Hoạt động 3: Nghiên cứu đặc điểm các nguồn âm 14 phút - Yêu cầu học sinh làm thí - Thực hiện thí nghiệm và II – Đặc điểm các nguồn nghiệm giật dây cao su trả lời C3?. âm: như SGK và nghi[r]
Trang 1Tuần 12
Ngày soạn:
Tiết : 12
CHƯƠNG II: ÂM HỌC BÀI 10: NGUỒN ÂM
I Mục tiêu:
- Nêu được đặc điểm chung của các nguồn âm
- Nhận biết được một số nguồn âm thường gặp trong cuộc sống
- Biết cách làm vật phát ra âm thanh bằng cách cho vật dao động
- Tạo hứng thú tìm hiểu hiện tượng vật lý cho học sinh
II Chuẩn bị.
- Mỗi nhóm HS chuẩn bị
+ 1 sợi dây cao su mảnh
+ 1 cốc thủy tinh và một muỗng
+ 1 âm thoa và búa cao su
+ 1 trống và dùi
+ 1 quả bóng bàn có dây treo
+ Khớp nối và chân đế
III Tổ chức hoạt động trên lớp:
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh Nội dung
1 Hoạt động 1: Ổn định lớp, giới thiệu bài mới.(7’)
- Kiểm tra sỉ số
- Bài mới: Chúng ta vẫn
thường nói chuyện với
nhau hằng ngày, lắng
nghe những âm thanh du
dương từ tiếng đàn phát
ra, tiếng chim hót líu lo,
tiếng cười nói của bạn bè,
tiếng ồn ào của xe cộ
ngoài đường phố Vậy âm
thanh được tạo ra như thế
nào? Những vật phát ra
âm thanh có chung đặc
điểm gì? Khi nào vật phát
âm trầm, âm bổng? Âm
truyền qua những môi
trường nào? Làm thế nào
- Báo cáo sỉ số
- Trả lời
Trang 2chống ô nhiễm tiếng ồn?
Để trả lời được các câu
hỏi trên, chúng ta nghiên
cứu chương II Âm học
Và bài đầu tiên, chúng ta
sẽ cùng nghiên cứu về
nguồn âm
2 Hoạt động 2 : Nhận biết nguồn âm: (8 phút)
- Vật phát ra âm gọi
chung là nguồn âm
? Hãy kể tên một số âm
thường nghe được
? Các âm này được phát
ra từ đâu
- Chúng ta sẽ tìm hiểu khi
phát ra âm thanh, các vật
có chung đặc điểm gì?
- Lắng nghe
Tiếng chim hót, tiếng
gà gáy, tiếng nói chuyện, tiếng cười, tiếng nhạc, tiếng sáo, tiếng trống…
Suy luận để trả lời
I – Nhận biết nguồn âm:
- Tiếng chim hót phát ra
từ họng các con vật
- Tiếng nói chuyện, cười phát ra từ họng của người
- Tiếng nhạc phát ra từ dây đàn
- Tiếng sáo phát ra từ cây sáo
- Tiếng trống phát ra từ mặt trống
3 Hoạt động 3: Nghiên cứu đặc điểm các nguồn âm (14 phút)
- Yêu cầu học sinh làm thí
nghiệm giật dây cao su
như SGK và nghiên cứu
trả lời câu hỏi C3
- Hướng dẫn HS thực hiện
thí nghiệm như H10.2 và
lắng nghe âm thanh được
phát ra từ đâu
- Hướng dẫn HS thực hiện
tiếp thí nghiệm gõ trống:
Treo quả bóng bàn sát
mặt trống, gõ dùi vào mặt
trống, mặt trống rung làm
quả bóng dao động Sờ
tay vào thấy mặt trống
rung, áp chặt tay, mặt
trống hết rung thì không
còn âm thanh
? Trong 2 thí nghiệm trên,
vật nào phát ra âm? Vật
đó có rung động không
- Thực hiện thí nghiệm và trả lời C3
Thực hiện thí nghiệm và quan sát hiện tượng Thảo luận nhóm trả lời C4
Phát biểu trả lời câu hỏi
Thảo luận nhóm
Phương án:
+ Treo quả bóng bàn sát
âm thoa, thấy quả bóng bật ra
II – Đặc điểm các nguồn âm:
C3: Dây cao su dao động
(rung động) và âm phát ra
C4: Cốc thủy tinh, mặt
trống phát ra âm Thành cốc và mặt trống rung làm quả bóng dao động
Sự rung động qua lại vị trí cân bằng của dây cao su, thành cốc, mặt trống…
gọi là dao động.
Trang 3- Kết luận: Sự rung động
qua lại vị trí cân bằng của
dây cao su, thành cốc, mặt
trống… gọi là dao động
- Thực hiện thí nghiệm
H10.3 và yêu cầu HS thảo
luận theo nhóm đề ra
phương án kiểm tra xem
khi phát ra âm thì âm thoa
có dao động không
- Yêu cầu HS kết luận,
chọn từ thích hợp điền
vào chỗ trống
+ Sờ tay vào âm thoa thấy
tê tê
Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống trong phần kết luận và ghi nhận kết luận
Kết luận:
Khi phát ra âm, các vật
đều dao động (hoặc rung động).
4 Hoạt động 4: Vận dụng (7’)
- Yêu cầu vài HS trả lời
các BT phần vận dụng
Có thể lấy 1 tờ giấy minh
họa câu C6
- Đọc SGK và suy nghĩ trả lời các câu hỏi
III – Vận dụng:
C8: Có thể kiểm tra sự
dao động của cột không khí trong lọ bằng cách dán vài tua giấy mỏng ở miệng lọ, thấy tua giấy rung rung
C9: Ống nghiệm và nước
trong ống nghiệm dao động phát ra âm
5 Hoạt động 5: Củng cố, hướng dẫn tự học (8’)
- Gọi HS đọc phần ghi nhớ
? Các nguồn phát ra âm đều có đặc điểm gì chung
? Làm thế nào nhận biết vật phát ra âm đang dao động
- Yêu cầu HS về nhà học bài, làm các bài tập trong sách bài tập
- Xem trước bài: “ĐỘ CAO CỦA ÂM”