Giáo án Tin học 8 - Học kỳ 1- Năm học 2009-2010 - Nguyễn Văn Châu

KiÕn thøc: Biết chương trình là cách để con người chỉ dẫn cho máy tính thực hiện nhiều công việc liên tiếp một cách tự động, biết rằng viết chương trình là viết các lệnh để chỉ dẫn máy t[r]

Trang 1

Phần 1: Lập trình đơn giản Bài 1 máy tính và chương trình máy tính

a Mục tiêu học tập

1 Kiến thức:

Biết con chỉ dẫn cho máy tính thực hiện công việc thông qua các lệnh

2 Kỹ năng:

Viết các lệnh ở dạng ngôn ngữ tự nhiên

3 Thái độ:

Nghiêm túc trong học tập, ham thích học hỏi nghiên cứu

b phương pháp

- Giới thiệu,

- Đặt câu hỏi cho HS trả lời và , ra nhận xét

C Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Giáo viên: SGK, tài liệu tham khảo

- Học sinh: SGK, Đọc bài 08

D Tiến trình lên lớp

I ổn định lớp

II Giới thiệu

Giới thiệu sơ qua về sự cần thiết phải viết

III Bài mới

Hoạt động 1: 1 Con #$ ra lệnh cho máy tính # thế nào?

Máy tính là một công cụ tuyệt vời ,K sử

dụng vào trong nhiều lĩnh vực khác nhau của

cuộc sống

thiết bị điện tử vô tri vô giác, để máy tính có

thể thực hiện ,K một công việc mong muốn

của mình con cần phải làm gì?

Lấy ví dụ về các thao tác con ra lệnh

cho máy -> yêu cầu hs cho biết các thao tác đó

là thao tác ra lệnh làm gì?

Vậy để máy tính thực hiện một công việc nào

Lắng nghe, suy nghĩ, thảo luận -> trả lời

Muốn máy tính có thể thực hiện ,K một công việc mong muốn của mình con cần phải , ra những chỉ dẫn thích hợp cho máy tính

Chú ý theo dỏi, suy nghĩ, thảo luận -> trả lời:

- Nháy đúp chuột lên biểu K của phần mềm , phần mềm ,K khởi động

-> Ra lệnh cho máy khởi động phần mềm

- Gõ một phím chữ cái -> chữ cái xuất hiện trên màn hình soạn thảo

-> Ra lệnh cho máy ghi chữ lên màn hình

- Khi thực hiện sao chép

-> Ra lệnh cho máy thực hiện hai việc:

+ Sao chép vào ô nhớ

+ Sao chép từ ô nhớ -> vị trí mới

Để máy tính thực hiện một công việc nào đó,

Soạn ngày: 23/08/2009

Tuần 01

Tiết 01

Trang 2

đó con cần làm gì? con phải , cho máy tính một hay

nhiều lệnh, máy tính sẽ lần !K thực hiện các lệnh theo đúng thứ tự mà nó nhận ,K

Hoạt động 2: 2 Ví dụ.

Giới thiệu cho hs biết: Rôbốt (hay máy)

là một loại máy có thể tự động thực hiện ,K

một số công việc thông qua sự điều khiển của

con Hãy lấy vd về Rôbốt có thể thực

hiện công việc 8 sự chỉ dẫn của con T

Giả sử ta có một Rôbốt có thể thực hiện ,K

các thao tác cơ bản

quay trái, nhặt rác và bỏ rác vào thùng hình 1

sgk (mô tả vị trí của Rôbốt, rác và thùng rác

Hãy viết các lệnh để Rôbốt có thể nhặt rác và

bỏ vào thùng?

VD: Rôbốt trong cuộc thi Rôbôcon châu á Thái Bình dE4 máy ASIMO (vừa sang Việt Nam)

Lắng nghe, quan sát, suy nghĩ, thảo luận -> trả lời

1 Tiến 2 D8

2 Quay trái, tiến 1 D8

3 Nhặt rác

4 Quay phải, tiến 3 D8

5 Quay trái, tiến 2 D8

6 Bỏ rác vào thùng

Giả sử các lệnh trên ,K viết và ! trong

Rôbốt với tên “Hãy nhặt rác” Khi đó ta chỉ cần ra lệnh “Hãy nhặt rác”, các lệnh đó sẽ

điều khiển Rôbốt tự động thực hiện lần !K các lệnh nói trên

IV Cũng cố.

- GV hệ thống lại nội dung chính của tiết học và yêu cầu hs nhắc lại

- Trả lơì câu hỏi:

1 Để máy tính có thể thực hiện một công việc nào đó con cần làm gì? lấy ví dụ cụ thể?

2 Trong ví dụ về Rôbốt, nếu thay đổi thứ tự của lệnh 1 và lệnh 2 trong

có thực hiện ,K công việc nhặt rác không? hãy xác định vị trí mới của Rôbốt sau khi thực

hiện xong lệnh “Hãy nhặt rác” Em hãy , ra hai lệnh để máy tính trở lại vị trí ban đầu?

V Dặn dò và # dẫn học sinh học tập ở nhà.

- Yêu cầu hs về nhà học bài cũ

- Trả lời câu hỏi 1 sgk vào vở bài tập

- Đọc 08 mục 3, 4 để tiết sau học

Trang 3

Bài 1 máy tính và chương trình máy tính (Tiếp)

1 Kiến thức:

Biết

tiếp một cách tự động, biết rằng viết

các công việc hay giải một bài toán cụ thể, biết ngôn ngữ

tính gọi là ngôn ngữ lập trình, biết vai trò của

2 Kỹ năng:

Vận dụng sự hiểu biết đó để viết

3 Thái độ:

- Giới thiệu,

I ổn định lớp.

II Kiểm tra bài cũ.

Để máy tính có thể thực hiện một công việc nào đó con cần làm gì? lấy ví dụ cụ thể?

III Bài mới

Hoạt động 1: 3 Viết #> trình, ra lệnh cho máy tính làm việc.

Trình bày cho học sinh biết: Việc viết các lệnh

để điều khiển Rôbốt trong ví dụ nói trên chính

là viết

máy tính làm việc, chúng ta cũng phải viết

Để máy tính làm việc em cần làm gì?

Vậy theo em

Máy tính sẽ thực hiện các lệnh trong

trình

Viết

- Để máy tính làm việc ta phải ra lệnh cho

nó, nghĩa là ta phải viết

-

mà máy tính có thể hiểu và thực hiện ,K

- Khi đó máy tính thực hiện lần !K các câu lệnh đó trong

Hãy nhặt rác Bắt đầu Tiến 2 D8 Quay trái, tiến 1 D8s Nhặt rác;

Soạn ngày: 24/08/2009

Tuần 01

Tiết 02

Trang 4

Tại sao cần viết chương trình?

Quay phải, tiến 3 D8s Quay trái, tiến 2 D8s

Bỏ rác vào thùng;

Kết thúc

Quan sát sgk, suy nghĩ, thảo luận -> trả lời: Việc viết nhiều lệnh tập hợp thành 1 trình giúp con điều khiển máy tính một cách đơn giản và hiệu quả hơn

Hoạt động 2: 4 #> trình và ngôn ngữ lập trình.

Hãy cho biết thông tin ! giữ trong máy tính

,K ! giữ 8 dạng nào?

Vậy để chỉ dẫn cho máy tính những việc cần

làm ta phải dùng ngôn ngữ gì?

Vì sao ngày nay

trình bằng ngôn ngữ máy?

Ngôn ngữ lập trình là gì?

Để máy có thể hiểu

viết bằng các ngôn ngữ lập trình chúng ta cần

có gì?

Vậy việc tạo ra

gồm mấy D8 đó là những D8 nào?

Môi 0 lập trình là gì?

Suy nghĩ, thảo luận -> trả lời

TL: Để máy tính có thể xử lý thông tin , vào máy tính cần ,K chuyển đổi thành dạng dãy bít (chỉ bao gồm ký hiệu 0 và 1) Các dãy bít là cơ sở để tạo ra ngôn ngữ cho máy tính ,K gọi là ngôn ngữ máy

Suy nghĩ, thảo luận -> trả lời

Để chỉ dẫn cho máy tính những công việc cần làm ta phải dùng ngôn ngữ máy Những

bằng ngôn ngữ này

Việc viết rất khó khăn và mất nhiều thời gian, công sức Vì vậy ta mong muốn có thể sử dụng các từ có nghĩa dễ hiểu và dể nhớ để viết các câu lệnh thay cho các dãy bít khô khan Các ngôn ngữ lập trình ra đời để phục

vụ cho mục đích đó

Ngôn ngữ lập trình là ngôn ngữ dùng để viết các

Để máy có thể hiểu ,K viết bằng các ngôn ngữ lập trình chúng

ta cần có

Việc tạo ra gồm hai D8 sau:

(1) Viết trình

(2) Dịch

để máy tính hiểu ,K Kết quả sau D8 (1) là danh sách các lệnh ,K ! thành một tệp văn bản trong máy tính; còn kết quả sau D8 (2) là một tệp có thể thực hiện ,K trên máy tính Các tệp đó cùng với các công cụ trợ dúp tìm kiếm, sửa lỗi và thực hiện

Trang 5

hợp vào một phần mềm, ,K gọi là môi 0 lập trình

Có rất nhiều ngôn ngữ lập trình khác nhau:

C, java, Basic, Pascal, Mỗi ngôn ngữ lập trình

trong một số lĩnh vực cụ thể và có lịch sử phát triển, điểm mạnh cũng

riêng

IV Cũng cố

- GV hệ thống lại nội dung chính của bài học và yêu cầu học sinh nhắc lại đồng thời gọi hs

đọc phần ghi nhớ sgk

- Trả lời câu hỏi:

1 Tại sao ta phải tạo ra ngôn ngữ lập trình trong lúc ta có thể điều khiển máy tính bằng ngôn ngữ của máy

2

- Yêu cầu học sinh về nhà học bài cũ

- Trả lời các câu hỏi 2, 3, 4 sgk vào vở bài tập

- Đọc

**********************ooOoo**********************

Bài 2 Làm quen với chương trình và ngôn ngữ lập trình

1 Kiến thức:

Biết ngôn ngữ lập trình gồm các thành phần cơ bản là bảng chữ cái và các quy tắc để viết

sử dụng nhất định; biết tên trong ngôn ngữ lập trình là do lập trình đặt ra, tên phải tuân thủ quy tắc đặt tên của ngôn ngữ lập trình, tên không ,K trùng với từ khoá

2 Kỹ năng:

3 Thái độ:

- Giới thiệu,

1 Hãy cho biết lý do cần phải viết

phải tạo ra ngôn ngữ lập trình trong khi có thể điều khiển máy bằng ngôn ngữ máy

Soạn ngày: 01/09/2008

Tuần 02

Tiết 03

Trang 6

D8 nào?

III Bài mới

Hoạt động 1: 1 Ví dụ về #> trình.

Lấy ví dụ về

ngôn ngữ lập trình Pascal và

sinh các thành phần trong

màn hình

Trong

lệnh?

Chú ý quan sát, theo dỏi, ghi chép

Ví dụ 1:

Program ct_dau_tien;

Uses crt;

Begin Writeln(‘Chao cac ban’);

End

Trong

- Program ct_dau_tien; lệnh khai báo tên

- Uses crt; lệnh khai báo

- Begin, End: Lệnh chỉ ra vị trí bắt đầu và kết thúc

- Writeln(‘Chao cac ban’); lệnh in ra màn hình dòng chữ: Chao cac ban

Sau khi dịch và chạy

ra màn hình dòng chữ: Chao cac ban

Hoạt động 2: 2 Ngôn ngữ lập trình gồm những gì?

Theo em các lệnh ,K viết bằng những gì?

Vậy bảng chữ cái của ngôn ngữ lập trình gồm

những gì?

Nếu ta sử dụng các chữ cái trong bảng chữ cái

của ngôn ngữ lập trình và viết các câu lệnh một

cách tuỳ ý thì máy tính có thể hiểu ,K

không? để máy tính hiểu thì chúng ta cần căn

cứ vào đâu để viết các câu lệnh đó?

Mỗi câu lệnh có thể yêu cầu máy tính thực hiện

nhiều thao tác ,K không? vì sao?

Suy nghĩ, thảo luận -> trả lời:

- Các câu lệnh ,K viết từ những ký tự nhất

định Tập ký tự này tạo thành bảng chữ cái của ngôn ngữ lập trình

- Mọi ngôn ngữ lập trình đều có bảng chữ cái riêng

Quan sát sgk, suy nghĩ, thảo luận -> trả lời:

- Bảng chữ cái của ngôn ngữ lập trình gồm các chữ cái tiếng Anh và một số ký hiệu khác

ngoặc, dấu nháy, Hầu hết các ký tự có trên bàn phím máy tính đều có mặt trong bảng chữ cái của mọi ngôn ngữ lập trình

- Mỗi câu lệnh trong các từ và các ký hiệu ,K viết theo một quy tắc nhất định, các quy tắc này quy định cách viết các từ và thứ tự của chúng Nếu câu lệnh

bị viết sai quy tắc thì

nhận biết ,K và thông báo lỗi

Mỗi câu lệnh đều có một ý nghĩa nhất định, ý nghĩa của câu lệnh xác định thao tác mà máy tính cần thực hiện

Trang 7

Tóm lại ngôn ngữ lập trình gồm những gì? Quan sát sgk, suy nghĩ, thảo luận -> trả lời:

Tóm lại, về cơ bản ngôn ngữ lập trình gồm bảng chữ cái và các quy tắc để viết các câu lệnh có ý nghĩa xác định, cách bố trí câu lệnh, sao cho có thể tạo thành một

trình hoàn chỉnh và thực hiện ,K trên máy

Hoạt động 3: 3 Từ khoá và tên

Trong ví dụ 1 thì những từ nào là từ khoá?

Khi viết các đại

cao, tính điểm tb, ) hoặc xử lý các đối K

khác nhau, để gọi các đại !K và đối K

này chúng ta cần làm gì?

Trong ví dụ 1 những từ nào là tên và tên đó

phải thoả mãn điều kiện gì?

Trong ngôn ngữ lập trình Pascal tên

nào là hợp lệ?

- Từ khoá: Program, uses, begin, end, là những từ dành riêng, không ,K dùng từ khoá này cho bất kỳ mục đích nào khác ngoài mục đích sử dụng do ngôn ngữ lập trình quy định

Quan sát sgk, suy nghĩ, thảo luận -> trả lời: Khi viết các đại !K hoặc xử lý các đối K khác nhau, để gọi các đại !K và đối K này chúng ta cần đặt tên cho nó

- Tên trong vd 1: crt, ct_dau_tien, Tên do lập trình đặt, phải tuân thủ quy tắc đặt tên của ngôn ngữ lập trình cũng của

+ Tên khác nhau E ứng với những đại

!K khác nhau

+ Tên không ,K trùng với từ khoá

Chú ý: Tuy tên do lập trình tự đặt tuỳ ý

ngắn gọn, dễ nhớ và dễ hiểu

* Trong ngôn ngữ lập trình Pascal tên không ,K bắt đầu bằng chữ số và tên không ,K chứa dấu cách

VD: stamgiac, b_kinh, là tên hợp lệ

s tam giac, 1b_kinh, là tên không hợp lệ

IV Cũng cố.

- GV hệ thống lại nội dung của tiết học và yêu cầu hs nhắc lại

- Trả lời câu hỏi 1, 2, 3, 4 sgk

- Trả lời câu hỏi 1, 2, 3, 4 vào vở bài tập

- Đọc 08 mục 4, 5 sgk để tiết sau học tiếp

**********************ooOoo**********************

Bài 2 Làm quen với chương trình và ngôn ngữ lập trình (tiếp)

Soạn ngày: 06/09/2008

Tuần 03

Tiết 04

Trang 8

1 Kiến thức:

Biết cấu trúc

một

2 Kỹ năng:

hiện các

chính xác

3 Thái độ:

Nghiêm túc trong học tập, ham thích học hỏi nghiên cứu lập trình

- Giới thiệu,

1 Hãy cho biết các thành phần cơ bản của một ngôn ngữ lập trình?

2 Cho biết sự khác nhau giữa từ khoá và tên?

III Bài mới

Hoạt động 1: 4 Cấu trúc chung của #> trình

Trình bày các thành phần trong ví dụ 1:

Phần khai báo





 crt;

Uses

n;

ct_dau_tie Program

Phần thân









 End.

);

ban' cac Chao riteln(' W Begin

Hãy dựa vào ví dụ trên, sgk em hãy cho biết

cấu trúc chung của mọi

những thành phần nào? và các câu lệnh trong

những thành phần đó ,K sử dụng để làm gì?

Trình bày cho hs biết các thành phần trong ví

dụ trên:

Khai báo tên

khoá Program và khai báo

khoá uses Phần thân rất đơn giản chỉ gồm các

từ khoá begin và end cho biết điểm bắt đầu và

kết thúc

lệnh là Writeln(‘Chao cac ban’) để in ra màn

hình dòng chữ Chao cac ban

Chú ý quan sát, lắng nghe, ghi nhận

Quan sát, suy nghĩ, thảo luận -> trả lời:

Cấu trúc chung của mọi

- Phần khai báo:

dùng để:

+ Khai báo tên + Khai báo các sẵn có thể sử dụng trong một số khai báo khác

- Phần thân: gồm các câu lệnh mà máy tính cần thực hiện, đây là phần bắt buộc phải có Chú ý: Phần khai báo có thể có hoặc không, tuy nhiên nếu có phần khai báo thì nó phải

Hoạt động 2 : 5 Ví dụ về ngôn ngữ lập trình

Trang 9

Để lập trình bằng ngôn ngữ Pascal máy tính

cần có ,K làm gì?

Hãy trình bày các D8 để viết và chạy một

Turbo Pascal?

- Để lập trình bằng ngôn ngữ Pascal, máy tính cần ,K cài đặt môi 0 lập trình trên ngôn ngữ này

- Viết và chạy một môi 0 lập trình Turbo Pascal

+ Khởi động phần mềm Turbo Pascal, sử dụng bàn phím để soạn thảo

+ Nhấn tổ hợp phím ALT + F9 để dịch

các lỗi chính tả và cú pháp; nếu gặp câu lệnh sai,

viết nếu đã hết lỗi sau khi dịch màn hình có dạng

+ Nhấn tổ hợp CTRL + F9 để chạy trình

IV Cũng cố.

- Yêu cầu hs đọc phần ghi nhớ

- GV hệ thống lại nội dung bài học

- Làm bài tập 5 và 6 sgk

- Làm bài tập 5, 6 sgk vào vở bài tập

- Đọc bài thực hành 08 để tiết sau thực hành

**********************ooOoo**********************

Bài thực hành 1: làm quen với turbo pascal

1 Kiến thức:

Thực hiện các thao tác khởi động/ thoát khỏi Turbo Pascal (TP), làm quen với màn hình soạn thảo TP; thực hiện

Pascal đơn giản; biết cách chạy

2 Kỹ năng:

Thực hiện nhanh chóng, chính xác và dứt khoát

3 Thái độ:

Nghiêm túc trong học tập, ham thích học hỏi nghiên cứu lập trình

- Giới thiệu,

- Giáo viên: SGK, tài liệu tham khảo, máy tính đã ,K cài đặt sẵn môi 0 lập trình Turbo Pascal

Soạn ngày: 08/09/2008

Tuần 03

Tiết 05

Trang 10

1 Hãy cho biết các thành phần cơ bản của một ngôn ngữ lập trình?

2 Cho biết các thành phần chính trong cấu trúc của

III Bài mới

Hoạt động 1 : 1 Mục đích yêu cầu

Trình bày cho học sinh biết mục đích yêu cầu

của bài thực hành để hs biết -> thực hành đạt

,K mục đích yêu cầu đó

Chú ý lắng nghe, quan sát, ghi nhận

- 8 đầu làm quen với môi 0 lập trình Turbo Pascal , nhận diện màn hình soạn thảo, cách mở các bảng chọn và chọn lệnh

- Gõ

- Biết cách dịch, sửa lỗi trong chạy

Hoạt động 2 : 2 Nội dung

Trình bày nội dung của bài tập 1 để hs biết

-> giáo viên

Hãy trình bày cách khởi động Turbo Pascal ->

thực hiện

<8 dẫn hs quan sát và so sánh với h 11 sgk

Thực hiện lần !K từng yêu cầu 1 để hs quan

sát

<8 dẫn hs sinh cách thực hiện soạn thảo

Chú ý quan sát -> thực hiện

Bài tập 1: Làm quen với việc khởi động và thoát khỏi Turbo Pascal Nhận biết các thành phần cơ bản của Turbo Pascal.

a Khởi động Turbo Pascal bằng hai cách

- C1: Nháy đúp chuột vào biểu K Turbo Pascal trên màn hình nền

- C2: Nháy đúp chuột vào tệp Turbo.exe trong

b Quan sát màn hình của Turbo Pascal

c Nhận biết các thành phần: thanh bảng chọn, tên tệp đang mở, con trỏ, dòng trợ giúp phía 8 màn hình

d Nhấn phím F10 để mở bảng chọn sử dụng các phím mũi tên (<-, ->) để di chuyển qua lại giữ các bảng chọn

e Nhấn phím Enter để mở một bảng chọn

f Quan sát các lệnh trong bảng chọn

Mở bảng chọn bằng cách khác: nhấn tổ hợp Alt và phím tắt của bảng chọn (chữ màu đỏ ở tên bảng chọn)

g Sử dụng các phím mũi tên lên, xuống để di chuyển giữa các lệnh trong bảng chọn

h Nhấn tổ hợp phím Alt + X để thoát khỏi Turbo Pascal

Bài tập 2 Soạn thảo,

#> trình đơn giản.

a Khởi động Turbo Pascal và gõ các dòng lệnh 8 đây

V Dặn dị # dẫn học sinh học tập nhà.

- Yêu cầu hs nhà học cũ

- Trả lời câu hỏi sgk vào tập

- Đọc 0 8 mục 3, để tiết sau học

Trang... máy

2

V Dặn dị # dẫn học sinh học tập nhà.

- Yêu cầu học sinh nhà học cũ

- Trả lời câu hỏi 2, 3, sgk vào tập

- Đọc

**********************ooOoo**********************... túc học tập, ham thích học hỏi nghiên cứu

- Giới thiệu,

- Đặt câu hỏi cho HS trả lời , nhận xét

C Chuẩn bị giáo viên học

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	258,55 KB