HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI HỌC -GV: Treo tranh vẽ các loại biến trở.. Phương pháp, phương tiện dạy học :[r]
Trang 1Tiết :11
Tuần : 6
Ngày dạy: 28 / 09 /2015
BIẾN TRỞ - ĐIỆN TRỞ DÙNG TRONG KỸ THUẬT
I/ MỤC TIÊU:
1.1/ Kiến thức:
- Nêu được biến trở là gì và nêu được nguyên tắc hoạt động của biến trở
- Mắc được biến trở vào mạch điện để điều chỉnh cường độ dòng điện chạy qua mạch
- Nhận ra được các điện trở dùng trong kĩ thuật
1.2/ Kĩ năng:
- Mắc và vẽ sơ đồ mạch điện có sử dụng biến trở
1.3/ Thái độ:
- Ham hiểu biết, Sử dụng an toàn điện
II./ NỘI DUNG HỌC TẬP :
- Nguyên tắc hoạt động, công dụng biến trở
III/.CHUẨN BỊ:
3.1 / Giáo viên : Chuẩn bị cho mỗi nhóm HS:
- 1 biến trở con chạy có R = 20 và chịu được dòng điện có cường độ lớn nhất là 2A
- 1 biến trở than (chiết áp) có các trị số kĩ thuật như biến trở con chạy nói trên
- 1 nguồn điện 3V.- 1 bóng đèn 2,5V – 1W - 1 công tắc
- 7 đoạn dây nối, mỗi đoạn dài khoảng 30cm
- 3 điện trở kĩ thuật loại có ghi trị số ;- 3 điện trở kĩ thuật loại có các vòng màu
Đối với cả lớp: (1 biến trở tay quay có cùng trị số kĩ thuật )
3.2/ Học sinh : kiến thức phần hướng dẫn tự học ở nhà tiết 10.
IV/ TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
4.1/ Ổn định tổ chức và kiểm diện : kiểm diện học sinh
4.2/ Kiểm tra miệng:
Câu 1 : Điện trở của một dây dẫn phụ thuộc vào các yếu tố nào? Phụ thuộc như
thế nào? Viết công thức biểu diễn sự phụ thuộc đó.? Sửa BT 9.1
TL : (Điện trở của dây dẫn tỉ lệ thuận với chiều dài, tỉ lệ nghịch với tiết diện và phụ thuộc vào bản chất của dây dẫn.)
+ R = S
l
- là điện trở suất (.m)
- l là chiều dài dây dẫn (m).
- S là tiết diện dây dẫn (m2)
+ Bài 9.1 : C (10đ)
Trang 2Câu 2 : Từ công thức trên, theo em có cách nào để làm thay đổi điện trở của dây
dẫn ?
Sửa BT 9.2
TL : ( Từ công thức tính R ở trên, muốn thay đổi trị số điện trở của dây dẫn ta
có cách sau:
+Thay đổi chiều dài dây + Hoặc thay đổi tiết diện dây )
+ Bài 9.2 : B (10đ)
4.3/Tiến trình bài học:
HOẠT ĐỘNG 1 : Tổ chức tình huống học tập (5’)
1/ Mục tiêu :
- Kiến thức :
- Kỹ năng :
2/ Phương pháp, phương tiện dạy học :
3/ Các bước của hoạt động :
-GV: Trong 2 cách thay đổi trị số của điện trở,
theo em cách nào dễ thực hiện? ( thay đổi
chiều dài)
-GV: Điện trở có thể thay đổi trị số được gọi
là biến trở
BIẾN TRỞ ĐIỆN TRỞ DÙNG TRONG KỸ THUẬT
HOẠT ĐỘNG 2 : : Tìm hiểu cấu tạo và hoạt động của biến trở (10’)
1/ Mục tiêu :
- Kiến thức :
- Kỹ năng :
2/ Phương pháp, phương tiện dạy học :
3/ Các bước của hoạt động :
-GV: Treo tranh vẽ các loại biến trở YCHS
quan sát kết hợp H10.1/28 Sgk trả lời C1
-HS: Thực hiện câu C1
-GV: Y/c hs thực hiện câu C2
-GV: Y/c hs dưạ vào biến trở con chạy thật
chỉ ra đâu là cuộn dây của biến trở, đâu là hai
đầu ngoài cùng A,B của nó, đâu là con chạy ?
-HS: HS trình bày
-HS: HS khác nhận xét
-GV: nhận xét, thống nhất kết quả đúng C2
-HS: Thực hiện câu C3
-HS: HS khác nhận xét
-HS: Từng HS thực hiện câu C4
-HS: trình bày
-HS: HS khác nhận xét
-GV: Đề nghị HS vẽ lại các kí hiệu sơ đồ của
I./ Biến trở
1./ Tìm hiểu cấu tạo và hoạt động
của biến trơ
C1 : Các loại biến trở : con chạy, tay
quay, biến trở than (chiết áp)
C2 : Không, vì khi đó dòng điện vẫn
chạy qua toàn bộ cuộn dây của biến trở và con chạy sẽ không có tác dụng làm thay đổi chiều dài của phần cuộn dây có dòng điện chạy qua
C3: Có, vì khi đó chiều dài của cuộn
dây thay đổi và do đó làm thay đổi điện trở của biến trở và của mạch điện
C4: Khi dịch chuyển con chạy thì sẽ
làm thay đổi chiều dài của phần cuộn
Trang 3biến trở và dùng bút chì tô đậm phần biến trở
cho dòng điện chạy qua nếu chúng được mắc
vào mạch
GV : Sử dụng biến trở để điều chỉnh CĐDĐ
-HS: Từng HS thực hiện câu C5
-GV: Theo dõi và hướng dẫn các HS có khó
khăn
-HS: Nhóm HS thực hiện câu C6
-GV: Quan sát giúp đỡ các nhóm
* Lưu ý HS :
Đẩy con chạy về điểm N để biển trở có điện
trở lớn nhất trước khi mắc nó vào mạch điện
hoặc trước khi đóng công tắc; dịch chuyển
con chạy nhẹ nhàng
-HS: Đại diện nhóm trả lời C6
-HS: Nhóm khác nhận xét, bổ sung
-HS: Thảo luận các câu hỏi sau :
+ Biến trở là gì?
+ Có thể dùng để làm gì?
-HS: Rút ra kết luận
dây có dòng điện chạy qua và do đó làm thay đổi điện trở của biến trở
* Kí hiệu sơ đồ biến trở : H10.2/29Sgk
2./ Sử dụng biến trở để điều chỉnh cường độ dòng điện
C5: Vẽ sơ đồ H 10.3 SGK
C6: Vì l giảm -> R giảm -> I tăng
+ Điện trở của mạch giảm
+ Vị trí M, vì khi đó l cuộn dây ngắn nhất nên I mạnh nhất
3./ Kết luận : Biến trở có thể được dùng để điều chỉnh CĐDĐ trong mạch khi thay đổi trị số điện trở của nó
HOẠT ĐỘNG 3 : Nhận dạng hai loại điện trở dùng trong kĩ thuật (10’)
1/ Mục tiêu :
- Kiến thức :
- Kỹ năng :
2/ Phương pháp, phương tiện dạy học :
3/ Các bước của hoạt động :
-HS: hoạt động nhóm câu C7 và C8
-HS: Học sinh đại diện nhóm trả lời
câu C7 và C8.các nhóm khác nhận xét
và gớp ý
C8: 680k
47102 5%
* Hướng nghiệp : Công nhân làm
việc trong các ngành điện : lắp đặt
mạng điện ,sửa chửa thiết bị điện
II Các điện trở dùng trong kĩ thuật
C7: Lớp than hay lớp kim loại mỏng đó có
thể có diện trở lớn vì tiết diện S của chúng
có thể rất nhỏ, theo công thức R = S
l
thì khi
S rất nhỏ R có thể rất lớn
C 8 : - Có 2 cách ghi trị số các điện trở dùng
trong kĩ thuật : + Trị số được ghi trên điện trở + Trị số được thể hiện bằng các vòng màu trên điện trở
HOẠT ĐỘNG 4 : Vận dụng
1/ Mục tiêu :
- Kiến thức : Nắm được R, l, , S trong đoạn mạch
- Kỹ năng : Giải các dạng bài tập
Trang 42/ Phương pháp, phương tiện dạy học :
- Phân tích và so sánh
3/ Các bước của hoạt động :
-HS: Thực hiện C9
-HS: Từng HS thực hiện C10
+ Tính chiều dài dây
+ Tính chiều dài của 1 vòng dây ( chu vi
đường tròn)
+ Tính số vòng dây (chiều dài dây chia cho
chiều dài của 1 vòng dây)
III./ Vận dụng :
C9: HS thực hiện C10 : Chiều dài dây:
l =
RS
= 1,1.10 6
6 10 5 , 0 20
9,1m
Số vòng dây:
N =
l d
= 3,14.0,02
9,1 = 145 vòng
V TỔNG KẾT VÀ HƯỚNG DẪN HỌC TẬP :
5.1/ Tổng kết :
Câu 1 : Các biến trở và điện trở được dùng cho ngành nào ?
TL : Các biến trở và điện trở được dùng cho ngành trong ngành công
nghiệp điện và điện tử
Câu 2 : BT 10.7 ; 10.8 ; 10.9 SBT/67
TL : Câu A , B , D
5.2/ Hướng dẫn học tập :
- Đối với bài học tiết này :
+ Về học thuộc và hoàn chỉnh các câu C
+ Làm bài tập 10.1 -> 10.6/15 SBT
+ Đọc phần “có thể em chưa biết”
- Đối với bài học ở tiết học sau :
+ Chuẩn bị bài : “BT vận dụng định luật ôm và công thức tính điện trở
của dây dẫn”
+ Ôn lại các bài đã học
VI PHỤ LỤC :