Tại sao khi dắt em ra khỏi trường, - Thảo luận nhóm: Thành Thành lại kinh ngạc thấy mọi người vẫn cảm nhận được sự bất hạnh đi lại bình thường và nắng vẫn vàng của hai anh em; cảm nhận đ[r]
Trang 1TUẦN : 2 Ngày soạn : 27 / 8 / 2011
TIẾT : 5, 6
CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ
( Khánh Hoài )
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1- Kiến thức :
- Tình cảm anh em ruột thịt thắm thiết, sâu nặng và nổi đau khổ của những đứa trẻ không may rơi vào hoàn cảnh bố mẹ li dị
- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản
2- Kỹ năng:
- Đọc-hiểu VB truyện, đọc diễn cảm lời đối thoại phù hợp với tâm trạng của các nhân vật
- Kể và tóm tắt truyện
3- Thái độ :
- Thấy được những tình cảm sâu nặng của hai anh em trong câu chuyện Cảm nhận những đau đớn, xót xa của những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh; biết chia xẻ và cảm thông với những người bạn ấy
B CHUẨN BỊ:
- Thầy: Nghiên cứu SGK; tranh tự vẽ; chép một số đoạn văn lên bảng phụ
- Trò: Đọc văn bản và chuẩn bị trước nội dung trả lời trong phần " Đọc hiêủ văn bản" ; đoạn văn viết về tình cảm gia đình
C TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG:
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ :
- Em nhận ra bài học gì qua bức thư người bố gửi cho Enricô?
- Vì sao đọc thư của bố En-ri-cô lại xúc động? Trong bức thư chi tiết nào làm em xúc động nhất ? Vì sao ?
Hoạt động 2 Giới thiệu bài mới:
* Khởi động :
- GV : Em hãy nêu một số bài hát, bài thơ thuộc chủ đề tình cảm gia đình:
- HS : Bố là tất cả,
- GV : Tình cha con, mẹ con trong bài hát thật giản dị, thật đẹp đẽ Trong cuộc sống của chúng ta, nhiều em được may mắn sống trong gia đình hạnh phúc, ấm êm, được bố mẹ lo lắng đầy đủ về cuộc sống tinh thần lẫn vật chất Thế nhưng bên cạnh đó những em chẳng may rơi vào hoàn cảnh bất hạnh, gia đình phân ly, các em phải đau đớn xót xa, để lại bao trăn trở, suy nghĩ cho chúng ta Bài học hôm nay giúp các em hiểu và thông cảm cho hai bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh ấy
Hoạt động 3: Bài học :
Trang 2HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA
HỌC SINH
NỘI DUNG KIẾN THỨC I- Tìm hiểu chung:
Giới thiệu văn bản
Đây là văn bản viết về quyền trẻ em theo
công ước quốc tế về quyền trẻ em của
LHQ năm 1989 Trẻ em có rất nhiều
quyền, người lớn và xã hội phải có trách
nhiệm đảm bảo cho việc thực hiện các
quyền đó
- Yêu cầu học sinh đọc và học thuộc chú
thích 1
? Văn bản này được viết theo phương thức
nào mà em đã học?
? Theo em văn bản này có thể chia làm
mấy phần? Xác định vị trí và nội dung của
từng phần?
? Truyện kể về việc gì? Nhân vật chính
trong truyện là ai? Vì sao em xác định
được như thế?
- Nêu yêu cầu đọc và cho học sinh đọc
phân vai
? Có 3 sự việc được lần lượt kể trong cuộc
chia tay này:
+ Chia búp bê
+ Chia tay lớp học
+ Chia tay anh em
Hãy xác định các đoạn văn bản tương
ứng?
- Gọi học sinh đọc phần chú thích còn lại
II- Đọc- hiểu văn bản:
- Hướng dẫn học sinh trả lời các câu hỏi
trong SGK
+ Câu chuyện được kể theo ngôi thứ
mấy? Việc chọn ngôi kể như thế có tác
dụng gì?
- Đọc và học thuộc chú thích1/26
- Phương thức tự sự
- 3 phần:
+ Từ đầu đến như vậy + Tiếp đến tôi đi
+ Còn lại
- Cuộc chia tay của hai anh
em ruột thịt khi gia đình tan vỡ Nhân vật chính là hai anh em vì mọi việc của câu chuyện đều có sự tham gia của cả hai
- Đọc văn bản
+ Từ đầu đến " hiếu thảo như vậy "
+ Tiếp theo đến " trùm lên cảnh vật "
+ Đoạn còn lại
- Thảo luận nhóm: Truyện kể theo ngôi thứ nhất
Người kể cũng là người chứng kiến các sự việc xảy
I Tìm hiểu chung
1- Giới thiệu VB
2 Chú thích
3- Bố cục : 3
phần
3 Đọc
II Tìm hiểu nội dungvăn bản:
Trang 3
- Phân tích: Chọn ngôi 1 giúp tác giả thể
hiện sâu sắc những suy nghĩ, tình cảm của
nhân vật, tăng tính chân thực, thuyết phục
của truyện
? Hãy tìm những đọan văn kể về tình cảm
hai anh em?
? Những chi tiết nào thể hiện tình cảm vốn
có của hai anh em trước khi bố mẹ chia
tay?
? Thành nghĩ về việc em đem kim chỉ ra
sân vận động vá áo cho mình với tình cảm
như thế nào?
? Khi phải chia đồ chơi, tình cảm đó thể
hiện như thế naò?
? Về mặt thời gian ở đoạn này có gì đặt
biệt?
? Qua đó, em có nhận xét gì về tình cảm
của hai anh em?
( Kết thúc tiết 1)
ra, cùng chịu nỗi đau như
em gái mình
- Tìm, phát hiện trong văn bản
- Thảo luận nhóm (dùng bảng phụ )
+ Thủy mang kim chỉ ra sân vận động vá áo cho anh
+ Thành giúp Thủy học, chiều nào cũng đón em đi học về, dắt tay nhau, vừa đi vừa trò chuyện
- Rất thương em
* Hoạt động nhóm ( dùng bảng phụ )
+ Anh nhường hết đồ chơi cho em
+ Thủy nhường con Vệ Sĩ cho anh
- Kể đan xen: hiện tại, hồi ức lại về hiện tại
- Thương yêu, gắn bó, quan tâm đến nhau
1 Tình cảm của hai anh em:
- Cách kể đan xen giữa hồi ức và hiện tại cho thấy hai anh em vốn rất thương yêu, gần gũi, luôn quan tâm, chia xẻ đến nhau
* Tiết: 2
- Yêu cầu học sinh tóm tắt lại tác phẩm
? Búp bê có ý nghĩa như thế nào trong
cuộc sống của hai anh em Thành và
Thủy?
? Hình ảnh của Thủy và Thành hiện lên
thế nào khi mẹ ra lệnh chia đồ chơi?
- Tóm tắt truyện
- Thảo luận:
+ Là đồ chơi thân thiết
+ Gắn liền với tuổi thơ của hai anh em
+ Hai con Vệ Sĩ và Em Nhỏ luôn ở bên nhau chẳng khác nào hai anh em
- Thảo luận, ghi vào bảng phụ
+ Thủy: run lên bần bật;
cặp mắt tuyệt vọng; hai bờ
Trang 4? Các chi tiết đó cho thấy hai anh em
đang trong tâm trạng như thế nào?
? Cuộc chia tay búp bê diễn ra như thế
nào?
? Vì sao Thủy giận dữ rồi lại vui vẻ?
? Sự mâu thuẫn trong việc làm và lời nói
của Thủy gợi cho em suy nghĩ gì?
? Thủy đã chọn cách giải quyết mâu
thuẫn như thế nào?
? Chi tiết này gợi cho em những suy
nghĩ, tình cảm gì?
* GV bình thêm: Người lớn vì cuộc
sống của mình có thể bỏ nhau Trẻ em
ngay lúc tan nát gia đình vẫn hướng về
nhau chứ không phải vì chính mình
Thương cô bé Thủy, một đứa trẻ vị tha,
nhân hậu, trong sáng Mọi người phải cố
gắng giữ gìn tổ ấm, không nên vì bất cứ
lí do gì mà phá vỡ nó để lại nỗi đau khổ
cho con trẻ Hình ảnh hai con búp bê
bên nhau là ước muốn sự đoàn tụ vĩnh
cửu của một gia đình
? Tại sao khi đến trường học, Thuỷ lại
bật lên khóc thút thít?
? Chi tiết cô giáo ôm chặt lấy Thuỷ nói:
Cô biết chuyện rồi, cô thương em lắm;
mi sưng mọng lên vì khóc nhiều
+ Thành: cắn chặt môi để khỏi bật lên tiếng khóc;
nước mắt cứ tuôn ra như suối ướt đầm cả gối và hai cánh tay áo
- Buồn khổ, đau xót, bất lực
- HS tìm chi tiết
- Giận dữ vì không chấp nhận chia búp bê; vui vẻ khi búp bê được ở bên nhau
- Sự chia tay này là vô lí, không nên có
- Quyết định để hai con búp
bê lại cho anh, vừa lo cho anh vừa không để búp bê phải chia tay giống mình
- Học sinh tự bộc lộ
- Trường học là nơi ghi khắc những niềm vui của Thuỷ:
thầy cô, bảng tin, cột cờ, chơi ô ăn quan
+ Thuỷ sắp phải chia xa mãi mãi với nơi này
+ Thuỷ sẽ không còn được
đi học
- Diễn tả niềm đồng cảm xót thương của thầy, bạn dành
- Sự chia lìa của hai anh em là
vô lí, không nên có
- Tấm lòng nhân hậu, vị tha và tình yêu thương sâu nặng của Thủy dành cho anh
2 Cuộc chia tay với lớp học:
Trang 5
các bạn cùng lớp thì sững sờ, khóc thút
thít có ý nghĩa gì?
? Các chi tiết sau đây có ý nghĩa gì?: Cô
giáo tái mặt, nước mắt giàn giụa; còn
bọn trẻ thì khóc mỗi lúc một to hơn khi
được tin Thuỷ sẽ không được đi học
? Cảm nghĩ của em trước cuộc chia tay
đầy nước mắt này
? Tại sao khi dắt em ra khỏi trường,
Thành lại kinh ngạc thấy mọi người vẫn
đi lại bình thường và nắng vẫn vàng
ươm trùm lên cảnh vật?
* GV bình giảng thêm: Trong khi mọi
việc diễn ra rất bình thường, cảnh vật
vẫn rất đẹp, cuộc đời vẫn bình yên thì
hai anh em lại phải chịu đựng sự mất
mát và đổ vỡ quá lớn Nói cách khác, em
ngạc nhiên vì trong tâm hồn đang nổi
dông bão, cả đất trời đang sụp đổ, thế
mà bên ngoài mọi người và cảnh vật vẫn
bình thường Diễn biến tâm lí được miêu
tả chính xác, làm tăng nỗi buồn, sự thất
vọng, bơ vơ
? Vào lúc đồ đạt đã được cất lên xe tải
chuẩn bị cho cuộc ra đi, hình ảnh Thuỷ
hiện lên qua những chi tiết nào?
? Em hiểu thêm gì về Thuỷ từ những chi
tiết đó?
? Văn bản là câu chuyện về những cuộc
chia tay Theo em, đó có phải là những
cuộc chia tay bình thường không? Vì
sao?
cho Thuỷ
-> Thấy được tình thầy trò, bạn bè ấm áp, trong sáng
- Biểu lộ sự ngạc nhiên, niềm thương xót; có cả niềm oán ghét cảnh gia đình chia lìa
- Tự bộc lộ
- Thảo luận nhóm: Thành cảm nhận được sự bất hạnh của hai anh em; cảm nhận được sự cô đơn của mình trước sự vô tình của người và cảnh
- Mặt tái xanh như tàu lá;
chạy vội vào nhà ghì lấy con búp bê; đặt con Em Nhỏ quàng vào tay con Vệ Sĩ.
- Có tâm hồn trong sáng, nhạy cảm; thắm thiết nghĩa tình với anh trai; chịu nỗi đau không đáng có
- Đó là những cuộc chia tay không bình thường vì những người tham gia vào cuộc chia tay này đều không có lỗi Đó là những cuộc chia tay không đáng có
- Không
- Thuỷ vừa mất tình cảm gia đình, vừa mất quyền được học tập
- Thành đau đớn trước sự mất mát quá lớn, cảm thấy rất bơ vơ
3 Ý nghĩa của
Trang 6? Cuối cùng búp bê có chia tay không?
? Thế tại sao tác giả lại đặt tên truyện là
“Cuộc chia tay của những con búp
bê“?
* Những nét nghệt thuật tiêu biểu trong
văn bản?
III- Ý nghĩa - Tổng kết
? Em học tập được gì từ cách kể chuyện
của tác giả?
? Qua truyện này tác giả muốn gửi gắm
đến mọi người điều gì?
* GV bình thêm: Tổ ấm giá đình là vô
cùng quý giá và quan trọng, hãy cố gắng
bảo vệ, gìn giữ những tình cảm tự nhiên
trong sáng ấy => Môi trường, gia đình
và sự ảnh hưởng đến trẻ em
- Để gửi gắm một thông điệp về quyền trẻ em: không thể đẩy trẻ em vào tình cảnh bất hạnh, người lớn và xã hội hãy chăm lo bảo vệ hạnh phúc cho trẻ em
- Cách kể chuyện từ ngôi thứ nhất chân thật và cảm động;
các sự việc được kể theo trình tự thời gian và phù hợp với tâm lí trẻ em
- Học sinh thảo luận trả lời
tên truyện:
Khiến người đọc phải suy nghĩ về trách nhiệm của người lớn đối với niềm hạnh phúc của trẻ thơ
* Nghệ thuật:
- Xây dựng tình huống tâm lý
- Lựa chọn ngoi thứ nhất để kể:
- Khắc họa hình tượng nhân vật trẻ nhỏ
- Lời kể tự nhiên theo trình tự sự việc
III Tổng kết:
Ý nghĩa:
- Câu chuyện của những đứa con nhưng lại gợi cho những người làm cha, mẹ phải suy nghĩ Trẻ em cần được sống trong mái ấm gia đình, mỗi người cần biết phải giữu hạnh phúc gia đình
Ghinhớ: SGK/27
Hoạt động 4 : Củng cố :
GV đúc kết nội dung văn bản
Hoạt động 5: Hướng dẫn tự học ở nhà:
- Đặt nhân vật Thủy vào ngôi thứ nhất để kể tóm tắt câu chuyện
Trang 7- Tìm các chi tiết của truyện thể hiện tình cảm gắn bó của hai anh em Thành và Thủy
- Học bài Nắm nội dung phân tiïch.
- Soạn bài mới : Ca dao, dân ca Đọc trước các câu ca dao, dân ca và tìm hiểu nội dung của chúng Sưu tầm thêm các câu ca dao có nội dung về tình cảm gia đình ngoài
những câu đã có trong bài
- Chuẩn bị cho tiết tiếp theo: Bố cục trong văn bản.