Em hãy cho biết cảnh sinh hoạt và lao động trên đảo được miêu tả ntn trong đoạn cuối của bài văn.. Em có nhận xét gì về cảnh lao động đó.[r]
Trang 1Ngày dạy: 6A: … /… /2012
6B: … /… /2012
Tuần 28
Tiết 101: HOáN Dụ
A Mục tiêu cần đạt: Giúp hs
- Nắm đợc khái niệm hoán dụ và các kiểu hoán dụ
- Bớc đầu phân tích tác dụng của hoán dụ
- Rèn luyệnkĩ năng sử dụng phép hoán dụ trong khi hành văn
- GDHS sử dụng phép hoán dụ đúng nơi, đúng chỗ
B Các bước lên lớp
- ổn định lớp học:
- Kiểm tra bài cũ:
- Tiến trình dạy-học bài mới
Hoạt động của gv và hs
Hđ1: Gv giới thiệu bài- hs lắng nghe
Hđ2: Gv hớng dẫn hs tìm hiểu nội dung bài học
Bước1: Tìm hiểu khái niệm hoán dụ
- Gv gọi hs đọc ví dụ trong sgk
? Em hãy cho biết các từ in đậm trong ví dụ chỉ
về ai?
- Hstl-Gvkl và ghi bảng:
? Theo em giữa áo nâu, áo xanh, nông thôn , thị
thành với sự vật được chỉ có mối quan hệ ntn?
- Hstl-Gvkl:
áo nâu, áo xanh dựa vào quan hệ giữa đặc điểm,
tính chất với sự vật có đặc điểm, tính chất đó
Nông thôn, thị thành dựa vào quan hệ giữa vật
chứa đựng với vật bị chứa đựng
? Cách diễn đạt trên có tác dụng gì?
? Vậy theo em thế nào là hoán dụ? cho ví dụ?
- Gv gợi ý cho hs trả lời theo ghi nhớ sgk/82
Bước 2: Gv hớng dẫn hs tìm hiểu các kiểu hoán
dụ
- Gv gọi hs đọc ví dụ trong sgk
? Em hiểu các từ in đậm trong ví dụ ntn?
- Hstl-Gvkl và ghi bảng:
Nội dung cần đạt
I Hoán dụ là gì:
1 Ví dụ: SGK
áo nâu - ngời nông dân
áo xanh - ngời công nhân
Nông thôn - ngời sống ở nông thôn
Thị thành - ngời sống ở thành phố
2
Có nét gần gũi với nhau
=> Hoán dụ.
3 Tác dụng: tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt
* Ghi nhớ: sgk/82.
II Các kiểu hoán dụ
1 Ví dụ: Sgk
a, Bàn tay- ngời lao động: Lấy bộ
phận để chỉ cái toàn thể
b, Một, ba - số lợng chỉ số ít, số
Trang 2? Em hãy cho biết có mấy kiểu hoán dụ?
- Hstl-Gvkl:
Hđ3: Gv hớng dẫn hs thực hiện phần luyện tập
trong sgk
Bài tập1: Gv hớng dẫn hs tìm và chỉ ra các kiểu
hoán dụ trong bài tập
- Hs thực hiện- Gvkl và ghi bảng:
Bài tập 2: Gv hớng dẫn hs so sánh giữa ẩn dụ và
hoán dụ để chỉ ra các nét giống và khác nhau
- Hstl-Gvkl và ghi bảng:
Bài tập 3: Chính tả nhớ- viết
- Gv cho hs nhớ lại đoạn thơ đêm nay bác không
ngủ để viết lại
nhiều: Lấy cái cụ thể để chỉ cái trìu
tượng
c, Đổ máu: chiến trang (Ngày Huế sảy ra chiến sự): Lấy dấu hiệu để chỉ
sự vật
d, Trái đất- nhân loại: Lấy vật chứa
đựng để chỉ vật bị chứa đựng
=> Có bốn kiểu hoán dụ
* Ghi nhớ: sgk/83.
III Luyện tập:
Bài tập 1: Tìm và chỉ ra các kiểu
hoán dụ
a) Làng xóm- ngời nông dân:
Vật chứa đựng và vật bị chứa
đựng b)
- Mời năm- thời gian trớc mắt
- Trăm năm- thời gian lâu dài
Cái cụ thể và cái trừu tợng
c) áo chàm- ngời việt bắc
Dấu hiệu sự vật và sự vật
d) (phần bài học)
Bài tập 2: So sánh ẩn dụ và hoán dụ
Giống nhau: đều gọi sự vật, hiện
tợng, khái niệm này bằng tên sự vật, hiện tợng, khái niệm khác
Khác nhau:
+ ẩn dụ:
- Dựa vào quan hệ t3ng đồng
- Hình thức
- Cách thức
- Phẩm chất
- Chuyển đổi cảm giác
+ Hoán dụ:
- Dựa vào nét t3ng cận
- Lấy bộ phận chỉ toàn thể
- Lấy vật chứa đựng chỉ vật bị chứa
đựng
- Lấy dấu hiệu của sự vật chỉ sự vật
Trang 3- Lấy cái cụ thể chỉ cái trìu tợng.
Bài tập 3: Chính tả nhớ- viết
C Củng cố: Nội dung bài học
D Dặn dò: Dặn hs học bài và chuẩn bị bài tập làm thơ bốn chữ.
* Rút kinh nghiêm :
********************************* Ngày dạy: 6A: … /… /2012
6B: … /… /2012
Tiết 102: TậP LàM THƠ BốN CHữ
A Mục tiêu cần đạt: Giúp hs
- Nắm đợc đặc điểm của thể thơ bốn chữ
- Nhận diện đợc thể thơ bốn chữ trong thơ ca
- Bớc đầu có kĩ năng biết làm thơ bốn chữ
B Các bước lên lớp
- ổn định lớp học
- Kiểm tra bài cũ:? Thế nào là hoán dụ? Hãy so sánh điểm giống và khác nhau giữa ẩn dụ và hoán dụ? (Đáp án tiết 101)
- Tiến trình dạy- học bài mới
Hoạt động của gv và hs
Hđ1: Gv kiểm tra việc chuẩn bị bài của hs ở nhà
Hđ2: Gv hớng dẫn cho hs tìm hiểu thơ bốn chữ
- Gv gọi hs đọc đoạn thơ trong sgk và bài thơ
lợm của tố hữu
? Em có nhận xét gì về đoạn thơ và bài thơ đó?
- Hstl-Gvkl và ghi bảng:
Hđ3: Thi làm thơ bốn chữ
Nội dung cần đạt
I/ Đặc điểm của thơ bốn chữ
- Số chữ: Bốn chữ/ câu
- Khổ: Thờng chia thành khổ hoặc không
- Số câu: Không hạn chế
- Vần: Vần lng, vần chân, vần cách, vần liền hoặc vần hỗn hợp
- Ngắt nhịp: 2/2
II/ Thi làm thơ bốn chữ
1 Thi tìm thơ bốn chữ
2 Hoạ theo thơ bốn chữ
3 Làm thơ với vần nối tiếp
4 Đọc và bình thơ
Trang 4C Củng cố: Nội dung bài học
D Dặn dò: Hs học bài và chuẩn bị bài Cô Tô
* Rút kinh nghiêm : ……
6B: … /… /2012
Tiết 103, 104: Văn bản CÔ TÔ
(Nguyễn Tuân)
A Mục tiêu cần đạt: Giúp hs
- Cảm nhận đợc vẻ đẹp sinh động, trong sáng của những bức tranh thiên nhiên và đời sống con ngời ở vùng đảo Cô Tô
- Thấy đợc nghệ thuật miêu tả và tài năng sử dụng ngôn ngữ điêu luyện của Nguyễn Tuân
- Rèn kĩ năng cảm thụ bài văn đợc viết ở thể loại ký
- GDHS lòng yêu mến tự hào về những thắng cảnh thiên nhiên của tổ quốc và những con ngời lao động bình dị
B Các bước lên lớp
Tiết 103 - ổn định lớp học
- Kiểm tra bài cũ:
- Tiến trình dạy- học bài mới
Hoạt động của gv và hs
Hđ1: Gv giới thiệu bài- hs lắng nghe.
Hđ2: Gv hớng dẫn hs tìm hiểu sơ lợc về tác giả,
tác phẩm
- Gv gọi hs đọc phần chú thích * sgk và cho các em
khái quát vài nét về tác giả, tác phẩm đó
- Gv giới thiệu thêm về tác giả Nguyễn Tuân
Nguyễn Tuân sinh 10/7/1910 mất 28/7/1987 tại Hà
Nội Ông đã từng làm tổng th ký hội Văn nghệ
Việt Nam., và ban chấp hành Hội nhà văn Việt Nam
khoá I và II Ông cũng đã đợc nhận giải thởng Hồ
Chí Minh về Văn học Nghệ thuật, đợt 1, năm 1996
Hđ3: Gv hớng dẫn hs đọc và hiểu văn bản.
- Gv hớng dẫn hs cách đọc- gv đọc mẫu đoạn đầu
- Gv gọi hs đọc tiếp đến hết
? Em hãy cho biết bài văn được chia làm mấy
phần? Nội dung của các phần ntn?
- Hstl-Gvkl:
Bài văn đợc chia làm ba phần
P1, Từ đầu ở đây: Cô Tô với vẻ đẹp trong sáng
khi trận bão đi qua
Nội dung cần đạt
I/ Sơ lược về tác giả, tác phẩm:
(Chú thích* sgk)
II/ Đọc - hiểu văn bản
1/ Vẻ đẹp Cô Tô sau trận bão:
Trang 5P2, Tiếp Nhịp cánh: Cảnh mặt trời mọc trên biển
P3, Còn lại: Hình ảnh ngời lao động
? Em hãy tìm những chi tiết miêu tả vẻ đẹp Cô Tô
sau trận bão?
- Hstl- Gvkl:
Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo
sáng sủa, bầu trời trong sáng, cây xanh mớt, nớc
biển lam biếc đậm đà, cát vàng giòn
? Theo em để miêu tả vẻ đẹp của Cô Tô tác giả đã
sử dụng những loại từ ngữ nào? Em có suy nghĩ
gì về những từ ngữ hình ảnh được sử dụng để
miêu tả trong đoạn đầu của bài?
- Gv cho hs thảo luận nhóm
- Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận
- Gv nhận xét và kết luận
? Qua đó em nhận thấy đảo Cô Tô sau trận bão
hiện lên ntn?
- Hstl-Gvkl và ghi bảng:
Tiết 104
- Gv gọi hs đọc đoạn 2
? Cảnh mặt trời mọc trên biển là một cảnh rất đẹp
và đầy chất thơ Em hãy chỉ ra các chi tiết đó?
- Hstl-Gvkl:
Chân trời ngấn bể sạch nh tấm kính lau hết mây,
hết bụi mặt trời tròn trĩnh phúc hậu (lòng đỏ, thăm
thẳm, đờng bệ, mâm bạc) chân trời màu ngọc trai,
nớc biển hửng hồng
? Em có nhận xét gì về nghệ thuật tác giả dùng để
miêu tả ở trong đoạn trích này?
- Hstl-Gvkl:
Nghệ thuật so sánh đặc sắc, vừa thực, vừa ảo chính
xác, tinh tế, độc đáo Chứng tỏ năng lực cảm thụ và
sáng tạo của nghệ thuật
? Em có nhân xét gì về cảnh mặt trời mọc trên
biển?
- Hstl-Gvkl và ghi bảng:
- Gv gọi hs đọc phần còn lại
? Em hãy cho biết cảnh sinh hoạt và lao động trên
đảo được miêu tả ntn trong đoạn cuối của bài
văn? Em có nhận xét gì về cảnh lao động đó?
- Một ngày trong trẻo sáng sủa
- Bầu trời trong sáng
- Cây xanh mớt
- Nớc biển lam biếc, đậm đà
- Cát vàng giòn
Từ chỉ màu sắc và ánh sáng
=> Cô Tô sau trận bão có vẻ đẹp tráng lệ, hùng vĩ và tinh khôi
2 Cảnh mặt trời mọc trên biển:
- Chân trời góc bể sạch
- Mặt trời tròn trĩnh nh một quả trứng thiên nhiên đầy đặn
So sánh (Chính cả về hình
dáng và màu sắc)
=> Cảnh mặt trời mọc trên biển là một bức tranh tuyệt đẹp, tráng lệ, rực rỡ
3 Hình ảnh người lao động
- Giếng nớc ngọt ngào vui nh
Trang 6- Hstl-Gvkl:
Cảnh đợc miêu tả tập trung tại một địa điểm là cái
giếng ở ria đảo, rồi mở rộng ra đến cảnh biển ra
khơi và những ngời dân gánh nớc xuống thuyền
Cảnh lao động, sinh hoạt vừa khẩn tr3ng, tấp nập
lại vừa thanh bình
? Vì sao nói cảnh ấy rất bình dị mà thể hiện được
không khí thanh bình và lao động khẩn trương ở
đảo?
- Hstl-Gvkl:
Cơn bão vừa đi qua nhng cuộc sống ở đây hầu nh
không bị xáo trộn Những con ngời lao động vẫn
sinh hoạt, làm việc bình thờng với t thế ngời chủ
của hòn đảo thân yêu Họ vui vẻ khẩn tr3ng chuẩn
bị cho những chuyến ra khơi
? Để miêu tả cảnh đó tác giả đã sử dụng những
biện pháp nghệ thuật nào?
- Hstl-Gvkl:
Sử dụng hình ảnh so sánh, tạo nên cảm nhận tinh tế
? Cuộc sống và cảnh lao động ở đây ntn? Hãy nêu
nhận xét của em?
- Hstl-Gvkl và ghi bảng:
Hđ4: Thực hiện phần tổng kết
- Gv gọi hs đọc ghi nhớ sgk/91
Hđ5: Gv cho hs thực hiện phần luyện tập trong sgk
- Gv yêu cầu hs viết đoạn văn phát biểu cảm nghĩ về
cảnh mặt trời mọc trên biển
một cái bến
- Có nhiều ngời đến và gánh nớc
- Khẩn tr3ng chuẩn bị cho chuyến ra khơi đánh bắt cá
Sử dụng hình ảnh so sánh.
=> Cảnh lao động rộn ràng, khẩn tr3ng nhng cuộc sống thật giản
dị, thanh bình và hạnh phúc (hình
ảnh chị Châu Hòa Mãn địu con)
III Tổng kết:
Ghi nhớ: sgk/ 91
IV/ Luyện tập:
Viết đoạn văn phát biểu cảm nghĩ
C/ Củng cố: Gv củng cố lại nội dung bài học
D/ Dặn dò: Gv dặn hs học bài và chuẩn bị bài viết số 6
* Rút kinh nghiêm :
*********************************