Học sinh biết các khái niệm hình học như điểm , đường thẳng là sản phẩm của sự trừu tượng hóa các đối tượng hiện thực nên người ta không định nghĩa điểm , đường thẳng mà chỉ giới thiệu h[r]
Trang 1Ngày soạn: 15/8/2010 Ngày dạy: / /2010k
Tiết 1 - Tuần 1
Chương I: ĐOẠN THẲNG
§ 1 ĐIỂM – ĐƯỜNG THẲNG
a
B a ; C a
I.- Mục tiêu :
Học sinh hiểu được muốn học hình học , trước hết phải biết vẽ hình
Học sinh biết các khái niệm hình học như điểm , đường thẳng là sản phẩm của sự trừu tượng hóa các đối tượng hiện thực nên người ta không định nghĩa điểm , đường thẳng mà chỉ giới thiệu hình ảnh của điểm , đường thẳng
1./ Kiến thức cơ bản :
- Hiểu điểm là gì ? Đường thẳng là gì ?
- Hiểu quan hệ điểm thuộc ( không thuộc ) đường thẳng
2./ Kỹ năng cơ bản :
- Biết vẽ điểm , đường thẳng
- Biết đặt tên cho điểm , đường thẳng
- Biết ký hiệu điểm , đường thẳng
- Biết sử dụng ký hiệu ;
II.- Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, thước thẳng, bảng phụ
III.- Hoạt động trên lớp:
1./ Ổn định: Lớp trưởng báo cáo sĩ số, kiểm tra dụng cụ học tập (thước thẳng)
2./ Bài mới :
HĐ1: Giới thiệu điểm (10phút)
- Quan sát hình 1 SGK rồi đọc
tên các điểm
- Nhận xét và cho biết cách viết
tên điểm, cách vẽ điểm
- Quan sát hình 2 SGK Đọc tên
điểm trong hình
- Quan sát hình 1 SGK
- Học sinh trả lời
- Học sinh lên bảng vẽ điểm M
I - Điểm :
A
M B
- Dấu chấm nhỏ trên trang giấy là hình ảnh của điểm
C B
Trang 23./ Củng cố: (10 phút) Làm bài tập 1, 2, 3 SGK trang 104
4./ Dặn dò: (3 phút) Về nhà làm các bài tập 4, 5, 6, 7 SGK trang 105
5./Rút kinh nghiệm:
- Giáo viên giảng
+ Hai điểm phân biệt là hai
điểm không trùng nhau
+ Bất cứ hình nào cũng là tập
hợp của những điểm
HĐ 2: Giới thiệu đường thẳng
(15 phút)
- Giáo viên nêu hình ảnh đường
thẳng
- Giáo viên giảng Đường thẳng
là một tập hợp điểm, đường thẳng
không bị giới hạn về hai phía
- Quan sát hình vẽ trên bảng
cho biết đường thẳng a và đường
thẳng b đường thẳng nào dài hơn
(GV củng cố kỷ không thể so
sánh hai đường thẳng)
HĐ 3: Quan hệ giữa điểm và
đường thẳng (7 phút)
Ta còn nói: Điểm A nằm trên
đường thẳng d hay đường thẳng d đi
qua điểm A hay đường thẳng d chứa
điểm A
Ta còn nói: Điểm B không nằm
trên đường thẳng d hay đường thẳng
d không đi qua điểm B hay đường
thẳng d không chứa điểm B
- Học sinh quan sát hình 3 SGK Đọc tên đường thẳng, nói cách viết tên đường thẳng, cách vẽ đường thẳng
- Học sinh vẽ vào vở bài tập hình 5 và trả lời các câu hỏi a) , b) , c) SGK trang 104
- Người ta dùng các chữ cái
in hoa A, B, C để đặt tên cho điểm
- Bất cứ hình nào cũng là tập
hợp của các điểm Một điểm
cũng là một hình
II - Đường thẳng :
b
a
- Sợi chỉ căng thẳng, mép bàn, nét bút chì vạch theo thước thẩng trên trang giấy… cho ta hình ảnh của đường thẳng
- Người ta dùng các chữ cái thường a, b, … m, … để đặt tên cho đường thẳng
III - Điểm thuộc đường thẳng – Điểm không thuộc đường thẳng:
A B d
- Điểm A thuộc đường thẳng d- Ký hiệu: A d
- Điển B không thuộc đường thẳng d- Ký hiệu: B d
Trang 3Giáo án Hình học 6 Trường PTCS Nậm Giải Lữ Văn Lan
Tiết 2 Tuần 2
§ 2 BA ĐIỂM THẲNG HÀNG
A B C
Ba điểm A, B, C thẳng hàng Ba điểm M, N, P không thẳng hàng
I.- Mục tiêu:
1./ Kiến thức cơ bản :
- Ba điểm thẳng hàng
- Điểm nằm giữa hai điểm
- Trong ba điểm thẳng hàng có một và chỉ một điểm nằm giữa hai điểm còn lại
2./ Kỹ năng cơ bản:
- Biết vẽ ba điểm thẳng hàng, ba điểm không thẳng hàng
- Sử dụng được các thuật ngữ: nằm cùng phía, nằm khác phía, nằm giữa
3./ Thái độ:
- Yêu cầu sử dụng được thước thẳng để vẽ và kiểm tra ba điểm thẳng hàng một cách cẩn thận, chính xác
II.- Phương tiện dạy học:
- Sách giáo khoa, thước thẳng, bảng phụ
III.- Hoạt động trên lớp:
1./ Ổn định: Lớp trưởng báo cáo sĩ số, tổ trưởng báo cáo tình hình làm bài tập về nhà của tổ viên 2./ Kiểm tra bài cũ: (10 phút)
Ba học sinh làm các bài tập 4, 5, 6 SGK trang 105 Học sinh nhận xét GV củng cố và cho điểm Học sinh sữa bài (nếu làm sai)
3./ Bài mới :
HĐ 1: Giới thiệu ba điểm thẳng hàng (10 phút)
- Cho a/ A d; B d; C
d
- Học sinh lên bảng thực hiện
I - Thế nào là ba điểm thẳng hàng :
N P
M
Trang 44./ Củng cố: (12 phút) Làm bài tập 8, 9, 10 SGK trang 106
5./ Dặn dò: (3 phút) Làm các bài tập 11 ; 12 ; 13 ; 14 SGK trang 107 6./Rút kinh nghiệm:
Hãy đọc và vẽ hình trong
hai trường hợp trên
- Khi nào thì ba điểm thẳng
hàng
- Khi nào thì ba điểm
không thẳng hàng
- Nói cách vẽ ba điểm
thẳng hàng
- Nói cách vẽ ba điểm
không thẳng hàng
HĐ 2: Quan hệ giữa ba
điểm thẳng hàng (10 phút)
- GV vẽ hình và mô tả vị trí
tương đối của ba điểm A, B, C
- Trong ba điểm thẳng hàng
có mấy điểm nằm giữa hai điểm
còn lại?
- Khi chúng cùng nằm trên một đường thẳng
- Vẽ ba điểm M, N, P thẳng hàng sao cho điểm M nằm giữa hai điểm N và P (chú ý có 2 trường hợp)
- Vẽ ba điểm D ; E ; F thẳng hàng sao cho điểm D không nằm giữa hai điểm E và F (chú ý có hai trường hợp)
- Khi ba điểm A, B, C cùng thuộc một đường thẳng ,ta nói chúng thẳng hàng
- Khi ba điểm M, N , P không cùng thuộc bất kỳ đường thẳng nào ,ta nói chúng không thẳng hàng
II - Quan hệ giữa ba điểm thẳng hàng :
A C B
Với ba điểm A, C, B thẳng hàng thì:
- Điểm C và B nằm cùng phía đối với điểm A
- Điểm A và C nằm cùng phía đối với điểm B
- Điểm A và B nằm khác phía đối với điểm C
- Điểm C nằm giữa hai điểm
A và B
Trong ba điểm thẳng hàng có một và chỉ một điểm nằm giữa hai điểm còn lại.
M
a
A
d
C
B
N
Trang 5Ngày soạn: 29/8/2010 Ngày dạy: / /2010
Tiết 3 Tuần 3
§ 3 ĐƯỜNG THẲNG ĐI QUA HAI ĐIỂM
Hai đường thẳng a, b có cắt nhau không ?
I.- Mục tiêu :
1./ Kiến thức cơ bản: Có một và chỉ một đường thẳng đi qua hai điểm phân biệt
2./ Kỹ năng cơ bản: Biết vẽ đường thẳng đi qua hai điểm
3./ Rèn luyện tư duy: Biết vị trí tương đối của hai đường thẳng trên mặt phẳng
4./ Thái độ: Vẽ cẩn thận và chính xác đường thẳng đi qua hai điểm
II - Phương tiện dạy học:
Sách giáo khoa, thước thẳng
III - Hoạt động trên lớp:
1./ Ổn định: Lớp trưởng báo cáo sĩ số
2./ Kiểm tra bài cũ: (8 phút)
Kiểm tra các bài tập về nhà Bài tập 12 trang 107
Bài tập 13 trang 107
3./ Bài mới :
Trùng nhau
Cắt nhau
Phân biệt
Song song
a b
Trang 6HĐ 1: Vẽ đường thẳng (5
phút)
- Vẽ đường thẳng d đi qua
điểm A
- Có thể vẽ đường thẳng
khác đi qua điểm A không? Có
thể vẽ được bao nhiêu đường
thẳng đi qua điểm A
- Cho thêm điểm B khác A
.Hãy vẽ đường thẳng đi qua A
và B? Vẽ được mấy đường
thẳng như thế?
- GV nhấn mạnh Có một và
chỉ có một đường thẳng đi qua
hai điểm A, B
HĐ 2: Tên đường thẳng
(10 phút)
- GV trình bày cách gọi tên
đường thẳng
- Có mấy cách gọi tên
đường thẳng đó
(Đường thẳng AB, BA, AC,
CA, BC, CB )
HĐ 3: Đường thẳng trùng
nhau ,cắt nhau, song song (15
phút)
- Các đường thẳng trên mặc
dầu có tên khác nhau nhưng chỉ
là một các đường thẳng đó gọi
là trùng nhau
- Học sinh vẽ hình trên bảng
- Học sinh trả lời
- Học sinh nhận xét
- Học sinh làm bài tập 15 SGK trang 109
? Nếu đường thẳng chứa ba
điểm A, B, C thì gọi tên đường thẳng đó như thế nào?
- Học sinh trả lời
1 - Vẽ đường thẳng :
Xem Sách Giáo khoa Nhận xét :
Có một đường thẳng và chỉ một đường thẳng đi qua hai điểm
A và B
2.- Tên đường thẳng :
Ta có thể gọi tên đường thẳng bằng cách gọi tên hai điểm thuộc đường thẳng đó
Ví du:
B
A
Đường thẳng AB hay đường thẳng BA
Hoặc cũng có thể gọi tên đường thẳng bằng hai chữ thường
x y
Đường thẳng xy hoặc đường thẳng yx
3.- Đường thẳng trùng nhau ,cắt nhau, song song :
A B C
Nhìn hình vẽ ta nói hai đường thẳng AB và AC trùng nhau
Trang 7- Nhìn hình vẽ gọi tên
hai đường thg ?
- Hai đg thẳng đó có điểm
nào chung ?
- Có mấy điểm chung ?
- Hai đường thẳng chỉ có
một điểm chung gọi là hai
đường thẳng cắt nhau và điểm
chung đó gọi là giao điểm của
hai đường thẳng
- Hai đường thẳng cắt nhau
có thể có hai điểm chung không
?
- Nói hai đường thẳng có
hai điểm chung thì chúng trùng
nhau đúng hay sai ? Tại sao ?
- Hai đường thẳng không
có điểm nào chung gọi là hai
đường thẳng song song
a
b
- Hai đường thẳng a và b
như hình vẽ có phải là hai
đường thẳng song song không ?
- Học sinh trả lời : (Đường thẳng AB và đường thẳng AC)
- Hai đường thẳng đó có điểm A chung
- Chỉ có một điểm chung
- Đúng vì chỉ có một đường thẳng đi qua hai điểm nếu có đường thẳng thứ hai đi qua điểm đó thì chúng phải trùng nhau
B A C
- Hai đường thẳng AB và AC chỉ có một điểm chung A Ta nói chúng cắt nhau và A gọi là giao điểm của hai đường thẳng đó x y z t - Hai đường thẳng xy và zt không có điểm nào chung ta nói chúng song song Chú ý : - Hai đường thẳng không trùng nhau gọi là hai đường thẳng phân biệt - Hai đường thẳng phân biệt thì hoặc chỉ có một điểm chung hoặc song song 4./ Củng cố: (5 phút) Bài tập 15, 16 SGK trang 109 5./ Dặn dò : (2 phút) Về nhà làm các bài tập 17, 18, 19, 20, 21 SGK trang 109 và 110 6./Rút kinh nghiệm:
Trang 8
Ngày soạn: 05/09/2010 Ngày dạy: / /2010
Tiết 4+5 Tuần 4+5
§ 4 Thực hành : TRỒNG CÂY THẲNG HÀNG
I.- Mục tiêu :
- Học sinh biết liên hệ ứng dụng ba điểm thẳng hàng vào thực tế để cắm cọc hàng rào hoặc trồng cây thẳng hàng
- Rèn luyện cho Học sinh tính chính xác khi áp dụng vào thực tế
1./ Kỹ năng cơ bản: Thao tác chính xác, nhanh
2./ Kiến thức cơ bản: Ba điểm thẳng hàng
3./ Thái độ: Trật tự, kỷ luật
II.- Phương tiện dạy học :
Sách giáo khoa, Cọc tiêu, dây dọi, sân bãi
III.- Hoạt động trên lớp :
2./ Kiểm tra bài cũ: Thế nào là ba điểm thẳng hàng
3./ Bài mới:
- Phân công thực hành theo
tổ
- Mỗi tổ chia nhóm, mỗi
nhóm 3 học sinh lần lượt thực
hành
- Hướng dẫn thực hành
theo 3 bước
Nhiệm vụ :
- Tổ trưởng mỗi tổ phân công mỗi nhóm lần lượt thực hành
- Chôn các cọc hàng rào nằm giữa hai cột mốc A và B
- Đào hố trồng cây thẳng hàng với hai cây A và B đã có
- Bước 1: Cắm cọc tiêu thẳng đứng với mặt đất tại hai điểm A và
B (dùng dây dọi kiểm tra thật thẳng đứng)
- Bước 2: Em thứ 1 đúng ở A ,
em thứ 2 cầm cọc tiêu dựng thẳng đứng ở một điểm C (khoảng giữa A và B)
- Bước 3: Em thứ 1 ra hiệu để
em thứ 2 điều chỉnh vị trí cọc tiêu cho đến khi em thứ 1 thấy cọc tiêu
A che lấp hai cọc tiêu ở B và C Khi đó 3 điểm A, B, C thẳng hàng
4./ Củng cố:
Rút kinh nghiệm sau tiết thực hành
5./ Dặn dò:
Cất dụng cụ thực hành
Trang 96./Ruùt kinh nghieäm:
Trang 10
Ngày soạn: 19/09/2010 Ngày dạy: / /2010
Tiết 6 Tuần 6
§ 5 TIA
Tia Ax (Nữa đường thẳng Ax)
I.- Mục tiêu :
1./ Kiến thức cơ bản:
- Biết định nghĩa, mô tả tia bằng các cách khác nhau
- Biết thế nào là hai tia đối nhau, hai tia trùng nhau
2./ Kỹ năng cơ bản:
- Biết vẽ tia
3./ Thái độ:
- Biết phân loại hai tia chung gốc
- Biết phát biểu gẫy gọn các mệnh đề toán học
II - Phương tiện dạy học:
Sách giáo khoa, thước thẳng
III - Hoạt động trên lớp:
1./ Ổn định: Lớp trưởng báo cáo sĩ số
2./ Kiểm tra bài cũ: Vẽ hình theo cách diễn đạt sau: Điểm O thuộc đường thẳng xy (O xy) 3./ Bài mới :
Hoạt động 1: Tia
- Từ hình vẽ trong bài
kiểm tra GV hướng dẫn cho học
sinh biết điểm O chia đường
thẳng xy thành hai phần đường
thẳng riêng biệt
- Giới thiệu thế nào là tia
gốc O và cách gọi tên
- Học sinh nhận xét trên
hình vẽ hai tia Ax và By tia nào
dài hơn?
- Giới thiệu thêm hình gồm
- Học sinh vẽ hai tia Ax và
By
- Học sinh trả lời
- Học sinh xác định thêm trên tia Ax hai điểm M và N và trả lời câu hỏi vị trí hai điểm M
1.- Tia:
y
x
Cho O xy Hình gồm điểm O và một phần đường thẳng bị chia ra bởi điểm O được gọi là một tia gốc O hay gọi là nữa đường thẳng gốc O
O x Đọc (hay viết) là: Tia Ox
A
x
x
y
Trang 11điểm A và tất cả những điểm
cùng phía đối với A gọi là tia
gốc A
Hoạt động 2: Hai tia đối
nhau.
- Dựa vào hình vẽ ban đầu
giới thiệu hai tia Ox và Oy là
hai tia đối nhau
- Hai tia đối nhau phải thỏa
mãn hai điều kiện :
thẳng đường thành
tạo
ùng
C
gốc Chung
Hoạt động 3: Hai tia trùng
nhau.
và N thế nào đối với điểm A (M và N cùng phía đối với A)
- Học sinh làm bài tập 22 SGK
- Học sinh làm bài tập ?1
- Học sinh làm bài tập ?2
- Học sinh làm bài tập 22 SGK
2.- Hai tia đối nhau:
Hai tia chung gốc Ox, Oy tạo thành đường thẳng xy được gọi là hai tia đối nhau
Nhận xét:
Mỗi điểm trên đường thẳng là gốc chung của hai tia đối nhau
3.- Hai tia trùng nhau :
Trên hình vẽ tia Ax còn có thể đọc là tia AB Tia Ax và Tia AB trùng nhau
- Hai tia không trùng nhau còn được gọi là hai tia phân biệt
4./ Củng cố: Từng phần như trên
5./ Dặn dò: Bài tập về nhà 23, 24 và 25 trang 113 SGK.
6./Rút kinh nghiệm:
A
Trang 12Ngày soạn: 26/09/2010 Ngày dạy: / /2010
Tiết 7 Tuần 7
§ 6 ĐOẠN THẲNG
Đoạn thẳng AB
I.- Mục tiêu :
1./ Kiến thức cơ bản: - Biết định nghĩa đoạn thẳng
2./ Kỹ năng cơ bản: - Biết vẽ đoạn thẳng
- Biết nhận dạng đoạn thẳng cắt đoạn thẳng, cắt đường thẳng, cắt tia
Biết mô tả hình vẽ bằng các cách diễn đạt khác nhau
3./ Thái độ: - Vẽ hình cẩn thận, chính xác
II - Phương tiện dạy học:
Sách giáo khoa, thước thẳng
III - Hoạt động trên lớp:
1./ Ổn định: Lớp trưởng báo cáo sĩ số
2./ Kiểm tra bài cũ:
3./ Bài mới:
- Vẽ đoạn thẳng AB và
giới thiệu đoạn thẳng AB là gì
?
- Hướng dẫn cách đọc
đoạn thẳng
- Hướng dẫn cách vẽ
(phải vẽ rõ 2 mút)
Học sinh nhắc lại thế nào
là hai đường thẳng cắt nhau
- Dùng bảng phụ giải
thích thêm các trường hợp
đoạn thẳng cắt đoạn thẳng có
thể có
- Học sinh lên bảng vẽ
đoạn thẳng
- Củng cố: Học sinh làm bài tập 33
Học sinh làm bài tập 35
- Học sinh làm bài tập 34
- Học sinh làm bài tập 38
- Học sinh quan sát hình
33 mô tả hình vẽ
I.- Đoạn thẳng AB là gì ?
Đoạn thẳng AB là hình gồm điểm
A , điểm B và tất cả những điểm nằm giữa A và B
Đoạn thẳng AB còn gọi là đoạn thẳng BA
Hai điểm A, B là hai mút (hay hai đầu) đoạn thẳng AB
II.- Đoạn thẳng cắt đoạn thẳng ,cắt tia,cắt đường thẳng:
1 Đoạn thẳng cắt đoạn thẳng:
M A
B C
D
E
J
H
K I
B A
Trang 13- Dùng bảng phụ
giải thích thêm các
trường hợp đoạn thẳng
cắt đoạn thẳng có thể có
- Dùng bảng phụ
giải thích thêm các
trường hợp đoạn thẳng
cắt đoạn thẳng có thể co
- Học sinh quan sát hình 34 mô tả hình vẽ
- Học sinh quan sát hình 35 mô tả hình vẽ
2./ Đoạn thẳng cắt tia :
K
C
D
M
x O
2./ Đoạn thẳng cắt đường thẳng:
a
C
D
b
B
A
4./ Củng cố: Các bài tập 33; 34; 35; 38 như trên
5./ Dặn dò: Về nhà học bài và làm các bài tập 36, 37, 39 trang 116 SGK.
6./Rút kinh nghiệm: