Kiến thức : Nhận biết được sự kết hợp và tác động qua lại giữa các yếu tố kể, tả, và biểu lộ cảm xúc của người viết trong một văn bản tự sự.. Kó naêng : Rèn kĩ năng vận dụng các yếu tố n[r]
Trang 1Tuần : 6 NS:28/09/2008 Tiết : 21 ND:30/09/2008 Văn bản : CÔ BÉ BÁN DIÊM
_ An đéc xen_
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức :
- Học sinh thấy được sự xót xa thương cảm, trân trọng của nhà văn đối với những con người nghèo khổ nhất là trẻ em bất hạnh Đặc biệt là hoàn cảnh của cô bé bán diêm
2 Kĩ năng :
- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm, tóm tắt và phân tích bố cục văn bản tự sự, phân tích nhân vật qua hành động và lời kể, phân tích tác dụng của của biện pháp tương phản -đối lập
3 Tư tưởng :
- Xót thương cho hoàn cảnh cảnh của cô bé
II CHUẨN BỊ :
GV : sgk, giáo án, tltk, bảng phụ, tranh
HS : sgk, tập ghi, vở bt, xem trước bài
III PHƯƠNG PHÁP :
Đọc diễn cảm, nêu vấn đề, gợi mở, thảo luận, giảng bình, tích hợp với TV: phép đối,
TLV : tóm tắt văn bản tự sự
IV TIẾN TRÌNH :
1 Ổn định lớp :
2 KTBC :
- Em có suy nghĩ gì về nhân vật Lão Hạc qua truyện
ngắn cùng tên của Nam Cao ? (9 đ)
- Nêu vài nét thành côngvề nghệ thuật của truyện
Lão Hạc ? (8 đ)
* Đảm bảo 3 ý :
- Thương con : dẫn chứng (3đ)
- Yêu loài vật : // (3đ)
- Giàu lòng tự trọng, trong sạch : // (3đ)
+ Cách kể chuyện tự nhiên (1,5đ) + Kết thúc truyện bất ngờ (1,5đ) + Ngôn ngữ giàu sức gợi (1,5đ) Dẫn chứng : (3,5đ)
3 Bài mới :
Giới thiệu bài : An đecxen là nhà văn nổi tiếng của Đan Mạch Truyện của ông rất
gần gũi, quen thuộc với chúng ta : Nàng tiên cá, Bầy chim thiên nga, … Hôm nay chúng ta
sẽ được học một truyện ngắn rất cảm động của ông : Cô bé bán diêm
Hoạt động 1 :
Gọi hs đọc phần * /sgk-67
? Hãy nêu những nét chính về nhà văn Anđecxen ?
I Đọc - Hiểu chú thích :
1 Tác giả : (sgk-67)
Trang 2- Hs trả lời, gv mở rộng thêm :
+ Ông sinh ra trong một gia đình nghèo, bố làm thợ giày,
mẹ làm nghề giặt giũ, ông rất thích văn thơ từ nhỏ nhưng
lại được học hành rất ít
+ Được sự giúp đỡ của giám đốc nhà hát ông được đi học
thêm, đỗ tú tài rồi vào đại học Sau đó ông bắt đầu in một
số tác phẩm và được nhiều người biết đến
+ Từ 1830 ông đi du lịch và viết thêm một số tác phẩm
nữa Tại ý ông bắt đầu viết 1 số truyện kể lấy nhan đề
“Truyện kể cho trẻ em”
+ Truyện của ông nhẹ nhàng tươi mát, toát lên lòng yêu
thương con người, nhất là những người nghèo khổ& niềm
tin vào mọi thứ tốt đẹp trên thế gian
+ Cuộc sống của ông nghèo khổ, lúc chết ông rất cô đơn,
đám tang của ông chỉ có một vài người hàng xóm đưa đi
+ Ông nổi tiếng sau khi qua đời
* Chú ý các từ : tiêu tán, phuốc sét, lãnh đạm, chí nhân , …
- Giọng đọc :chậm, cảm thông, cố gắng phân biệt những
cảnh thực & ảo ảnh trong và sau lần quẹt diêm
- GV đọc mẫu 1 đoạn, gọi hs đọc tiếp, gv nhận xét
Hoạt động 2 :
? Văn bản “Cô bé bán diêm” thuộc thể loại gì ?
0 Tự sự (có sự kiện + nhân vật )
? Qua phần đọc, em hãy tóm tắt đoạn trích ?
? Bố cục văn bản nên chia làm 3 phần, hãy chỉ ra 3 phần
đó ?
0 - P1: Từ đầu … cứng đờ ra
Hoàn cảnh của cô bé
- P2 : Chà … chầu thượng đế
Những lần quẹt diêm và mộng ảo
- P3 : Còn lại
Cái chết thương tâm của cô bé
? Phần 2 là phần trọng tâm, căn cứ vào đâu để chia phần 2
thành những đoạn nhỏ ?
0 Căn cứ vào các lần quẹt diêm : 5 lần (4 lần đầu -mỗi
lần 1 que , lần cuối em quẹt tất cả)
- Đọc lại đoạn 1, nêu nội dung chính ?
? Gia cảnh cô bé bán diêm được giới thiệu như thế nào ?
0 Nhà nghèo, mẹ mất, bà nội cũng qua đời, sống trong căn
hộ tồi tàn và luôn bị chửi mắng?
? Vì nghèo khổ cô phải làm công việc gì ?
An đec xen (1805-1875) là nhà văn Đan Mạch, nổi tiếng với loại truyện kể cho trẻ em
2 Tác phẩm : (sgk-67)
II Đọc -Tìm hiểu văn bản :
1 Hình ảnh cô bé bán diêm trong đêm giao thừa :
_ chui rút trong một xó tối tăm _ luôn luôn nghe những lời mắng nhiếc chửi rủa
Trang 3? Em có nhận xét gì về thời gian, không gian xảy ra câu
chuyện ? Tìm chi tiết làm rõ ?
? Thời điểm giao thừa là lúc nào ?
? Cô bé vẫn đi bán vào thời điểm này đã cho ta thấy điều
gì ?
0 Nghèo khổ, bất hạnh tột cùng đối với một đứa trẻ
-Treo tranh
? Cô bé bán diêm hiện ra như thế nào trong đêm giao thừa
buốt giá ?
0 Trong đêm tối, rét, đầu trần, chân trần, bụng đói tím
bầm, ngồi nép vào góc tường giữa 2 ngôi nhà cho đỡ lạnh
nhưng chẳng ăn thua gì
? Tác giả khắc họa nỗi khổ cực của cô bé bằng BPNT gì ?
0 Tương phản
Thảo luận :
? Em hãy chỉ ra những hình ảnh tương phản trong đoạn
trích nhằm khắc họa nỗi khổ cực của cô bé ?
0 -Trời đông, giá rét, tuyết rơi > < đi đầu trần, chân đất
- Ngoài đường lạnh, tối đen > < mọi nhà đều rực ánh đèn
- Em đói bụng (cả ngày chưa ăn gì > < trong phố sực mùi
ngỗng quay
- Xó tối tăm, sống với bố > < ngôi nhà xinh xắn khi sống
với bà
- Bố luôn chửi rủa, đánh > < bà yêu thương em
=> Không chỉ khổ về vật chất mà còn khổ về tinh thần
GD học sinh :
? Em thấy hoàn cảnh cô bé như thế nào ? (đáng thương)
Hãy cho biết suy nghĩ của em ?
0 Cô bé vất vả kiếm sống, đáng lẽ phải được đi học, yêu
thương, được nở nụ cười bên người thântrong đêm giao
thừa Nhưng cô không có được điều đó gợi cho ta lòng
đồng cảm
? Em thấy hoàn cảnh của mình như thế nào so với cô bé ?
(May mắn hơn -phải biết tôn trọng những gì mình có )
_Em ngồi nép trong một góc tường mỗi lúc càng rét buốt hơn
Không chỉ chịu nỗi khổ về vật chất mà còn khổ về tinh thần
4 Củng cố & luyện tập :
- Cô bé bán diêm có phải truyện cổ tích không ?
Truyện kể theo ngôi thứ mấy ?
- Em có nhận xét gì về tình cảnh của cô bé ?
- Bố cục truyện theo trình tự nào ?
- Không Ngôi thứ ba
- Nghèo, đáng thương
- Thời gian, sự việc
5 Hướng dẫn hs tự học ở nhà :
- Học bài, kèm theo dẫn chứng
- Chuẩn bị phần tiếp theo của “Cô bé bán diêm”
Mộng tưởng qua những lần quẹt diêm là gì ?
Trang 4Còn thực tế khi diêm tắt ? Những ước mơ của cô có hợp lí không ? Cảnh thương tâm vào sáng mùng một tết là gì ?
Tuần : 6 NS :28/09/2008 Tiết : 22 ND :01/09/2008
Văn bản : CÔ BÉ BÁN DIÊM ( tt )
_ An đéc xen_
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức :
- Thấy được nỗi đau khổ của cô bé ở hiện tại, những mộng tưởng tươi đẹp mà cô mơ ước,
bên cạnh đó thấy được thái độ thờ ơ của mọi người quanh cô
2 Kĩ năng :
- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm, phân tích truyện
3 Tư tưởng :
- GD học sinh thương xót những số phận bất hạnh , đừng làm ngơ với những cảnh đời éo le
II CHUẨN BỊ :
GV : sgk, giáo án, tltk, bảng phụ
HS : sgk, tập ghi, vở bt, xem trước bài
III PHƯƠNG PHÁP :
Đọc diễn cảm, nêu vấn đề, gợi mở, giảng bình, thảo luận
IV TIẾN TRÌNH :
1 Ổn định lớp :
2 KTBC :
- Kể tóm tắt truyện “ Cô bé bán diêm “ & cho biết tên
tác giả ? (8đ)
- Hình ảnh “ Cô bé bán diêm “ được khắc họa ntn
trong đêm giao thừa ? (8đ)
- Kể tóm tắt đảm bảo ndung chính ( 6đ ) Tác giả : An đec xen - nhà văn Đan Mạch (2đ)
+ Gia cảnh nghèo ( 2đ ) + Chịu đói, rét, cô đơn ( 3đ )
Khổ về vật chất và tinh thần ( 3đ )
3 Bài mới :
L
Hoạt động của GV&HS
H.độ Hoạt động 1 :
* Ở phần 2, câu chuyện được t.tục nhờ một chi tiết nào
cứ lập đi lập lại ?
0 5 lần cô bé quẹt
? Vì sao cô bé phải quẹt diêm ?
0 Để sưởi ấm phần nào , để được đắm chìm trong thế giới
ảo ảnh do em bé tưởng tượng ra để câu chuyện phát
triển đan xen giữa thực và ảo hệt như truyện cổ tích
Cảnh thực chỉ có 1 duy nhất (đói khổ) nhiều cảnh ảo thì
Nội dung bài học
2 Thực tế và mộng tưởng
Trang 5biến hóa 5 lần phù hợp với những ước mơ cháy bỏng của
cô bé
? Ở mỗi lần quẹt diêm , em bé mơ thấy những gì ?
Th ảo luận
? Những ứơc mơ của cô bé diễn ra có hợp lý không? Vì
sao?
o Những mộng tưởng của em bé rất hợp lí
-Vì trời đang rét trước hết mơ là sưởi
- Đang đói mơ bàn ăn
- Mọi nhà đang đón giao thừa cây thông
- Đến đây em nhớ đến đã có một thời em cũng được đón
giao thừa như thế khi bà còn sống, thế là hả bà xuất hiện
? Nhưng khi diêm tắt thì điều gì đã xảy ra đối với em bé?
? Các hình ảnh chợt hiện rồi chợt biến trong nuối tiếc ,
thèm thuồng của em bé Hình ảnh nào là tưởng tượng gắn
liền với thực tế ? Hình ảnh nào tưởng tưởng chỉ là tưởng
tượng?
O -Những tưởng tượng gắn với thực tế :lò sưởi ,bữa ăn,
cây thông Nôen
- Con ngỗng quay nhảy ra khỏi đĩa, 2 bà cháu bay
về trời - thuần túy chỉ là tưởng tượng mà thôi
? Nhà văn taọ ra những hình ảnh thiên đường chốc lát ấy,
nhằm mục đích gì?
Hoạt động 2:
? Kết thúc câu chuyện là 1 cảnh như thế nào?
? Đọc hai câu “Trong buổi sáng… giao thừa” gợi cho em
cảm xúc gì?
O HS thảo luận : nêu suy nghĩ
? Thái độ của mọi người khi thấy cảnh tượng ấy? Điều đó
có ý nghĩ gì?
O Mọi người có thái độ lạnh lùng, thờ ơ , tàn nhẫn bình
phẩm “ chắc nó muốn sưởi cho ấm”
Ý nghĩa: tố cáo xã hội lạnh lùng , vô tình trước cái
chết? Một đứa bé nghèo mồ côi
Chỉ có tác giả cảm thông, thương xót ( mô tả khi em mất
: má hồng, đôi môi đang mỉm cười)
Giáo dục học sinh: cảm thông, yêu thương những cuộc đời
bất hạnh ( làng SOS……….)
? Qua phần phân tích , em hãy cho biết nôi dung của
- Em bé mơ : lò sưởi, bữa ăn ngon, cây Nôen, bà cười với em ,hai bà cháu bay lên trời
- Khi diêm tắt em trở về với thực tại:
đói khát , lạnh lẽo , cô đơn
Bày tỏ niềm cảm thông , yêu thương sâu nặng của nhà văn đối với
em bé bất hạnh
3 Một cảnh thương tâm
Em bé tội nghiệp đã chết với “đôi má hồng và đôi môi đang mỉm cười”
Một xã hội thiếu tình thương và tấm lòng nhân đạo của tác giả
Trang 6truyện đề cập về vấn đề gì ? * Ghi nhớ (sgk- 68)
4 Cũng cố và luyện tập Hđộng 3 :
Gv hướng dẫn hs củng cố k.thức
- Truyện “Cô bé bán diêm” hình ảnh chi tiết nào làm
em cảm động? Vì sao?
-Từ câu chuyện này , chúng ta thấy trách nhiệm gì?
Người lớn đối với trẻ em như thế nào?
(Học sinh thảo luận _ đại diện nhóm trả lời Gv
nh.xét )
- Sau những lần quẹt diêm thì hình ảnh nào hiện ra
trong cô bé ?
- Từ đó em hãy cho biết tình cảm của nhà văn thể hiện
như thế nào?
-Hình ảnh thực và ảo luôn đan xen
- Luôn cảm thông , thương yêu đối với
em bé tội nghiệp
5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
- Học bài “Trợ từ ,thán từ”
Xem vd SGK/69
?Các vd có gì khác nhauva1 vì sao có sự khác nhau đó
?Các từ in đậm biểu thị điều gì
V RÚT KING NGHIỆM :
Nội dung :
Phương pháp:
Tổ chức :
Tuần : 6 NS :28/09/2008
Tiết : 23 ND :0310/2008
Trang 7Tiếng việt :
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức :
Hiểu được thế nào là trợ từ , thế nào là thán từ
2 Kĩ năng :
Rèn kĩ năng dùng trợ từ , thán từ phù hợp với tình huống giao tiếp
3 Tư tưởng :
Giáo dục học sinh tính độc lập sáng tạo khi làm bài
II CHUẨN BỊ :
GV: sgk , giáo án , tltk , bảng phụ
HS : sgk , tập ghi, vở bt , xem trước bài
III PHƯƠNG PHÁP :
Định nghĩa, nêu vấn đề, gợi mở, thảo luận, quy nạp, lựa chọn,
tích hợp với phần văn “Lão
Hạc”
IV TIẾN TRÌNH :
1 Ổn định lớp :
2 KTBC :
- Thế nào là từ ngữ địa phương ? Cho vdụ ? (8đ)
-Biệt ngữ xã hội là gì ? Cho vdụ ? Có nên dùng trong
mọi trường hợp không ?
(8đ)
* Tìm từ địa phương trong câu sau :
O du kích nhỏ dương cao súng
Thằng Mỹ lênh khênh bước cúi đầu
- Từ ngữ địa phương : là từ ngữ chỉ sử dụng ở 1 hoặc 1 số địa phương nhất định
(4đ)
- Ví dụ (4đ) + Là từ ngữ chỉ được dùng trong 1 tầng lớp xã hội nhất định (3đ) +Ví dụ (3đ) + Tùy trường hợp mà sdụng ( 2đ)
3 Bài mới :
Giới thiệu bài : Trong TV, có những từ loại tuy không làm thành phần chính của câu nhưng có
thể biểu thị thái độ, tình cảm, cảm xúc đối với sự vật , sự việc được nói đến Đó là trợ từ , thán từ
Hoạt động của GV&HS Nội dung bài học
Hoạt động 1 :
- GV treo bảng phụ , gọi hs đọc vd
? Nghĩa các câu dưới đây có gì khác nhau ? Vì sao có sự khác
nhau đó ?
I Trợ từ :
Trang 80 - C1 : thông báo khách quan ( thông tin sự kiện )
- C2, C3 :thông báo khách quan + chủ quan ( thông tin sự
kiện + thông tin bộc lộ )
? Từ “ những , có “ biểu thị thái độ gì của người nói đvới sự vật
hiện tượng ?
0 -những : đi kèm với từ ngữ sau đó nhấn mạnh ý ăn hơi
nhiều ( quá mức bình thường )
- có : nhấn mạnh ý ăn hơi ít ( không đạt mức bình thường )
=> Tác dụng : bày tỏ thái độ, sự đánh giá của người nói đ/v sự
việc nói đến trong câu
* Bài tập nhanh :
? Đặt 2 câu với từ : chính, ngay & nêu tdụng của 2 từ đó ?
0 - Nói dối là tự hại chính mình
- Bạn không tin ngay cả tôi nữa à ?
Nhấn mạnh đối tượng được nói đến
? Qua các vd trên, các từ : những, có, chính, ngay … gọi là trợ từ
Vậy theo em trợ từ là gì ?
=> HS trả lời gv chốt ghi nhớ
Hoạt động 2 :
? Các từ : này , a , vâng trong các đoạn trích sau biểu thị
điều gì ?
0 - này : tiếng thốt ra gây sự chú ý cho người đối thoại
từ để gọi
- a : biểu thị thái độ tức giận khi nhận ra điều gì đó
không tốt
Vdụ : A ! Mẹ đã về vui mừng ( do cách phát âm & đặt
trong văn cảnh )
- vâng : tiếng dùng để đáp lại lời người khác 1 cách lễ phép,
tỏ ý nghe theo
* Thảo luận : II.2
Chọn câu a
Chọn câu d
* BT nhanh : Đặt câu với các từ : này , ơ , ôi , vâng …
Tác dụng ?
- Này ! nhìn kia kìa ! gọi
- Ơ , em tưởng ai hóa ra là anh tcảm
- Ôi, đau quá ! tcảm
- Vâng con lên ngay đây đáp
Này, vâng, ôi , a … là thán từvì nó bộc lộ tcảm , c.xúc của
người nói, gọi- đáp
? Vậy thán từ là gì ? Được chia làm mấy loại, thường đứng ở
đâu ?
- Những : nhấn mạnh ý ăn nhiều
- Có : nhấn mạnh ý ăn ít
* Ghi nhớ : (sgk-69)
II Thán từ :
- Này : từ để gọi
- A : thái độ tức giận ( bộc lộ c.xúc )
- Vâng : từ để đáp ( có lễ phép )
Trang 9
=> Hs trả lời , gv chốt lại
* Ghi nhớ (sgk-70)
4 Củng cố & luyện tập :
Hđộng 3 : Gv hướng dẫn hs làm Bt và củng cố kiến thức - Trợ từ là gì ? BT1: Câu nào có dùng trợ từ ? BT2 : Chia nhóm thảo luận & cho hs nhận xét đúng - sai - Thế nào là tình thái từ ? BT3 : Tìm thán từ trong các câu sau ? BT4 : Những thán từ sau bộc lộ cảm xúc gì ? III Luyện tập : 1/70 : Câu dùng trợ từ : a , c , g , i 2/70 : Giải thích nghĩa của trợ từ : - Lấy : không có - Nguyên : riêng tiền mặt - Cả : hơn mức bình thường - Cứ : sự lặp lại 3/70 Chỉ ra thán từ : a này , a b ấy c vâng d chao ôi e hỡi ơi 4/70 Thán từ : - Ha ha : khoái chí - Aí ái : tỏ ý van xin 5 Hướng dẫnhs tự học ở nhà : - Học bài , làm bt - Chuẩn bị bài? - Xem bài trước : “ Miêu tả và biểu cảm trong vb tự sự “ Tìm yếu tố miêu tả và biểu cảm trong vb tự sự ? Tác dụng của yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự V RÚT KINH NGHIỆM : Nội dung :
Phương pháp:
Tổ chức :
Tuần :6 NS :28/09/2008 Tiết :24 ND :0710/2008
Trang 10TLV: MIÊU TẢ & BIỂU CẢM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức :
Nhận biết được sự kết hợp và tác động qua lại giữa các yếu tố kể, tả, và biểu lộ cảm xúc của
người viết trong một văn bản tự sự
2 Kĩ năng :
Rèn kĩ năng vận dụng các yếu tố này trong một bài văn tự sự ( rèn kĩ năng viết )
3 Tư tưởng :
Giáo dục hs độc lập sáng tạo khi làm bài
II CHUẨN BỊ :
GV : sgk, giáo án , tltk, bảng phụ
HS : sgk, tập ghi, vở bt , xem trước bài
III PHƯƠNG PHÁP :
Đọc diễn cảm, gợi mở, nêu vấn đề, thảo luận, tích hợp với TLV ở lớp 6,7
IV TIẾN TRÌNH :
1 Ổn định lớp :
2 KTBC : ( Thông qua vì tiết trước trả bài KT )
3 Bài mới :
Giới thiệu bài : Trong 1 vbbản tự sự , không chỉ có yếu tố kể mà còn có yếu tố miêu tả &
bcảm Những ytố trên đan xen vào nhau , tác động lẫn nhau làm cho việc kể chuyện thêm sinh
động , sâu sắc Bài học hôm nay sẽ làm rõ điều này
Hoạt động của GV&HS Nội dung bài học
Hoạt động 1 :
* Trong các vbản chúng ta được học, luôn có sự k.hợp
giữa ytố kể , tả, bộc lộ cxúc Vậy các yếu tố này có tác
dụng như thế nào ?
* Gọi hs đọc đoạn trích “ Trong lòng mẹ “ của Nguyên
Hồng & hứơng dẫn các em tìm hiểu câu hỏi trong sgk
* GV lưu ý : Đưa ra căn cứ để hs xác định các yếu tố kể,
tả, biểu cảm trong văn bản này
_ Kể : thường tập trung nêu sự việc , hành động, nhân vật
_ Tả : thường tập trung chỉ ra tính chất , m.sắc, mức độ của
sự vật, hành động
_ Biểu cảm : bày tỏ cảm cxúc , thái độ của người viết
trước sự việc, nhân vật
? Qua phần gợi ý , em hãy cho biết tác giả kể lại những
việc gì ?
0 -Mẹ tôi vẫy tôi
-Tôi chạy theo chiếc xe chở mẹ
I Sự kết hợp các ytố kể , tả và biểu lộ cảm xúc :