Nhờ vào hai tia đặt biệt, ở tiết trước chúng ta đã vẽ được ảnh của vật AB vuông góc và nằm trên trục chính qua TKPK ở 3 vị trí. Gọi 1 học sinh lên vẽ ảnh của vật AB vuông góc và nằm trên[r]
Trang 1GIÁO ÁN VẬT LÝ 9
Tuần 26 Tiết 51 Bài 45:
ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU
KÍNH PHÂN KÌ
I Mục tiêu :
1 Kiến thức :
- Nêu được ảnh của một vật sáng tạo bởi TKPK
- Mô tả được những đặc điểm của ảnh ảo của một vật tạo bởi TKPK
Phân biệt được ảnh ảo do được tạo bởi TKPK và TKHT
- Dùng 2 tia sáng đặc biệt dựng được ảnh của một vật tạo bởi TKPK
2 Kĩ năng:
- Sử dụng thiết bị TN để nghiên cứu ảnh của vật tạo bởi TKPK
- Rèn được kĩ năng vẽ hình
3 Thái độ :
- Nhanh nhẹn, nghiêm túc
II.Chuẩn bị:
- Một số thấu kính phân kì
III Tổ chức hoạt động dạy học:
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:( 7 phút)
- Nêu đặc điểm của thấu kính phân kì Thấu kính phân kì có đặc điểm gì trái ngược so với thấu
kính hội tụ?
- Dùng 2 tia đặt biệt vẽ ảnh của vật AB qua TKPK nằm trên trục chính và vuông góc với trục
chính, AB nằm ngoài tiêu điểm
3 Bài mới:
Giới thiệu bài: Chúng ta đã tìm hiếu về TKPK Vậy ảnh của TKPK có đặc điểm gì, qua bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu:
Bài 45: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ.
Trợ giúp của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng
Hoạt động 1 : 1 ĐẶC ĐIỂM CỦA ÀNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ ( 8 phút).
- Phát cho mỗi nhóm học sinh 1 TKPK
- Yêu cầu học sinh làm thí nghiệm: đưa ngón tay
lại gần và ra xa trước thấu kính
- Gọi học sinh nêu nhận xét
- Vậy ảnh đó là ảnh thật hay ảo?
- Đặt điểm của vật tạo bởi thấu kính phân kì là
gì ?
- Học sinh làm việc theo nhóm và trả lời
- Thấy ngón tay nhỏ hơn
và cùng chiều
- Học sinh trả lời
Vật sáng ở mọi vị trí trước thấu kính phân kì luôn cho ảnh ảo, cùng chiều , nhỏ hơn vật và luôn luôn nằm trong khoảng tiêu
cự của thấu kính
Hoạt động 2: 2 CÁCH DỰNG ẢNH – ĐỘ LỚN CỦA ẢNH (20 phút)
Trang 2Nhờ vào hai tia đặt biệt, ở tiết trước chúng ta đã
vẽ được ảnh của vật AB vuông góc và nằm trên
trục chính qua TKPK ở 3 vị trí
Gọi 1 học sinh lên vẽ ảnh của vật AB vuông góc
và nằm trên trục chính qua TKPK với d = 2f
Từ hình vẽ, hãy lập luận để chứng minh rằng ảnh
này luôn nằm trong khoảng tiêu cự của thấu kính
Hướng dẫn:
Khi AB di chuyển song song với ( L) thì tia BI
không đổi hướng FI không đổi
- B’ là ảnh của B B’ thuộc FI
- FO là hình chiếu của FI lên trục chính
- A’ là hình chiếu của B’ lên trục chính
Mà B’ thuộc FI A’ thuộc FO
Vậy ảnh luôn nằm trong khoảng tiêu cự
- Khi vật ở xa thấu kính thì ảnh của vật ở đâu?
Yêu cầu học sinh đọc câu C5
Yêu cầu học sinh lên bảng vẽ :
+ 1 HS vẽ ảnh của vật AB qua TKHT
+ 1 HS vẽ ảnh của vật AB qua TKPK
- Học sinh lắng nghe
- Học sinh lên bảng vẽ hình
- Học sinh lắng nghe
- Học sinh trả lời
- Học sinh lên bảng vẽ hình
Khi vật ở rất xa thấu kính, ảnh ảo của vật có vị trí cách thấu kính một khoảng bằng tiêu cự
L
A
B
FA’
B’
O
IF’
K
L A’ B’FOIB AF’
L
F
A
B
A’
B’
OI
Trang 3.-Yêu cầu học sinh nhận xét ảnh tạo bởi hai
gương Nhận xét: ảnh ảo củaTKHT bao giờ cũng lớn
hơn vật
Ảnh ảo của TKPK bao giờ cũng < vật
Hoạt động 3: VẬN DỤNG-CỦNG CỐ ( 9 phút)
- Gọi đọc và trả lời câu hỏi C6
- Nêu cách phân biệt nhanh chóng
- Gọi học sinh đọc câu hỏi C7
- Hướng dẫn cho học sinh tính khoảng cách
và chiều cao của ảnh đối với thấu kính
phân kì.Học sinh làm đối với trường hợp
còn lại
C6: Ảnh ảo của TKHT
và TKPK:
-Giống nhau: Cùng
chiều với vật
-Khác nhau: Ảnh ảo của
TKHT lớn hơn vật, ảnh
ảo của TKPK nhỏ hơn vật và nằm trong khoảng tiêu cự
+ Sờ tay thấy giữa dày hơn rìa →TKHT; thấy rìa dày hơn giữa→TKPK
+ Đưa vật gần thấu kính, ảnh cùng chiều nhỏ hơn vật→TKPK, ảnh cùng chiều lớn hơn vật → TKHT
4 Dặn dò ( 1 phút)
- Học bài, làm làm các bài tập trong SBT.
- Làm bài tập C7 SGK
- Làm bài tập SBT
- Chuẩn bị trước cho bài thực hành: làm trước ở nhà các câu hỏi: a, b, c, d trang 125 SGK.