tình bạn cuả chúng như thế nào? Tại sao
nhà văn khắc ghi sâu sắc và cảm động như
vậy?
GV chốt: ba đứa trẻ vàA li ô sa tuy cókhác
nhau về giai cấp nhưng cảnh ngộ khá giống
nhau ,hiểu nhau và để lại tong A li ô sa một
ấn tượng sâu sắc khó quên nên mấy chục
năm sau ông vẫn còn nhớ như in và kể lại
hết sức xúc động.
TIẾT 2: HĐ2:Tìm hiểu văn bản(Ý2)
Những quan sát và nhận xét tinh tế.
(Thảo luận) Tìm những đoạn văn, câu
văn thể hiện sự quan sát tinh tế cuả A li ô
sa về những đứa trẻ? Phân tích cảm
nhận, nhận xét bằng những câu văn giàu
hình ảnh so sánh cuả nhà văn?(GV phân
công 2 nhóm nhận xét cùng một hình
ảnh).
- Bốn nhóm cùng thảo luận:
+ Hình ảnh “chúng ngồi sát vào nhau như
những chú gàø con” cho thấy Ali ô sa cảm
thông với bạn nhỏ.
+ Hình ảnh “chúng lặng lẽ …vào nhà… như
những con ngỗng con” khiến A li ô sa cảm
thấy tội nghiệp.
- Các nhóm nhận xét.
HĐ3:
GV: Nhận xét gì về nghệ thuật kể chuyện
cuả nhà văn qua chi tiết liên quan đến
những người mẹ, người bà trong cổ tích?
* A li ô sa cưú thằng béBọn trẻ quen nhau tình cờ.
Cảnh ngộ giống nhauChơi thân với nhau
=>Tình bạn trong sáng hồn nhiên.
2-Những quan sát và nhận xét tinh tế cuả Ali ô sa:
-“Chúng ngồi sát vào nhau như những chú gà con”
So sánh, liên tưởng.
=>Sự cảm thông cuả Aliôsa với nỗi bất hạnh cuả bạn nhỏ.
-“Chúng lặng lẽ …vào nhà…như những con ngỗng con”.
So sánh =>Hiểu dáng dấp và
thế giới nội tâm cuảbọn trẻ.
3 Chuyện đời thường và truyện cổ tích:
- Kể lồng vào nhau, gợi liên tưởng :
+ Mẹ khác dì ghẻ độc ác + Mẹ thậtmẹ sẽ vH khát khao tình yêu thương cuả mẹ + Người bà nhân hậu kể chuyện cổ tích.
Hoài niệm nh, ngày F
K [61
Trang 3HS: Tác giả kể lồng chuyện đời th ường và
chuyện cổ tích:
+Mẹ khác->dì ghẻ->độc ác
+Mẹ thật->Mẹ sẽ về->khát khao tình yêu
thương cuả mẹ
+Bà nhân hậu kể chuyện cổ tích cho cháu
nghe.
->Khát khao hạnh phúc gia đình.
GV chốt:Hình ảnh người mẹ và người bà
trong cổ tích hiện về xen vào câu chuyện
cuả bọn trẻ khiến chúng càng khát khao
có được tình yêu thương cuả gia đình đặc
biệt là bà và mẹ Cách kể như thế làm
cho câu chuyện giàu chất thơ, đậm đà
màu sắc cổ tích.
HS đọc ghi nh+, ghi bài.
yêu thKng, hạnh phúc gia đình c%& -^ K1
* Ghi nhớ(sgk)
3 Củng cố, luyện tập và dặn dò.
- GV cho bài tập :Em hãy viết đoạn văn nói đến tình cảm kính yêu cha mẹ,ông bà cuả mình.
Chia văn bản thành bố cục 3phần , hs đặt tên cho mỗi đoạn.
-HS:Làm bài tập, nhận xét bài làm cuả nhóm khác:
Học bài kĩ chuẩn bị kiểm traHKI.
Tuần 19
Tiết 91,92:
I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
- Giúp học sinh hiểu được sự cần thiết của việc đọc sách và phương pháp đọc sách
- Rèn luyện thêm cách viết văn nghị luận qua việc lĩnh hội bài nghị luận sâu sắc, sinh động, giàu tính thuyết phục của Chu Quang Tiềm
BÀN VỀ ĐỌC SÁCH
Trang 4II.TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1/Ổn định lớp:
2/Kiểm tra bài cũ:
3/Tiến trình hoạt động:
Hoạt động 1:
- Cho học sinh đọc và tìm hiểu phần chú thích
của SGK
- Giáo viên đọc mẫu văn bản(gọi học sinh đọc
lại, chú ý hướng dẫn và rèn cách đọc văn bản
nghị luận
-Hãy xác định bố cục văn bản
Hoạt động 2:Hướng dẫn tìm hiểu nội dung.
? Qua lời bàn của tác giả em thấy việc đọc sách
có ý nghĩa gì?
- Sách đã ghi chép, cô đúc và lưu truyền mọi tri
thức, mọi thành tượng mà loài người tìm tòi, tích
luỹ được qua từng thời đại
- Những cuốn sách có giá trị có thể xem là
những cột mốc trên con đường phát triển học
thuật của nhân loại.Sách trở thành kho tàng quý
báo của di sản tinh thần mà loài người thu lượm
nung nấu suốt mấy nghìn năm nay
- Đọc sách là một con đường tích lũy, nâng cao
vốn tri thức
- Không thể thu được các thành tựu mới trên
con đường phát triển học thuật nếu như không
biết kế thừa thành tựu của các thời đã qua
.
- Cho học sinh đọc lại đoạn 2
? Theo em, đọc sách có dễ không? Tại sao?
- Sách nhiều khiến người ta không chuyên sâu,
dễ sa vào lối “ăn tươi nuốt sống” => không kịp
tiệu hóa, không kịp nghiền ngẫm
-Sách nhiều khiến người đọc khó lựa chọn, lãng
I.Đọc và tìm hiểu chú thích:
1 Tác giả Tác phẩm:
(SGK/4)
2 Bố cục:
- “ Từ đầu thế giới mới”
- “Lịch sử lực lượng “
- “Đọc sách học vấn khác”
II Tìm hiểu văn bản:
1/Ý nghĩa và tầm quan trọng của
việc đọc sách:
-Kho tàng quý báo của di sản tinh thần nhân loại
-Những cột mốc trên con đường tiến hóa học thuật của nhân loại -Làm cuộc trường chinh vạn dặm trên con đường học vấn, đi phát hiện thế giới mới
2/Các khó khăn, nguy hại dễ gặp của việc đọc sách:
-Sách nhiều khiến người ta không chuyên sâu
- Sách nhiều khiến người đọc dễ lạc hướng
Trang 5Hoạt động của GV Ghi bảng
phí nhiều thời gian và sức lực vào nhữn gcuốn
sách không thực có ích
? Theo ý kiến tác giả, chúng ta cần lựa chọn
sách khi đọc như thế nào?
- Không tham đọc nhiều
- Cần đọc kỹ các cuốn sách, tài liệu cơ bản
thuộc lĩnh vực chuyên môncủa mình
- Đọc thêm các loại sách thường thức
? Đọc sách không đúng đưa đến kết quả ra
sau?
- Cho học sinh đọc lại đoạn 3
? Từ đó chúng ta cần có phương pháp đọc
sách như thế nào để đạt hiệu quả cao?
- Không nên đọc lướt qua
- Đọc có kế hoạch và có hệ thống
- Đọc sách rèn luyện tính cách, chuyện học
làm người
? Nguyên nhân cơ bản nào đã tạo nên tính
thuyết phục, sức hấp dẫn cho VB “Bàn về đọc
sách”?
(Dẫn chứng)
? Cho học sinh nêu suy nghĩ sau khi tìm hiểu
xong về bài “Bàn về đọc sách”?
Hoạt động 3:
- Cho học sinh củng cố lại kiến thức bằng
phần Ghi nhớ và luyện tập SGK/7
3/Phương pháp đọc sách:
- Chọn cho tinh
- Đọc cho kỹ
4/ Sức thuyết phục của bài viết
-Phân tích cụ thể bằng giọng trò chuyện tâm tình, thân ái để chia sẻ kinh nghiệm trong cuộc sống
- Bố cục chặt chẽ, hợp lý
- Cách viết giàu hình ảnh, dùng cách ví von cụ thể và thú vị
III Tổng kết:
Ghi nhớ SGK/7
4 Hướng dẫn học ở nhà:
- Học thuộc phần I, II, làm bài tập
- Chuẩn bị bài : “ Khởi ngữ
Tiết 93:
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Nhận biết khởi ngữ để khỏi nhầm khởi ngữ với chủ ngữ của câu và không coi khởi ngữ là “bổ ngữ đảo”
Nhận biết vai trò của khởi ngữ là nêu đề tài của câu chứa nó
Sử dụng tốt khởi ngữ, nhận biết vai trò của nó trong câu và ngữ pháp tiếng việt cho phép dùng nó ở đầu câu (trước các chủ ngữ)
KHỞI NGỮ
Trang 6II.CHUẨN BỊ:
Hsnnghiên cứu SGK và chuẩn bi nội dung câu hỏi
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1`/Ổn định lớp:
2/Kiểm tra bài cũ:
Nêu các khó khăn, các nguy hại dễ gặp của việc đọc sách trong tình hình hiện nay? Nêu suy nghĩ của em về phương pháp đọc sách
3/Tiến trình hoạt động
Hoạt động 1:
- Cho HS đọc các ví dụ trong SGK/7.8
-Xét về vị trí:
Tù ngữ in đậm đứng trước chủ ngữ
Nó nêu lên đối tượng, đề tài trong câu
-Quan hệ với vị ngữ:
Những từ in đậm không quan hệ C - V với vị
ngữ
GV kết luận:
-Là thành phần câu đứng trước chủ ngữ ( có khi
đứng sau chủ ngữ và trước vị ngữ) và nêu lên
I Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ trong câu:
1/Xác định chủ ngữ trong cavs câu chứa từ ngữ in đậm
a Chủ ngũ: Anh (2)
b Chủ ngũ: Tôi
-Câu a: Anh (1) khởi ngữ
-Câu b: Giàu (1) //
-Câu c: Các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ
Khởi ngữ:
-Đứng trước chủ ngữ của câu
-Không quan hệ C – V với vị ngữ
- Nêu lên cái đề tài liên quan tới việc được nới trong câu chứa nó
2/Trước các khởi ngữ có thể thêm những quan hệ từ nào?
-Có thể thêm quan hệ từ: Về, đối với…
Trang 7cái đề tài liên quan tới việc được nới trong câu
chứa nó
-Nêu dấu hiệu dùng để phân biệt khởi ngữ với
chủa ngữ của câu?
-Trước từ ngữ làm khởi ngữ có thể có sẵn hoặc
có thể thêm các quan hệ từ ngữ: về, đối với
-Cho HS đọc lại phần ghi nhớ.
-Hoạt động 2: Luyện tập.
- Cho HS làm các bài tập SGK/8.9
Ghi nhớ SGK/ 8
II Luyện tập:
Làm bài tập 1,2,3,4,5,6,7/8.9.10
5 Hướng dẫn học ở nhà:
- Học phần ghi nhớ
- Làm bài tập vào vở
- Soạn bài phép phân tích và tông hợp
Trang 8Tiết 94:
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
- Giúp học sinh hiểu và biết vận dụng các thao tác phân tích , tổng hợp trong làm văn nghị luận
II.CHUẨN BỊ:
-HS đọc tài liêu SGK và chuẩn bị nội dung câu hỏi
III.TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Nêu đặc điểm và vai trò của khỡi ngữ trong câu ?
- Nhửng dấu hiệu để phân biệt khởi ngử với chủ ngử của câu ?
- Cho ví dụ ?
3 Tiến trình hoạt động
Hoạt động 1 :
-Cho HS đọc và trả lời câu hỏi của văn bản “
Trang phục”
-Nội dung bài nghi luận bàn vấn đề gì? Văn bản
gồm mấy phần?
Định hướng:
Phần 1:Đưa ra những điều phi lí:
-Trước khi nêu trang phục đẹp là thế nào , bài
viết đã nêu những hiện tượng gì về trang phục ?
-Mặc quần áo chỉnh tề đi chân đất
-Đi giày có bít tất phanh hết nút áo
Phần 2, 3: (Được xem là hai luận điểm chính của
văn bản.)
-Trong hang sâu váy xoè , váy ngắn
-Đi tát nước, câu cá chải đầu bằng sáp thơm
-Đi đám cưới lôi thôi
-Dự đám tang quần áo loè loẹt, cười nói vang
vang
I Tìm hiểu phép lập luận phân tích và tổng hợp
- Văn bản “ Trang phục”
1/Phép phân tích: Phần -Phần 1:Đưa ra những điều phi lí:
-Mặc quần áo chỉnh tề đi chân đất
-Đi giày có bít tất phanh hết nút áo
-Phần 2, 3:
-Trang phục không có pháp luật can thiệp
-Trang phục phù hợp công việc
-Trang phục hợp hoàn cảnh riêng: Giản di mà đẹp
Hợp văn hóa
PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP
Trang 9Hoạt động của GV Ghi bảng
-Tác giả đã dùng phép phân tích để trình bày
hai luận điểm đó.Vậy phép phân tích là gì?
-Ăn cho mình, mặc cho người
-Y phục xứng kỳ đức
Như vậy trong trang phục cần có những quy
tắc ngầm nào cần tuân thủ?
Để làm rõ vấn đề “trang phục”bài văn đã dùng
phép lập luận nào?
-Phép phân tích
* Hoạt động 2:
-Nhận xét câu “Aên mặc ra sao toàn xã hội”
có phải là câu tổng hợp các ý đã phân tích ở trên
không ?
-Phải , vì nó thâu tóm được các ý trong từng ví
dụ cụ thể
-Từ tổng hợp quy tắc ăn mặc nói trên bài viết đã
mở rộng sang vấn đề ăn mặc đẹp như thế nào?
-Có phù hợp thì mới đẹp
-Phải phù hợp với văn hóa, môi trường , hiểu
biết và phù hợp với đạo đức
-Như vậy bài viết đã dùng phép lập luận gì để
chốt lại vấn đề ?
- Tổng hợp
-Phép lập luận này thường đặt ở vị trí nào trong
bài văn?
Cuối bài văn, cuối đoạn
Ở phần kết luận của 1 phần hoặc toàn bộ văn
bản
Hoạt động 3:
-Nhận xét vai trò của các phép phân tích và tổng
hợp đối với bài nghị luận như thế nào?
-Để làm rõ ý nghĩa của 1 sự vật, hiện tượng nào
đó
-Phép phân tích giúp hiển vấn đề cụ thể như thế
2/Phép tổng hợp:
- Trang phục hợp văn hóa, hợp đạo đức, hợp môi trường mới là trang phục đẹp
- Đứng cuối (phần kết luận),tổng hợp từ phần phân tích
Trang 10Hoạt động của GV Ghi bảng
nào? và phép tổng hợp giúp nâng cao vấn đề như
thế nào?
-Phân tích là để trình bày từng bộ phận của 1
vấn đề và phơi bày nội dung sâu kín bên trong
của 1 sự vật, hiện tượng
-Tổng hợp là giúp rút ra cái chung từ những
điều đã phân tích
Cho HS đọc lại phần ghi nhớ
Hoạt động 4:
luyện tập-cho HS làm bài tập 1.2.3.4SGK/13
Ghi nhớ SGK/12
II Luyện tập:
làm bài tập 1.2.3.4SGK/13
5 Hướng dẫn học ở nhà:
- Học phần ghi nhớ
Tiết 95:
I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
- Giúp học sinh hiểu và biết vận dụng các thao tác phân tích , tổng hợp trong làm văn nghị luận
- Thục hành xác định phép phân tich
II.CHUẨN BỊ:
-HS đọc tài liêu SGK và chuẩn bị nội dung bài tâpợ
III.TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
2 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Phép phân tích, tổng hợp là gì? Vai trò của nó trong văn bản nghi luận?
3/Tiến trình hoạt động dạy học:
Hoạt động1: ; vb $ giá. 1 ; các *< 45 )
LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP
Trang 11GV: Cho 1,2 hs vb.
GV: \ ` cho hs 5A 8') Tác 5 0 dùng
phép 8)6 8') nào?
GV: ) xét, 4\ sung , F1
Hoạt động2:
GV: Cho 1,2 hs vb
GV: \ ` cho hs 5A 8') Tác 5 0 dùng
phép 8)6 8') nào?
GV: ) xét, 4\ sung , F1
GV: Cho hs bài )6 3
GV: M(& vào *< 45 “ Bàn *H sách”
$ giá
a.Đoạn văn của Xuân Diệu
-Luận điểm: Thơ hay là hay cả hồn lẫn xác hay cả bài
Hay f các .' xanh
Hay , g E1
h các * K1
h , không non ép
41;A văn của Nguyên Hương:
- Luận điểm: Mấu chốt của sự thành đạt,
Đoạn 1: các quan niệm của sự thành đạt
Đoạn 2:Phân tích đúng sai các quan niệm và dừng lại phân tích nguyên nhân chủ quan
2.( hành phân tích
Bài )6 2
làm "7 O xem là *. 671
9 F phĩ là 4> E F thi g1
-Do
` thú, chán .' j'5 61
9 F phĩ là hình ` , không
sâu # ` %& bài 1
9 F phĩ dù cĩ 4l 6
' ĩc -m '1
Bài 3: Lí do 4/ 4'E sách -Sách *f N # H' trii `
%& nhân 8A tích luỹ R 3& nay
I'F 4E , phát -! thì 65
sách ! 6 thu tri ` kinh
."1 ; sách không H' mà
#o !' sâu, quyển nào
-Ngồi chuyên sâu -E giúp chuyên mơn F K1
... Luyện tập.- Cho HS làm tập SGK/8.9
Ghi nhớ SGK/
II Luyện tập:
Làm tập 1,2,3,4,5,6,7/8.9.10
5 Hướng dẫn học nhà:
- Học phần ghi nhớ
- Làm tập. .. phần ghi nhớ
Hoạt động 4:
luyện tập- cho HS làm tập 1.2.3.4SGK/13
Ghi nhớ SGK/12
II Luyện tập:
làm tập 1.2.3.4SGK/13
5 Hướng dẫn học nhà:
-... tưởng.
=>Sự cảm thông cuả Aliôsa với nỗi bất hạnh cuả bạn nhỏ.
-“Chúng lặng lẽ …vào nhà…như ngỗng con”.
So sánh =>Hiểu dáng dấp
thế