=> HS trả lời: Tôi đi học đã diễn tả những cảm xúc GV: Như vậy,nội dung trả lời các câu bâng khuâng, xao xuyến, xúc động trong lòng tác hỏi trên chính là chủ đề của văn bản giả khi nhớ l[r]
Trang 1Cao Minh Anh – THCS Hạ Sơn
Tuần 01 Ngày:/ 8 /2009
Ngày dạy : / 8 /2009
Giáo viên : Cao Minh Anh
Ngữ văn bàI 1 Tiết 1 +2
( Thanh Tịnh)
A-Mục tiêu cần đạt
Giúp HS: - Cảm nhận tâm trạng hồi hộp, cảm giác bở ngỡ của nhân vật tôi, ở buổi tựu
( đầu tiên trong đời
- Thấy ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ, gợi 5 vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh
B- tiến trình tổ chức các hoạt động.
BàI cũ : Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
BàI mới: Nhà thơ Viễn @4 đã từng viết : “ Ngày đầu tiên đi học…”Đúng vậy trong cuộc đời của mỗi con ( kỉ niệm L% giữ bền lâu nhất chính là tuổi học trò = đặc biệt là những kỷ niệm về buổi đầu tiên đến (, Truyện ngắn “Tôi đi học” đã diễn tả lại những kỷ niệm mơn man, bâng khuâng trong ngày đầu tiên của tuổi học trò đầy thơ mộng
I-đọc hiểu chú thích
1 Đọc: Giọng đọc chậm, hơi buồn, sâu lắng.
2 Tác giả- Tác phẩm.
- 1.Tác giả Thanh Tịnh (1911- 1988) – Quê:Ngoại ô thành Huế, ven bờ sông
4,
- Từng dạy học, viết báo, làm văn , thành công hơn cả là truyện ngắn và thơ
- Truyện ngắn của ông đậm chất trữ tình, toát lên vẻ đằm thắm nhẹ nhàng mà lắng sâu, êm dịu Tình cảm trong trẻo, vừa man mác buồn, vừa ngọt ngào quyến luyến
- 2.Tác phẩm in trong tập “Quê mẹ” 1941
3 Giải thích từ khó: Chú ý các từ 2, 6, 7
II hiểu văn bản
1 Thể loại
H: Văn bản sử dụng những 4 thức
biểu đạt chính nào?
H: Truyện có mấy nhân vật? Ai là nhân vật
chính? Vì sao đó là nhân vật chính?
+Miêu tả kết hợp biểu cảm
+ Tôi, mẹ, ông đốc, những cậu học trò
- Tôi kể nhiều nhất Mọi sự việc kể
từ cảm nhận của nhân vật tôi
2 Bố cục: Truyện ngắn “TĐH” bố cục theo dòng hồi của nhân vật “Tôi”.
H: Kỷ niệm ngày đầu tiên đến ( của
“Tôi” kể theo trình tự nào? -4 ứng
với các trình tự ấy là đoạn văn nào của văn
bản?
-+ Từ hiện tại nhớ về dĩ vãng:(Từ đầu đến - bừng rộn rã) biến chuyển của trời đất cuối thu về h/ảnh của mấy em nhỏ rụt rè…lần đầu tiên đến ( gợi cho nhân vật tôi nhớ lại
Trang 2Cao Minh Anh – THCS Hạ Sơn
mình, ngày ấy cùng những kỷ niệm trong sáng
+Tâm trang, cảm giác của nhân vật tôi trên con ( cùng mẹ tới ( (Buổi ban mai
ấy… trên gọn núi)
+Tâm trạng, cảm giác của “Tôi” khi đứng giữa sân ( khi nhìn mọi ( các bạn, khi nghe gọi tên mình, lúc rời tay mẹ để vào lớp T-l sân (…cả ngày nữa)
+ Tâm trạng, cảm giác của nhân vật “Tôi” lúc ngồi vào chổ của mình và đón nhận giờ học
đầu tiên (đoạn cuối)
3.Phân tích
a Khơi nguồn kỷ niệm (Đoạn 1-giọng đọc chậm, bồi hồi)
H: Nỗi nhớ buổi tựu ( của tgiả
khơi nguồn từ tình huống nào? Tình huống
đó có ý nghĩa gì?
+ Thời điểm: Cuối thu( đầu tháng 9) + Thiên nhiên: Lá rụng nhiều, trên K có mây bàng bạc
+ Sinh hoạt: Mấy em nhỏ rụt rè núp 5l nón
mẹ lần đầu tiên đi đến (, Đây là thời điểm gợi nhớ Chính thời điểm và những h/ảnh quen thuộc này đã giúp nhân vật
“tôi” sống lại những kỷ niệm mơn man, trong sáng, xao xuyến, mới lạ, suốt đời K thể quên Với những từ láy dùng để miêu tả tâm trạng, cảm xúc: náo nức, mơn man, bừng, rộn rã, đã diễn tả một cách cụ thể tâm trạng khi nhớ lại và cảm xúc thực của “Tôi” khi ấy, góp phần rút ngắn khoảng cách thời gian giữa quá khứ và hiện tại
H: Để bày tỏ tâm trạng,cảm giác của mình
trong thời điểm ấy tgiả đã sử dụng h/ảnh
nào? Tác dụng của nó?
+ T/giả đã dùng h/ảnh so sánh đầy ấn “ Tôi quên thế nào những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi mấy cành hoa 4 mỉm ( giữa bầu trời quang đãng” Cách so sánh giàu sức gợi cảm, dẫn (
đọc vào một thế giới đầy ắp những cung bậc tâm tình cảm đẹp đẽ, trong sáng, đáng nhớ,
đáng chia sẽ và L% luyến
b Cảm giác, và tâm trạng của tôi trên con '() cùng mẹ tới !#().
H: Tìm những h/ảnh, chi tiết miêu tả tâm
trạng cảm giác của tôi trong lần đầu theo
mẹ đến (g
H: Hãy phân tích tâm trạng, cảm giác của
tôi lúc này?
+ Con ( cảnh vật xung quanh vốn rất quen lần này tự nhiên thấy lạ, tự cảm thấy có sự thay đổi trong lòng
+ Cảm thấy mình trang trọng, đứng đắn với bộ quần áo, với mấy quyển vở mới trên tay
+ Cẩn thận nâng niu mấy quyển vở, vừa lúng túng, vừa muốn thử sức mình, muốn khẳng
định khi xin mẹ cầm bút, l bạn
- Vẫn con ( ấy, vẩn là chính mình tất cả đều có sự thay đổi * Đây chính là tâm trạng,cảm giác ngỡ ngàng của nhân vật tôi khi lần đầu tiên đến ( đi học,
l vào một thế giới mới lạ, tập làm
( lớn, khônh chỉ nô đùa, rong chơi, thả diều ngoài đê, ngoài đồng nữa.Chính ý nghĩ ấy làm cho “Tôi” cảm thấy trang trọng và đứng
Trang 3Cao Minh Anh – THCS Hạ Sơn
đắn
GV: Đi học quả là một sự kiện lớn, một thay đổi quan trọng đánh dấu l ngoặt của tuổi thơ Chính từ sự nhận thức về sự nghiêm túc học hành mà cậu muốn khẳng định mình, muốn thử sức mình, xin mẹ cầm bút l, Đó là tâm trạng cảm giác rất tự nhiên của một đứa bé lần
đầu tiên đến (,
H: Khi mẹ từ chối :Tôi” có ý nghĩ vừa non
nớt ngây thơ “ chắc chỉ ( thạo mới cầm
nổi bút l, = ý nghĩ ấy thoáng qua
tâm trí tôi nhẹ nhàng một làn mây Ll
ngang trên gọn núi”.Hãy phát hiện và phân
tích ý nghĩa biện pháp nghệ thuật sử
dụng trong câu văn trên?
Đây là một cách so sánh thú vị, giúp (
đọc hình dung ra đây là chú bé ngộ nghĩnh, ngây thơ, đáng yêu, đã biết đề cao việc học trong ngày đầu tiên đến ( với một tình cảm dịu dàng trong sáng và khát vọng
#4 tới chân trời học vấn Cũng chính là đề cao sự Htập của con (,
c Tâm trạng và cảm giác của tôi lúc ở sân !#().
H: Cảnh sân ( làng Mý Lý L% lai
trong tâm trí Tgiả có gì nổi bật?
H: Cảnh ấy nhớ lại có ý nghĩa
gì?
H: Khi " đi học “ Tôi chỉ thấy ngôi
( cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong
làng” = lần đầu tới ( cậu lại
thấy D-( Mỹ Lý trông xinh xắn vừa oai
nghiêm cái đình làng” khiến cậu đâm
ra lo sợ vẩn nơ Em hiểu ý nghĩa h/ảnh so
sánh trên ntn?
H: Khi tả những cậu học trò lần đầu tiên
đến ( Tgiả dùng H/ảnh nào? Phân tích
H/ảnh ấy?
+Cảnh +,- làng Rất đông ( (dày đặc
cả (W
- =( nào quần áo cũng sạch - ;u 4 mặt vui 4 và sáng sủa
=> Phản ánh K2 đặc biệt của ngày hội khai
(,
- Thể hiện tinh thần hiếu học của nhân dân ta
- Bộc lộ T/cảm sâu nặng của Tgiả đối với mái
( tuổi thơ
+Tâm trạng của “Tôi” So sánh lớp học
với đình làng( nơi thờ cúng tế lễ, nơi linh thiêng cất dấu những điều bí ẩn) = Phép
so sánh này, tác giả đã diễn tả cảm xúc trang nghiêm của cậu bé về mái (, Cậu cảm thấy mình nhỏ bé làm sao l tri thức của con ( trong ( học
+ Tgiả sdụng H/ảnh tinh tế: “ Họ con chim non đứng bên bờ tổ nhìn quãng trời rộng muốn bay còn ngập ngừng lo sợ”
M tả sinh động H/ảnh và tâm trạng của các
em nhỏ lần đầu tiên tới (
Mái cũng chính là tổ ấm, mỗi học trò ngây thơ, hồn nhiên một cánh chim đầy khát vọng và biết bao bồi hồi lo lắng nhìn bầu trời rộng nghĩ tơí chân trời học vấn mênh mang.=> Có
thể nói, tác giả đã bằng nhiều hình ảnh, nhiều chi tiết cụ thể để biểu hiện những cung bậc tâm trạng khác nhau của nv tôi
?: Hãy tìm những từ ngữ mtả cung bậc
T/cảm của “Tôi” khi nghe tiếng trống
( khi nghe gọi tên, rồi phải rời tay
mẹ vào lớp học?
H: Em có nhận xét gì về cách mtả, kể tâm
_ Khi thấy các học trò cũ sắp hàng vào lớp
“Tôi” cảm thấy chơi vơ, lúng túng, dềnh dàng, run run Khi nghe gọi tên từng ( tôi cảm thấy quả tim tôi ngừng đập, giật mình và lúng túng, ( nặng nề, nức nở khóc
* Cách mtả, kể rất phù hợp với quy luật
Trang 4Cao Minh Anh – THCS Hạ Sơn
ngàng, cảm giác mới lạ, vô cùng xáo động, hồn nhiên trong sáng của những cậu học trò nhỏ đang tuổi ăn, tuổi chơi lần đầu tiên tới
(,
=>Tác giả phải là ( tinh tế, nhạy cảm và yêu trẻ thì mới có thể viết ra những câu văn truyền cảm và xúc động.đến thế Những câu văn đã giúp ( đọc nhớ lại những kỷ niệm trong sáng và đẹp đẽ về tuổi thơ của chính mình
Cũng có thể nói rằng, nhà văn không viết văn mà đang sự sống lại những kỷ niệm của chính mình để giãi bày tuổi thơ của chính mình Những kỷ niệm ấy trong sáng và chân thực vô cùng
d Tâm trạng và cảm giác của “Tôi” khi vào lớp học.
H: Vì sao khi sắp hàng vào lớp học “TôI”
lại cảm thấy “Trong thời thơ ấu " lần
nào cảm thấy xa mẹ lần này?”
H: = cảm giác mà “Tôi” nhận
khi vào lớp học là gì?
H: Hãy lý giải những cảm giác của “Tôi”?
H: Cuối văn bản có 2 chi tiết:- Một con
chim con liệng đến…
= tiếng phấn thầy tôi đã " tôi về
thực tại…Những chi tiết đó có ý nghĩa
gì?-+ Vì “Tôi” bắt đầu cảm nhận sự độc lập của mình khi đi học rl vào lớp học là l vào Tgiới riêng của mình, phải tự mình làm tất cả, không còn có mẹ bên cạnh ở nhà… + Một mùi 4 lạ xông lên trong lớp
- trông hình gì treo trên ( tôi cũng cảm thấy lạ và hay hay
- Nhìn bàn ghế chỗ mình ngồi …lạm nhận là vật riêng của mình
- Nhìn bạn " hề quen biết lòng K cảm thấy xa lạ chút nào
=> Cảm giác lạ vì lần đầu tiên vào lớp học, một môi ( sạch sẽ, ngay ngắn
- K cảm thấy xa lạ với bàn ghế, bạn Vì bắt
đầu ý thức những thứ đó sẽ gắn bó thân thiết với mình bây giờ và mãi mãi
* Hình ảnh này K chỉ đơn thuần có ý nghĩa thực một sự tình cờ mà có dụng ý nghệ thuật, có ý nghĩa rõ ràng: H/ảnh con chim gợi nhớ, gợi tiếc những ngày trẻ thơ
hoàn toàn tự do đã chấm dứt để l vào
một thế giới mới trong cuộc đời GV Phải
chăng đây là giờ phút sang trang của một tâm hồn trẻ dại, tạm biệt tuổi thơ chỉ biết nô đùa nghịch ngợm để l vào một thế giới tuổi học trò nghiêm chỉnh đầy khó khăn và biết bao hấp dẫn Cậu đã bắt đầu thành trong nhận thức của mình
e- Thái độ,cử chỉ của () lớn đối với các em nhỏ lần đầu đi học
H: Dẫn dắt đón chào các em vào Tgiới tuổi
học trò là những bậc phụ huynh,các thầy
cô giáo Hãy trình bày cảm nhận của em về
tháiđộ, cử chỉ của họ đối với các em nhỏ?
- Mẹ âu yếm, dịu dàng " tôi từ nhà đến
(,
- Các phụ huynh đều chuẩn bị chu đáo mọi thứ cho con em, đều trân trọng tham dự buổi lễ quan trọng này
Trang 5Cao Minh Anh – THCS Hạ Sơn
GV Có lẽ trong trái tim của mọi ( cũng đang bồi hồi xao xuyến, lo lắng, hồi hộp cùng con em mình
- Ông đốc đến thầy giáo trẻ ai cũng dịu dàng từ tốn, bao dung đón chào và động viên các em nhập (,
Qua các h/ảnh về lớn, cta nhận ra trách nhiệm, tấm lòng của gia đình, nhà
đối với thế hệ
C thành.
III.> Tổng kết.
H: Nêu nhận xét về nét đặc sắc nghệ thuật và sự cuốn hút của tphẩm?
a Đặc sắc nghệ thuật.
- Truyện ngắn K có cốt truyện, bố cục theo dòng hồi cảm nghĩ của nhân vật tôi, theo trình tự thời gian của buổi tựu (,
- Kết hợp hài hoà giữa kể, tả, bộc lộ tâm trạng cảm xúc
b Sức cuốn hút của truyện
- Bản thân tình huống truyện (Ai mà chẳng có buổi đến ( đầu tiên đầy bỡ ngỡ , háo hức và rụt rè, lo lắng mà vui râm ran, rạo rực)
- Tình cảm ấm áp trừu mến của ( lớn đối với trẻ lần đầu tiên đến (,
- Hình ảnh thiên nhiên, ngôi ( và phép so sánh giàu sức gợi cảm
=> Toàn bộ truyện ngắn toát lên chất trữ tình thiết tha, ngọt ngào, êm dịu Truyện giàu chất thơ: G biểu hiện qua cảnh, chi tiết, tâm trạng dạt dào cảm xúc
c Nội dung
Đối với mỗi con ( những kỷ niệm thời thơ ấu, đặc biệt là kỷ niệm buổi tựu (
đầu tiên có sức mạnh L% giữ sâu sắc trong ký ức K ai có thể quên tâm trạng hồi hộp, cảm giác
bở ngỡ của mình trong lần đầu tới ( học nhân vật “Tôi” trong truyện của Thanh Tịnh C- cũng cố dặn dò:
Về chuẩn bị bài : Cấp độ K/ quát nghĩa của từ ngữ
-Tuần 01 Ngày: / 8 /2009
Ngày dạy :/ 8 /2009
Giáo viên : Cao Minh Anh
Ngữ văn bàI 1 Tiết 3
của nghĩa từ ngữ
A.mục tiêu cần đạt
.Giúp HS: - Hiểu cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp đôi K/ quát của nghĩa từ ngữ
- Thông qua bài học, rèn luyện duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng
Trang 6Cao Minh Anh – THCS Hạ Sơn
B.tiến trình dạy học
Giới thiệu bài.
Kiểm tra vở soạn.
Bài mới.
H: Hãy tìm một số ví dụ về từ đồng
nghĩa và từ trái nghĩa?
H: Em có nhận xét gì về mối quan hệ
ngữ nghiã giữa các từ trong 2 nhóm
trên?
+ Từ đồng nghĩa: Máy bay, tàu bay, phi cơ… + Từ trái nghĩa: Rộng- hẹp; Sống –chết; Tốt- xấu…
Các từ có quan hệ bình đẳng với nhau về ngữ nghĩa cụ thể:
- Các từ đồng nghĩa trong nhóm có thể thay thế cho nhau trong 1 câu văn cụ thể
- Các từ trong nhóm có thể loại trừ nhau khi lựa chọn để đặt câu
I Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp.
Quan sát sơ đồ SGK và trả lời câu hỏi:
H: Nghĩa của từ “động Vật” rộng hơn
hay hẹp hơn nghĩa các từ “Thú, Chim,
Cá”? Vì sao?
H: Nghĩa của từ “Thú” rộng hay hẹp
hơn nghĩa các từ “ Voi, 4%Fg
Nghĩa của từ “Chim” rộng hay hẹp
hơn nghĩa các từ “Tu hú, Sáo”? Nghĩa
từ “Cá” rộng hay hẹp hơn nghĩa các từ
“Cá rô,Cá thu”? Vì sao?
H: Nghĩa của các từ “ Thú, chim, cá”
rộng hơn nghĩa các từ nào và đồng
thời hẹp hơn nghĩa từ nào?
- Nghĩa của từ “Động vật” rộng hơn nghĩa của từ
“Thú, chim, cá”
Vì phạm vi của tứ “Động vật” bao hàm nghĩa của 3
từ “Chim, thú ,Cá”
Các từ “Thú, Chim,Cá” rộng hơn nghĩa các từ “ Voi, 4% cá rô, cá thu, Tu hú, sáo”
Vì phạm vi 3 từ trên bao trùm nghĩa các từ 5l,
- Các từ “ Thú, chim, cá” có phạm vi nghĩa rộng hơn các từ “ Voi, 4% tu hú, sáo, cá rô, cá thu”
Và có phạm vi hẹp hơn từ “Động vật”
Ghi nhớ 1. Nghĩa của một từ ngữ có thể rộng hơn (K/quát hơn) hoặc hẹp hơn (ít k/ quát hơn) nghĩa từ ngữ khác
Động vật Chim
Cá
*Bài tập nhanh:
Cho các từ : Cây, Cỏ, Hoa Tìm từ ngữ có phạm vi rộng, hẹp hơn nghĩa 3 từ đó
Rộng : Thực vật > Cây, Cỏ, Hoa
Hẹp : Cây ( cam, xoàI, ổi)
Cỏ ( Gấu, Mật, Gà)
Hoa (Hồng, huệ, Lan)
Gợi dẫn HS tổng kết 3 điều KL đã nêu ở phần ghi nhớ
Tu hú
Cá rô
Cá thu
Trang 7Cao Minh Anh – THCS Hạ Sơn
H: Quan sát sơ đồ, em thấy một từ ngữ
coi là có nghĩa rộng khi nào?
H:Một từ ngữ coi là có nghĩa hẹp
khi nào?
H: Một từ ngữ có thể vừa có nghĩa
rộng
vừa có nghĩa hẹp K?
Ghi nhớ 2.+ Một từ ngữ coi là có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của từ ngữ đó bao hàm phạm vi nghĩa 1 số từ ngữ khác
+Một từ ngữ coi là có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa của từ ngữ đó bao hàm trong phạm vi nghĩa của 1 từ ngữ khác
Ghi nhớ 3 Một từ ngữ có nghĩa rộng với từ này,
đồng thời có nghĩa hẹp đối với 1 từ ngữ khác
II.> Luyện tập
Bài tập 1:
a Y phục : - Quần (quần đùi, quần dàI)
- áo ( áo dài, áo sơ mi)
b Vũ khí : -Súng (súng ( đại bác)
- Bom ( bom ba càng, bom bi)
Bài tập 2:
a Xăng, dầu hoả, ma dút, củi, than => Chất đốt
b Hội hoạ, âm nhạc, văn học, đIêu khắc => Nghệ thuật
c Canh, nem, rau xào, thịt luộc => Thức ăn
d Liếc, ngắm, nhìn, ngó => Nhìn
e Đấm, đá, thụi, bịch, tát => Đánh
Bài tập 3:
a Xe cộ :Xe 4 bánh, xe 3 bánh, xe 2 bánh
b.Kim loại : Sắt, nhôm, đồng
c hoa quả: táo, nho, hồng,lê, nhãn…
d họ hàng: nội(Cô, chú), ngoại(Gì, cậu).
Bài tập 4:
a.Thuốc lào
b Thủ quỹ
c Bút điện
d.Hoa tai
C.cũng cố dặn dò ;
Về :- Làm các bài tập còn lại trong SGK
- Chuẩn bị bài mới
-Tuần 01 Ngày: /8/2009
Ngày dạy :/8/2009
Giáo viên : Cao Minh Anh
Ngữ văn bàI 1 Tiết 4
về chủ đề của văn bản
Trang 8Cao Minh Anh – THCS Hạ Sơn
ạ mục tiêu cần đạt
Giúp HS: - Nắm chủ đề của văn bản, tính thống nhất về chủ đề của văn bản
- Biết viết một VB đảm bảo tính thống nhất về chủ đề; biết xác định và duy trì đối
trình bày, lựa chọn, sắp xếp các phần sao cho VB tập trung nêu bật ý kiến, cảm xúc của mình
B.Tiến hành hoạt động.
Bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị vở của HS
Bài mới:
I Tìm hiểu khái niệm chủ đề của văn bản.
- HS xem lại văn bản “Tôi đi học” của Thanh Tịnh
H: Văn bản mtả những việc đang xảy
ra (hiện tại) hay đã xảy ra (hồi ức, kỷ
niệm)?
H: Tgiải nhớ lại những điều gì trong
thời thơ ấu?
H: Sự hồi ấy gợi lên những ấn
gì trong lòng tác giả?
GV: = vậy,nội dung trả lời các câu
hỏi trên chính là chủ đề của văn bản
Tôi đi học.Em hãy phát biểu chủ đề
của văn bản này
H: Từ những nhận thức trên,em hãy
cho biết chủ đề của văn bản là gì?
+ VB mtả những việc đã xảy ra, đó là những hồi
của tgiả về ngày đầu tiien đi học
+Tác giả nhớ lại những kỷ niệm sâu sắc trong buổi tựu ( đầu tiên
+ Sự hồi ấy gợi lên trong lòng tác giả những cảm xúc bâng khuâng, man mác xao xuyến, xúc
động khi nhớ về ngày tựu ( đầu tiên trong tâm trạng hồi hộp, náo nức, bỡ ngỡ, xa lạ
=> HS trả lời: Tôi đi học đã diễn tả những cảm xúc
bâng khuâng, xao xuyến, xúc động trong lòng tác giả khi nhớ lại tâm trạng náo nức, bỡ ngỡ, xa lạ trong ngày tựu ( đầu tiên
Ghi nhớ 1.Chủ đề của văn bản là đối F và vấn
đề chính mà văn bản biểu đạt.
II Tìm hiểu tính thống nhất về chủ đề của VB.
H: Căn cứ vào đâu em biết vb “Tôi đi
học” nói lên những kỷ niệm của Tgiải
về buổi tựu ( đầu tiên?
+ Căn cứ vào nhan đề “Tôi đi học”
+ Từ đầu đến cuối văn bản đều nhắc lại các sự việc
là những Kniệm về buổi đầu đi học của “Tôi”( Các câu, các từ ngữ)
- “Hôm nay tôi đi học”
- “ Hằng năm cứ vào cuối thu…”
- “ Tôi quên thế nào …”
- “ Hai quyển vở mới…”
- “ Tôi bặm tay ghì thật chặt…”
GV l dẫn HS phân tích sự thay đổi tâm trạng của nhân vật tôi trong buỏi tựu ( đầu tiên
H: Hãy tìm những từ ngữ, chi tiết ctỏ
tâm trạng in sâu trong lòng nhân vật
“Tôi” suốt cuộc đời?
- Cảm nhận về con ( Quen đi lại lắm lần thấy lạ, cảnh vật chung quanh đều thay đổi
+ Thay đổi về hành vi: Lội qua sông thả diều, đi
ra đồng nô đùa,đi học cố làm một học trò thực sự
Trang 9Cao Minh Anh – THCS Hạ Sơn
- Trên sân (, + Cảm nhận về ngôi ( nhà ( cao ráo
và sạch sẽ hơn các nhà trong làng xinh xắn, oai nghiêm đình làng, sân rộng,cao hơn và “Lòng tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ”
+ Cảm giác bỡ ngỡ, lúng túng khi xếp hàng vào lớp: Đứng nép bên ( thân, chỉ dám nhìn một nữa, muốn bay, còn ngập ngừng e sợ, tự nhiên thấy nặng nề một cách lạ, nức nở khóc theo
- Trong lớp học: Cảm thấy xa mẹ, l đây có thể
đi chơi cả ngày cũng không thấy xa nhà, xa mẹ chút nào hết Giờ đây, mới l vào lớp đã thấy xa
mẹ…=> Tất cả đều tập trung tô đậm cảm giác bỡ ngỡ, lúng túng náo nức…trong lòng “Tôi” trong buổi tựu (
GV: Tất cả những từ ngữ, những câu văn diễn tả tâm trạng đó đã thể hiện tính thống nhất của chủ đề trong văn bản “Tôi đi học”
H: Vậy, em hiểu,thế nào là tính thống nhất về chủ đề của văn bản?
+ Làm thế nào để đảm bảo tính thống nhất đó?
TL:Văn bản có tính thống nhất về chủ đề là: Tất cả mọi phần, mọi câu, đoạn, mọi từ ngữ trong văn bản đều tập trung biểu đạt chủ đề đã xác định, không xa rời hay lạc sang chủ đề khác
+ Muốn bảo đảm tính thống nhất đó cần phải xác định chủ đề mà vb cần biểu đạt.( Thể hiện ở nhan đề,quan hệ giữa các phần trong vb,ở các từ ngữ then chốt…)
III Luyện tập
Bài tập 1: Hdẫn HS phân tích tính thống nhất về chủ đề của VB
H: Hãy cho biết văn bản trên viết về
đối và vấn đề nào?
H: Các đoạn văn trình bày đối và
vấn đề theo một thứ tự nào?
H: Theo em có thể thay đổi trật tự sắp
xếp hay k? Vì sao?
H: Nêu chủ đề của VB?
H: Chủ đề ấy thể hiện trong toàn
VB từ việc mtả rừng cọ đến cuộc sống
của ( dân Hãy CM điều đó?
H: Tìm các từ ngữ, các câu tiêu biểu
thể hiện chủ đề của VB?
A, Đối rừng cọ,vđề về t/cảm gắn bó giữa
( Sông Thao với rừng cọ Rừng cọ quê tôi
- Thứ tự trình bày: giới thiệu rừng cọ, tả cây
cọ, t/cảm gắn bó với cây cọ
- Hợp lý k nên thay đổi
B T/cảm gắn bó giữa ( sông thao với rừng cọ
C HS trả lời
B Tiêu đề: Rừng cọ quê tôi
Dú ai đi về xuôi Cơm nắm lá cọ là ( Sông Thao
- =( Sông Thao đi đâu cũng nhớ về rừng cọ quê mình
Bài tập 2 :
Gợi ý: lạc đề ý ( b d)
Bài tập 3:
Trang 10Cao Minh Anh – THCS Hạ Sơn
Gơi ý: -Có nhiều ý hợp với chủ đề do cách diễn đạt " tốt còn thiếu sự tập trung vào chủ đề câu (b, e)
- Có câu lạc đề câu (g)
C.củng cố dặn dò:
Làm các bài tập
Soạn bài “ Trong lòng mẹ” của Nguyên Hồng
-Tuần 02 Ngày: / 8 /2009
Ngày dạy :/ 8/2009
Giáo viên : Cao Minh Anh
Ngữ văn bàI 2 Tiết 5+6
VĂN BảN : trong lòng mẹ
(Nguyên Hồng)
A.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:
- Hiểu tình cảnh đáng 4 và nỗi đau tinh thần của nhân vật chú bé Hồng, cảm nhận
tình yêu 4 mãnh liệt của chú bé đối với mẹ
- rl đầu hiểu văn hồi ký và đặc sắc của thể văn này qua ngòi bút Nguyên Hồng: Thấm
b tiến trình dạy - học.
* ổn định tổ chức.
* Bài cũ: - Văn bản “Tôi đi học” viết theo thể loại nào? Vì sao em biết?
( Thể loại truyện ngắn hồi kết hợp các kiểu văn bản tự sự, mtả, biểu cảm Nội dung
bố cục, mạch văn và các h/ảnh, chi tiết trong bài đã chứng minh điều đó.)
- Một trong những thành công của việc thể hiện cảm xúc, tâm trạng của Thanh Tịnh trong văn bản là biện pháp so sánh Hãy nhắc lại 3 h/ảnh hay trong bài và giá trị nghệ thuật của nó?
( -“Những cảm giác trong sáng…bầu trời quang đãng”
-“ ý nghĩ ấy… Ll ngang qua ngọn núi”
-“ Họ con chim…ngập ngừng e sợ”
Hiệu quả nghệ thuật:+ 3 hình ảnh này xuất hiện trong 3 thời điểm khác nhau, vì thế điễn tả rất rõ nét sự vận động tâm trạng của nv “ Tôi”
+Những so sánh này giúp ta hiểu rõ hơn tâm lý của các em nhỏ lần đầu đi học
+ Hình ảnh so sánh 4 sáng, nhẹ nhàng đã tăng thêm màu sắc trữ tình cho tác phẩm * Bài mới:
I Vài nét về tác giả- tác phẩm
a Tác giả: - Tên thật : Nguyễn Nguyên Hồng ( 1918- 1982)
- Quê : Nam Định
- Ông là nhà văn lớn của VHVN hiện đại, từng tặng giải HCM
- Do hoàn cảnh sống của mình, Nguyên Hồng sớm thấm thía nỗi cơ cực và ngần ngũi những
( nghèo khổ - Với niềm yêu 4 sâu sắc, mãnh liệt, lòng trân trọng những vẽ đẹp
đáng quý