Mục tiêu: HS: Nắm được phương pháp viết văn tả cảnh; có kĩ năng, ý thức theo yªu cÇu cña bµi häc.. Phương pháp viết văn tả cảnh 1.[r]
Trang 1Ngày soạn : 22/ 2/ 2011
Ngày giảng: 25/ 2/ 2011
Ngữ văn tiết 88
Phương pháp tả cảnh Viết bài tập làm văn tả cảnh (làm ở nhà)
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Nắm được yêu cầu của bài văn tả cảnh
- Nắm được bố cục, thứ tự miêu tả, cách xây dựng đoạn văn và lời văn trong bài văn tả cảnh
2 Kĩ năng
- Kĩ năng quan sát cảnh vật
- Trình bày những điều đã quan sát về cảnh vật theo một số trình tự hợp lí
3 Thái độ
Có thái độ tự giác, tích cực trong học tập và sinh hoạt
II Cỏc kĩ năng sống được giỏo dục trong bài
Suy nghĩ sáng tạo, nêu vấn đề, tìm kiếm xử lí thông tin, giao tiếp ứng xử
III Đồ dùng
1 Giáo viên: Bảng phụ.
2 Học sinh: Vở bài soạn.
IV Phương phỏp, kĩ thuật dạy học:
Kĩ thuật động não, thảo luận, trình bày 1 phút, cặp đôi chia sẻ, thực hành có hướng dẫn…
V Tổ chức hoạt động
1 ổn định đầu giờ: 1 phút.
2 Kiểm tra đầu giờ: 3 phút.
Vai trò của các yêu tố quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả? Ví dụ minh họa
3 Bài mới
* Khởi động:1 phút.
GV: Trong những buổi học trước, chúng ta đã được tìm hiểu một số kiến thức về văn miêu tả Trong buổi học hôm nay, chúng ta cùng nhau đi vào tìm hiểu tiếp một số kiến thức về văn miêu tả
* Hoạt động 1: Phương pháp viết văn tả cảnh: 23 phút.
Mục tiêu: HS: Nắm được phương pháp viết văn tả cảnh; có kĩ năng, ý thức theo yêu cầu của bài học
GV: Yêu cầu HS đọc các đoạn văn
trong SGK, trả lời các câu hỏi: - Văn
bản đầu tiên miêu tả hình ảnh Dượng
Hương Thư, trong một chặng đường
I Phương pháp viết văn tả cảnh
1 Bài tập
Trang 2của cuộc vượt thác Tại sao có thể nói, qua nhân vật, ta có thể hình dung
được những nét tiêu biểu của cảnh sắc ở khúc sông có nhiều thác dữ?
- Văn bản thứ hai tả quang cảnh gì? Người viết đã miêu tả cảch vật ấy theo một thứ tự nào?
- Văn bản thứ 3 là một bài văn miêu tả có ba phần tương đối trọn vẹn Em hãy chỉ ra và tóm tắt các ý của mỗi phần Từ dàn ý đó hãy nhận xét về thứ tự miêu tả của tác giả trong đoạn văn
HS: Thảo luận theo kĩ thuật khăn trải bàn trả lời câu hỏi
GV: Nhận xét bổ sung (sử dụng bảng phu nếu có)
* Đoạn a: Tả người chống thuyền vượt thác
Qua hình ảnh DHT, người đọc
có thể hình dung được phần nào cảnh sắc ở khúc sông nhiều thác dữ Đó là bởi vì người vượt thác đã phải đem hết gân sức, tinh thần để chiến đấu cùng thác dữ: “Hai hàm răng cắn chặt, cặp mắt nảy lửa, quai hàm bạnh
ra, bắp thịt cuồn cuộn, như hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh” (Nhờ tả ngoại hình và các động tác)
* Đoạn b tả cảnh sắc một vùng sông nước Cà Mau - Năm Căn
- Theo trình tự từ dưới mặt sông nhìn lên bờ, từ gần đến xa
- Trình tự tả như thế là rất hợp lí bởi người tả đang ngồi trên thuyền xuôi
từ kênh ra sông Tất nhiên, cái đập vào mắt người ngồi trước hết phải là cảnh dòng sông, nước chảy, rồi mới tới cảnh vật hai bên bờ sông Nếu tả khác đi, ngược lại chẳng hạn thì người tả cũng phải ngồi ở chỗ khác
đi
* Đoạn c: dàn ý gồm 3 phần:
- Mở đoạn gồm 3 câu đầu: Tả khái quát về tác dụng, cấu tạo, mầu sắc
Trang 3của luỹ tre làng.
- Thân đoạn: Tả kĩ 3 vòng của luỹ
tre
- Kết đoạn: Tả măng tre dưới gốc
- Nhận xét về trình tự miêu tả: Từ
khái quát đến cụ thể, từ ngoài vào
trong (trình tự không gian) Cách tả
như vậy cũng rất hợp lí bởi cái nhìn
của người tả là hướng từ bên ngoài
- Nếu tả theo trật tự thời gian thì chắc
chắn phải tả khác
GV: Qua việc phân tích bài tập trên
em hãy cho biết muốn tả cảnh ta cấn
phải làm gì? Bố cục của một bài văn
tả cảnh?
HS: Trả lời
GV: Nhận xét bổ sung
GV: Yêu cầu học sinh đọc ghi nhớ
tronh SGK, lấy ví dụ minh họa
HS: Làm theo yêu cầu
GV: Nhận xét bổ sung
2 Nhận xét
- Những bước cơ bản để làm một bài văn tả cảnh: xác địnhđối tượng miêu tả; quan sát, lựa chon những hình ảnh tiêu biểu; trình bày những điều quan sát theo một trình tự
- Bố cục của bài văn tả cảnh + Mở bài: giới thiệu cảnh được tả
+ Thân bài: tả cảnh vật chi tiết theo một thứ tự
+ Kết bài: phát biểu cảm tưởng về cảnh vật đó
3Ghi nhớ: (SGK tr 47).
* Hoạt động 2: Luyện tập phương pháp viết văn tả cảnh và bố cục bài văn tả cảnh: 15 phút.
- Mục tiêu: HS: Có kĩ năng, thái độ theo yêu cầu của bài học
GV: Yêu cầu HS đọc bài tập 1, thảo
luận trả lời các câu hỏi trong bài
HS: Thảo luận theo kĩ thuật khăn trải
bàn
GV: Yêu cầu các nhóm trình bày bài
làm của mình, các nhóm nhận xét
chéo
HS: Làm theo yêu cầu
GV: Nhận xét, bổ sung (sử dụng
II Luyện tập phương pháp viết văn tả cảnh và bố cục bài văn tả cảnh
1 Bài tập
Nếu phải tả quang cảnh lớp học trong giờ viết bài TLV thì em sẽ miêu tả như sau:
a Từ ngoài vào trong (Trình tự không gian)
b Từ lúc trống vào lớp đến khi hết giờ
c Kết hợp cả hai trình tự trên
- Những hình ảnh cụ thể tiêu biểu
- Cảnh HS nhận đề, một vài gương
Trang 4bảng phụ) mặt tiêu biểu
- Cảnh HS chăm chú làm bài, GV quan sát HS làm bài
- Cảnh bên ngoài lớp học: Sân trường, gó, cây
2 Bài tập về nhà: Bài tập 2, 3.
4 Tổng kết và hướng dẫn học sinh học ở nhà: 3 phút.
- Muốn tả cảnh, người viết cần làm gì? Bố cục của bài văn tả cảnh gồm những phần nào?
- Về nhà đọc bài, trả lời các câu hỏi chuẩn bị giờ sau: Luyện nói về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả Về nhà viết bài tập làm văn số 5: Đề bài: Tả quang cảnh lớp học trong giờ viết bài tập làm văn
Ngày soạn : 23/ 2/ 2011
Ngày giảng: 25 – 26/ 2/ 2011
Ngữ văn tiết 89 - 90
Luyện nói về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Nắm được những yêu cầu cần đạt đối với việc luyện nói
- ôn luyện lại những kiến thức đã học về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
2 Kĩ năng
- Biết sắp xếp các ý theo một trình tự hợp lí
- Đưa các hình ảnh có phép tu từ so sánh vào bài nói
- Nói trước tập thể lớp một cách rõ ràng, mạch lạc, biểu cảm, nói đúng nội dung, tác phong tự nhiên
3 Thái độ
Có thái độ tích cực, tự giác, tự tin trước tập thể
II Cỏc kĩ năng sống được giỏo dục trong bài
Suy nghĩ sáng tạo, nêu vấn đề, tìm kiếm xử lí thông tin, giao tiếp ứng xử
III Đồ dùng
1 Giáo viên: Bảng phụ.
2 Học sinh: Vở bài soạn.
IV Phương phỏp, kĩ thuật dạy học:
Kĩ thuật động não, thảo luận, trình bày 1 phút, cặp đôi chia sẻ, thực hành có hướng dẫn…
Trang 5V Tổ chức hoạt động
1 ổn định đầu giờ: 1 phút.
2 Kiểm tra đầu giờ: kết hợp trong giờ.
3 Bài mới
* Khởi động:1 phút.
GV: Trong buổi học trước chúng ta đã được tìm hiểu một số kiến thức, kĩ năng về văn miêu tả Trong buổi học hôm nay, chúng ta cùng nhau đi vào ôn luyện lại những kiến thức, kĩ năng đó
* Hoạt động 1: Tìm hiểu bài học: 10 phút.
Mục tiêu: HS: Nắm được tầm quan trọng, ý nghĩa của việc luyện nói, yêu cầu của giờ học
GV: Em hãy cho biết tầm quan trọng
của việc luyện nói
HS: Trình bày
GV: Nhận xét bổ sung
GV: Nêu yêu cầu của giờ học, giao
nhiệm vụ cho học sinh chuẩn bị thực
hành
HS: Chú ý lắng nghe và làm theo
hướng dẫn yêu cầu của giáo viên
GV: Em hãy nhắc lại vai trò của các
yếu tố quan sát, tưởng tượng, so sánh
và nhận xét trong văn miêu tả
HS: Nhắc lại theo yêu cầu
GV: Nhận xét bổ sung
I Tìm hiểu bài học
* Hoạt động 2: Luyện nói trên lớp: 75 phút.
Mục tiêu: Biết cách trình bày và diễn đạt một vấn đề bằng miệng trước tập thể, có thái độ theo yêu cầu của bài học
GV: Yêu cầu HS đọc bài tập 1, thảo
luận lập dàn ý để trình bày ý kiến của
mình trước lớp theo các câu hỏi trong
SGK
HS: Thảo luận nhóm theo kĩ thuật
khăn trải bàn
GV: Yêu cầu các nhóm cử đại diện
trình bày dàn ý, các nhóm khác nhận
xét chéo
HS: Các nhóm làm theo yêu cầu
GV: Nhận xét bổ sung
II Luyện nói trên lớp
1 Bài tập 1
a Nhân vật Kiều Phương
- Hình dáng: gầy, thanh mảnh, mặt lọ lem, mắt sáng, miệng rộng, răng khểnh
- Tính cách: hồn nhiên, trong sáng, nhân hậu, độ lượng tài năng
b Nhân vật người anh
- Hình dáng: không tả rõ nhưng có thể suy ra từ cô em gái, chẳng hạn: gầy, cao, đẹp trai, sáng sủa
- Tính cách: ghen tị, nhỏ nhen, mặc cảm, ân hận, ăn năn, hối lỗi
- Hình ảnh người anh thực và người
Trang 6Hết tiết 89 chuyển 90
GV: Yêu cầu HS lập dàn ý vào vở
nháp những nội dung cần trình bày
để mọi người hình dung được các đặc
điểm nổi bật về người anh (chị) của
mình
HS: Làm theo yêu cầu
GV: Yêu cầu HS kể trước lớp
HS: Kể theo yêu cầu của giáo viên
GV: Nhận xét bổ sung
GV: Yêu cầu HS lập dàn ý cho bài
văn miêu tả một đêm trăng theo gợi ý
của SGK
HS: Làm theo yêu cầu
GV: Yêu cầu HS trình bày dàn ý của
bài văn miêu tả theo gợi ý
HS: Làm theo yêu cầu
GV: Yêu cầu HS dựa vào dàn ý trên,
hãy nói trước các bạn trong klớp về
đêm trăng ấy
HS: Làm theo yêu cầu
GV: Nhận xét bổ sung
anh trong bức tranh, xem kĩ thì không khác nhau Hình ảnh người anh trai trong bức tranh thể hiện bản chất và tính cách của người anh qua cái nhiàn trong sáng, nhân hậu của người em
2 Bài tập 2
3 Bài tập 3
a, Mở bài: Đó là đêm trăng như thế
nào?
b, Thân bài
- Những nét đặc sắc, tiêu biểu của
đêm trăng
- So sánh những hình ảnh của đêm trăng
c, Kết bài: Cảm nhận chung.
4 Bài tập về nhà: Bài tập 4.
4 Tổng kết và hướng dẫn học sinh học ở nhà: 3 phút.
- Nhắc lại vai trò của quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
- Về nhà học bài chuẩn bị bài giờ sau: Phương pháp tả người