*Giới thiệu bài : Nhờ công cụ lao động bằng kim loại ,con người có thể khai phá đất hoang, tăng diện tích trồng trọt, của cải làm ra ngày càng nhiều, không những đủ ăn mà còn dư thừa .mộ[r]
Trang 1Ngày soạn : 06/10/2009 Ngày dạy: 10/10/2009
Tiết :4 Bài 4 : CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG
1 MỤC TIÊU
a Về kiến thức
Giúp HS
- Sau khi xã hội nguyên thuỷ tan rã, XH có giai cấp ra đời
- Những nhà nước đầu tiên đã được hình thành ở phương Đông : Ai Cập, Lưỡng Hà, ấn Độ,Trung Quốc từ cuối thế kỉ IV-đầu thế kỉ III TCN
- Nền tảng kinh tế,thể chế nhà nước ở các quốc gia này
b Về kĩ năng
- Rèn kĩ năng quan sát lược đồ,tranh ảnh,phương pháp so sánh
c Về thái độ
- XH cổ đại phát triển cao hơn XHNT bước đầu ý thức dược sự bất bình đẳng, sự phân chia giai cấp trong XH về nhà nước chuyên chế
2 CHUẨN BỊ CỦA GV & HS
a Chuẩn bị của GV : Nghiên cứu tài liệu+soạn giảng + tranh ảnh lược đồ
các quốc gia cổ đại
- Soạn giáo án
b Chuẩn bị của HS : Đọc và tìm hiểu bài theo câu hỏi SGK
3 TIẾN TRÌNH BÀI DẠY (45’)
a kiểm tra bài cũ (5’)
1 Câu hỏi : Con người xuất hiện như thế nào ? Người tối cổ sống như thế nào ? Sự khác nhau giữa người tối cổ và người tinh khôn ? Vì sao XH nguyên thuỷ tan rã ?
2 Đáp án :
- Con người xuất hiện cách đây hàng triệu năm loài vượn cổ trong quá trình
Kiếm sống lâu dài dần dần giải phóng hai chi trước =>Người tối cổ
- Người tối cổ sống theo bầy, hái lượm săn bắt,dùng đá làm công cụ lao động
- Sự khác nhau giữa người tói cổ và người tinh khôn : hình dáng …
- Sản xuất phát triển =>Sản phẩm dư thừa =>Người giàu, người nghèo
=>XHNT tan rã
*Giới thiệu bài :
Nhờ công cụ lao động bằng kim loại ,con người có thể khai phá đất hoang, tăng diện tích trồng trọt, của cải làm ra ngày càng nhiều, không những đủ ăn mà còn dư thừa một số người do có khả năng lao động hoặc chiếm đoạt sản phẩm thừa của XH trở nên giàu có XHNT dần dần tan rã nhường chỗ cho XHcó giai cấp
và nhà nứôc đã xuất hiện đầu tiên ở phưông đông vậy các quốc gia cổ đại phương Đông được hình thành ở đâu ? Từ bao giờ ? XHPĐ có đặc điểm gì ? Đó là những vấn đề chúng ta nghiên cứu trong bài hôm nay
b Dạy nội dung bài mới (36’)
Trang 2G
?
H
?
H
?
H
?
H
?
G
Đọc phần 1
Giới thiệu trên bản đồ châu á hoắc lược
đồ các quốc gia cổ đại
=>Vào cuối thời nguên thuỷ ở lưu vực
những dòng sông lớn như ;sông Nin
(Ai Cập ),sông hằng, sông ấn (ấn độ
),sông hoàng hà, Trường Giang (Trung
Quốc ) cư dân nguyên thuỷ tập trung
về đây ngày càng đông
Tại sao ở các lưu vực các con sông lớn
này cư dân nguyên thuỷ tập trung về
đây ngày càng đông ?
=>Do điều kiện tự nhiên thuận lợi :
lắm nắng nhiều mưa đông bằng sông
hàng năm mùa mưa đến nước sông
dâng cao, sau khi nước rút đã phủ lên
các chân ruộng 1 lớp phù sa màu mỡ
làm cho đất tơi xốp, màu mỡ lại dễ làm
với các loại hình công cụ :đá tre, gỗ,
kim loại
Với điều kiện tự nhiên thuận lợi này
thì phù hợp với nền kinh tế nào ?
=>Phù hợp với nghề nông trồng lúa
nước, sản xuất nông nghiệp trở thành
nền kinh tế chính
Để đảm bảo cho ngành khinh tế nông
nghiệp phát triển thì cư dân nguyên
thuỷ phải làm gì?
=>Thuỷ lợi
Tại sao muốn có năng suất nông
nghiệp họ phải làm thuỷ lợi
=>Các con sông thường xuyên gây bão
lũ, hạn hán để đảm bảo mùa màng họ
phải đắp đê,đào kênh …
Các QGCĐPĐ được hình thành ở đâu ?
Ngành kinh tế nào là chính ?
=> Trị thuỷ và thuỷ lợi là việc làm
thường xuyên và cần thiết với SX nông
nghiệp đảm bảo đời sống => muốn làm
thuỷ lợi phải liên kết với các bộ lạc
mới tạo sức mạnh ,mới có khả năng àm
1 / Các quốc gia cổ đai phương đông đã đựơc hình thành ở đâu
và từ bao giờ ? (14 / )
- ở lưu vực dòng sông lớn Ngành nông nghiệp là ngành kinh
tế chính Làm thuỷ lợi
Trang 3
?
H
?
G
H
?
?
?
H
?
H
thuỷ lợi =>Muốn vậy phải có 1 tổ
chức đứng ra quản lý
Nguyên nhân nào dẫn đến nhà nước ra
đời ?
=>Khi năng suất lao động tăng , cuộc
sống ổn định nhờ thế một số người do
có khả năng lao động hoặc do chiếm 1
phần sản phẩm thừa của công xã trở
nên giàu có XH bắt đầu xuất hiện kẻ
giàu người nghèo =>Mâu thuẫn giai
cấp nẩy sinh =>Nhà nước ra đời
Các QGCĐPĐra đời thời gian nào ?
Tại sao khi giai cấp xuất hiện nhà nước
lại ra đời
=>Nhà nước ra đời nhằm bảo vệ quyền
lợi của giai cấp thống trị
Kể tên các quốc gia cổ đại PĐ đầu tiên
?
HS lên bảng chỉ vị trí trên bản đồ các
QGCĐPĐ
GV : chuyển ý
Đến đây loài người đã giã từ một thời
kì mông muội với cuộc sống thấp kém,
bấp bênh để bước vào thời đại văn
minh đó là XH có giai cấp đầu tiên
Đọc phần in nghiêng chữ to SGK
Trên cơ sở hiểu biết về những điều
kiện dẫn tới sự hình thành các
QGCĐPĐ ở mục 1, em hãy phát biểu
XH đó có những tầng lớp nào ?
Em hãy nêu và phân tích đời sống địa
vị XH của từng tầng lớp XHCĐPĐ ?
Quan sát (H8 )người nông dân có vai
trò gì trong XH CĐPĐ? mô tả nội dung
bức tranh ?
=>Bức tranh mô tả cảnh lao động sản
xuất nông nghiệp : Cảnh lao động sản
xuất sôi nổi thuận lợi,có sự phân công
lao động Nông nghiệp trở thành
ngành kinh tế chính
- Hàng dưới từ trái sang phải là cảnh
đập lúa và gánh thóc về Hàng trên từ
phải sang trái cảnh đập lúa và cảnh
nông dân nộp thuế cho quý tộc
Nông dân họ canh tác như thế nào ?
Đời sông của họ ?
- Giai cấp xuất hiện nhà nước ra đời cuối thiên niên kỷ IV đầu thiên niên kỉ III TCN
- Ai Cập, Lưỡng Hà , ấn Độ ,Trung Quốc
2 / xã hội cổ đại phương đông bao gồm những tầng lớp nào ? ( 12 / )
- Có 3 tầng lớp XH : Nhận ruộng CX
+ Nông dân: Nộp thuế Lao dịch
Trang 4?
H
?
H
?
H
?
H
?
H
G
?
H
?
- SGK
Đọc hai điều luật 42-43
Qua hai điều luật trên người cày thuê
phải làm như thế nào ? So với ngày nay
có điểm gì giống và khác ?
=>Giống nhau :KT nông nghiệp phát
triển
Khác vì quyền lợi XH
- Nhà nước quan tâm hơn khuyến khích
phát triển sản xuất nông nghiệp buộc
người nông dân phải tích cực cày cấy
không bỏ ruộng hoang =>Họ là lực
lượng lao động chính của XH =>XH
phát triển
Tầng lớp nào nắm quyền chính tri đất
nước
Nhận xét về tầng lớp này
=>Sống giàu sang ,sung sướng bằng
bóc lột lao động của nông dân, nô lệ, là
những người cai tri đật nước
Tầng lớp nô lệ có cuộc sống như thế
nào ?
=>Không có quyền hành sống khổ cực
Tại sao nô lệ và nông dân nổi dậy đấu
tranh ?
=>Nô lệ thân phận không khác gì
những con vật
Có những cuộc đấu tranh nào ?
=>SGK
Tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa của nô lệ
và nông dân nghèo ở Ai Cập 1750
(SGV T25)
Chuyển ý
Do nền tảng kinh tế nông nghiệp nên
đã ảnh hưởng dến thể chế XH của các
QGCĐPĐ đó là nhà nước chuyên chể
cổ đại PĐ
Mặc dù quá trình hình thành ở mỗi
nước khác nhau nhưng nhà nước
QGCĐPĐ vẫn có chung một thể chế đó
là thể chế gì ?
=>Chể độ quân chủ chuyên chế
Em hiểu như thế nào là quân chủ
Giàu có
- Quý tộc quan lại Quyền thế
Cai trị đất nước
Phục dịch hầu hạ
- Nô lệ Nghèo khổ
3- Nhà nước chuyên chế cổ đại phương đông ( 10’)
Trang 5?
H
?
H
chuyên chế ?
=>Vua là người nắm quyền hành quyết
định mọi việc định luật pháp, chỉ huy
quân đội, xét sử người có tội …được
cha chuyền con nối
Quan sát H9 em có nhận xét gì ?
=>Tấm bia khắc bộ luật, phần dưới nội
dung bộ luật Phần trên : chúa trời vị
thần Sa mát vị thần mật trời của Ba
-bi -lon cổ đang trao bộ luật cho vua
Ham – mu –ra – bi
=>Nói lên vị trí của nhà vua : người
được trao quyền trị vì dân chúng
ở QGCĐPĐ vua có vai trò NTN với
đất nước
- SGK
Vua dựa vào đâu để trở thành người
đứng đầu =>Dựa vào bộ máy chính
quyền, người giúp việc
- Vua có quyền cao nhất
- Bộ máy hành chính :người giúp việc cho vua
c Củng cố, luyện tập (3’)
1 / Các QGCĐPĐ xuất hiện sớm (đánh dấu X vào đáp án đúng ) ?
A ấn Độ
B Ai Cập
C Lưỡng Hà
D Trung Quốc
E Cả 4 quốc gia trên
=> Đáp án E
2 / Vẽ sơ đồ nhà nước cổ đại phương Đông
Quý tộc, quan lại
Nông dân
Nô lệ
Trang 6-Làm bài tập 1 + 2 trong vở bài tập LS
GV khái quát toàn bài -
d hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (1’)
- Nắm chắc nội dung bài sự hình thành , XH, nhà nước …
- Đọc lại SGK
- Làm bài tập trong vở bài tập LS
- Tìm hiếu bài 5 các quốc gia cổ đại phương Tây theo câu hỏi SGK