* Sự việc trong văn bản tự sự được kể cụ thể nhờ HS thực hiện theo yêu cầu của GV maáy yeáu toá: * Người anh hùng nào đứng ra lãnh đạo cuộc khởi nhgiã Lam Sơn?. Để hiểu rỏ hơn về chuẩn b[r]
Trang 1Tuần : 03 Ngày soạn : 15 / 8/ 2010 Tiết : 11- 12 Ngày dạy :
I.MỤC TIÊU:
- Nắm được thế nào là sự việc , nhân vật trong văn tự sự
- Hiểu được ý nghịa của sự việc và nhân vật trong văn tự sự
II.KIẾN THỨC CHUẨN
1 Kiến thức
- Vai trị của sự việc và nhân vật trong văn bản tự sự
- Ý nghĩa và mối quan hệ của sự việc vá nhân vật trong văn bản tự sự
2 Kĩ năng
- Chỉ ra được sự việc , nhân vật trong văn bản tự sự
- Xác định sự việc , nhân vật trong một đề bài cụ thể
III HƯỚNG DẪN – THỰC HIỆN
Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung hoạt động
+ Hoạt động 1 : Khởi động
- Ổn định lớp
- Kiểm tra bài cũ
Hỏi: Em hiểu như thế nào về ý nghĩa và đặc điểm
chung của phương thức tự sự?
- Giới thiệu bài mới: Gv dẫn dắt học sinh vào vấn đề
- Báo cáo sỉ số
- HS thực hiện theo yêu cầu của GV
+ Hoạt động 2: Hình thành khái niệm
Cho HS quan sát 7 sự việc truyện Sơn Tinh, Thuỷ
Tinh qua bảng phụ
Hỏi : Em hãy chỉ ra sự việc khởi đầu, sự việc phát
triển, sự việc cao trào và sự việc kết thúc?
GV chốt : Sự việc khởi đầu (1)
Sự việc phát triển (2,3,4)
Sự việc cao trào (5)
Sự việc kết thúc (7)
- Có thể lượt bớt sự việc nào không? Vì sao?
* GV : Không lượt bớt vì thiếu tính liên tục Sự việc
sau không được giải thích rõ
Hỏi: Các sự việc trên kết hợp nhau theo mối quan
hệ nào?
- GV nêu tiếp câu 1.b SGK Yêu cầu HS chỉ ra tính
cụ thể qua 6 yếu tố: Ai làm? Xảy ra ở đâu? Lúc
nào? Vì sao xảy ra? Xảy ra như thế nào? Kết thúc
ra sao?
* GV chốt :
+ Do ai làm?:Thần núi, thần nước
+ Địa điểm: đất Phong Châu
+ Thời gian: vua Hùng Vương thứ 18
+ Nguyên nhân: Thuỷ Tinh không lấy được vợ
+ Diễn biến: trận đánh nhau dai dẳng của hai
-HS thực hiện theo yêu cầu của GV
-Không lượt bớt vì thiếu tính liên tục Sự việc sau không được giải thích rõ
- Quan hệ nhân quả
-HS thực hiện theo yêu cầu của GV
I Đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự
1.Sự việc trong văn tự sự:
SỰ VIỆC VÀ NHÂN VẬT TRONG VĂN TỰ SỰ
Tập làm văn
Trang 2thần hàng năm.
+ Kết quả: Thuỷ Tinh thua trận nhưng không
cam chịu
=> Ca ngợi sự chiến thắng lũ lụt của Sơn Tinh
(của nhân dân)
- Cho HS xem ngữ liệu (Bảng phụ) thay đổi trật tự 7
sự việc SGK
Hỏi: Ta có thể đổi trật tự các sự việc được không?
Vì sao?
Hỏi: Ttrong truyện, Sơn Tinh thắng Thủy Tinh mấy
lần?
* GV Khái quát lại vấn đề: Đó là chủ đề tư tưởng:
Ca ngợi sự chiến thắng lũ lụt của Sơn Tinh (của
nhân dân) -> Truyện hay phải có sự việc cụ thể,
thời gian, địa điểm, nhân vật cụ thể……
Hỏi: Vậy em hiểu sự việc trong văn tự sự là như
thế nào?
* GV chốt =>
Hỏi : Sự việc được trình bày một cách cụ thể như thế
nào ?
* GV chốt =>
CHUYỂN SANG TIẾT 2
- GV lần lượt nêu tiếp câu 2.a:
Hỏi:
+ Kể tên các nhân vật trong truyện Sơn Tinh, Thủy
Tinh?
* GV chốt : Nhân vật : Sơn Tinh, Thuỷ Tinh , Vua
Hùng , Mị Nương
HỎI : Tìm nhân vật chính, nhân vật phụ, vai trò của
nó?
* GV chốt : + Nhân vật chính : Sơn Tinh , Thủy Tinh
-> thể hiện tư tưởng chủ đề
+ Nhân vật phụ:Mị Nương, vua -> giúp
nhân vật chính hoạt động
- GV lần lượt nêu tiếp câu 2.b SGK:
CHO HS THẢO LUẬN 3 PHÚT
Hỏi: Nhân vật trong truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh
được kể như thế nào?
- Không đổi vì các sự việc được sắp xếp theo một trật tự có ý nghĩa
- HS thực hiện theo yêu cầu của GV
- HS thực hiện theo yêu cầu của GV
- Thảo luận trả lời:
nhân vật được kể bằng
=> Là những sự việc xảy ra như:
Lũ lụt, hạn hán, mất mùa; những việc do con người làm ra như: Kén
rễ, cầu hơn, cứu người đẹp, trừng trị kẻ tham lam…
=> Sự việc được trình bày một cách cụ thể: Sự việc xảy ra trong thời gian, địa điểm cụ thể, do nhân vật cụ thể thực hiện, cĩ nguyên nhân, diễn biến, kết quả Các sực việc được sắp xếp theo trậ tự, diễn biến cĩ ý nghĩa
=> Là yếu tố quan trọng, cốt lõi tự
sự, khơng cĩ sự việc thì khơng cĩ
tự sự
2 Nhân vật trong văn tự sự
Trang 3
- GV khái quát lại vấn đề và nêu câu hỏi hướng vào
mục ghi nhớ
Hỏi: Em hiểu như thế nào là nhân vật trong văn tự
sự?
* GV chốt =>
- Gọi HS đọc lại ghi nhớ
gọi tên, lai lịch, tính tình, tài năng, hình dáng, việc làm
- Là người làm ra sự việc, hành động, vừa là người được nĩi tới, được biểu dương hay bị lên án; được thể hiện qua các mặt: tên gọi, giới thiệu lai lịch, chân dung, tài năng, việc làm
- Cĩ nhiều loại nhân vật như: Nhân vật chính và nhân vật phụ, nhân vật chính diện và nhân vật phản diện…
- Sự việc và nhân vật trong văn bản tự sự là hai yếu tố then chốt,
cĩ quan hệ với nhau Trong quá trình đọc – hiểu văn bản tự sự, cần chú ý tới những yếu tố này của thể loại
+ Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập
* Bài tập 1 : Yêu cầu HS chỉ ra những việc làm của
các nhân vật trong truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh ->
Ghi lên bảng
- Cho HS nhận xét vai trò của các nhân vật
- Yêu cầu HS tóm tắt truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh
theo sự việc và nhân vật -> GV nhận xét, bổ sung
* Bài tập 2
- Nêu yêu cầu bài tập 2
- Hướng dẫn HS chọn sự việc và nhân vật phù hợp
với chủ đề
- Nhận xét, sửa chữa
-HS thực hiện theo yêu cầu của GV
- Thảo luận -> kể ->
lớp nhận xét
II.Luyện tập Bài tập 1:
a.Nhân vật: + Chính: thể hiện tư tưởng chủ đề
+ Phụ: giúp nhân vật chính họat động
b Tóm tắt truyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
Bài tập 2:
VD: một lần không vâng lời
- Sự việc:
+ Xảy ra với chính em
+ Thời gian : trong một ngày mưa
+ Địa điểm: Từ nhà đến trường + Nguyên nhân: không vâng lời mẹ: đi học không mang áo mưa + Diễn biến: Trời đỗ mưa, mưa rất lâu, đội mưa về, ướt sũng + Kết quả: bị ốm
- Nhân vật: + Chính : em
+ Phụ: mẹ
+ Hoạt động 4: Củng cố – dặn dò
* Sự việc trong văn bản tự sự được kể cụ thể nhờ
mấy yếu tố:
* Người anh hùng nào đứng ra lãnh đạo cuộc khởi
nhgiã Lam Sơn ? Để hiểu rỏ hơn về chuẩn bị bải “ Sự
tích Hồ Gươm “ Soạn câu hỏi phần đọc hiểu
HS thực hiện theo yêu cầu của GV
Trang 4-Yêu cầu HS:
+ Thuộc ghi nhớ
+ Bài tập về nhà: 3, 4, 5 SBT/18, 19
+ Chuẩn bị: Sự tích Hồ Gươm
+ Trả bài: Sơn tinh Thuỷ Tinh
- Nghe- thực hiện theo yêu cầu giáo viên