Tre là hình ảnh tượng Hỏi: Có gì đặc sắc trong hình thức các lời trưng cho những đức tính tốt đẹp của dân tộc vaên treân?. Vieät Nam - GV nhaän xeùt.[r]
Trang 1Ngày soạn :
Ngày dạy :
I II Mục tiêu :
- Hiểu và cảm nhận được giá trị và vẽ đẹp của cây tre – một biểu tượng về đất nước và dân tộc VN
- Hiểu được những đặc sắc nghệ thuật của bài kí
- II Kiến thức chuẩnỊ :
1 kiến thức:
- Hình ảnh cây tre trong đời sống và tinh thần của người VN
- Những đặc điểm nổi bật về giọng điệu, ngơn ngữ của bài kí
2 Kĩ năng:
- Đọc diễn cảm và sáng tạo bài văn xuơi giàu chất thơ bằng sự chuyển dịch đọc phù hợp
- Đọc hiểu VB kí hiện đại cĩ yếu tố miêu tả, biểu cảm
- Nhận ra phương thức biểu đạt chính : miêu tả kết hợp biểu cảm, thuyết minh bình luận
- Nhận biết và phân tích được tác dụng của phép so sánh, nhân hĩa, ẩn dụ
III Hướng dẫn thực hiện :
Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung hoạt động
+ Hoạt động 1 : Khởi động ( 5 phút)
- Ổn định nề nếp – kiểm tra sỉ số
Hỏi : Cảnh thiên nhiên được miêu tả trong
bài thơ “Mưa”như thế nào?
- GV giới thiệu bài mới
- Báo cáo sỉ số
- HS trả lời cá nhân
- Nghe, ghi tựa bài
- Ổn định lớp
- Kiểm tra bài cũ.
- Giới thiệu bài mới.
+ Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản
- Gọi HS đọc chú thích dấu sao
- Nêu vài nét về tác giả, tác phẩm
- GV giảng thêm về tác giả, tác phẩm
- Gọi HS đọc văn bản
Hỏi: Theo em, bài văn chia làm mấy
đoạn? Mỗi đoạn nêu lên ý gì?
- Đọc
- HS dựa vào phần chú thích -> trả lời
- Nghe
- Đọc văn bản
- HS trả lời cá nhân : 4 đoạn
+ Từ đầu…… làm bạn:
Tre- người bạn của nhân dân Việt Nam + Tiếp…….chí khí như người: vẻ đẹp của tre + Tiếp…….cao vút mãi:
Tre gắn bó với đời sống của người dân Việt Nam.
I Tìm hiểu chung:
a Tác giả: Thép Mới (1925
- 1991) tên khai sinh là Hà Văn Lộc, quê ở Hà Nội Ngoài báo chí, Thép Mới còn viết nhiều bút kí, thuyết minh phim
b Tác phẩm:
Bài văn “Cây tre Việt Nam” là lời bình cho bộ phim cùng tên do các nhà điện ảnh Ba Lan thực hiện Thông qua hình ảnh cây tre, bộ phim đã ca ngợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của dân tộc ta
c Bố cục: 4 đoạn.
CÂY TRE VIỆT NAM (Thép Mới )
Tuần : 30
Tiết: 109
Trang 2Hoạt động 3: Tìm hiểu VB
- GV nhận xét - hướng dẫn HS vào đoạn 1
Hỏi: Tác giả đã dựa trên căn cứ nào để
nhận xét tre là người bạn của nhân dân
VN?
Hỏi: Hình vẽ trong SGK gợi cho em cảm
nghĩ gì?
- GV nhận xét
Hỏi Tác giả cảm nhận cây tre Việt Nam
qua các biểu hiện cụ thể nào về vẻ đẹp và
phẩm chất?
Hỏi Nhận xét về cách dùng từ của tác giả
trong các lời văn trên?
- GV nhận xét - chốt lại ý
- GV hướng dẫn HS sang phần 3
Hỏi Sự gắn bó của tre với đời sống hằng
ngày của người VN đã được giới thiệu như
thế nào trên các mặt sinh hoạt: lao động,
chiến đấu, sinh hoạt?
Hỏi Em có nhận xét gì về nghệ thuật
miêu tả của tác giả trong các chi tiết trên?
- Gv nhận xét -> rút ra ý ghi bảng
Hỏi Vị trí của cây tre VN trong tương lai
đã được dự đoán như thế nào?
+ Còn lại: Là hình ảnh tượng trưng cho những đức tính tốt đẹp của dân tộc Việt Nam
- HS trả lời cá nhân
- HS trả lời cá nhân:
gần gũi, gắn bó, thân thuộc với đời sống của người Việt Nam
- Nghe
- HS trả lời cá nhân
- HS : nhiều tính từ
- Nghe
- Trả lời cá nhân
- HS trả lời cá nhân:
Nhân hoá, điệp từ
- HS trả lời cá nhân
II Phân tích : A/ Nội dung :
1 Tre- người bạn của nhân dân Việt Nam :
- Cây tre có mặt ở mọi miền đất nước
- Tre gần gũi, gắn bó, thân thuộc với đời sống của người Việt Nam, làng quê Việt Nam
2 Vẻ đẹp của cây tre Việt Nam :
- Vẻ đẹp tre: măng mọc
thẳng, dáng vươn mộc mạc, màu tươi nhũn nhặn
- Phẩm chất tre: vào đâu
cũng sống, ở đâu cũng xanh tốt; cứng cáp, dẻo dai, vững chắc
-> nhiều tính từ => Vẻ đẹp và những phẩm chất đáng quý của cây tre Việt Nam: thanh cao, giản dị, bền bỉ
3 Tre gắn bó với đời sống của người dân Việt Nam:
* Trong lao động:
Tre là cánh tay của người nông dân: dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang, chẻ lạt, buộc mềm…
* Trong chiến đấu:
Tre chống lại sắt thép quân
thù, tre xung phong vào xe tăng đại bác, tre hi sinh để bảo vệ con người…
* Trong sinh hoạt hằng ngày:
Tuổi già vớ chiếc điếu cày tre là khoan khoái, chiếc nôi tre, sáo tre, sáo trúc………
* Trong tương lai:
Tre sẽ còn mãi trong tâm hồn dân tộc Việt Nam
Trang 3Hỏi : Ở đoạn cuối tác giả muốn nói điều
gì?
Hỏi: Có gì đặc sắc trong hình thức các lời
văn trên?
- GV nhận xét Chốt lại ý.
- HS trả lời cá nhân:
Tre là hình ảnh tượng trưng cho những đức tính tốt đẹp của dân tộc Việt Nam
- Nghe
* Là hình ảnh tượng trưng cho những đức tính tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.
-> Nhân hoá, điệp từ => tre gần gũi, gắn bó với người trên mọi mặt
B/ Nghệ thuật:
- Kết hợp giữa chính luận và trữ tình
- Xây dựng hình ảnh phong phú, chọn lọc, vừa cụ thể vừa mang tính biểu tượng
- Lựa chọn lời văn giàu nhạc điệu và cĩ tính biểu cảm cao
- Sử dụng thành cơng các phép so sánh, nhân hĩa, điệp ngữ
+ Hoạt động 4: Hướng dẫn thực
hiện ghi nhớ (5 phút)
Em cảm nhận được gì về cây tre VN qua
văn bản này?
- Gọi HS đọc ghi nhớ
- Trả lời theo ghi nhớ
- Đọc
C/ Ý nghĩa VB Ghi nhớ SGK /100.
Văn bản cho thấy vẽ đẹp và
sự gắn bĩ của cây tre với đơi
sống dân tộc ta Qua đĩ cho
thấy tác giả là người cĩ hiểu biết về cây tre, cĩ tình cảm sâu nặng, cĩ niềm tin và tự hào chính đáng về cây tre Việt Nam
+ Hoạt động 4: Củng cố – Dặn dò
(5 phút)
a/ Củng cố
Hỏi : Em hãy tìm một số câu tục ngữ, ca
dao, thơ, truyện cổ tích VN có nói đến cây
tre ?
- Gọi HS đọc thêm
b/ Hướng dẫn HS tự học
- Hướng dẫn HS:
+ Học bài
+ Đọc kĩ VB, nhớ các chi tiết, các hình
ảnh so sánh, nhân hĩa đặc sắc
+ Hiểu vai trị của cây tre đối với cuộc
sống của nhân dân ta trong quá khứ, hiện tại
và tương lai
+ Chuẩn bị : Câu trần thuật đơn
- HS trả lời cá nhân
- Đọc
- Thực hiện theo yêu cầu của GV