Giáo án môn Ngữ văn 6 - Tiết 95 đến tiết 105

- Trên mái trường chim bồ câu vå thËt khÏ… Bµi tËp 2: luyÖn nãi theo mét tác phẩm đã học về tả người *Dµn ý : - Më bµi: ThÇy Ha-men lµ mét thầy giáo mẫu mực, yêu nước, vµ tha thiÕt yªu t[r]

Trang 1

Ngày dạy 6A:………Tiết (Theo TKB):…….Sĩ số… /29 Vắng:…………. 6B:………Tiết (Theo TKB):…….Sĩ số… /24 Vắng:…………. 6E:………Tiết (Theo TKB):…….Sĩ số… /27 Vắng:………….

Tiết 96 - Tiếng Việt

ẩn dụ

I/ Mục tiêu cần đạt

1 Kiến thức:

- Giúp học sinh nắm +,-) khái niệm ẩn dụ và các kiểu ẩn dụ

- Hiểu và nhớ +,-) tác dụng của ẩn dụ

2 Kĩ năng:

- Phát hiện và phân tích +,-) giá trị biểu cảm của ẩn dụ

- Biết vận dụng ẩn dụ trong nói và viết

3 Thái độ:

Biết vận dụng tạo ra một số ẩn dụ-> làm giàu ngôn ngữ Tiếng Việt

II/ Chuẩn bị.

- GV: Sgk, Sgv, tài liệu tham khảo, bảng phụ

- HS: Sgk, vở ghi, phiếu học tập

III/ Tiến trình tổ chức các hoạt động

1 ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ: H/ Thế nào là nhân hoá? Có mấy kiểu nhân hoá? Cho ví dụ?

3 Bài mới:

HĐ1: Hướng dẫn tìm hiểu

kháI niệm ẩn dụ

Gọi học sinh đọc ví dụ Sgk/68

- Cụm từ T ,U cha” dùng để

chỉ ai?

- Dựa vào đâu em biết điều

đó?

- Tại sao tác giả lại ví Bác Hồ

với ,U cha?

GV: Nếu chúng ta viết câu trên

thành: “Bác Hồ , ,U

cha” Hãy so sánh với câu ở bài

tập trên có gì giống và khác

nhau?

Đọc

- Bác Hồ -Ngữ cảnh bài thơ

- Bởi tình yêu

,a của Bác với

bộ đội , là của cha đối với con

- Giống: Đều so sánh Bác Hồ với ,U cha

- Khác:

+ ở BT: c,-) bỏ

vế A chỉ còn vế B

+ Câu trên còn nguyên vẹn cả ý A

và ý B (so sánh)

I/ ẩn dụ là gì?

Bài tập: Sgk/68

- ,U cha: Chỉ Bác Hồ

Trang 2

GV chốt: Khi phép so sánh bị

E,-) bỏ vế A ,U ta gọi đó là

so sánh ngầm (ẩn kín) Đó là

phép ẩn dụ

- ẩn dụ là gì?

- ẩn dụ và so sánh có gì giống

và khác nhau?

- Hãy lấy ví dụ về phép ẩn dụ?

Gọi học sinh đọc ghi nhớ

sgk/68

- Lắng nghe

Trả lời Trả lời

VD: Thuyền về có nhớ….

Đọc

- Phân biệt ẩn dụ và so sánh + Giống nhau: Đều là phép so sánh

+ Khác:

- So sánh xuất hiện cả vế A và

Vế B

- ản dụ: chỉ xuất hiện vế B

* Ghi nhớ: Sgk/68

HĐ2: Hướng dẫn phân

loại các kiểu ẩn dụ

Giáo viên treo bảng phụ

BT1/68

Gọi học sinh đọc nội dung bài

tập

- Các từ “thắp” và “Lửa

hồng”dùng để chỉ sự vật và

hiện ,- nào?

- Vì sao có thể ví , vậy?

GV:- Thắp nghĩa là nở hoa

- Lửa hồng nghĩa là màu đỏ

Gv chốt ý

Gọi học sinh đọc bài tập 2

- Theo em cụm từ “Nắng giòn

tan” có gì đặc biệt so với cách

nói thông ,U N

- Nắng là đối ,- của thị

giác Giòn tan là đối ,- của

cơ quan nào?

- Vậy việc ví nắng giòn tan là

sự chuyển đổi cảm giác của

các cơ quan nào?

- Sự chuyển đổi cảm giác ấy

có tác dụng gì?

- Qua các ví dụ đã phân tích ở

phần I và phần II hãy nêu 1 số

kiểu ẩn dụ ,U gặp?

Quan sát

Đọc bài tập

- Chỉ hàng rào râm bụt =,7) nhà Bác

Hồ ở Làng Sen

- Liên ,I màu

đỏ của hoa râm bụt với ngọn lửa hồng

Lắng nghe

Đọc Trả lời

Thính giác

- Chuyển đổi từ thính giác sang thị giác

- Tạo ra sự liên

,I mới mẻ, thú vị

- ẩn dụ hình thức

- ản dụ cách thức

- ẩn dụ phẩm chất

- ẩn dụ chuyển đổi

II/ Các kiểu ẩn dụ

Bài tập 1/68

- Thắp -> nở hoa (Cách thức)

- Lửa hồng-> màu đỏ (Hình thức)

Bài tập 2: Sgk/69

- Nắng giòn tan: Chuyển đổi cảm giác từ thính giác sang thị giác

Trang 3

Gọi học sinh đọc ghi nhớ Sgk cảm giác.Đọc

HĐ3: Hướng dẫn học sinh

luyện tập

Gọi học sinh đọc bài tâp 1

- Yêu cầu học sinh làm bài tập

2’

- Yêu cầu học sinh lên bảng

làm bài tập

Gọi học sinh nhận xét

GV nhận xét chỉnh sửa

Gọi học sinh đọc nội dung bài

tập 2

- Yêu cầu hs thảo luận nhóm

5’

-Yêu cầu đại diện nhóm phát

biểu

- Các nhóm khác nhận xét, bổ

xung

- Yêu cầu học sinh đọc bài tập

3

- Thảo luận nhóm bàn 3’

Gv treo bảng phụ

Yêu cầu các nhóm đổi bài và

chấm điểm

Gv nhận xét – Kết luận

Đọc Làm bài tập Lên bảng

Nhận xét Lắng nghe

Đọc Thảo luận nhóm 5’

Đại diện trả lời Nhận xét, bổ xung

Đọc Thảo luận

Đổi bài chấm điểm Lắng nghe

III/ Luyện tập

Bài tập 1/69

So sánh đặc điểm và tác dụng của các cách diễn đạt

- Cách 1: Miêu tả trực tiếp ->nhận thức lí tính

- Cách 2: Dùng phép so sánh->

Định danh lại

- Cách 3: Dùng phép ẩn dụ-> Hình ,- hoá

Bài tập 2/70

a ăn quả nhớ kẻ trồng cây

- ăn quả: Thừa ,I thành quả của các tiền nhân, của CM

- Kẻ trồng cây: ,U đi =,7)H cha ông, các chiến sĩ CM

- Quả (nghĩa đen) có sự ,a

đồng với thành quả (Nghĩa bóng)

b Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng

- Mực: đen, khó tẩy rửa ,U xấu, hoàn cảnh xấu)

- Đèn: sáng sủa ,U tốt, hoàn cảnh tốt)

Bài tập 3 (Bảng phụ)

4 Củng cố:

- Thế nào là ẩn dụ? Có các

kiểu ẩn dụ nào?

5 Dặn dò:

- Học bài, soạn bài tiếp theo

Trả lời

Thực hiện

_

Trang 4

Tiết 97 Tập làm văn

Luyện nói về văn miêu tả

1.Kiến thức: Giúp HS

- Củng cố lí thuyết về văn miêu tả bằng cách tập nói theo dàn bài đã chuẩn bị Biến kết quả quan sát, lựa chọn thành bài nói

- Nắm +,-) cách trình bày miệng một đoạn ,một bài văn miêu tả

- Nắm +,-) tầm quan trọng của giờ luyện nói

2 Kĩ năng:

Luyện tập kĩ năng trình bày miệng những điều quan sát, lựa chọn và trình bày rõ ràng E,5 loát theo một thứ tự hợp lí

3 Thái độ:

Có thói quen trình bày =,7) đám đông

- GV: Sgk, Sgv, tài liệu tham khảo

- HS: Sgk, vở ghi, vở soạn

1 ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ: H/ Thế nào là văn miêu tả? Bố cục bài văn miêu tả , thế

nào?

3 Bài mới:

HĐ1: Hướng dẫn học sinh

nêu ý nghĩa và yêu cầu

của giờ luyện nói.

GV gọi 1 học sinh kể lại một

sự việc, một câu chuyện ngắn

Gọi học sinh nhận xét về cách

trình bày của bạn

- Theo em việc trình bày

miệng có ý nghĩa , thế nào?

- Giờ luyện nói cần đảm bảo

những yêu cầu gì?

- Giờ luyện nói có ý nghĩa ,

thế nào?

GV nhận xét – chốt ý

Thực hiện yêu cầu Nhận xét Suy nghĩ – Trả lời Suy nghĩ – Trả lời Suy nghĩ – Trả lời Lắng nghe

I/ Yêu cầu giờ luyện nói

Trang 5

HĐ: Hướng dẫn học sinh

tìm hiểu bài tập và

luyện nói

- Nhắc lại ',a pháp làm

văn miêu tả?

- GV cho HS đọc các bài tập

trong (sgk)

- 6,7 dẫn học sinh làm bài

tập (BT1: Dựa vào đoạn trích

SGK tả lại quang cảnh lớp học

trong buổi học cuối cùng

BT2: Tả lại bằng miệng hình

ảnh thầy giáo Ha – Men

trong buổi học cuối cùng)

Chú ý: Chỉ ghi vắn tắt thành

các gạch đầu dòng, tránh viết

thành văn để đọc theo

- Chia 4 nhóm để HS trao đổi

nội dung bài tập 1-2 (15’)

- sau khi HS đã chuẩn bị GV

lần E,- gọi HS lên trình bày

miệng

- Yêu cầu: Trình bày E,5 loát,

thể hiện ngôn ngữ nói ,diễn đạt

+,-) những ý trọng tâm ,câu

văn đúng ngữ pháp

- HS trình bày miệng kết quả

đã tìm hiểu (từng bài tập)

- Cả lớp thảo luận bổ sung

- GV nhận xét, chỉnh sửa, uấn

nắn, ghi điểm

Nhắc lại

Đọc Lắng nghe

Thảo luận nhóm

Đại diện nhóm lên trình bày bằng miệng =,7) lớp

Gọi học sinh nhận xét cách trình bày của bạn

Lắng nghe

II/ Làm bài tập Luyện nói Bài tập 1 :( luyện nói theo một

đoạn văn đã học về tả cảnh)

- Đoạn văn tả cảnh lớp học tập viết

Tả theo thứ tự:cảnh lớp học -cảnh tập viết -tiếng chim bồ câu

*Dàn ý :

- Lớp học chuyển sang tập viết

- Cảnh lớp học + Những tờ mẫu mà thầy Ha-Men đã chuẩn bị

+ Những tờ mẫu treo =,7) bàn học trông , những lá cờ nhỏ bay phấp phới xung quanh lớp học

- Cảnh tập viết:

+HS chăm chú viết,im phăng phắc

+Tiếng ngòi bút sột soạt trên giấy

+Những trò nhỏ nhất cặm cụi vạch những nét sổ

- Trên mái =,U chim bồ câu

vồ thật khẽ…

Bài tập 2:( luyện nói theo một

tác phẩm đã học về tả ,U

*Dàn ý :

- Mở bài: Thầy Ha-men là một thầy giáo mẫu mực, yêu ,7)H

và tha thiết yêu tiếng nói của dân tộc Thầy đã nhắc nhở HS

và dân làng hãy ra sức học tập ,gìn giữ và bảo vệ tiếng nói của dân tộc trong buổi học cuối cùng bằng tiếng pháp

- Thân bài:

+Hôm ấy trang phục của thầy trang trọng khác ngày

,U / Rơ-đanh-gốt) +Lời nói dịu dàng, ,a yêu không mắng HS ,kiên nhẫn giảng giải cho các em đến phút cuối cùng ( qua chi tiết đặc biệt : đối với ), bé Phrăng)

+Hình ảnh đầy xúc đông của

Trang 6

* 6,7 dẫn HS luyện nói bài

tập 3:

-Yêu cầu: Miêu tả sáng tạo:

,I ,- hình ảnh ,U

thầy giáo già gặp lại ,U HS

cũ sau nhiều năm xa cách

Gọi học sinh trình bày dàn ý

=,7) lớp

Gv nhận xét – chỉnh sửa, uấn

nắn, kết luận

GV nhận xét chung về giờ học

Nghe – Hiểu Thảo luận – Làm bài tập

Trình bày Nghe – Tiếp thu

Lắng nghe

thầy vào cuối buổi học

- Kết bài:

+ Hình ảnh đáng khâm phục và

đáng kính trọng của thầy không chỉ có tác dụng sâu sắc đối với chú bé phrăng, hs trong lớp và dân làng mà còn la một bài học cảm động và thấm thía với mọi ,U chúng ta

Bài tập 3: ( luyện nói bằng

miêu tả sáng tạo của bản thân

về tả ,U

*Lập dàn ý:( gợi ý) -Mở bài :Em theo mẹ đến chúc mừng thầy giáo cũ của mẹ nhân ngày 20-11

- Thân bài: tập trung tả hình

ảnh thầy giáo trong giây phút xuc động gặp lại ,U học trò

cũ của mình

- Kết bài: em nhớ mãi hình ảnh thầy giáo đáng kính của mẹ

4 Củng cố:

Để tiết luyện nói đạt kết quả

cao chúng ta cần phải làm gì?

5 Dặn dò:

- Học bài + Xem lại các bài

tập, hoàn thiện vào vở ghi

- Ôn tập phần văn giờ sau

kiểm tra 1 tiết

Trả lời

Lắng nghe, thực hiện

Trang 7

Tiết 98

Kiểm tra 1 tiết văn

1 Kiến thức:

- Củng cố kiến thức về văn học đã học Vận dụng làm tốt bìa kiểm tra với 2 phần

trắc nghiệm và tự luận

- Đánh giá +,-) việc nhận thức của học sinh trong quá trình tiếp thu bài giảng.

2 Kĩ năng:

Rèn luyện óc , duy sáng tạo trong viết văn

3 Thái độ:

Có thức học tập

- GV: Đề bài, đáp án, biểu điểm

- HS : Ôn tập kiến thức

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới:

điểm

Đề 1 I/ Phần trắc nghiệm

Câu1: Trả lời bằng cách khoanh tròn vào chữ cái

đầu câu trả lời đúng nhất.

a Ai là nhân vật chính trong truyện Bức tranh của em

gái tôi?

A Kiều :,a

B Kiều :,a và anh trai

C Bé Quỳnh

D ,U anh trai

b Trình tự nào thể hiện đúng diễn biến tâm trạng của

,U anh khi xem bức tranh em gá mình vẽ ?

A Ngạc nhiên, hãnh diện, xấu hổ

B Ngạc nhiên, xấu hổ, hãnh diện

C Ngạc nhiên, tức tối, xấu hổ

D Tức tối, xấu hổ, hãnh diện

Câu 2: Hãy nối tên tác phẩm ở cột A Với tên tác

giả ở cột B sao cho đúng.

1 Bức tranh của em gái tôi a Võ Quảng

I/ Phần trắc nghiệm Câu 1:

a, ý đúng B

b ý đúng: A

Câu 2:

Đáp án đúng:

1 – C

2 – D

2 đ’

0,5đ’

0,25đ’

0,25đ

Trang 8

2 Buổi học cuối cùng b Minh Huệ

3 Đêm nay Bác không ngủ c Tạ Duy Anh

II/ Phần tự luận

Câu1: Chép thuộc lòng 1 khổ thơ mà em yêu thích

nhất trong bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ” của

Minh Huệ? Nêu cảm nhận của em về hình ,- Bác

Hồ qua cái nhìn của anh đội viên?

Câu 2: Viết một đoạn văn từ 7- 10 câu tả cảnh đẹp của

quê ,a em

3 – B

4 – A

II/ Phần tự luận Câu 1:

- Học sinh lựa chọn, chép chính xác 2 khổ thơ

- Cảm nhận:Hình ảnh Bác thật giản dị gần gũi chân thực mà hết sức lớn lao, thể hiện tấm lòng yêu ,a mênh mông sâu nặng,

sự chăm sóc ân cần chu đáo của Bác với chiến sĩ đồng bào

Câu 2:

- Hs suy nghĩ viết

đoạn văn theo yêu cầu

- Lựa chọn +,-) những hình ảnh đặc sắc tiêu biểu

- Trình bày sạch sẽ, rõ ràng

0,25đ

Câu 1

1đ’

2đ’

4đ’

1đ’

10đ’

Đề 2 I/ Phần trắc nghiệm

Câu1: Trả lời bằng cách khoanh tròn vào chữ cái

đầu câu trả lời đúng nhất.

a “Buổi học cuối cùng” là tác phẩm văn học của ,7)

nào?

A Đức B Anh

C Mĩ D Pháp

b Em hiểu thế nào về nhan đề “Buổi học cuối cùng”?

A Buổi học cuối cùng của một học kì

B Buổi học cuối cùng của một năm học

C Buổi học cuối cùng của môn học tiếng Pháp

D Buổi học cuối cùng của cậu bé Phrăng =,7) khi

chuyển đến ngôi =,U mới

Câu 2: Hãy nối tên tác giả ở cột A Với tên tác

phẩm ở cột B sao cho đúng.

1 Võ Quảng a Buổi học cuối cùng

2 Minh Huệ b Đêm nay Bác không ngủ

I/ Phần trắc nghiệm Câu 1:

a, ý đúng D

b ý đúng: C

Câu 2:

Đáp án đúng:

1 – C

2 – B

3 – D

2 đ’

0,5đ’

0,25đ’

0,25đ

Trang 9

3 Tạ Duy Anh c ,- thác

4 A Đô-đê d Bức tranh của em gái tôi

II/ Phần tự luận.

Câu 1: Chép thuộc lòng khổ thơ cuối trong bài thơ

“Đêm nay Bác không ngủ” Của Minh Huệ? Và nêu ý

nghĩa của khổ thơ?

Câu 2: Viết 1 đoạn văn từ 7 – 10 câu tả cảnh sân

=,U trong giờ chào cờ

4 – A

II/ Phần tự luận Câu 1:

- Học sinh lựa chọn, chép chính xác khổ thơ cuối

- ý nghĩa: Cuộc đời Bác giành trọn vẹn cho nhân dân, tổ quốc Đó chính là lẽ sống của con ,U Bác

Câu 2:

- Hs suy nghĩ viết

đoạn văn theo yêu cầu

- Lựa chọn +,-) những hình ảnh đặc sắc tiêu biểu

- Trình bày sạch sẽ, rõ ràng

0,25đ

Câu 1

1đ’

2đ’

4đ’

1đ

10đ’

4 Thu bài, nhận xét giờ làm bài

5 Dặn dò: - Tiếp tục ôn tập kiến thức đã học.

- Giờ sau trả bài tập làm văn tả cảnh

Trang 10

-Ngày dạy 6A:………Tiết (Theo TKB):…….Sĩ số… /29 Vắng:…………. 6B:………Tiết (Theo TKB):…….Sĩ số… /24 Vắng:…………. 6E:………Tiết (Theo TKB):…….Sĩ số… /27 Vắng:………….

Tiết 100 Tiếng Việt

Hoán dụ

1 Kiến thức: Giúp HS

- Nắm +,-) khá niệm hoán dụ, các kiểu hoán dụ

- Phân biệt +,-) hoán dụ với ẩn dụ

2 Kĩ năng:

- Phân tích +,-) giá trị biểu cảm của phép hoán dụ

- ,7) đầu vận dụng hoán dụ trong nói viết

3 Thái độ:

Có ý thức sử dụng, tạo ra hoán dụ trong nói và viết làm giàu ngôn ngữ Tiếng Việt II/ Chuẩn bị.

- GV: Sgk, Sgv, tài liệu tham khảo

- HS: Sgk, vở ghi, vở soạn

2 Kiểm tra bài cũ: H/ Thế nào là ẩn dụ? Lờy VD? Háy liệt kê các kiểu ẩn dụ đã

học

3 Bài mới:

HĐ1: Hướng dẫn tìm hiểu

kháI niệm hoán dụ.

Gọi học sinh đọc BT1 Sgk/82

nhau?

- Các từ in đậm trong câu thơ

chỉ ai?

- áo nâu, áo xanh chỉ đối

,- nào?

- Nông thôn ,thành thị nói về

cái gì?

- Giải thích mối quan hệ giữa

các sự vật ?

- Em nhận xét gì về cách

dùng những từ trên trong hai

ví dụ này

- Cách diễn đạt trên ,U ta

Đọc

Suy nghĩ – Trả

lời

-Nông dân, công nhân

- Y, vào quan hệ,

đặc điểm, tính chất giữa các sự vật

- Ngắn gọn, tăng tình hình ảnh, giàu cảm xúc, nêu bật +,-) hình ảnh của

đối ,- +,-) nói

đến

I/ Hoán dụ là gì?

Bài tập : Sgk/82

- áo nâu: ,U nông dân

- áo xanh: ,U công nhân

- Nông thôn: ,U sống ở nông thôn

- Thị thành: ,U sống ở thị thành

-> Dựa vào quan hệ đặc điểm tính chất- ,U nông dân

,U mặc áo ;5H ,U công nhân ,U mặc áo xanh khi làm việc

->Dựa vào quan hệ ,9 vật chứa

đựng( nông thôn, thành thị ) với vật bị chứa đựng ( những ,U sống ở nông thôn và thành thị )

- Cách dùng , vậy ngắn gọn

Đọc

- Bác Hồ -Ngữ cảnh thơ

- Bởi tình yêu

,a Bác với

bộ đội , cha

- Giống: Đều so sánh Bác Hồ với ,U cha

- Khác:

+ BT: c ,-) bỏ

vế...

Bài tập 1 /69

So sánh đặc điểm tác dụng cách diễn đạt

- Cách 1: Miêu tả trực tiếp -& gt;nhận thức lí tính

- Cách 2: Dùng phép so sánh->

Định danh lại

- Cách 3:... class="text_page_counter">Trang 6< /span>

* 6, 7 dẫn HS luyện nói

tập 3:

-Yêu cầu: Miêu tả sáng tạo:

,I ,- hình ảnh ,U

thầy giáo già gặp

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	243,78 KB