thaúng haøng .Vì caùc C A B đường trung trực của các đoạn thẳng AB, BC, AC song song với Gv neâu chuù yù - Ở lớp 7 ta đã biết thế nào là đường nhau.. tròn ngoại tiếp tam giác?[r]
Trang 1Giáo án Hình học 9
Tuần: 10 Tiết: 20
GV: Nguyễn Tấn Thế Hoàng
Soạn: 08 - 11 - 2005
§1: SỰ XÁC ĐỊNH ĐƯỜNG TRÒN.
A) MỤC TIÊU: Giúp học sinh:
○ Nắm được định nghĩa đường tròn, các cách xác định một đường tròn, đường tròn ngoại tiếp tam giác và tam giác nội tiếp đường tròn Nắm được đường tròn là hình có tâm đối xứng, có trục đối xứng
○ Biết dựng đường tròn đi qua 3 điểm không thẳng hàng Biết C/m một điểm nằm trên, nằm trong, nằm ngoài đường tròn
B) CHUẨN BỊ CỦA GV & HS:
1) Giáo viên: - Thước thẳng, compa, phấn màu, tấm bìa hình tròn, bảng phụ: viết sẵn bài tập
2) Học sinh: - Thước kẻ có chia khoảng, compa, ê ke
C) CÁC HOẠT ĐỘNG:
11’
10’
HĐ1: Nhắc lại về đường tròn
Gv vẽ (O,R) gọi HS nhắc lại định
nghĩa đường tròn, ký hiệu đường tròn
- Khi điểm M thuộc đường tròn (O)
(Gv vẽ hình ở nháp bảng) ta còn nói
cách khác như thế nào?
- Với điểm M bất kỳ nằm trên mặt
phẳng có chứa (O,R) thì M có thể có
các vị trí tương đối như thế nào với
(O,R) ?
- Ứng với mỗi vị trí tương đối ta có hệ
thức nào diễn tả quan hệ giữa độ dài
OM và bán kính R ?
Củng cố : Cho HS làm ?1
- Dự đoán 2 góc có bằng nhau không
?
- Để so sánh 2 góc không bằng nhau
em phải sử dụng đ/lý nào ?
HĐ2: Cách xác định đường tròn
- Nêu các cách xác định một đường
tròn mà các em đã biết ?
Gv vẽ hình minh hoạ 2 cách đã
biết ở nháp
Gv đvđ: Ngoài 2 cách đó ra thì còn
có cách nào khác để xác định một
đường tròn không ?
- Ta sẽ xét xem một đường tròn được
xác định nếu biết bao nhiêu điểm của
nó
Cho HS làm ?2 và?3 8 nhóm
- Đường tròn tâm O bán kính R (R > 0): là hình gồm các điểm cách điểm O một khoảng bằng R
- 1 HS trả lời
- Điểm M nằm trên , nằm trong hay nằm ngoài (O,R)
- HS nêu 3 hệ thức:
OM = R, OM < R và
OM > R
- 1 HS trả lời ?1
Cả lớp nhận xét
- Một đường tròn được xác định khi biết :
- Tâm và bán kính của đường tròn đó, hoặc
- Một đoạn thẳng là đường kính của đường tròn đó
- Các nhóm chẵn làm , nhóm lẻ làm
Tiết 20: SỰ XÁC ĐỊNH ĐƯỜNG TRÒN TÍNH CHẤT ĐỐI XỨNG CỦA ĐƯỜNG TRÒN
1) Nhắc lại về đường tròn:
Ta đã biết:
Ký hiệu: (O,R) hoặc: (O)
Gọi bán kính đường tròn là r,
?1
ta có:
OH > r > OK
OH > OK OKH có:
OH > OK nên: OKH OHKA A
2) Cách xác định đường tròn:
?2 a)
A
R O
OM = RM nằm trên (O,R)
OM < RM nằm trong (O,R)
OM > RM nằm ngoài(O,R) (O,R) (O,R) (O,R) (O,R) (O,R)
O K
H
O 1
O 2
O
d
Trang 29’
a) Tâm đường tròn qua 2 điểm A
?2
và B nằm ở đâu ?
Gợi ý: Tâm của đường tròn có quan
hệ thế nào với 2 điểm AB?
- Vì tâm cách đều AB nên tâm thuộc
đường nào?
Gv vẽ hình lên bảng
b) Có bao nhiêu đường tròn như vậy
Tâm của chúng nằm trên đường nào?
- Gv vẽ thêm 2 đường tròn nữa
Làm thế nào để xác định được
?3
tâm của đường tròn đi qua 3 điểm A,
B, C ?
Gợi ý: Đường tròn này trước hết
qua A, B nên tâm nằm ở đâu?
- Đường tròn này còn qua B và C nên
tâm nằm ở đâu?
- Nếu 3 điểm A B, C thẳng hàng thì
có vẽ được đường tròn qua 3 điểm A,
B, C không ?
Gv nêu chú ý
- Ở lớp 7 ta đã biết thế nào là đường
tròn ngoại tiếp tam giác? Thế nào là
tam giác nội tiếp đường tròn ?
- Bắt đầu từ đây ta hay sử dụng thuật
ngữ này vì thế các em cần phải nhớ
kỹ
HĐ3: Tâm đối xứng, trục đối xứng.
Cho HS làm ? 4 và ?5 theo
nhóm
Gợi ý: Để C/m điểm A’ thuộc
(O,R) ta phải C/m hệ thức nào?
- Gv sửa bài và minh hoạ bài các
nhóm trước lớp
- Từ kết quả? 4 và ?5 ta có nhận xét
gì về tính chất đối xứng của đường
tròn ?
Gv dùng tấm bìa hình tròn, gấp
tấm bìa theo một đường kính để HS
thấy hai phần của tấm bìa trùng nhau
đường kính là trục đối xứng
HĐ4: Củng cố luyện tập
Treo bảng phụ viết sẵn bài tập:
- Gv đàm thoại với HS để giải bài tập
- Tâm đường tròn qua 2 điểm A và B nằm trên đường trung trực của AB
- HS vẽ đường tròn qua
2 điểm A và B
- 1 HS trả lời
Cả lớp nhận xét
- Tâm đường tròn đi qua 3 điểm A, B, C là giao điểm của các đường trung trực của
ABC
- Không vẽ được đường tròn nào đi qua 3 điểm thẳng hàng Vì các đường trung trực của các đoạn thẳng AB,
BC, AC song song với nhau
- 1 HS nhắc lại
Cả lớp nhận xét
- Các nhóm chẵn làm , nhóm lẽ làm
- Ta phải C/m:
OA’ = R = OA
- Sau 3 phút cho đại diện hai nhóm sửa bài
- HS nêu các kết luận ở Sgk
- HS làm bài tập củng cố
b) Có vô số đường tròn như thế
- Tâm các đường tròn đó nằm trên đường trung trực của đoạn AB
?3
*/ Chú ý:
- Không vẽ được đường tròn nào
đi qua 3 điểm thẳng hàng
3) Tâm đối xứng, trục đối xứng:
( Sgk trang 99)
4) Bài tập:
Cho ABC vuông tại A, trung tuyến AM, AB = 6cm, AC = 8cm a) C/m: A, B, C cùng thuộc một đường tròn tâm M
b) Trên tia đối MA lấy các điểm
D, E, F sao cho MD = 4cm, ME = 6cm, MF = 5cm Hãy xác định vị trí của mỗi điểm D, E, F với đường tròn (M)
Qua ba điểm không thẳng hàng, ta vẽ được một và chỉ một đường tròn
d2
d1
O A
d1
d2
Trang 33’ HĐ5: HDVN - Học thuộc đ/n, các cách xác định một đường tròn, nắm chắc t/chất đối xứng và khái niệm: đường tròn ngoại tiếp tam giác và tam giác nội tiếp đường tròn
- Làm bài tập: 1, 2, 3, 4 trang 100 Sgk – Đọc thêm: “Có thể em chưa biết” trang 102 Sgk
Rút kinh nghiệm cho năm học sau: