Giáo án môn Ngữ văn 6 - Tiết 1 đến tiết 121

GV mở rộng:Chi tiết tưởng tượng, kỳ ảo trong truyÖn cæ d©n gian g¾n liÒn víi quan niệm, tín ngưỡng của người xưa về tg... Ph¶n ¸nh mèi quan hÖ vµ thèng nhÊt cña c¸c c­ d©n người Việt thờ[r]

Tuần 1- Tiết 1: Con rồng cháu tiên

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Hiểu sơ bộ ĐN về truyền thuyết

-kỳ ảo

-II.Chuẩn bị đồ dùng.

- Bẩng phụ,Sách ĐHVB

II Các  lên lớp:

1.ổn định

2.Kiểm tra: Sự chuẩn bị của HS

3 Bài mới :

 HĐ1 GV  dẫn hs đọc

Chú ý cách đọc: rõ ràng rành mạch Nhấn

giọng ở những chi tiết kỳ ảo, hoang D!

GV đọc mẫu một vài đoạn

H? Truyện gồm những sự việc chính nào?

của truyện, em hãy kể lại câu truyện ?

KL: Đó là câu chuyện truyền thuyết về đời

Vua Hùng

H? Em hiểu thế nào là truyền thuyết?

GV: Đây là TT về thời Vua Hùng, thời đại

mở đầu lịch sử VN gắn với nguồn gốc dân

thời Vua Hùng Đây là những thần thoại

HĐ2 GV HDHS tìm hiểu nội dung ý

nghĩa văn bản.

thiệu ntn?

HS đọc

HS khác nhận xét cách đọc của bạn

1/ Giới thiệu Lạc Long Quân

và Âu Cơ Sự gặp gỡ kỳ lạ của họ

2/ LLQ và Âu Cơ nên vợ, nên chồng

3/ Sự sinh nở kỳ lạ của Âu Cơ: bọc trăm trứng

4/ Cuộc chia tay giữa LLQ và

Âu Cơ

Lang và triều đại Vua Hùng

Hs kể

Hs khác nhận xét

Truyền thuyết là loại truyện dân gian truyền miệng kể về các nv và sự kiện có liên quan

đến lịch sử thời quá khứ ,

D! có yếu tố C! !"

kỳ ảo TT thể hiện cách đánh giá của nd đối với các sự kiện

Lạc Long Quân: con trai thần Long Nữ, mình rồng, sức khoẻ vô địch

Thần có tài năng phi D! :

I/ Đọc, tìm hiểu từ ngữ khó:

1/ Đọc:

2/ Kể

3/ Tìm hiểu chú thích:

Truyền thuyết

II/ Tìm hiểu văn bản:

1/ Nhân vật Lạc Long Quân và Âu Cơ:

H? Em có nhận xét gì về những chi tiết

trên?

GV: Cả 2 vị thần đều là những vị anh hùng

kiến tạo nền văn minh Âu Lạc Truyện hấp

dẫn !D đọc với những chi tiết Rồng ở

! nhau và kết duyên vợ chồng, phản

ánh thời kỳ gia đình của !D Việt cổ

H? Việc kết duyên của LLQ và Âu Cơ ,

chuyện Âu Cơ sinh nở có gì kỳ lạ?

! ! cho đất Cả 2 thần ! !

mẹ thiêng liêng tạo nên Tổ Quốc VN

H? ý nghĩa của chi tiết kỳ lạ trên?

GV liên hệ với từ “ Đồng bào” trong câu

nói của Bác Hồ

H? Khi tả 100 con trai của Âu Cơ !D

[% nhấn mạnh vào chi tiết nào?

Quan sát bức tranh Tranh minh hoạ cảnh

gì?

Đọc lời của LLQ

H? LLQ và Âu Cơ chia con ntn và để làm

gì?

H? Theo em, chi tiết trên nhằm giải thích

điều gì về ls?

H? Bằng sự hiểu biết cua rem về ls chống

ngoại xâm và công cuộc dựng xây đất

hiên không?

H? Đọc phần cuối truyện?

H? Truyện kết thúc bằng sự việc nào?

H?Chi tiết !D con C! ở lại làm Vua

nhằm giải thích điều gì?

H? Theo em, cốt lõi ls trong truyện là gì?

diệt trừ ! Tinh, Hồ Tinh, Mộc Tinh, khai phá vùng biển, vùng rừng núi, vùng

đồng bằng

Âu Cơ: Thuộc dòng thần Nông, xinh đẹp tuyệt trần

Dạy dân cách trồng trọt, chăn nuôi, cách ăn ở

Kỳ lạ, đẹp đẽ, lớn lao

Sinh ra bọc trăm trứng, nở ra

100 con trai

Bọc trăm trứng biểu ! cho sức mạnh cộng đồng của !D Việt

Con nào con ấy hồng hào, đệp lạ D!

50 !D con theo cha xuống biển, 50 !D con theo mẹ lên núi để cai quản các

HS thảo luận và tìm dẫn chứng để chứng minh

HS đọc

tiên trong lịch sử

2/ Âu Cơ sinh

nở và ý nghĩa của việc chia con:

3/ Sự hình thành triều

đại Hùng Vương:

Lop6.net

GV: Sự kết hợp giữa bộ lạc Lạc Việt và Âu

Bách việt là có thật Chiến tranh về tự vệ

ngày càng trở nên ác liệt đòi hỏi phải huy

động sức mạnh của cả cộng đồng ở thời

đại Hùng vuơng và công cuộc chống lũ lụt

thật

H? Em hiểu thế nào là chi tiết C!

!" kỳ ảo? Vai trò?

GV mở rộng:Chi tiết C! !" kỳ ảo

trong truyện cổ dân gian gắn liền với quan

niệm, tín !_! của !D [% về tg

VD: Quan niệm về các thế giới  trần

gian âm phủ, thuỷ phủ Về sự đan xen giữa

tg thần và tg !D Quan niệm vạn vật

đều có linh hồn

H? ý nghĩa của truyện?

HĐ3-GV :HDHS Luyện tập

H? Em biết những truyện nào của các dân

tộc khác ở VN cũng giải thích nguồn gốc

dân tộc  truyện: con Rồng ?

H? Sự giống nhau ấy khẳng định điều gì?

IV.HDVN

- Học ghi nhớ

bánh giầy

Phản ánh mối quan hệ và !D Việt thời [%

tgdg sáng tạo

Vai trò : Tô đậm tính chất kỳ lạ, lớn lao , đệp đẽ cua các nv,

sự kiện Thần kỳ hoá, tin yêu , tôn kính tổ tiên dân tộc mình

Tăng sức hấp dẫn cho truyện GiảI thích, suy tôn nguồn gốc cao quý của dân tộc VNvà biểu hiện ý nguyện đoàn kết, thống nhất của nd ta ở mọi

!D

Khơ Me: quả bầu mẹ

Sự gần gũi về cội nguồn và sự giao 2 văn hoá giữa các dân

*Ghi nhớ : SGK

III/ Luyện tập:

Tuần1 - Tiết 2:

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Hiểu thêm định nghĩa về truyền thuyết

- Hiểu thêm thành quả lao động trong việc xây dựng nền văn hoá dân tộc

- Biết xd cho mình lòng yêu quý những con !D lao động chân chính, tự hào về văn hoá dân tộc

 HĐ 1KTBC: Thế nào là truyền

thuyết? Tại sao nói truyện “ Con

Rồng ” là truyền thuyết?

Nêu ý nghĩa của truyện? PBCN về một

chi tiết mà em thích nhất?

 HĐ 2: Bài mới:

GV @! dẫn cách đọc: chậm rãi, tình

cảm

H? Truyện gồm những sự việc chính nào?

Gv yêu cầu hs kể truyện

@! dẫn tìm hiểu 1 số từ ngữ khó

Gọi hs đọc từ đầu có Tiên :! chững

giám

H? Vua Hùng chọn !D nối ngôi trong

hoàn cảnh ntn?

H? ý định chọn !D nối ngôi của Vua

Hùng ntn?

H? Qua cách chọn !D nối ngôi đã giúp

em hiểu điều gì về vị vua này?

Gọi 2 đến 3 hs đọc

HS khác nhận xét

1/ Nhân lúc về già, Vua Hùng thứ 7 trong ngày lễ Tiên :! có ý định chọn !D

nối ngôi

2/ Các lang cố ý làm vừa lòng Vua bằng những mâm cỗ thật hậu

mách bảo dùng 2 loại bánh dâng lễ Tiên :!

4/ Vua Hùng chọn bánh để lễ Tiên :! và tế trời đất D! ngôi báu cho chàng

5/ Từ đời Vua Hùng thứ 7,

Giặc ngoài đã dẹp yên, đất công cuộc chăm lo cho dân

truyền ngôi

Chọn !D làm vừa ý vua trong lễ Tiên :!z !D

nối ngôi phải nối chí Vua

Là ông tài trí, sáng suốt, công minh Luôn đề cao cảnh giác thù trong giặc ngoài Đồng

I/ Đọc, tìm

thích:

1/ Đọc 2/ Kể

3/ Tìm hiểu

từ ngữ khó:

II/ Tìm hiểu văn bản:

:! chọn

ngôi

Lop6.net

GV:Vua Hùng % ra hình thức để chọn

!D nối ngôi Thời gian trôi đi, ngày lễ

Tiên :! sắp đến Ai sẽ là !D làm

vừa ý vua? chúng ta theo dõi phần tiếp

theo của truyện

Đọc đoạn : các lang lễ Tiên :!

H? Đoạn truyênh kể về sự việc gì?

H? Trong đoạn truyện trên chi tiết nào em

D! gặp trong các truyện cổ dân gian?

GV: Đây là chi tiết nghệ thuật tiêu biểu

cho truyênh dân gian Trong các truyện dg

khác ta cũng thấy sự có mặt của các chi

tiết trên

H? Em hãy kể 1 vài chi tiết trong các

truyện dg khác ?

H? Theo em, chi tiết trên có giá trị ntn với

truyện dg?

Lễ Tiên :! đã trở thành cuộc đua tài

giữa 20 !D con trai của Vua

Trong cuộc đua tài đó LL là !D chịu

nhiều thiệt thòi nhất

H? Trong lúc ấy, điều kỳ lại nào đã đến

vơí LL?

H? Trong giấc mộng, thần đã cho LL biết

điều gì?

H? Tại sao thần không chỉ dẫn cụ thể cho

LL cách làm bánh?

H? LL có hiểu ý thần không?

LL đã hiểu gt lao động của nghề nông :

đủ sức chống giặc, giữ yên bờ cõi

H? Qua việc LL làm ra 2 thứ bánh, em có

cảm nhận gì về nv này?

thời ngầm nhắc nhở 20 ông Lang về truyền thống dựng

Chi tiết thi tài: Họ chỉ biết

đua nhau làm cỗ thật hậu , thật ngon đem về lễ Tiên :!

Truyện Tấm Cám : thi bắt tép

Truyện Em bé thông minh:

thi giải các cáu đố oái oăm

Tạo ra tình huống truyện để các nv bộc lộ phẩm chất, tài năng

Góp phần tạo sự hồi hộp, hứng thú cho !D nghe

Gặp thần trong mơ

Vì LL mồ côi cha mẹ và thiệt thòi nhât

Chàng chăm lo việc đồng áng,

tự tay trồng lúa, trồng khoai

gạo, của cải do mình làm ra

Hạt gạo là quý

Thần muốn thử thách để LL của mình, để chứng tỏ việc kế

vị ngôi vua là xứng đấng

LL đã suy nghĩ thấu đáo lời thần và sáng tạo ra 2 loại vuông, bánh giầy hình tròn

Là !D tài trí

2/ Cuộc đua tài giành ngôi báu:

3/ Lang Liêu

H? Theo em , vì sao vua lại chọn bánh của

LL?

GV: Đó cũng chính là chặng D! thử

thách, cụ thể là thử thách về mặt trí tuệ mà

nv trong truyện dg trải qua Qua đó thể

hiện tài năng của nv

H? Nhân dân ta sáng tác truyện này nhằm

giải thích điều gì?

H? Truyện có ý nghĩa ca ngợi ai? Đề cao

điều gì?

H? Nêu ý nghĩa cua rphong tục làm bánh

ta?

H? Trong truyện, em thích nhất chi nào?

Vì sao?

@! dẫn hs phần đọc thêm

HDVN: Kể truyện

Nắm nd, ý nghĩa của truyện

Soạn bài tr 13

2 thứ bánh có ý nghĩa sâu sa

! ! cho trời đất, muôn loài, có ý nghĩa thực tế quý hạt gạo

Chàng là !D làm vừa ý vua biểu hiện của óc thông minh, trí tuệ

Giải thích nguồn gốc sự vât:

phong tục ngày Tết Nguyên

Đán làm 2 loại bánh của nd ta

Ca ngợi thời các Vua Hùng

nông, đề cao sự thờ kính trời,

đất và tổ tiên của nd ta

Phản ánh thành quả của ông cha ta [% trong việc xd nền

vh dân tộc

HS thảo luận

nối ngôi:

4/ ý nghĩa của vb:

III/ Luyện tập:

Lop6.net

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

Hiểu thế nào là từ và đặc điểm cấu tạo từ Tiếng Việt

Khái niệm về từ, đơn vị cấu tạo từ, các kiểu cấu tạo từ

* HĐ 1: KTBC: kiểm tra 1 số kiến thức

về từ đã học ở cấp tiểu học

* HĐ 2: Bài mới:

H?

Nói về ai? về điều gì?

chéo

H?Em hãy xác định số tiếng và số từ

trong vd?

H? Em có nhận xét gì về số tiếng trong

mỗi vd trên?

H? Các em có gặp những từ có số tiếng

hơn 2 không? VD?

H? Đơn vị cấu tạo từ TV là gì?

H? 9 từ trong vd trên khi kết hợp với

nhaucó tác dụng gì?

H? Khi nào 1 tiếng có thể coi là 1 từ?

H? Từ các vd trên, em hiểu từ là gì?

Tích hợp TLV:

Trong cuộc sống hàng ngày, để diễn đạt

điều mình muốn nói, muốn viết cần lựa

chọn từ để sắp xếp thành câu, diễn đạt

cho phù hợp với MĐgiao tiếp để !D

H? Xác định từ va ftiếng trong vd sau?

H? Dựa vào kiến thức đã học về từ đơn

và từ phức ở cấp tiểu học, em hãy xá

định từ đơn và từ phức trong vd sau?

H? Từ đơn và từ phức khác nhau ntn về

cấu tạo?

H? Từ đó, em hiểu thế nào là từ đơn? thế

nào là từ phức?

cách nào?

Đó là từ ghép

H? Em hiểu thế nào là từ ghép?

gì khác với từ ghép trên?

VB con Rồng

12 tiếng, 9 từ

Có từ cấu tạo là 1 tiếng

Có từ cấu tạo là 2 tiếng

3 tiếng: Hợp tác xã

4 tiếng: nhí nha nhí nhảnh

chủ nghĩa xã hội

Đơn vị cấu tạo từ TV là tiếng

Tạo ra 1 câu trọn vẹn diễn đạt 1 ý

Khi 1 tiếng có thể dùng tạo câu , tiếng ấy trở thành từ

Xác định từ và tiếng:

Lạc Long Quân/ giúp/ dân/ diệt trừ/

! Tinh/ Hồ Tinh/ Mộc Tinh

trồng trọt/ chăn nuôi/ và/ có/ tục/

giầy

Ghép các tiếng có quan hệ với nhau

về nghĩa

Do có quan hệ láy âm giữa các tiếng

Sơ đồ cấu tạo từ Ghi nhớ

Xét VD:

Thần dạy dân cách trồng trọt, chăn nuôi và cách ăn ở

Nhận xét:

1/ Tiếng dùng

để tạo từ

I/ Từ là gì?

II/ Từ đơn, từ phức:

1/ Từ đơn: 2/ từ phức:

a/ Từ ghép: b/ Từ láy

H? Em hiểu thế nào là từ láy?

Tình huống tháo luận:

Có bạn cho rằng: chăn nuôi là từ phức,

bạn khác cho là từ ghép ý kiến của em

ntn?

H? Bài học hôm nay, em cần ghi nhớ

những nội dung cơ bản nào?

Gọi Hs trình bày

BT 4,5 hình thức thi tìm từ láy

* HDVN:

- Nắm vững bài

- Hoàn thành các bt còn lại

- Soạn bài: giao tiếp, vb và ! thức

biểu đạt

nguồn gốc, con cháu là từ ghép

Điền từ tổ tiên

Con cháu, tổ tiên, ông bà

cha mẹ, vợ chồng, anh em, cô chú

VD: theo giới tính: ông bà, cha mẹ, anh chị

Nêu cách chế biến bánh: bánh gián,

III/ Luyện tập: 1/ bài tập 1 2/ BT 2:

3/ BT 3: tìm thêm  fghép chỉ quan hệ thân thuộc 4/ bài tập 4, 5

Lop6.net

biểu đạt.

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

Huy động kiến thức HS ở những loại VB mà hs đã biết

Hình thành sơ bộ kn: VB, mục đích giao tiếp và ! thức biểu đạt

* HĐ 1: KTBC: Phân biệt giữa từ ghép và

từ láy?Cho vd minh hoạ?

* HĐ 2: Bài mới:

H? Trong đời sống, khi em có 1 suy nghĩ,

1 nguyện vọng mà cần biểu đạt cho mọi

!D biết, em làm ntn?

H?Em hãy biểu đạt suy nghĩ của em về

GVKL: Sự biểu đạt ấy chính là quá trình

tiếp xúc giữa em với !D khác

H? Giao tiếp là gì?

H? Khi muốn biểu đạt  C!" tình cảm

ấy một cách trọn vẹn, đầy đủ cho !D

khác hiểu , em làm ntn?

GV: nói cách khác là phải tạo lập một VB

Gọi hs đọc câu ca dao 1

H? Vấn đề mà câu ca dao đề cập đến là gì?

H? 2 câu 6 và 8 liên kết với nhau ntn?( về

luật thơ và về ý?

H? Cau ca dao đã biểu đạt trọn vẹn 1 ý

GV KL: Câu ca dao trên chính là 1 VB

H? Em hiểu VB là gì?

GV % ra các tình huống:

1/ Hai đội bóng đá muốn xin phép sử dụng

sân vận động TP

2/ GD! thuật diễn biến trận đấu bóng đá

3/ Tả những pha bóng đẹp

4/ Giới thiệu quá trình thành lập và thành

tích thi đấu của đội

5/ Bày tỏ lòng yêu mến môn bóng đá

6/ Bác bỏ ý kiến cho rằng bóng đá là môn

thể thao tốn kém ảnh C! không tốt đến

học tập

Gọi HS nêu vd về các kiểu vb để điền vào

bnảg

H? em hãy lựa chọn kiểu vb và !

thức biểu đạt phù hợp cho các tình huống

cho trên?

Em sẽ nói hoặc viết

Là hoạt động truyền đạt, tiếp nhận  C! , tình cảm bằng

! tiện ngôn ngữ

Phải nói, viết có đầu, có cuối mạch lạc

Ai ơi giữ chí cho bền

Dù ai xoay @! đổi nền mặc ai

MĐgt: Để nêu ra 1 lời khuyên

Chủ đề: Khuyên con !D ta cần giữ chí cho bền

Liên kết: về vần và về ý Câu sau

hành chính

thuyết minh, tự sự Miêu tả

Biểu cảm

Nghị luận

a/ Tự sự b/ Miêu tả

I/ Bài tập:

II/ Bài học:

1/ Giao tiếp là gì?

Ghi nhớ 1

2/ Văn bản là gì?

Ghi nhớ 2 3/ Kiểu VB và

! thức biểu đạt:

Tự sự Miêu tả

Biểu cảm NGhị luận thuyết minh Hành chính, công vụ

Ghi nhớ: SGK

H? Tìm ! thức biểu đạt của những

đoạn trích?

H? Truyền thuyết: Con Rồng thuộc kiểu

VB nào? Vì sao?

* HDVN: Làm bt 3,4,5 sách bài tập

Soạn VB: Thánh gióng

c/ Nghị luận

d/ Biểu cảm e/ Thuyết minh

Là VB tự sự

Truyện kể về việc, !D theo một diễn biến nhất định

III/ Luyện tập: 1/ Bài tập 1: 2/ Bài tập 2:

Lop6.net

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

bánh giầy.? Nêu ý nghĩa của truyện?

* HĐ 2: Bài mới:

GV nêu yêu cầu :

Giọng ngạc nhiên , hồi hộp ở đoạn Gióng

ra đời

Lời Gióng trả lời sứ giả đĩnh đạc, nghiêm

trang

Đoạn cả làng nuôi Gióng đọc giọng háo

hức, phấn khởi

Đoạn Gióng đánh giặc giọng khẩn !"

mạnh mẽ

đoạn cuối giọng chậm, nhẹ

H? Truyện gồm những sự việc chính nào?

H? NV trung tâm của truyền thuyết này là

NV nào?

TT có một số nv: bà mẹ, dân làng, sứ giả,

giặc Ân

H? Phần đầu kể về sự việc gì?

giới thiệu ntn?

H? Em có nhận xét gì về các chi tiết trên?

H? Theo em , những chi tiết C! !"

kỳ ảo có ý nghĩa gì? ( Đọc chi tiết đó, em

có thích thú, có muốn theo dõi không?

GV dẫn dắt: sự kiện giặc Ân sang xâm

chiếm bờ cõi Vua cho sứ giả đi tìm !D

H? Khi nghe lời rao của sứ giả, Gióng có

sự thay đổi kỳ lạ ntn?

H? Câu nói đó với ai? Trong hoàn cảnh

nào?

H? ý nghĩa cảu lời nói đó?

GV: “ Không nói thì để bắt đầu nói thì

HS đọc

Hs khác nhận xét

Hs kể kỹ đoạn Gióng đánh giặc 1/ Sự ra đời kỳ lạ của Gióng

2/ Gióng gặp sứ giả, cả làng nuôi Gióng

3/ Gióng cùng nd chiến đáu và chiến thắng giặc Ân

4/ Gióng bay về trời

NV Thánh Gióng

Bà mẹ @= vào vết chân to về thụ thai

Bà mẹ mang thai 12 tháng

trí C! ! của nd ta

Chi tiết cuốn hút, tạo sự tò mò, hấp dẫn với !D đọc

Gióng cất tiếng nói

HS đọc câu nói của Gióng

niềm tin sẽ chiến thắng giặc ngoại xâm

I/ Đọc, tìm hiểu chú thích:

1/ Đọc, kể

2/ Tìm hiểu 1

số từ ngữ khó:

truyện:

II/ Tìm hiểu văn bản:

Hình ! nhân vật Thánh Gióng

1/ Sự ra đời và tuổi thơ của Gióng

* nguồn gốc ra

đời

Câu nói đầu tiên

Tuần1 - Tiết 2:

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Hiểu thêm định nghĩa truyền thuyết

- Hiểu thêm thành lao động việc xây dựng văn hố dân... class="page_container" data-page="2">

H? Em có nhận xét chi tiết

trên?

GV: Cả vị thần vị anh hùng

kiến tạo văn minh Âu Lạc Truyện hấp

dẫn !D đọc với chi tiết Rồng

!... khẳng định điều gì?

IV.HDVN

- Học ghi nhớ

bánh giầy

Phản ánh mối quan hệ !D Việt thời [%

tgdg sáng tạo

Vai trò : Tơ đậm tính chất kỳ lạ, lớn