Giáo án môn Ngữ văn 6 - Tiết 26 đến tiết 30 - Trường PTCS Hướng Việt

3/ Củng cổ : Gv nhấn mạnh giá trị của TK Gọi hs đọc ghi nhớ 4/ Hướng dẫn học bài : Học thuộc ghi nhớ Nắm những nét chính về tác giả, giá trị tác phẩm Soạn “Chị em Thuý Kiều” + Chân dung [r]

Trang 1

Tiết 26

Ngày soạn:……… Ngày dạy:………

TRUYỆN KIỀU CỦA NGUYỄN DU

A/ MỤC TIÊU :

I Chuẩn

1 Kiến thức:

- Cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Du

- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện của Truyện Kiều

- Thể thơ lục bát truyyền thống trong một tác phẩm văn học trung đại

- Những giá trị nội dung, nghệ thuật chủ yếu của tác phẩm Truyện Kiều

2 Kĩ năng:

- Đoc-hiểu một tác phẩm truyện thơ Nôm trong văn học trung đại

- Nhận ra những đặc điểm nổi bật về cuộc đời và sáng tác của một tác giả văn học trung đại

3 Thái độ:

- Giáo dục hs biết trân trọng những giá trị to lớn của kiệt tác văn học

II Mở rộng và nâng cao:

B/ PHƯƠNG PHÁP :

Câu hỏi gợi mở , thảo luận

C/ CHUẨN BỊ :

1 GV : Soạn giáo án, Chân dung Nguyễn Du, Những lời bình về tác phẩm

2 HS : Trả lời câu hỏi ở sgk

D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :

I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :

Tóm tắt tác phẩm “Hoàng Lê nhất thống chí”?

II.Bài mới :

1 ĐVĐ,

2 Triển khai bài

Hoạt động của thầy , trò Nội dung kiến thức

Hoạt động 1

Hs đọc mục I ở sgk

Tóm tắt vài nét cơ bản tác giả ?

Hs :

Thời đại Nguyễn Du sống có những biến

động gì ?

Hs :

Gv : Chính những điều ấy đã đi vào tác

phẩm của ông, rỏ nhất là “TK”

1 Tác giả : Nguyễn Du( 1765-1820)

- Quê : Tiên Điền , nghi Xuân, Hà Tỉnh

- Sinh ra trong một gia đình quý tộc,

có truyền thống văn học

- Sống trong một thời đại đầy biến động: CĐPK khủng hoảng trầm trọng, Phong trào khởi nghĩa nông dân phát triển

Trang 2

“Trải qua một cuộc bể dâu

Những điều trông thấy mà đau đớn lòng

”

Bản thân ông là người như thế nào ?

Hs :

Gv cung cấp cho hs

-Thanh hiên thi tập (1786- 1804)

- Nam trung tạp ngâm(1805-1812)

- Bắc hành tạp lục (1813-1814)

TK có nguồn gốc từ đâu ?

Hs :

Truyện Kiều thuộc thể loại gì ?

Hs :

TK có mấy phần ?

Hs :

Tóm tắt ngắn gọn văn bản ?

Hs : tóm tắt

Gv nhận xét, bổ sung

Hs thảo luận 4 nhóm

Nêu giá trị của TK ?

Sau 5p đại diện các nhóm trình bày Gv

chốt ý, lấy ví dụ minh hoạ cho từng giá

trị

-Hiện thực nhân đạo

+ Một ngày lại thói sai nha

Làm cho khóc hại chẳng qua vì tiền

+ Trong tay sẵn có đồng tiền

Dẫu rằng đổi trắng thay đen khó gì

+Thương thay cũng một kiếp người

Hịa thay mang lấy sắc tài làm chi

- Là người hiểu biết sâu rộng, vốn sống phong phú, có trái tim giàu lòng yêu thương

- Là danh nhân văn hoá thế giới

* Sự nghiệp :

- Chữ Hán : ( 243 bài)

- Chữ Nôm : - Văn chiêu hồn

- Truyện Kiều

2 Tác phẩm :

a Nguồn gốc : Dựa theo cốt truyện “

Kim Vân Kiều Truyện” của Thanh Tâm Tài Nhân( TQ)

b Thể loại :

Truyện Nôm theo thể thơ lục bát

c Tóm tắt : Gồm 3254 câu thơ

-p1: Gặp gỡ và đính ước -p2: Gia biến và lưu lạc -p3 : Đoàn tụ

d Giá trị d1 Nội dung

* Hiện thực : Phẩnnhs sâu sắc hiẹn

thực xh đương thời với bộ mặt tàn bạo của tầng lớp thống trị và số phận những người bị áp bức đau khổ

* Nhân đạo :

-Thể hiện niềm cảm thương sâu sắc trước số phận đau khổ của con người

- Lên án tố cáothế lực tàn bạo chà đạp con ngưòi

- Trân trọng đề cao con người

Trang 3

- Nghệ thuật

+ Long lanh đáy nước in trời

Thành xây khói biếc non phơi bóng

vàng

+ Dưới trăng quyên đã gọi hè

Đầu tường lửa lựu lập loè đơm bong

+ Cỏ non xanh tận chân trời

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa

d2 Nghệ thuật :

- Đạt đến đỉnh cao của ngôn ngữ nghệ thuật: mang chức năng biểu dạt, biểu

cảm , thẫm mĩ

- Nghệ thuật tự sự vượt bậc: Kể chuyện trực tiếp, gián tiếp, nữa trực tiếp - Miêu tả tâm lí nhân vật, thiên nhiên đặc sắc - Cốt truyện nhiều tình tiết phức tạp nhưng dễ hiểu 3/ Củng cổ : Gv nhấn mạnh giá trị của TK Gọi hs đọc ghi nhớ 4/ Hướng dẫn học bài : Học thuộc ghi nhớ Nắm những nét chính về tác giả, giá trị tác phẩm Soạn “Chị em Thuý Kiều” + Chân dung Vân - Kiều + Bút pháp miêu tả 5 Rút kinh nghiệm:

Tiết 27 Ngày soạn:………

Ngày dạy:………

CHỊ EM THUÝ KIỀU

I Chuẩn

1 Kiến thức:

- Bút pháp nghệ thuật tượng trưng, ước lệ của Nguyễn Du trong miêu tả nhân vật

- Cảm hứng nhân đạo của Nguyễn Du: ngợi ca vẽ đẹp, tài năng của con người qua một đoạn trích cụ thể

2 Kĩ năng:

Đọc- hiểu một văn bản truyện thơ trong văn học trung đại

3 Thái độ:

Giáo dục hs thái độ trân trọng vẻ đẹp con người

Trang 4

Câu hỏi gợi mở

1.GV: Soạn giáo án, bảng phụ

Tóm tắt “Truyện Kiều” Nêu giá trị nội dung , nghệ thuật ?

II.Bài mới :

3 ĐVĐ,

4 Triển khai bài

Nêu vị trí đoạn trích?

Hs :

Gv hướng dẫn hs đọc, gọi hs đọc , nhận

xét

Hs :

Gv hướng dẫn hs giải nghĩa một số từ

khó, điển tích điển cố : 2,5,6,9,10,13

Hs :

Đoạn trích này có thể chia bố cục như

thế nào ? Nội dung ?

Hs :

ND đã giới thiệu vị thứ trong gia đình

Kiều bằng câu thơ nào ?

Hs :

Chân dung 2 chi em được tác giả đặc tả

qua những câu thơ nào ?

Hs :

“Mai cốt cách tuyết tinh thần”

Theo em “Tố Nga” có nghĩa là gì ?

Hs :

Nhận xét gì về vẻ đẹp chung của 2 chị

em ?

Hs :

I/ Tìm hiểu chung

1 Xuất xứ

Nằm ở phần đầu , giới thiệu về gia cảnh của Kiều

2 Đọc :

3 Chú thích :

4 Bố cục :

- 4 câu đầu : Giới thiệu khái quát 2 chi

em TK

- 4 câu tiếp : Vể đẹp của TV

- 12 câu tiếp : Vẻ đẹp của TK

- Còn lại : Cuộc sống chung của 2 chi em

II/ Phân tích : 1.Chân dung 2 chị em :

- Vị thứ trong gia đình: Kiều chị , Vân

em →Con đầu lòng viên ngoại

- Vẻ đẹp thanh cao trong trắng, hoàn

Trang 5

Tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì khi

miêu tả ?

Hs :

TV được tác giả miêu tả ở những nét dẹp

nào ?

Hs :

Chú ý đến chi tiét nào? Ý nghĩa?

Hs : Khuôn mặt , vẻ đẹp đoan trang phúc

hậu

Bức chân dung cho thấy số phận nàng ra

sao ?

Hs :

Tác giả sử dụng nghệ thuật gì khi miêu

tả TV ?

Hs:

So với TV , TK có vẻ đẹp như thế nào?

Hs :

Về nhan sắc , tác giả chú ý đến những

điểm gì ?

Hs : Đôi mắt

Tại sao tác giả lại chú ý đôi mắt ?

Hs : Tự bộc lộ

TK có tài gì ?

Hs :

Nghê thuật miêu tả TK có gì giống và

khác nghệ thuật miêu tả TV ?

Hs :

Nhận xét về vẻ đẹp của TK ?

Hs : Sự kết hợp giữa tài và sắc làm cho

tạo hoá phải ghen ghét ,đố kị

Hs thảo luận nhóm

Vì sao tác giả lại tả TV trước TK ?

Đặc sắc của ND trong đoạn trích này là

dung từ ngữ thể hiện số phận con người

Giải thích ý kiến trên ?

mĩ nhưng không giống nhau

→ Bút pháp ước lệ tượng trưng làm nổi bật vẻ đẹp từ hình thức bên ngoài đến cốt cách bên trong

2 Vẻ đẹp của Thuý Vân

+ Khuôn trăng đầy đặn + Nét ngài nở nang + Hoa cười ngọc thốt + Mây thua tuyết nhường

→Vẻ đẹp đoan trang phúc hậu quí phái với cuộc sống êm đềm suôn sẻ

→ Bút pháp ước lệ , liệt kê, từ ngữ miêu tả đặc sắc

3 Vẻ đẹp của Kiều

- Sắc sảo về trí tuệ , mặn mà về tài năng, tâm hồn

- Hình thức : + Mắt trong như nứoc mùa thu + Lông mày thanh tú như nét núi mùa xuân

→ Tuyệt thế giai nhân

- Tài năng : Cầm , kì , thi ,hoạ đều đạt đến mức lí tưởng “ăn đứt ”thiên hạ

→Vẻ đẹp hoàn mĩ kết hợp giữa tài và sắc →Tạo hoá phải ghen ghét , đố kị

→ Dự báo số phận éo le trắc trở

→ NT đòn bẩy, h/a ẩn dụ lam fnổi bật chân dung của TK

Trang 6

Sau 5p đại diện nhóm trình bày, nhận xét

, bổ sung

Em có nhận xét gì về cuộc sống của 2

chị em ?

Hs:

Cảm hứng nhân văn của tác giả trong

đoạn trích này là gì ?

Hs : Ca ngợi vẻ đẹp con người

Nghệ thuật đặc sắc trong đoạn trích ?

Hs :

Gọi hs đọc ghi nhớ

Hs :

4.Cuộc sống của 2 chị em :

- Êm đềm , hoà hợp

- Trong nề nếp , gia giáo

* Ghi nhớ : SGK

3/ Củng cố : So sánh vẻ đẹp của TV , TK ?

4 Hướng dẫn học bài : Học thuộc ghi nhớ

Nắm vẻ đẹp của TV, TK , Nghệ thuật của đoạn trích

Học thuộc đoạn trích

Soạn “ Cảnh ngày xuân”

+ Không gian nghệ thuật bức tranh mùa xuân

+ Cảnh trảy hội

+ Tâm trạng 2 chi em Kiều du xuân trở về

5 Rút kinh nghiệm:

CẢNH NGÀY XUÂN

I Chuẩn

1 Kiến thức:

- Nghệ thuật miêu tả thiên nhiên của thi hào dân tộc Nguyễn Du

- Sự đồng cảm của Nguyễn Du với những tâm hồn trẻ tuổi

2 Kĩ năng:

- Bổ sung kiến thức đọc-hiểu văn bản truyện thơ trung đại, phát hiện, phân tích được các chi tiết miêu tả cảnh thiên nhiên trong đoạn trích

Trang 7

- Cảm nhận được tâm hồn trẻ trung của nhân vật qua cái nhìn cảnh vật trong ngày xuân

- Vận dụng bài học để viết văn miêu tả, biểu cảm

3 Thái độ:

Giáo dục hs lòng yêu thiên nhiên

Vấn đáp và thảo luận

1 GV : Soạn giáo án , phiếu học tập

- Đọc thuộc lòng “ Chị em Thuý Kiều”?

Nhận xét vẻ đẹp của T Kiều ?

II.Bài mới :

1.ĐVĐ,

2.Triển khai bài

Nêu vị trí của đoạn trích ?

Hs :

Hướng dẫn đọc cho hs Gv đọc mẫu.Gọi

hs đọc tiếp Gv nhận xét

Hướng dẫn hs tìm hiểu chú thích 2,3,5,8

Hs :

Gv thảo luận theo bàn Tìm bố cục?

Sau 3p các bàn trình bày Gv nhận xét ,

chốt ý

Hai câu thơ đầu cho em biết gì về thời

gian, không gian ?

Hs :

Khung cảnh mùa xuân được miêu tả qua

những câu thơ nào?

I/ Tìm hiểu chung :

1 Xuất xứ :

Sau đoạn tả chị em Vân - Kiều

2 Đọc :

3 Chú thích :

4 Bố cục :

- 4 câu đầu : Khung cảnh ngày xuân

- 8 câu tiếp : Khung cảnh lễ hội mùa xuân

- Còn lại : Cảnh du xuân trở về

II/ Phân tích : 1.Khung cảnh ngày xuân

- Thời gian 2/3 mùa xuân đã qua(Thiều quang)

- Không gian : Thoáng đạt , trong trẻo tinh khôi, giàu sức sống

Trang 8

Hs :

Em có nhận xèt gì vè bức tranh mùa xuân

qua 2 câu trên ?

Hs :

Từ “điểm” có tác dụng như thế nào trong

câu thơ ?

Hs : Tạo cho cảnh vật sinh động chứ

không tĩnh lặng

Gv cho hs thảo luận theo 4 nhóm

1 Những hoạt động lễ hội nào được

diễn ra trong đoạn thơ ?

2 Không khí diẽn ra như thế nào ?

3 Từ ngữ nào nói lên điều đó ?

Hs thảo luận trong phiếu học tập, sau đại

diện nhóm trả lời

Gv nhận xét, chốt ý

Cảnh vật và không khí có gì khác với 4

câu đầu ?

Hs :

Tìm những từ ngữ tả cảnh về chiều ?

Hs : Tà tà, thơ thẩn, dan tay, bước dần

Trong những câu thơ cuối này, tác giả sử

dụng từ loại gì? Tác dụng ?

Hs :

Tâm trạng của 2 chị em Kiều diễn ra như

thế nào ?

Hs :

Nghệ thuật sử dụng ở đây là gì ?

Hs :

Cảm nhận về khung cảnh ngày xuân trong

toàn bộ đoạn trích ?

Hs :

Nhận xét về nghệ thuật ?

Hs :

Gv gọi hs đọc ghi nhớ

- Hình ảnh : Cánh én, bông lê, cỏ non, thiều quang

→ Bức tranh tuyệt đẹp với sự phối sắc hài hoà làm ngất ngây đắm say long người

2.Cảnh lễ hội trong tiết thanh minh

- Hai hoạt động diễn ra cùng một lúc: Tảo mộ , đạp thanh

- Không khí đông vui tưng bừng , náo nhiệt

+ Gần xa nô nức + Dập dìu tài tử giai nhân + Ngựa xe như nứơc , áo quần như nêm

→ Nét đẹp văn hoá cổ truyền tưởng nhớ người thân đã mất

3 Cảnh du xuân trở về :

- Cảnh vẫn còn mang cái thanh, cái dịu của mùa xuân nhưng không khí đã nhạt

và lặng dần

- Từ láy : Tà tà, thanh thanh, nao nao, nho nhỏ

→ Tâm trạng bang khuâng , xao xuyến

và sự linh cảm điều gì đó sắp xảy ra → Bút pháp ước lệ tượng trưng nhưng không xa lạ vì mang màu sắc đồng quê

“ Ngọn tiểu khê, nhịp cầu nho nhỏ”

III/ Tổng kết :

Ghi nhớ : SGK

Trang 9

3/ Củng cố :

GV hệ thống toàn bài

4/ Hướng dẫn học bài :

Học thuộc đoạn thơ , Làm BT 1 Nắm nội dung

Soạn “Thuật ngữ” + Khái niệm ? Đặc điểm ? Ví dụ

THUẬT NGỮ A/ MỤC TIÊU : I Chuẩn 1 Kiến thức: - Khái niệm thuật ngữ - Những đặc điểm của thuật ngữ 2 Kĩ năng: - Tìm hiểu ý nghĩa của thuật ngữ trong từ điển - Sử dụng thuật ngữ trong qúa trình đọc-hiểu và tạo lập văn bản khoa học, công nghệ 3 Thái độ: Giáo dục hs giữ gìn sự trong sáng của Tiếng việt II Mở rộng và nâng cao:

Vấn đáp , trò chơi

1.GV : Soạn giáo án, phiếu học tập

2.HS : Tìm hiểu một số thuật ngữ trong đơì sống

Có những cách phát triển từ vựng nào ? Cho ví dụ ?

II.Bài mới :

1.ĐVĐ,

2.Triển khai bài

Trang 10

Hoạt động 1 :

Gọi hs đọc ví dụ ở bảng phụ So sánh 2

cách giải thích ở từng từ ?

Hs :

Cách giải thích nào đòi hỏi phải có kiến

thức hoá học ?

Hs : Cách 2

Gọi hs đọc ví dụ 2

Những từ in đậm đó thuộc bộ môn nào ?

Hs :

Những từ ngữ trên thường dung trong loại

văn bản nào ?

Hs :

Từ sự phân tích ở trên , em hiểu như thế

nào là thuật ngữ ?

Hs : Ghi nhớ

Các từ ngữ ở phần I2 còn có nghĩa nào

khác nữa không ?

Hs :

“Muối ” trong ví dụ b có nghĩa là gì ?

Hs : Tình cảm sâu đậm

Vậy “Muối ”trong ca dao có phải là một

thuật ngữ ? Vì sao ?

Hs : Không

Hãy rút ra đặc điểm của thuật ngữ ?

Hs :

Gv gọi hs đọc ghi nhớ

Gv cho 4 tổ chơi trò chơi “ ai nhanh hơn”

Gv đọc từng câu, các độ phất cờ(Khăn

quàng)dành quyền trả lời Đội đúng được

1đ, sai đội khác trả lời Xong BT1, đội nào

nhiều điểm , đội đó sẽ thắng

I.Thuật ngữ là gì

Ví dụ 1

a Dựa vào đặc điểm bên ngoài có tính chất cảm tính

b Dựa vào đặc tính bên trong(Kiến thức hoá học)

Ví dụ 2

- Thạch nhũ : Địa lí

- Ba- dơ : Hoá học

- Ẩn dụ : Ngữ văn

- Phân số thập phân : Toán học

→ Chủ yếu dùng trong các văn bản khoa học , công nghệ

 Ghi nhớ : SGK

II/ Đặc điểm của thuật ngữ

Ví dụ 1

- Thuật ngữ ở mục I chỉ có 1 nghĩa, không có nghĩa nào khác

Ví dụ 2

a Muối : Đặc điểm của muối

b Tình cảm sâu nặng → Sắc thái biểu cảm

 Ghi nhớ : SGK III/ Luyện tập

BT1

a Lực

b Xâm thực c.Hiện tượng hoá học ‘ d.Trường từ vựng

e Di chỉ

f Thụ phấn

h Lưu lượng

k Trọng lực

l Khí áp

m Đơn chất

Trang 11

“Điểm” tựa trong đoạn thơ có dung như

một thuật ngữ không ? Nó có nghĩa là gì ?

Hs : Chổ dựa chính

Gọi đọc BT5 Yêu cầu hs giải thích

Hs:

n Thị tộc phụ hệ

p Đường trung trực

BT2

- Vật lí : Là điểm cố định của đòn bẩy

- Đoạn thơ : Là chổ dựa chính

BT5

- Thị trường trong kinh tế học

- Thị trường trong quang học

→ Không vi phạm vì 2 thuật ngữ được dùng trong 2 lĩnh vực khác nhau

3/ Cúng cố :

Hs đọc 2 ghi nhớ

4/ Hướng dẫn học bài : Học thuộc ghi nhớ

Làm BT3,4 ở SGK

Xem lại đề bài viết số 1

TRẢ BÀI VIẾT SỐ 1 A/ MỤC TIÊU : I Chuẩn 1 Kiến thức: Giúp hs củng cố kiến thức về văn thuyết minh, biết những lỗi sai cơ bản để rút kinh nghiệm cho bài sau 2 Kĩ năng: Rèn kỉ năng nhận lỗi , sữa lỗi bài viết 3 Thái độ: Giáo dục hs ý thức cố gắng cho các bài viết sau II Mở rộng và nâng cao:

Vấn đáp

1 GV : Soạn giáo án, bảng chữa lỗi

Trang 12

2 HS : Ôn lại văn thuyết minh

I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :không

II.Bài mới :

1.ĐVĐ,

2.Triển khai bài

Gọi hs nhắc lại đề

Hs :

Yêu cầu hs tự xác định tìm hiểu đề

Hs : Thể loại

Vấn đề

Xác định các ý cơ bản của đề trên ?

Hs :

Gv nhận xét các khuyết điểm, ưu điểm của

bài làm hs

- Ưu điểm :

+ Đa số xác định đúng yêu cầu đề ra

+ Thuyết minh chính xác về đối tượng

thể hiện rỏ sự gắn bó gần gũi của cây tre

+ Có sử dụng các biện pháp nghệ thuật,

miêu tả , giàu cảm xúc

- Hạn chế :

+ Một số bài thuyết minh chưa chính xác

+ Sai chính tả nhiều, diẽn đạt kém

+ Nhiều em viết cẩu thả, sơ sài mang tính

đối phó

Gv nêu lỗi trong bài viết , hs chữa lỗi

Lớp trưởng phát bài, hs tự sữa lỗi trong

bài của mình

Đề : Con trâu ở làng quê Việt Nam

1 Xác định tìm hiểu đề :

- Thể loại : Thuyết minh có sử dụng yếu tố miêu tả, các biện pháp nghệ thuật

- Vấn đề : Con trâu

2.Tìm hiểu ý

- Cấu tạo của con trâu

- Công dụng của con trâu trong đời sống

Lao động, sản xuất, cung cấp thực phẩm, ngành da

3.Nhận xét

a Ưu điểm

b Khuyết điểm

4.Chữa lỗi

a Lỗi chính tả :

b Lỗi diễn đạt :

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	196,63 KB