Tìm hieåu chung - Nguï ngoân laø truyeän keå baèng vaên xuôi hoặc văn vần , mượn chuyện - Cá nhân đọc chú thích -HS thực hiện theo yêu cầu kể về loài vật , đồ vật hoặc chuyện về chính co[r]
Trang 1
Tiết : 39 Ngày dạy : 12/10/ 2010
I MỤC TIÊU:
- Có hiểu biết bước đầu về truyện ngụ ngôn
- Hiểu và cảm nhận được nội dung , ý nghĩa của truyện Ếch ngồi đáy giếng
-Nắm được những nét chính về nghệ thuật của truyện
II.KIẾN THỨC CHUẨN
1 Kiến thức
- Đặc điểm của nhân vật , sự kiện , cốt truyện trong một tác phẩm ngụ ngôn
- Ý nghĩa giáo huấn sâu sắc của truyện ngụ ngôn
- Nghệ thuật đặc sắc của truyện : mượn chuyện loài vật để nói chuyện con người , ẩn bài học triết lí ; tình huống bất ngờ , hài hước độc đáo
2 Kỹ năng
- Đọc - hiểu văn bản truyện ngụ ngôn
- Liên hệ các sự việc trong truyện với những tình huống , hoàn cảnh thực tế
- Kể lại được truyện III HƯỚNG DẪN – THỰC HIỆN
+ Hoạt động 1 : Khởi động
- Ổn định
- Kiểm tra bài cũ
Hỏi: Hãy nêu giá trị nội dung và nghệ
thuật truyện “Ông lão đánh cá và con cá
vàng” ?
Hỏi : Ý nghĩa của truyện ?
- Giới thiệu bài:Dựa vào thể loại truyện
ngụ ngôn để dẫn vào bài -> ghi tựa
- Báo cáo sỉ số
-HS thực hiện theo yêu cầu của GV
- Nghe - Ghi tựa bài
+ Hoạt động 2 : Đọc - hiểu văn
bản
- Gọi HS đọc chú thích dấu sao SGK
Hỏi : Dựa vào chú thích hãy cho biết
truyện ngụ ngôn là gì ?
* GV chốt =>
- GV đọc và gọi HS đọc văn bản “Ếch ngồi
đáy giếng”
- Nhận xét cách đọc của học sinh
* GV yêu cầu HS tìm hiểu một số chú thích
khó trong SGK
- Cá nhân đọc chú thích -HS thực hiện theo yêu cầu của GV
-HS đọc -HS tìm hiểu chú thích khó
I Tìm hiểu chung
- Ngụ ngôn là truyện kể bằng văn xuôi hoặc văn vần , mượn chuyện kể về loài vật , đồ vật hoặc chuyện về chính con người để nói bóng gió , kín đáo khuyên nhủ , răn dạy con người một bài học nào đó trong cuộc sống
Ảnh: Minh họa
ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG
Truyện ngụ ngôn
Văn học
Trang 2+ Hoạt động 3 : Phân tích
Hỏi: Vì sao ếch tưởng bầu trời trên đầu chỉ
bé bằng cái vung và nó thì oai như môt vị
chúa tể?
Hỏi : Do đâu Ếch được ra ngoài?
- Nhận xét câu trả lời của HS
* GV chốt=>
Hỏi : Ếch bộc lộ tính cách gì?
Hỏi : Cuối cùng Ếch bị hậu quả gì?
* GV chốt=>
Hỏi: Em nhận xét thế nào về môi trường
sống của ếch?
Hỏi: Do đâu Ếch bị trâu giẫm bẹp?
-> Nhận xét và diễn giảng thêm về tính
cách chủ quan, kêu ngạo
( Liên hệ nhân vật Dế Mèn)
Hỏi : Tác giả xây dựng hình tượng nhân vật
như thế nào ? Thể hiện cách nói mang tính
chất gì ? Cách kể chuyện ra sao ?
Hỏi: Truyện “Ếch ngồi đáy giếng” nhằm
nói lên bài học gì? Ý nghĩa của bài học?
(Cho HS thảo luận 3 phút ).
- Nhận xét câu trả lời của HS
-Diễn giảng và rút ra thành ngữ “Ếch ngồi
đáy giếng”
-Eách sống lâu ngày trong giếng
-Do trời mưa to nước dềnh lên
-Nghênh ngang
+ Môi trường nhỏ hẹp
+Tính kiêu ngạo
- Cá nhân suy nghĩ : do kiêu ngạo, chủ quan
- Nghe
- Gần gũi với đời sống
-HS thực hiện theo yêu cầu của GV
-HS chia nhóm thảo luận trình bày đáp án
+ Không chủ quan, kiêu ngạo
+Phê phán kẻ hiểu biết hạn hẹp
II- Phân tích
1 Nội dung -Sự việc chính của truyện : + Ếch sống trong giếng , trời mưa to , nước dềnh lên đưa nước ra ngoài, nó đi lại nghênh ngang +Cuối cùng
bị trâu giẫm bẹp
- Bài học nhận thức được rút ra : +Hoàn cảnh sống hạn hẹp sẽ ảnh hưởng đến nhận thức về chính là thế giới xung quanh
+Tính chủ quan , kiêu ngạo , coi thường người khác bởi thế chính nó
bị trả giá đắt,có khi bằng cả mạng sống
+ Phải biết hạn chế của mình và phải mở rộng tầm hiểu biết bằng nhiều hình thức khác nhau
2 Nghệ thuật
- Xây dựng hình tượng gần gũi với đời sống
- Cách nói bằng ngụ ngôn, cách giáo huấn tự nhiên , đặc sắc
- Cách kể bất ngờ , hài hước kín đáo
3 Ý nghĩa văn bản Ếch ngồi đáy giếng ngụ ý phê phán những kẻ hiểu biết hạn hẹp mà lại huênh hoang , đồng thời khuyên nhũ chúng ta phải mỡ rộng tầm hiểu biết , không chủ quan , kiêu ngạo
+ Hoạt động 4: Luyện tập
- Gọi HS đọc và xác định yêu cầu bài tập 1
Hỏi : Hãy tìm và gạch chân hai câu văn
trong văn bản em cho là quan trọng nhất
trong việc thể hiện nội dung , ý nghĩa của
truyện
Hỏi : Cho HS nêu một số hiện tượng ứng
với câu thành ngữ “Ếch ngồi đáy giếng”
- GV nhận xét
- Đọc + xác định yêu cầu bài tập -> cá nhân trả lời -> lớp nhận xét
- Xác định yêu cầu bài tập 2 -> cá nhân trả lời – lớp nhận xét
III LUYỆN TẬP Bài tập 1: 2 Câu quan trọng:
(1) “Ếch cứ tưởng……tể”
(2) “Nó nhâng nháo……giẫm bẹp”
Bài tập 2:
- Hiểu biết ít, môi trường tiếp xúc hẹp
- Chủ quan, coi thường thực tế -> sự thất bại chua sót
+ Hoạt động 5: Củng cố – dặn dò
Hỏi : Timh1 chủ quan kiêu ngạo của Ếch
dẫn đến hậu quả gì ?
Hỏi : Truyện nêu lên lên bài học gì trong
cuộc sống ?
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Đọc kĩ truyện , tập kể diễn cảm câu
chuyện theo đúng trình tự các sự việc
-HS thực hiện theo yêu cầu của GV
-HS thực hiện theo yêu cầu của GV
Trang 3
về voi như thế nào ?
+ Về học bài
+Xem tiếp bài “ Thầy bói xem voi “
+ Soạn câu hỏi phần đọc – hiểu văn
bản SGK
Tuần : 10 Ngày soạn : 29 /9/2010 Tiết : 39 Ngày dạy : 12/10/ 2010
I MỤC TIÊU:
- Hiểu nội dung , ý nghĩa của truyện Thầy bói xem voi
- Hiểu một số nét chính về nghệ thuật của truyện ngụ ngôn
II.KIẾN THỨC CHUẨN
1 Kiến thức
- Đặc điểm của nhân vật , sự kiện , cốt truyện trong một tác phẩm ngụ ngôn
- Ý nghĩa giáo huấn sâu sắc của truyện ngụ ngôn
- Cách kể chuyện ý vị , tự nhiên , độc đáo
2 Kỹ năng
- Đọc - hiểu văn bản truyện ngụ ngôn
- Liên hệ các sự việc trong truyện với những tình huống , hoàn cảnh thực tế
- Kể diễn cảm truyện Thầy bói xem voi III HƯỚNG DẪN – THỰC HIỆN
+ Hoạt động 1 : Khởi động
- Ổn định
- Kiểm tra bài cũ
Hỏi : Truyện ngụ ngôn là gì ?
- Giới thiệu bài : Đây là truyện ngụ ngôn
nói về cả năm ông thầy bói đều bị mù chỉ
sờ được một bộ phận con voi mà đánh giá
toàn thể con voi
- Báo cáo sỉ số
-HS thực hiện theo yêu cầu của GV
-Nghe - Ghi tựa bài
+ Hoạt động 2: Đọc – hiểu văn
bản
* GV đọc trước văn bản
- Gọi HS đọc lại văn bản
* GV Nhận xét cách đọc Cho tìm hiểu một
số chú thích khó
* Gv yêu cầu HS đọc kĩ truyện tìm bố
cục và nội dung từng phần
-HS lắng nghe
-HS đọc -HS tìm hiểu chú thích khó SGK
-HS thực hiện theo yêu cầu của GV
I Tìm hiểu chung
Đọc kĩ truyện , tìm hiểu bố cục và nội dung từng phần , tìm hiểu chú thích , xác định nhân vật , tình huống xem voi
Ảnh : Minh họa
THẦY BÓI XEM VOI
Truyện ngụ ngôn
Văn học
Trang 4+ Hoạt động 3: Phân tích
Hỏi : Liệt kê cách năm thầy bói xem và
phán về voi?
(GV ghi bảng phụ
Hỏi : Các thầy bói bị khuyết tật gì ?
* GV chốt =>
Hỏi: Các thầy bói đã dùng phương thức nào
để diễn tả hình thù con voi?
* GV : các thầy dùng tay sờ vào voi: người
thì sờ vòi , người thì sờ ngà , người thì sờ
tai , người thì sờ chân , người thì sờ đuôi …
để phán toàn bộ con voi
Hỏi : Các thầy phán về voi như thế có
đúng không ?
* GV chốt =>
Hỏi : Nhận xét thái độ của các thầy bói?
* GV nhận xét câu trả lời của HS
* GV chốt =>
Hỏi: Hành động sai lầm của những thầy
bói là chỗ nào?
* GV chốt =>
Hỏi : Tác giả dựng lên câu chuyện như thế
nhằm mục đích gì ? Truyện sử dụng nghệ
thuật gì để tô đậm cái sai lầm ?
- GV nhận xét câu trả lời của HS
Hỏi : Qua truyện em rút ra được bài học gì
? ( Cho HS thảo luận 3 phút )
- GV diễn giảng và rút ra thành ngữ “Thầy
bói xem voi”
-HS thực hiện theo yêu cầu của GV
- Bị mù
- Suy nghĩ trả lời: dùng tay sờ-> ai cũng cho mình là đúng
-HS thực hiện theo yêu cầu của GV
-Ai cũng khẳng định ý kiến mình đúng , phủ định ý kiến của người khác
-HS thực hiện theo yêu cầu của GV
-Tạo nên tiếng cười hài hước
-HS chia nhóm thảo luận trình bày đáp án
II- Phân tích
1 Nội dung
- Cách xem voi của các thầy bói
+ Xem voi theo cách của người mù : sờ vào bộ phận nào đó của voi , người sờ vòi , người sờ ngà , người sờ tai , người sờ chân , người sờ đuôi
Ảnh : Minh họa
+Phán đúng được bộ phận nhưng không đúng về bản chất và toàn thể
- Thái độ của mỗi thầy bói với ý kiến của các thầy bói khác :
+ Lời nói thiếu khách quan : khẳng định ý kiến của mình , phủ định ý kiến của người khác
+ Hành động sai lầm : xô xác đánh nhau toác đầu , chảy máu
2 Nghệ thuật Cách nói bằng ngụ ngôn , cách giáo huấn tự nhiên , sâu sắc
- Dựng đối thoại , tạo nên tiếng cười hài hước kín đáo
- Lặp lại các sự việc
- Nghệ thuật phóng đại
3 Ý nghĩa văn bản Truyện khuyên nhủ con người khi tìm hiểu về một sự vật , sự việc nào đó phải xem xét chúng một cách toàn diện
+ Hoạt động 4: Luyện tập
- Yêu cầu HS kể một câu chuyện sia lầm
theo kiểu Thầy bói xem voi và nêu hậu quả
của việc đánh giá sai lầm
* GV nhận xét bổ sung
-HS kể và nêu hậu quả
III LUYỆN TẬP
Có một lần thi học kì Nam về khoe với mẹ là đạt điểm cao Nhưng khi mẹ Nam xem lại bài thì thấy Nam chỉ đạt điểm trung bình , do Nam bỏ sót số liệu do khong đọc kĩ toàn bộ đề bài
Trang 5
Hỏi : Cách xem và phán về voi của năm
thầy như thế nào ?
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Đọc kĩ truyện , tập kể diễn cảm câu
chuyện theo đúng trình tự các sự việc
- Học thuộc bài.
- Xem lại phần văn kể chuyện tiết sau
làm bài viết số 2
-HS thực hiện theo yêu cầu của GV
-HS nghe – thực hiện