ý nghÜa: - Truyện thể hiện quan -> Con người có thể niệm của nd về công lý vươn tới những khả năng xh: nh÷ng ch¨m chØ thÇn k×, tµi n¨ng thuéc vÒ th«ng minh, tèt bông sÏ nh©n d©n, thuéc[r]
Trang 1Tiết 30, 31
Văn bản: Cây bút thần
(Truyện cổ tích Trung Quốc)
A Mục tiêu cần đạt:
Sau bài học này HS cần đat:
- HS hiểu được nội dung , ý nghĩa của truyện ‘‘ Cây bút thần’’ và một số chi tiết nghệ thuật đặc sắc trong truyện
- Kể lại được truyện
B Chuẩn bị
- GV: Kế hoạch bài học
- HS: Bài soạn
C Tiến trình dạy - học
1 ổn định tổ chức.
Kiểm tra sĩ số
2 Bài cũ:
Kể diễn cảm truyện “Em bé thông minh” Cảm nhận của em về nhân vật chính trong truyện?
3 Bài mới:
Dân tộc ta có một kho tàng chuyện cổ tích đồ sộ và vô cùng quý báu.Ngoài
sự khác nhau về nội dung ta thấy chuyệ cổ tích Viẹt Nam cũng có nhiều nét tương đồng Hôn nay chúng ta sẽ được tìm hiêu về một câu chuyện cổ tích của dân tộc: “ Cây bút thần”
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
- GV hướng dẫn: Đọc
chậm, gợi không khí xa
xăm của cổ tích
- GV đọc mẫu, gọi HS
đọc tiếp cho đến hết
- Thế nào là “dốc lòng”,
“huyên náo”, “mách
lẻo” ?
- Lược thuật các sự việc
chính trong văn bản? Có
thể sắp xếp các sự việc
đó vào mấy phần?
- HS đọc, tóm tắt Nhận xét
- 4 phần:
+ P1: Từ đầu ->lấy làm lạ: ML học vẽ
+ P2: Tiếp -> thùng: ML
vẽ cho người nghèo
+ P3: Tiếp -> Như bay:
ML dùng bút thần trừng
I Tìm hiểu chung văn bản.
1 Đọc - tóm tắt.
2 Từ khó.
3 Bố cục.
- 4 phần
Trang 2- Các SV trong truyện
xoay quanh những nhân
vật nào ? NV nào là
chính ?
- Tìm trong phần đầu
truyện những chi tiết kể
về ML ? Những chi tiết
ấy cho em hiểu gì về
nhân vật ? (Tính nết, số
phận, tài năng ?)
Trong các đặc điểm
trên đặc điểm nào nổi bật
nhất ?
- Cây bút thần đến với
ML trong hoàn cảnh
nào ?
- Vì sao ML được thần
thưởng cho cây bút vẽ?
- Vì sao thần không cho
ML bút vẽ từ trước?
- Vậy ML có tài vẽ phi
thường là do tự bản thân
trị tên địa chủ
+ P4: Còn lại: ML trừng trị tên vua độc ác
-> ML là nv chính ->Nv thông minh, tài giỏi
->ML mồ côi, nghèo khổ, có khiếu vẽ, cần cù, ham vẽ
=>ML có khiếu và rất say mê học vẽ Em mơ
ước có một cây bút vẽ
- HS tìm trong văn bản
->ML mồ côi, nghèo khổ nhưng ham vẽ, có tài vẽ, tài đức của ML có thể làm được điều tốt
->Mơ ước của nh/d về phần thưởng xứng đáng cho những con người tài
đức
->Tài năng không thể là thứ ban phát, tài năng do công sức rèn luyện mà
có Thần muốn thử thách sự kiên trì của
ML Cây bút thần là phần thưởng xứng đáng giúp em phát triển tài năng
-> Cả hai Nguyên nhân chính thuộc về chủ quan
ML (cậu có khiếu, có lòng say mê, cần cù,
4 Phương thức biểu
đạt.
- Tự sự
II Tìm hiểu chi tiết văn bản.
1 Mã Lương học vẽ.
- Mồ côi, nghèo khổ
- Có khiếu vẽ
- Say mê học vẽ
-> Được thưởng cây bút thần ->vẽ giỏi
=> Tài năng nghệ thuật chỉ thuộc về những người biết say mê, có tài,
có chí, khổ công luyện tập
Trang 3cậu hay do thần linh
giúp đỡ?
- Việc xd hình ảnh cây
bút thần có ý nghĩa gì?
- Qua việc ML học vẽ
thành tài, nhân dân
muốn thể hiện quan
niệm gì về khả năng kì
diệu của con người?
GV liên hệ: Trong c/s
không phải ai cũng có
được số phận may mắn
Xung quanh ta còn có
bao nhiêu bất hạnh,
những con chẳng may
bị tàn tật, bị khuyếm
khuyết 1 phần cơ thể
nhưng họ đã biết khắc
phục khó khăn, vượt lên
số phận để ., để chiến
thắng & trở thành những
con có ích cho XH Đó
là những con có ích
cho XH thật đáng trân
trọng & khâm phục
- Khi đã trở thành tài, lại
có bút thần ML đã vẽ
những gì cho người
nghèo?
- Vì sao ML không vẽ
cho họ những tài sản sẵn
có mà lại vẽ công cụ lao
động?
- Nếu có cây bút thần
như ML em sẽ vẽ những
kiên trì)
->Tô đậm thần kì hoá tài năng của ML khẳng định tài năng và lòng kiên trì
của con người
-> Con người có khả
năng vươn tới khả năng thần kì bằng tài năng và công phu rèn luyện
-> ML vẽ công cụ, phương tiện cần thiết để người dân sản xuất, sinh hoạt, tạo ra của cải
-> Của cải mà con người hưởng thụ phải do con người làm ra (Lao động duy trì cuộc sống)
- ML là người lao động nên coi trọng lao động, tin tưởng lao động sẽ làm ra của cải
- HS tự bộc lộ
->Nghệ thuật chân chính phải thuộc về nh/d, tài
- Con người có thể vươn tới những khả năng thần kì bằng tài năng và sự khổ công rèn luyện
2 Mã Lương vẽ cho người nghèo.
- Vẽ cho tất cả người nghèo công cụ lao động
->Tài năng nghệ thuật phải thuộc về nhân dân
Trang 4gì để phục vụ cuộc
sống ?
- Qua SV trên, người xưa
gợi cho em suy nghĩ gì
về mục đích của tài
năng?
- Tại sao em không vẽ
cho mình vàng bạc, của
cải?
- Qua SV trên, em hiểu
gì về phẩm chất của
ML?
- Bút thần đã gây tai hoạ
gì cho ML? Tại sao tên
địa chủ bắt ML ? tên địa
chủ bắt ML vẽ những gì?
- Thực tế ML chỉ vẽ
những gì, trong hoàn
cảnh nào? Điều đó có ý
nghĩa như thế nào?
- Sau khi trốn đi, ML đã
dùng cây bút thần như
thế nào? Điều đó có ý
nghĩa gì?
- NV ML mang đến cho
em thêm những cảm
nhận gì? phản ánh ước
mơ gì của nhân dân?
năng phải phục vụ người nghèo, phục vụ nhân dân
-> Em chỉ vẽ cho mình những thứ cần thiết trong hoàn cảnh cần thiết ->
Em hiểu được giá trị của lao động (Chỉ có lao
động mới duy trì và phát triển sự sống)
-> Phẩm chất tốt đẹp của người lao động lương thiện
-> Bị tên địa chủ bắt
- Muốn ML vẽ theo ý hắn
-> Vẽ bánh, thang, ngựa
để trốn, vẽ cung tên bắn chết tên địa chủ
-> Tài năng không phục
vụ cái ác, phải dùng để chống lại cái ác
-> ML vẽ tranh bán lấy tiền (Những bức tranh không hoàn chỉnh) ->
Không ỷ lại vào bút thần
mà vẫn ham sáng tạo
->Vẻ đẹp của con người với khả năng kì lạ, ham lao động, sáng tạo, say
mê nghệ thuật Ước mơ
vào khả năng kì diệu của con người Khẳng
định nghệ thuật chân chính phải thuộc về nhân dân
- Cậy quyền lực tham của cải -> vua bắt ML
- ML vẽ cóc ghẻ, gà trụi lông
-> ghét tên vua gian ác,
3 Mã Lương diệt trừ cái
ác.
* Tên địa chủ.
- Nhốt -> Mã Lương vẽ những thứ cần thiết
- Vẽ cung tên bắn chết tên địa chủ
-> Tài năng không phục
vụ cái ác, phải dùng để chống lại cái ác
* Tên vua độc ác.
- ML vẽ ngược lại với yêu cầu của vua
Trang 5- Tại sao tên vua bắt
ML? Em đã thực hiện
lệnh của nhà vua như thế
nào? Vì sao em làm như
vậy?
- Tại sao ML lại đồng ý
vẽ biển, thuyền theo yêu
cầu của nhà vua?
- ML đã thực hiện ý
định diệt trừ bọn vua
quan một cách quyết
liệt Điều đó được thể
hiện như thế nào? Qua
đó em suy nghĩ gì về
thái độ này của ML?
- Bộc lộ phẩm chất gì?
- Qua SV này, nhân dân
ta muốn thể hiện quan
niệm nào về mục đích
tài năng ?
- Em có nhận xét gì về 2
cuộc đt của ML?
- ML thuộc kiểu nv nào?
- Truyện “Cây bút thần”
thể hiện sâu sắc quan
niệm và mơ ước của
nhân dân về tài năng của
con người? Theo em đó
là quan niệm và mơ ước
nào?
không sợ quyền uy
-> Có ý định trừng trị tên vua cậy quyền tham lam
-> Vẽ sóng biển dữ dội
ập xuống dìm chết bọn vua quan -> Không khoan nhượng, quyết tâm diệt trừ cái ác
=> Mưu trí, thông minh
=>Tài năng không phục
vụ các ác, phục vụ cho
kẻ có quyền, phải dùng
để trừng trị cái ác
- Thử thách ngày càng khó khăn, phức tạp ->
phẩm chất của nhân vật ngày càng bộc lộ rõ hơn
- Nhân vật có tài năng kì
lạ
- Truyện thể hiện quan niệm của nd về công lý xh: những chăm chỉ thông minh, tốt bụng sẽ
được phần thưởng xứng
đáng; kẻ độc ác tham lam
bị trừng trị
- Khẳng định tài năng phải phục vụ nd, phục vụ chính nghĩa, chống lại cái ác
- Khẳng định nghệ thuật chân chính thuộc về nd,
về những người tốt bụng,
có tài và khổ công luyện tập Nghệ thuật ấy có khả
năng kỳ diệu
- Thể hiện mơ ước và niềm tin về những khả
năng kì diệu của con người
- Vẽ biển, sóng bão, gió dìm chết tên vua độc ác -> Quyết tâm diệt trừ cái
ác
=> Mưu trí, thông minh
=> Cái ác bị trả giá 1 cách khoái trá, hả hê
4 ý nghĩa:
-> Con người có thể vươn tới những khả năng thần kì, tài năng thuộc về nhân dân, thuộc về chính nghĩa, về con người tốt bụng, biết khổ công luyện tập
Trang 6- Truyện được xd bằng trí
tưởng tượng kì diệu, tạo
nên những chi tiết kì ảo,
bất ngờ và lí thú Hãy chỉ
ra các chi tiết mà em cho
là lí thú nhất?
- GV cho HS so sánh
hình ảnh cây bút thần với
1 số báu vật, phương tiện
thần kì khác
->HS thảo luận, bộc lộ,
bổ sung
D Củng cố – Dặn dò:
- Kể diễn cảm truyện
- Phát biểu cảm nghĩ về truyện
- Tưởng tượng kết thúc mới cho câu chuyện