-- Hai cây phong là nhân chứng -- Hai caây phong gaén của câu chuyện hết sức xúc động liền với tình yêu quí về người thầy đầu tiên Đuy- Sen người thầy giáo cũ!. vaø coâ beù An -Tö -Nai g[r]
Trang 1Ngày soạn : 20/10/ 04 TUẦN 9
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
Giúp HS :
Cảm thụ đựơc vẻ đẹp " Hai cây phong " qua nghệ thuật miêu tả kết hợp với liên tưởng, tạo nên chất trữ tình, chất thơ ; tình yêu cảnh sắc thiên nhiên chan hoà với tình yêu quê hương, gắn liền với tình cảm " Ăn quả nhớ kẻ trồng cây "
Tìm hiểu vai trò nổi bật của các yếu tố miêu tả, biểu cảm làm thành vẻ đẹp và sức truyền cảm riêng của văn bản tự sự này
Bồi dưỡng tình yêu văn học, yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống
II CHUẨN BỊ :
GV : Đọc tài liệu tham khảo, SGV, soạn giáo án
HS : Đọc văn bản , trả lời câu hỏi SGK
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC :
1 ỔN ĐỊNH (1) Kiểm tra sĩ số, tác phong HS
2 KIỂM TRA BÀI (5)
? Tại sao nói chiếc lá do Bơ Men vẽ là 1 kiệt tác ?
? Điều gì đã làm cho Giôn Xi khỏi bệnh, trở nên yêu đời, yêu cuộc sống ?
? Nhận xét nghệ thuật của truyện ?
3 BÀI MỚI GIỚI THIỆU BÀI (1)
Nằm trong khối Liên Bang Nga vĩ đại, Cộng hoà Cư -rơ -gư -xtan xa xôi và tươi đẹp có núi đồi và thảo nguyên, những dãy núi trập trùng và áng mây lơ lửng bên trên Ở đó, có Ai -ma
-tôp là nhà văn nổi tiếng với nhiều tác phẩm quen thuộc : Cây phong non trùm khăn đỏ, Người thầy đầu tiên, Con tàu trắng Trong số các tác phẩm của ông, chúng ta may mắn được tìm hiểu Người thầy đầu tiên, một bài ca về tình thầy trò cao đẹp
Trong tiết học hôm nay, cô sẽ giới thiệu với các em 1 trích đoạn của tác phẩmnày
CHÚ THÍCH + Hướng dẫn HS đọc chú thích
lưư ý các chú thích 3,5,6,7,11,
14 và 15
* Tác giả, tác phẩm
Ai - ma- tôp (1928)là nhà văn nổi 5
? Dựa vào chú thích, hãy giới
thiệu vài nét về tác giả ?
Trả lời Ai - ma- tôp (1928)là nhà văn nổi tiếng của Cư - rơ - gư - xtan , một nước Cộng hoà vùng Trung Á thuộc Liên Xô trước đây
tiếng của nước Cộng hoà Cư - rơ - gư - xtan thuộc Liên Xô trước đây
Trang 2'' Hai cây phong" là phần đầu t/phẩm "Người thầy đầu tiên"
của ông
'' Hai cây phong" là
đoạn tríchø phần đầu
t/phẩm "Người thầy đầu tiên" của ông
8
+ Hướng dẫn đọc
GV đọc mẫu, yêu cầu HS đọc
lại diễn cảm
Đọc theo yêu cầu
BẢN
? Trong văn bản , xuất hiện
những loại hình ảnh nào?
? Trong đó nổi bật là những
hình ảnh nào ?
Trả lời
Văn bản Hai cây phong có 2
loại hình ảnh : + Hình ảnh thiên nhiên ( 2 cây phong và thảo nguyên )
+ Hình ảnh con người (nhân vật
tôi và chúng tôi) Nổi bật là nhân vật tôi và 2 cây phong.
1 HAI MẠCH KỂ LỒNG GHÉP :
Người kể xưng tôi
kể về những xúc cảm tâm hồn riêng về 2 cây phong
7 ? Căn cứ vào đại từ nhân xưng
khi thì tôi,khi thì chúng tôi,hãy
xác định 2 mạch kể phân biệt
lồng vào nhau trong văn bản ?
Đoạn văn có 2 mạch kể vừa phân biệt vừa lồng vào nhau
+ Người kể xưng tôi ở phần đầu
và cuối đoạn trích , khi kể về những xúc cảm tâm hồn riêng về
2 cây phong
+ Người kể xưng chúng tôi ở giữa
đoạn trích , khi thể hiện cảm xúc tập thể ( trong đó có tôi) về 2 cây phong và thảo nguyên
+ Người kể xưng chúng tôi ở giữa đoạn
trích , khi thể hiện cảm xúc tập thể ( trog đó có tôi) về 2 cây phong và thảo nguyên
? Tác dụng của cách kể chuyện
kết hợp 2 vai này như thế nào?
Cách kể này đã mở rộng cảm xúc vừa riêng vừa chung
+ Phương thức biểu đạt :
? Có những phương thức biểu
đạt nào đựơc sử dụng trong văn
bản này ?
Kết hợp tự sự với miêu tả và biểu cảm Kết hợp tự sự với miêu tả và biểu cảm
18
+ Gọi HS đọc đoạn giới thiệu
về 2 cây phong
? Hai cây phong được giới
thiệu qua những chi tiết nào ?
Đọc
Trả lơì
Giữa 1 ngọn đồi, có 2 cây phong lớn hiện ra trước mắt hệt như những ngọn hải đăng đặt trên núi.
2 HAI CÂY PHONG
& KÍ ỨC TUỔI THƠ
Như những ngọn hải đăng đặt trên núi.
? Ở đây tác giả đãdùng nghệ
thuật gì ?
? Tác dụng của biện pháp so
sánh?
Nghệ thuật so sánh
Thảo luận nhóm/ Hướng trả lời
Chỉ tín hiệu dẫn đường về làng Khẳng định vai trò ko thể thiếu của chúng đ/v những ng` đi xa về
Nghệ thuật so sánh Vào năm học cuối,
bọn trẻ chạy ào lên phá tổ chim
? Theo dõi đ/văn đặc tả 2 cây
phong trong phần tiếp theo, Thể hiện niềm tự hào của dân làng về 2 cây phong Mở ra trước mắt bọn trẻ thế giới đẹp đẽ vô
Trang 3hãy cho biết có gì đặc sắc trong
cách miêu tả 2 cây phong ở
đoạn này ?
Theo mạch kể của" chúng tôi", có
2 đoạn liên quan tới 2 cây phong trên đồi :
Vào năm học cuối cùng, trước
kì nghỉ hè, bọn trẻ chạy ào lên phá tổ chim
Khi bọn trẻ ngồi trên những cành cây cao, mở ra trước mắt bọn
trẻ thế giới đẹp đẽ vô ngần của không gian bao la và ánh sáng.
ngần của không gian bao la và ánh sáng
Hai cây phong khổng lồ với các mắt mấu, các cành cao ngang đến ngang tầm cánh chim bay, với bóng
? Cách tả này cho thấy những
tài nghệ gì của tác giả ?
Vẻ đẹp của 2 cây phong : 2 cây phong khổng lồ với các mắt mấu, các cành cao ngất, cao ngang đến ngang tầm cánh chim bay, với bóng râm mát rượi, nghiêng ngả đung đưa như muốn chào mời
Năng lực cảm nhận tinh tế
râm mát rượi, nghiêng ngả đung đưa như muốn chào mời
ngòi bút đậm chất hội hoạ, năng lực cảm nhận tinh tế
? Đoạn văn tả cảnh bọn trẻ
trèo lên 2 cây phong để từ đó
say mê khám phá thảo nguyên
mênh mông phía sau làng có ý
nghĩa gì ?
Hai cây phong là nơi hội tụ niềm vui tuổi thơ, nơi gắn bó chan hoà thân ái
Hai cây phong là nơi tiếp sức cho tuổi thơ khám phá thế giới
? Tại sao có thể nói người kể
chuyện đã miêu tả 2 cây phong
và quang cảnh nơi đây bằng
ngòi bút đậm chất hội hoạ ?
Bình :
Hai cây phong tuy chỉ được
phác hoạ đôi ba nét ,nhưng
đúng là phác thảo của 1 hoạ sĩ ,
chất hoạ sĩ còn đựơc thể hiện
rõ ở bức tranh thiên nhiên như
được hiển hiện ra trước mắt :
thảo nguyên hoang vu, chân
trời xa thẳm biêng biếc, làn
sương mờ đục, những dòng sông
lấp lánh như những sợi chỉ bạc
càng làm tăng thêm chất bí ẩn
đầy sức quyến rũ của những
miền đất lạ
Hết tiết 1
Tác giả giúp hình dung bức
tranh th/ nhiên với chân trời xa thẳm, thảo nguyên hoang vu,dòng sông lấp lánh, làn sương mờ đục,và lọt thỏm giữa ko gian bao
la ấy là chuồng ngựa nông trang
trông bé tí teo
Tiết 2
Chuyển ý :
Trong mạch kể chuyện của tôi,
Trang 4tôn lôi cuốn sự chú ý, làm cho
say sưa ngây ngất, khơi nguồn
cảm hứng cho con người
? Nguyên nhân nào khiến 2 cây
phong chiếm vị trí trung tâm và
gây xúc động sâu sắc cho
người kể chuyện như vậy ?
Trả lời Hai cây phong gắùn bó với tình yêu quê hương tha thiếtù
Nâng cao
Hai cây phong gắn bó với
những kỉ niệm xa xưa ở tuổi
học trò :Tuổi trẻ của tôi đã để
lại nơi ấy, bên cạnh chúng như
1 mảnh vỡ của chiếc gương
thần xanh Ấn tượng nổi bật
của tôi trong mỗi lần về quê
làđều coi bổn phận đầu tiên là
từ xa đưa mắt tìm 2 cây phong
thân thuộc Mong sao chóng
về tới làng, chóng lên đồi mà
đến với 2 cây phong !
?Em hiểu gì về trạng thái tâm
hồn của người kể qua cảm xúc
đó ?ù
Nhân vật tôi có tình cảm yêu
quí đặc biệt đ/với 2 cây phong, cảm nhận 2 cây phong như người thân yêu
Hai cây phong là hình ảnh trong sáng tươi đẹp, thân thuộc với tuổi thơ êm đềm của nhân vật nơi làng quê
Yêu quí đặc biệt đ/với
2 cây phong
Hai cây phong gắùn bó với tình yêu quê hương tha thiếtù
? Ởcuối văn bản, 2 cây phong
đựơc nhắc tới với 1 điều bí ẩn :
người vô danh nào đã trồng nó
với những ứơc mơ, hi vọng gì
Chi tiết đó gợi cho em hiểu gì
về nhân vật tôi ?
Bình :
Bằng trí tưởng tượng mãnh liệt,
tâm hồn nhạy cảm trong sáng
mang bản sắc quê hương, n/vật
tôi đã bộc lộ tình yêu tha thiết
sâu nặng dành cho thiên nhiên,
con người và làng quê qua tình
yêu quí 2 cây phong
Hai cây phong là nhân chứng của câu chuyện hết sức xúc động về người thầy đầu tiên Đuy- Sen và cô bé An -Tư -Nai gần 40 năm về trứơc : Chính thầy Đuy Sen đã đem 2 cây phong về trồng trên đồi cao cùng với Antư nai với ước mơ,
hi vọng về sự trưởng thành của trẻ
em làng Ku - Ru -Kêu , ko còn nghèp khổ thất học trở thành những người hữu ích
Hai cây phong gắn liền với tình yêu quí người thầy giáo cũ
5
? Tại sao có thể nói trong mạch
kể xen lẫn tả này, 2 cây phong
đựơc miêu tả hết sức sống
động, như 2 con người, và ko
chỉ thông qua sự quan sát của
nhà hoạ sĩ ?
Thảo luận nhóm Hướng trả lời
Hai cây phong được miêu tả hết sức sinh độngnhư 2 con người:
tiếng lá reo, tiếng rì rào
Hai cây phong như có tiếng nói riêng, tâm hồn riêng, có khi thì thầm thiết tha nồng thắm, có khi
im bặt 1 thoáng rồi khắp lá cành
Trang 5lại cất tiếng thở dài1 lượt như thương tiếc người nào
Nhân hoá 5
HOẠT ĐỘNG 3
+ Hướng dẫn HS tổng kết
? Đọc văn bản , em cảm nhận
được những vẻ đẹp nào của
thiên nhiên và con người được
phản ánh ?
? Nhận xét gì về vẻ đẹp nghệ
thuật của văn bản ?
HOẠT ĐỘNG 3
Trả lời Vẻ đẹp thân thuộc và cao quí của 2 cây phong
Tấm lòng gắn bó tha thiết của con người với quê hương và với người thầy giáo cũ
Ngòi bút đậm chất hội hoạ, tài miêu tả và biểu cảm trong khi kể chuyện
Ghi nhớ / SGK
5 CỦNG CỐ+ Yêu cầu HS đọc Ghi nhớ
Tích hợp
? Trong văn học, tình yêu quê
hương, đất nước có thể biểu
hiện bằng cây cối, dòng sông,
con đường
Em hãy tìm 1 tác phẩm VH
Việt Nam như thế ?
Gợi ý trả lời
Nhớ con sông quê hương (Tế Hanh)
Quê hương ( Tế Hanh ) Bên kia sông Đuống ( Hoàng Cầm)
5
Bài tập trắc nghiệm
Câu 1
Đoạn văn trích từ chỗ Trong
làng tôi k o thiêùu gì các loại cây
gọi là" trường Đuy Sen"
thuộc phương thức biểu đạt
chính nào ?
A Tự sự
B Miêu tả
C Biểu cảm
D Nghị luận
Câu 2
Theo em, người trồng 2 cây
phong đã ước mơ điều gì ?
A Ước mơ cô học trò bé nhỏ
như cây thông non ko ngừng
phát triển
B Ước mơ cô học trò bé nhỏ sẽ
đứng vững trước phong ba bão
táp cuộc đời
C Ước mơ cô học trò bé nhỏ sẽ
lớn lên, tiếp tục học hành và
trở thành người tốt
Đáp án
Câu 1 : C
Câu 2 : D
III LUYỆN TẬP
Câu 1 : C
Câu 2 : D
Trang 6D Tất cả đều đúng
3
+ Gọi HS đọc lại diễn cảm toàn
văn bản
Đọc theo yêu cầu
(2) HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
+ Học bài nắm nội dung chính + Thực hiện yêu cầu câu hỏi 4/SGK :Tuỳ chọn 1 đoạn khoảng mươi dòng liên quan đến hai cây phong để học thuộc lòng
+ Chuẩn bị bài : Ôn tập truyện kí Việt Nam
Thông tin về ngày Trái Đất năm 2000
RÚT KINH NGHIỆM