Giữa các nguyên tử, hãy giải thích về sự hao phân tử có khoảng cách hụt thể thích trong thí nghiêm trộn rượu và nước... - Các em lưu ý thí nghiệm trộn cát và ngô ở trên chỉ là thí nghiệm[r]
Trang 1Bài 19:
CÁC CHẤT ĐƯỢC CẤU TẠO NHƯ THẾ NÀO
I M ục tiêu bài học
1.Kiến thức
- Nêu được một hiện tượng chứng tỏ vật chất được cấu tạo một cách gián đoạn từ các hạt riêng biệt, giữa chúng có khoảng cách.
- Bước đầu nhận biết được thí nghiệm mô hình và chỉ ra được sự tương
tự giữa thí nghiệm mô hình và hiện tượng cần giải thích.
- Dùng hiểu biết về cấu tạo chất hạt của vật chất để giải thích một số
hiện tượng thực tế đơn giản.
2 kỹ năng
- Biết chỉ ra sự tương tự giữa thí nghiệm mô hình và hiện tượng.
- Rèn luyện kỹ năng tư duy biết vận dụng vào thực tiễn.
3 Thái độ
- HS yêu thích môn học hơn, có ý thúc vận dụng kiến thức đã học vào
giải thích một số hiện tượng vật lý đơn giản trong đời sống.
II Chuẩn bị
1.Chuẩn bị của GV
- Hai bình thủy tinh hình trụ đường kính cỡ 20mm
2 Chuẩn bị của HS
III Phương pháp dạy học
-Sử dụng kết hợp phương pháp: thuyết trình, vấn đáp, trực quan, làm thí nghiệm.
Trang 2IV Tiến trình lên lớp
1 Tổ chức lớp
-ổn định trật tự lớp, kiểm diện sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ
3 Nội dung bài học
Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập(5 phút)
GV: Hơn 300 năm trước, một nhà vật lý người Ý đã làm thí nghiệm sau: ông đổ đầy nước vào một cái bình cầu bằng bạc rồi hàn kín lại thật chắc, sau đó dùng búa đập mạnh vào bình Kết quả thật bất ngờ, bình cầu không bị bẹp và nước trong bình đã thấm ra ngoài Hãy giải thích tại sao có kết quả như vậy?
HS: Dự đoán
GV: Để giải thích hiện tượng trên chúng ta cùng nghiên cứu bài hôm nay:
“Bài 19: Các chất được cấu tạo như thế nào”.
Hoạt động 2:Tìm hiểu về cấu tạo chất (15 phút)
Hoạt động của HS Hoạt động của GV Nội dung
- Các chất được cấu tạo
từ các hạt nhỏ bé riêng
biệt, đó là nguyên tử và
phân tử Nguyên tử là hạt
không thể phân chia
trong phản ứng hóa học,
còn phân tử là nhóm các
nguyên tử kết hợp lại.
- Vì các chất cấu tạo nên
vật vô cùng nhỏ bé nên
các chất nhìn có vẻ như
liền một khối.
- Dựa vào kiến thức đã học trong bộ môn hóa học lớp 8 em hãy cho biết các chất được cấu tạo như thế nào?
- Tại sao các chất lại có
vẻ như liền một khối?
I Các chất được cấu tạo từ các hạt riêng biệt không?
Trang 3- HS quan sát hình vẽ.
- Thể tích rượu và nước
- Thể tích của rượu và
nước giảm xuống.
- Các em hãy quan sát hình 19.3 SGK: ảnh chụp nguyên tử silic qua kính hiển vi hiện đại.
- Dựa trên hình ảnh thu được từ các kính hiển vi hiện đại đã khẳng định rằng sự tồn tại của các hạt riêng biệt cấu tạo nên chất.
- GV nêu phần “có thể
em chưa biết” để HS thấy được nguyên tử, phân tử vô cùng nhỏ bé.
- GV đưa ra 2 bình chia
nước, gọi HS đọc lại kết quả thể tích nước và rượu ở mỗi bình
- GV làm thí nghiệm đổ
nồng độ không quá cao) theo thành bình vào bình
nước.
- Ban đầu ta thấy thể tích rượu và nước là bao nhiêu ?
- GV dùng que khuấy cho rượu và nước hòa lẫn vào nhau Hiện tượng gì xảy ra?
- Vậy phần thể tích hao hụt ấy đã mất đi đâu?
Chúng ta cùng nghiên cứu phần II: “Giữa các phân tử có khoảng cách không?’’.
- Các chất được cấu tạo
từ các hạt riêng biệt gọi
là nguyên tử và phân tử.
- Ban đầu:
Trang 4Hoạt động 3: Tìm hiểu về khoảng cách giữa các phân tử (12 phút)
Hoạt động của HS Hoạt động của GV Nội dung
- Thể tích hỗn hợp cát và
ngô nhỏ hơn tổng thể tích
ban đầu của chúng.
- Vì giữa các hạt ngô có
khoảng cách nên khi đổ
cát vào ngô,các hạt cát đã
xen vào những khoảng
cách này làm cho thể tích
hỗn hợp nhỏ hơn tổng
thể tích của ngô và cát.
- Giữa các phân tử nước
cũng như giữa các phân
tử rượu đều có khoảng
cách Khi trộn rượu với
nước, các phân tử rượu
đã xen vào khoảng cách
giữa các phân tử nước và
ngược lại Vì thế mà thể
tích của hỗn hợp rượu và
nước giảm.
- Để tìm cách giải thích
về thể tích bị hao hụt trong thí nghiệm trên ta làm thí nghiệm tương tự sau:
Hãy nhận xét thể tích hỗn hợp cát và ngô so với thể tích ban đầu.
- Giải thích tại sao có sự hao hụt thể tích đó?
- Dựa vào thí nghiệm này hãy giải thích về sự hao hụt thể thích trong thí nghiêm trộn rượu và nước
- Các em lưu ý thí nghiệm trộn cát và ngô ở trên chỉ là thí nghiệm mô hình để chứng tỏ giữa các phân tử và nguyên tử
có khoảng cách chứ
II.Giữa các phân tử có khoảng cách không?
1.Thí nghiệm mô hình
2 Giữa các nguyên tử,
phân tử có khoảng cách
Trang 5- Nước là loại chất lỏng
không chịu nén nên khi
đập vào bình,bình cầu
không bị ép vào trong
nên nó không bị kẹp Mặt
khác, giữa các phân tử
bạc có khoảng cách nên
dưới áp lực khá lớn từ
bên trong, các phân tử
nước đã chui qua khoảng
cách giữa các phân tử
bạc để thấm ra ngoài.
không coi hạt cát, hạt ngô như phân tử cát, phân tử ngô.
- Em hãy giải thích hiện tượng ở phần mở đầu?
- Giữa các phân tử, nguyên tử có khoảng cách.
Hoạt động 4:Vận dụng củng cố(13 phút)
- Khi khuấy lên các
phân tử đường xen vào
khoảng cách giữa các
phân tử nước và ngược
lại.
- Thành bóng cao su
được cấu tao từ các
phân tử cao su, giữa
chúng có khoảng cách
Các phân tử không khí
ở trong bóng có thể chui
qua các khoảng cách
này mà ra ngoài làm
cho bóng xẹp dần.
- Vận dụng những điều
đã học để giải thích các hiện tượn sau:
+ Thả một cục đường vào nước rồi khuấy lên,đường tan và nước
có vị ngọt?
- Quả bóng cao su hoặc quả bóng bơm căng dù
có buộc chặt cũng cứ xẹp dần.
Trang 6- Vì các phân tử khí có
thể xen vào khoảng
cách giữa các phân tử
nước.
- Cá muốn sống được phải có không khí, nhưng ta thấy cá vẫn sống được trong nước?
- Lý do các phân tử không khí có thể chui xuống nước mặc dù không khí nhẹ hơn nước
sẽ học ở bài sau.
- GV yêu cầu HS đọc phần ghi nhớ SGK, gọi
2 HS đọc bài.
- Bài tập về nhà: Làm bài tập trong sách bài tập từ bài 19.1 đến bài 19.7
Trang 7 NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN:
………
………
……….
.………
………
……….
.………
………
……….
………
………
……….
.………
………
……….
.………
………
………
………
………
……….
.………
………
……….
.………
………
………
….………
………
……….
Trang 8