C- Tiến trình tổ chức các hoạt động 1- ổn định 2- KiÓm tra bµi cò: - Từ các nhân vật Chị Dậu, anh Dậu và bà lão hàng xóm, đặc biệt là nhân vật chị Dậu , em có thể khái quát điều gì về số[r]
Trang 1Ngày dạy: 14.9.09
Tiết 13 Lão Hạc (Tiết 1)
( Nam Cao) A- Mục tiêu bài học
- Qua tình cảnh cùng khổ và nhân cách cao quý của nhân vật Lão Hạc, HS hiểu thêm về số phận đáng thương và vẻ đẹp tâm hồn đáng trân trọng của người nông dân Việt Nam trước CMT8
- Rèn HS các kỹ năng phân tích , tìm hiểu nhân vật qua ngôn ngữ đối thoại qua hình dáng kỹ năng đọc diễn cảm
B- Đồ dùng – phương tiện
GV: Soạn giáo án, chân dung Nam Cao Nam Cao toàn tập t1
HS: Học bài cũ, soạn bài
C- Tiến trình tổ chức các hoạt động
1- ổn định
2- Kiểm tra bài cũ:
- Từ các nhân vật Chị Dậu, anh Dậu và bà lão hàng xóm, đặc biệt là nhân vật chị Dậu , em có thể khái quát điều gì về số phận và phẩm cách của người nông dân Việt Nam trước CM T8?
- Từ các nhân vật cai lệ và người nhà lý trưởng, có thể khái quát điều gì về bản chất của chế độ thực dân nửa phong kiến Việt Nam trước CM T8?
3- Bài mới:
*Hoạt động 1: GTB: ở Tức nước vỡ bờ ta bắt
gặp hình ảnh người phụ nữ nông dân, hiểu
được cuộc sống của họ thời kì phong kiến
Chúng ta một lần nữa bắt gặp một người nông
I- Tìm hiểu chung
Trang 2dân trong tác phẩm cùng tên Lão Hạc.
* Hoạt động 2: HD tìm hiểu chung
H: Nêu những hiểu biết của em về tác giả
Nam Cao?
GV giới thiệu một số nét về tác giả HS quan
sát chân dung Nam Cao
H: Kể tên những sáng tác tiêu biểu của Nam
Cao? Nêu xuất xứ của truyện ngắn "Lão
Hạc"?
GV hướng dẫn HS đọc, GV đọc mẫu
Gọi 2 HS đọc
GV: Tóm tắt nội dung đoạn chữ nhỏ
GV: Yêu cầu học sinh giải thích một số từ
khó: Thắt lưng buộc bụng; Cắn rơm, cắn cỏ;
bả trong 43 chú thích SGK.
H: Dựa vào nội dung của VB, cho biết văn
bản có thể chia mấy phần? Nội dung của từng
phần là gì?
* Hoạt động 3: HD tìm hiểu văn bản
H: VB có mấy nhân vật? Nhân vật chính là
ai? Vì sao?
H: Câu chuyện được kể bằng lời của nhân vật
nào? Thuộc ngôi kể nào? Tác dụng của ngôi
kể này?
H: Theo dõi, phần chữ nhỏ, cho biết Lão Hạc
1- Tác giả, tác phẩm a- Tác giả: Nam Cao (1915 – 1951)
là nhà văn hiện thực xuất sắc với những truyện ngắn , truyện dài chân thực viết về người nông dân nghèo đói bị vùi dập và người trí thức nghèo sống mòn mỏi bế tắc trong xã hội
Ngòi bút Nam Cao mang đậm nét hiện thực
và nhân đạo sâu sắc
b-Tác phẩm: Là một trong những truyện
ngắn xuất sắc viết về người nông dân của Nam Cao
2- Đọc, tìm hiểu chú thích, bố cục
a Đọc, tìm hiểu chú thích
b Bố cục
- Phần 1: Từ đầu thêm đáng buồn Những việc làm của Lão Hạc trước khi chết
- P2: Còn lại, cái chết của Lão Hạc
II- Tìm hiểu văn bản 1- Nhân vật Lão Hạc
a- Tình cảnh Lão Hạc
- Nghèo: Tài sản ở sào vườn, 1 túp lều
- Vợ mất sớm, cảnh gà trống nuôi con
- Cô đơn: Con đi đồn điền cao su
Trang 3đang sống trong hoàn cảnh ntn?
H: Vậy em có nhận xét gì về tình cảnh hiện
này của Lão?
H: Tình cảm của lão Hạc với cậu vàng ntn?
H: Tại sao lão lại có tình cảm như vậy với cậu
Vàng? (kỷ vật của người con )
H: Lý do vì sao khiến Lão Hạc phải bán cậu
Vàng? (Lão quá nghèo, sau khi ốm cuộc sống
của lão càng khó khăn, gặp cảnh khốn cùng
lão nuôi thân không nổi ăn vào tiền dành
dụng cho con)
H: Tìm những từ ngữ, hình ảnh miêu tả thái
độ tâm trạng của Lão Hạc khi lão kể chuyện
bán cậu vàng với ông giáo?
H: Đôi mắt ầng ậng nước là đôi mắt ntn?
Diễn tả tâm trọng già của Lão Hạc? (Nước
mắt dâng lên, sắp tràn ra ngoài mi mắt, nỗi
đau khổ trào dâng lên khoé mắt )
H: Động từ ép trong câu văn: N nếp chảy
ra, có sức gợi tả ntn?
H: Qua việc miêu tả tâm trạng LH khi bán
chó, em thấy Lão Hạc lúc này ntn?
H: VS lão lại có tâm trạng ấy?
H: Lão Hạc còn phân trần, kể lể với ông giáo
những gì?
H: Em có nhận xét già về lời phân trần của
Lão Hạc?( Đây là lời phân trần hay chính là
- Tai hoạ dồn dập : ốm, bão
=>Lão Hạc đang trong tình cảnh đáng thương, bi thảm
b- Tâm trạng của Lão Hạc sau khi bán cậu vàng
-Lão Hạc rất yêu quý con chó: gọi là cậu Vàng, như một bà hiếm hoi gọi đứa con là cầu tự
- Cười như mếu, mắt ầng ậng nước, mặt co rúm lại, vết nhăn xô lại, ép cho nước mắt chảy
ra, miệng mếu như con nít, hu hu khóc
=>Lão Hạc hiện lên với nét mặt, thân hình và tâm trọng thật thê thảm đáng thương, lão bán chó vì thương con, nhưng lại dằn vặt như thấy mình phạm lỗi
- này A! lão già tệ lắm tôi ăn ở với lão như thế mà lão xử với tôi như thế này à
Trang 4lời sám hối , lời tự than, tự trách của một tâm
hồn nhân hậu.)
H: Qua diễn biến tâm trạng của Lão Hạc sau
khi bán cậu vàng, em thấy Lão Hạc là người
ntn?
H: LH sang nhờ ông giáo việc gì?
H: Mảnh vườn và món tiền ấy có ý nghĩa ntn
đối với LH? (Mảnh vườn tài sản duy nhất
dành cho con, là danh dự của kẻ làm cha,
món tiền danh dựcủa kẻ làm người.)
H: Tsao LH đem gửi mảnh vuờn và số tiền mà
không để nuôi sống lão? (vì danh dự của
người làm cha danh dự con người lão không
thể tiêu vào số tiền đó được)
H: Em nghĩ gì về việc LH từ chối mọi sự giúp
đỡ?
H: Qua những việc làm của LH dành cho con,
em thấy LH là người ntn?
GV: Qua những việc làm của LH, đã có thể
cho rằng đó là một sự gàn dở: Cho lão chết, ai
bảo lão có tiền mà chịu khổ? Lão làm lão khổ
chứ ai làm lão khổ ?
=> Qua những nét ngoại hình đến lời ăn năn , sám hối lão Hạc là một lão nông chất phác, hiền lành, nhân hậu
c- Những việc làm của LH dành cho con
- Gửi ông giáo mảnh vườn, món tiền
=> Lão Hạc là một người cha hết lòng thương yêu con, sẵn sàng hy sinh vì con , một người cha giàu lòng tự trọng, coi trọng bổn phận làm cha, coi trọng danh giá làm người
Trang 54 Cñng cè
-Cho biÕt nh÷ng nÐt gièng nhau vÒ sè phËn, tÝnh c¸ch cña L·o H¹c vµ chÞ DËu ?
5 HD vÒ nhµ
-T×m hiÓu tiÕp vÒ c¸i chÕt cña l·o H¹c