Tìm câu trần thuật đơn có từ “là” trong đoạn trên và xác định kiểu câu cho chúng!.. Từ trên bầu trời xuất hiện những áng mây lơ lửng.[r]
Trang 1Tuần 32
Tiết 31:
Ngày soạn: /04/2010 Ngày dạy: /04/2010
luyện tập ngữ pháp:
câu trần thuật đơn có từ “ là ”
câu trần thuật đơn không có từ “ là ”
I Mục tiêu bài học:
* Học xong bài này, HS có được:
1 Kiến thức: - Củng cố và nâng cao thêm kiến thức về câu trần thuật đơn có từ “là”
và câu trần thuật đơn không có từ “là”
- Phân biệt được hai kiểu câu trần thuật đơn này và nắm chắc các kiểu loại nhỏ của chúng
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng làm các bài tập phân tích, tìm hiểu và vận dụng về hai kiểu câu trần thuật đơn trên
3 Thái độ: - Có ý thức đặt câu, viết đoạn đúng ngữ pháp.
ii chuẩn bị:
- GV: SGK, Một số KT, KN và BT nâng cao,
- HS: SGK, HDTH, vở ghi
iii Các hoạt động dạy và học:
Hoạt động của thầy và trò: Yêu cầu cần đạt:
Hoạt động 1 : ổ n định tổ chức
- Lớp 6A1:
- Lớp 6A2:
Hoạt động 2: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
?- Thế nào là câu trần thuật đơn?
?- Trình bày đoạn văn (6-8 câu), trong đó có sử
dụng ít nhất 3 câu trần thuật đơn rồi xác định rõ
thành phần chính trong các câu trong đoạn văn
vừa đọc! (BT 5 VN)
Hoạt động 3: Bài mới
# Giới thiệu bài:
Từ phần kiểm tra bài cũ dẫn dắt chuyển
tiếp vào bài
# Nội dung dạy học cụ thể:
Yêu cầu HS nhắc lại nội dung kiến thức cơ bản
đã học về câu trần thuật đơn có từ “là” và câu trần
I kiến thức cơ bản:
1 Câu trần thuật đơn có từ
Trang 2thuật đơn không có từ “là”:
+ Nhóm 1;3: (câu trần thuật đơn có từ “là”)
Nhóm 1:
?- Câu trần thuật đơn có từ “là” có những đặc điểm
gì?
- VN thường do từ “là” kết hợp với DT (cụm DT)
tạo thành
- Cũng có khi VN do từ “là” kết hợp với ĐT (cụm
ĐT) hoặc TT (cụm TT)
?- Khi VN biểu thị ý phủ định thì nó thường kết
hợp với các cụm từ nào?
- Không, chưa, không phải, chưa phải, chẳng
phải,…
Nhóm 2:
?- Các kiểu câu trần thuật đơn có từ “là”? Lấy VD
minh hoạ!
- Câu định nghĩa: Trình bày cách hiểu về sự vật,
hiện tượng, khái niệm nói ở CN
- Câu giới thiệu: Giới thiệu về sự vật, hiện tượng,
khái niệm nói ở CN
- Câu miêu tả: Miêu tả đặc điểm, trạng thái của sự
vật, hiện tượng, khái niệm nói ở CN
- Câu đánh giá: Thể hiện sự đánh giá đối với sự
vật, hiện tượng, khái niệm nói ở CN
+ VD: (HS tự lấy)
+ Nhóm 2;4: (câu trần thuật đơn không có từ
“là”)
Nhóm 2:
?- Đặc điểm của câu trần thuật đơn không có từ
“là”?
- VN thường do ĐT hoặc cụm ĐT, TT hoặc cụm
TT tạo thành
?- Khi VN biểu thị ý phủ định thì nó thường kết
hợp với các cụm từ nào?
- Không, chưa, chẳng,…
Nhóm 4:
?- Các kiểu câu trần thuật đơn không có từ “là”?
Lấy VD!
- Câu miêu tả: Miêu tả hành động, trạng thái, đặc
điểm,… của sự vật nêu ở CN
“là”:
a/ Đặc điểm:
b/ Các kiểu câu trần thuật
đơn có từ “là”:
- Câu định nghĩa
- Câu giới thiệu
- Câu miêu tả
- Câu đánh giá
2 Câu trần thuật đơn
không có từ “là”:
a/ Đặc điểm
b/ Các kiểu câu trần thuật
đơn có từ “là”:
- Câu miêu tả
(CN – VN)
Trang 3- Câu tồn tại: Thông báo sự xuất hiện, tồn tại hoặc
tiêu biến của sự vật
+ VD: (HS tự lấy)
?- Mô hình của câu miêu tả, câu tồn tại?
- Câu miêu tả: CN VN
- Câu tồn tại: VN CN
Hướng dẫn học sinh làm các bài tập bổ trợ, nâng cao:
(1)?- Cho đoạn văn sau:
“Chị Cá Chép trông thật đẹp Bộ xương của chị là
những thanh nan tre uốn cong và được vuốt thật
mảnh Khoác lên bộ xương ấy là một tấm áo bằng
giấy bóng kính vàng rực, trong suốt Aó của chị
rất thẳng, rất căng Bàn tay của một người thợ tài
hoa nào đó đã vẽ lên tấm áo của chị những vẩy to
nối liền nhau như những tấm ngói đỏ hồng Tuy
chỉ là một cái đèn cá chép nhưng chị có đủ mắt,
mũi, miệng, có cả đuôi, vây và cả… râu nữa Tóm
lại, chị là một chị cá chép tuyệt đẹp”
(Nguyễn Trí Công)
? Tìm câu trần thuật đơn có từ “là” trong đoạn trên
và xác định kiểu câu cho chúng!
(2)?- Trong số các câu còn lại, có những câu nào
là câu trần thuật đơn không có từ “là”? Chúng
thuộc kiểu câu tồn tại hay miêu tả?
(HS suy nghĩ và làm Trình bày nhận xét, bổ
sung).
(3)?- Tìm câu tồn tại (Câu TTĐ không có từ “là”)
trong đoạn sau, rồi chuyển chúng thành câu miêu
tả!
“ Mùa thu đã tới rồi Từ trên bầu trời xuất hiện
những áng mây lơ lửng Từng đàn cò trắng nhẹ
bay như trôi trên không gian tĩnh mịch Không
còn cái nắng gay gắt của mùa hạ nữa Những
chiếc lá trên cây đã bắt đầu lìa cành tìm về với cội
Trên mặt ao lăn tăn những gợn sóng Đâu đó vẳng
lại những tiếng sáo diều ngân nga, tha thiết
Khung cảnh êm đềm của mùa thu gợi cho ta bao
- Câu tồn tại
(VN – CN)
Ii bài tập:
1 Bài 1:
a/ Câu trần thuật đơn có từ
“là”:
- Câu 2; 3: Câu miêu tả
- Câu 7: Câu đánh giá
2 Bài 2 b/ Câu trần thuật đơn không
có từ “là”:
- Câu 1; 4; 5: Câu miêu tả
3 Bài 3:
- Từ trên bầu trời xuất hiện
những áng mây lơ lửng
Từ trên bầu trời những áng mây lơ lửng xuất hiện.
- Không còn cái nắng gay gắt của mùa hạ nữa
Cái nắng gay gắt của mùa hạ không còn nữa.
Trang 4nhiêu kỉ niệm về một thời thơ ấu”
(Quang Dương)
(Cho HS thảo luận theo nhóm từng bàn
Đại diện trình bày, phát biểu
Các nhóm khác bổ sung
GV nhận xét, đánh giá chung)
Hoạt động 4: Củng cố:
(4)?- Đặt câu minh hoạ cụ thể cho 4 kiểu câu trần
thuật đơn có từ “là”:
A Câu định nghĩa:
B Câu giới thiệu:
C Câu miêu tả:
D Câu đánh giá:
(HS thực hiện – GV sửa)
Hoạt động 5: Hướng dẫn về nhà
- Nắm chắc nội dung luyện tập về câu trần thuật
đơn có từ “là” và câu trần thuật đơn không có từ
“là”
- Hoàn thành các bài tập trên lớp và làm BT 5; 6:
(5)?- Đặt 5 câu miêu tả (Câu TTĐ không có từ
“là”), sau đó biến đổi thành các câu tồn tại!
(6)?- Viết một đoạn văn ngắn tả cảnh sinh hoạt
nơi em ở, chú ý sử dụng thích hợp các kiểu câu
trần thuật đơn
- Chuẩn bị: Luyện tập làm văn miêu tả sáng tạo.
- Trên mặt ao lăn tăn những gợn sóng
Trên mặt ao những gợn sóng lăn tăn.
- Đâu đó vẳng lại những tiếng sáo diều ngân nga, tha thiết
Đâu đó những tiếng sáo diều vẳng lại ngân nga, tha thiết.
Kiểm tra ngày tháng 04 năm 2010