=>Cây lúa trở thành cây lương thực chính =>Họ có nghề trồng lúa nước => của cải G vật chất ngày càng nhiều => Công cụ sản xuất được cải tiến => Đời sống ổn định hơn * Sơ kết : Trên bước [r]
Trang 1Ngày soạn : 04/11/2009 Ngày dạy: 07/11/2009
CHƯƠNG II THỜI ĐẠI DỰNG NƯỚC VĂN LANG - ÂU LẠC
TIẾT 11: BÀI 10 NHỮNG CHUYỂN BIẾN TRONG ĐỜI SỐNG KINH TẾ
1 MỤC TIÊU
a Về kiến thức
Giúp HS
- Hiểu được những chuyển biến lớn có ý nghĩa hết sức quan trọng trong đời
sống kinh tế của người nguyên thuỷ
- Nâng cao kĩ thuật mài đá
- Phát minh thuật luyện kim
- Phát minh nghề trồng lúa nước
b Về kĩ năng
- Tiếp tục bồi dưỡng kĩ năng phân tích, so sánh sự kiện lịch sử
c Về thái độ
- Năng cao tinh thần sáng tạo trong lao động
2 CHUẨN BỊ CỦA GV & HS
a Chuẩn bị của GV : Nghiên cứu tài liệu ông cụ đã phục chế
- Soạn giáo án
b Chuẩn bị của HS : Đọc và tìm hiểu bài theo câu hỏi SGK
3 TIẾN TRÌNH BÀI DẠY (45’)
a kiểm tra bài cũ (5’)
1>Câu hỏi :Nêu những điểm mới trong đời sống vật chất của người nguyên
thuỷ Thời Hoà Bình – Bắc Sơn ?
2>Đáp án :- Người nguyên thuỷ luôn cải tiến công cụ lao động
- Lúc đầu : Ghè đẽo tho sơ => mài vát => tra cán , làm đồ gốm
- Ngành kinh tế chính : Trồng trọt, chăn nuôi
*Giới thiệu bài :
Bài trước chúng ta đã thấy được người nguyên thuỷ có đời sống vật chất khá
ổn định Có tổ chức XH và đời sống tinh thần phong phú hơn Có phải nước ta chỉ
có rừng núi ? Nước ta còn có đông bằng ven biển , ven sông Con người từng
bước từ hang động di cư xuống các vùng thung lũng ven sông ven suối Cuộc sống
nơi ở mới rộng rãi hơn Dân số phát triển hơn đã kích thích con người phải cải tiến
công cụ lao động Đây chính là thời điểm hình thành những chuyển biến lớn về
kinh tế
b Dạy nội dung bài mới (36’)
Hoạt động của thầy, trò Nội dung cần đạt
? Địa bàn cư trú trước đây của người Việt cổ ở đâu và sau đó mở rộng ra sao ? (
lược đồ )
1 /công cụ sản xuất được cải tiến như thế nào ? ( 12’ )
Trang 2H
?
H
?
H
?
H
?
H
?
?
H
?
H
?
H
?
?
=> Trước đây sống trên núi cao
Tại sao lại sống trên núi cao ?
=> Dễ kiếm ăn
Họ mở rộng địa bàn cư cư trú những
vùng nào ?
=> Xuống : chân núi thung lũng ,ven
suối, ven sông lớn
Tại sao họ phải mở rộng địa bàn cư trú
xuống lưu vực các con sông lớn ?
=> Dân số đông,điều kiện tự nhiên, khí
hậu thuận lợi
Xem hình 28- 29
Có những công cụ gì của người nguyên
thuỷ ?
=> Rìu đá có vai, lưỡi đục, bàn mài,
những mảnh cưa đá
So sánh các công cụ sản xuất hình 28- 29
với hình 25 và nêu nhận xét ?
=> Kĩ thuật mài
=> Loại hình công cụ
=> Hình dáng cân đối
Hãy rút ra những điểm mới trong công
cụ sản xuất thời kì này ? ( công cụ sản
xuất được cải tiến như thế nào )
Cưa đá tiến bộ hơn ghè đẽo ở chỗ nào ?
- Tạo được hình dáng như ý muốn,
phong phú, cần thiết trong đời sống
Tác dụng của kĩ thuật mài đá ?
=> Họ cần công cụ sắc bén hơn
=> Kĩ thuật mài đá đặc trưng quan trọng
nhất của văn hoá đồ đá cũ
Tác dụng của kĩ thuật khoan đá ?
=> Làm tăng năng xuất lao động ,dễ sử
dụng
=>Với kĩ thuật khoan đá người ta sản
xuất ra những công cụ tiện lợi
Ngoài công cụ sản xuất bằng đá được cải
tiến người nguyên thuỷ còn có những
công cụ gì nữa ?
=> Công cụ bằng xương, sừng
Các nhà khảo cổ còn tìm thấy những đồ
- Công cụ được mài nhẫn toàn bộ
- Loại hình công cụ : đa dạng, phong phú
- Hình dáng cân đối
- Xuất hiện kĩ thuật : cưa ,đục, (khoan đá )
- Làm chì bằng đất nung
- Đồ gốm : phong phú, đa dạng ,
Trang 3H
?
H
?
H
?
H
G
H
?
H
?
H
?
H
?
H
?
H
?
H
dùng bằng gì ?
=> Nhiều hình loại đồ gốm : bình vò
Xem hình 30
Em có nhận xét gì kĩ thuật làm đồ gốm
lúc bấy giờ ?
=> SGK
- Phong phú, đa dạng
Những công cụ sản xuất đó được phát
hiện ở đâu ? Thời gian xuất hiện ?
=> Phùng Nguyên, Hoa Lộc
Nhận xét gì về trình độ sản xuất công cụ,
đồ dùng thời kì này ?
=>Con người không những đã cải tiến
đựơc công cụ bằng đá mà còn có kĩ thuật
làm đồ gốm
Chuyển ý : nhu cầu cuộc sống ngày càng
cao hơn bắt buộc người nguyên thuỷ
phải cải tiến công cụ lao động
Đọc SGK
Trong các di chỉ ở Phùng Nguyên, Hoa
Lộc và các di chỉ khác trên đất nước ta
các nhà khảo cổ đã phát hiện được điều
gì ?
=> Nhiều cục đồng , xỉ đồng, dây đồng,
dùi đồng
Điều đó cho phép chúng ta khảng định
điều gì ?
=> Xuất hiện kim loại,thuật luyện kim
Theo em nguyên nhân nào dẫn đến phát
minh ra kim loại
=>Cuộc sống ổn định => Hình thành
làng bản, cải tiến công cụ sản xuất
Cơ sở nào người nguyên thuỷ phát minh
ra kim koại ? Tại sao ?
HS thảo luận
Làm đồ gốm cần những gì ?
=> Đất sét, khuôn, củi …
Đồ gốm thường thấy là những gì ?
=> Bình nồi vò, bát ấm,chén
Em có biết các khâu cơ bản để làm đồ
gốm
=> Đất sét, nhào, nặn hình, nung khô
nhiều hình loại
2 / thuật luyện kim đã phát minh như thế nào ? (12’)
- Nhờ sự phát triển của nghề gốm người nguyên thuỷ đã phát minh
ra kim loại
Trang 4H
?
H
?
H
?
H
G
H
?
?
H
nhiệt độ cao
Tác dụng của đồ gốm ?
- Nặn đủ loại hình theo ý muốn
Tại sao lại nói từ việc làm đồ gốm đã gợi
ý cho con người phát minh ra kim loại
=> Từ kinh nghiệm làm đồ gốm : khuôn,
độ nung cao ,họ nẩy sinh ra ý tưởng
nung chẩy kim loại đổ vào khuôn tạo
sản phẩm theo ý muốn
=> Ngưòi nguyên thuỷ đã lọc từ quặng ra
kim loại đồng dùng đất làm khuôn đúc
( 800oc – 1000o c)đổ vào khuôn nhờ kim
loại làm đồ gốm
Kim loại đầu tiên đựơc sử dụng là kim
loại gì ? tại sao ?
=>Đồng : mềm dễ nung chảy
ý nghĩa quan trọng của phát minh ra kim
loại là gì ?
=> Thay thế đồ đá
=>Tạo nhiều loại hình công cụ, đa dạng
phong phú nhiều hình loại
=> Hình thức đẹp, bền, nhẹ
- Con người tự mìmh tìm được nguyên
liệu để làm công cụ theo nhu cầu của
mình
=> Mở ra con đường tìm nguyên liệu
mới
Cuộc sống người nguyên thuỷ Việt Nam
nhờ có công cụ bằng đồng => có bước
phát triển
Chuyển ý : Người nguyên thuỷ phát triển
một bước trong sản xuất …
Đọc SGK
ở các di chỉ Phùng Nguyên, Hoa Lộc
ngoài việc phát hiện ra hàng loạt cuốc đá
người ta còn tìm thấy gì trong các di chỉ
?
Thấy gạo cháy ,dấu vết thóc lúa bên cạnh
những bình vò bằng đất nung
Điều đó cho phép chúng ta khảng định
điều gì ?
=>Nghề nông trồng lúa nước ra đời
Những dấu tích nào chứng tỏ người Việt
- Đây là kim loại được sử dụng đầu tiên
3 /nghề tròng lúa nước ra đời ở đâu trong điều kiện nào ? (12’)
)
Trang 5?
H
?
?
H
?
H
G
cổ phát minh ra nghề trồng lúa nước (
nguồn gốc )
=> Theo các nhà khoa học nước ta là một
trong những quê hương của lúa hoang
Trong điều kiện như thế nào người
nguyên thuỷ có thể phát minh ra nghề
trồng lúa nước ?
Phát hiện
Nghề trồng lúa nước ra đời ở đâu ?
Tầm quan trọng của nghề trồng lúa nước
?
=>Cuộc sống ổn định, cao hơn
=>Định cư lâu dài ở 1 nơi ven sông
Hồng, sông Cả, sông Mã
=> ít phụ thuộc vào thiên nhiên
Tại sao việc phát minh ra nghề trồng con
người có thể định cư lâu dài ?
=>Cây lúa trở thành cây lương thực
chính
=>Họ có nghề trồng lúa nước => của cải
vật chất ngày càng nhiều
=> Công cụ sản xuất được cải tiến =>
Đời sống ổn định hơn
* Sơ kết :
Trên bước đường phát triển sản xuất để
năng cao đời sống con người đã biết sử
dụng ưu thế của đất đai.Người nguyên
thuỷ đã có những phát minh lớn : Thuật
luyện kim, trồng lúa nước
=> Một đời sống mới bắt đầu, chuẩn bị
cho con người bước sang một thời đại
mới : Thời đại dựng nước
- Họ định cư lâu dài ở đồng bằng, ven biển,ven sông, thung lũng
- Công cụ sản xuất được cải tiến
- Sự phát triển của nghề nông
=> Phát hiện ra nghề trồng lúa nước
=>Ra đời ở ven sông ,ven biển
- Lúa trở thành cây lương htực chính
c Củng cố, luyện tập (3’)
Điểm laị những nét mới về công cụ sản xuất ý nghĩa phát minh ra kim loại ? Tầm quan trọng của nghề trồng lúa nước ?
Làm bài tập trong vở bài tập
d hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (1’)
- Nắm chắc nội dung bài học
- Đọc lại SGK
- Hoàn thiện bài tập trong vở bài tập
- Đọc và chuẩn bị tiết phần II.