I/ Mục tiêu cần đạt: Gióp HS: - Cảm nhận được vẻ đẹp hào hùng của người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ trong chiến công đại phá quân Thanh, sự thảm bại của bọn xâm lược và số phận của lũ vu[r]
Trang 1Ngày giảng:
9B…………. CHUYệN Cũ TRONG PHủ CHúA TRịNH
(Trích: Vũ trung tuỳ bút- Phạm Đình Hổ)
I/ Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS:
- Hiểu về cuộc sống xa hoa vô độ của bọn quan lại - vua, chúa 789 thời Lê - Trịnh và thái độ phê phán của tác giả
- 89 đầu nhận biết đặc 8 cơ bản của thể loại văn tuỳ bút đời -8 và đánh giá 18E giá trị nghệ thuật của nhữn dòng ghi chép đầy tính hiện thực này
II/ Chuẩn bị:
1 Đồ dùng dạy học:
HS: +8 tầm 8 liệu lịch sử liên quan đến bài học
2 8C pháp:
Đọc diễn cảm, vấn đáp, liên hệ
III/ Các hoạt động dạy học:
1 Tổ chức:
2.Kiểm tra:
Nêu giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật của văn bản Chuyện 8: con gái Nam W8C của Nguyễn Dữ
3 Bài mới:
Hoạt động 1 Đọc, tìm hiểu chung về văn bản
GV: giới thiệu những nét chính về tác giả
- Sinh ra trong một gia đình khoa bảng
- Ông sống vào thời chế độ phong kiến khủng hoảng
trầm trọng nên có thời gian muốn ẩn 86 sáng tác văn
8C 6 khảo cứu về nhiều lĩnh vực
- Thơ văn của ông chủ yếu là ký thác tâm sự bất đắc
chí của một nho sĩ sinh không gặp thời
GV: nêu một số tác phẩm chính của Phạm Đình Hổ
HS: Khảo cứu:
- Bang giao điển lệ, Lê triều hội điển, An Nam chí, Ô
Châu lục
- Đông Dã học ngôn thi tập, Vũ trung tuỳ bút,
Tang 8C ngẫu lực (Đồng tác giả với Nguyễn án)
I Đọc, tìm hiểu chú thích:
1 Tác giả- Tác phẩm (sgk)
Trang 2GV: Em hãy giới thiệu xuất xứ của tác phẩm.
HS: trả lời
GV: 89 dẫn đọc, đọc mẫu
HS: đọc
HS: đọc chú thích
HĐ2:
GV: văn bản thuộc thể loại gì?
HS: trả lời
GV: văn bản có thể chia làm mấy phần? Nội dung
chính của từng phần?
Trịnh Sâm
P2: còn lại: bọn quan lại thừa gió bẻ măng
HS: đọc 589 đoạn 1
GV: thói ăn chơi xa xỉ của chúa Trịnh Sâm 18E t/h
qua những chi tiết, sự việc nào?
HS: trả lời
GV: việc t/g miêu tả việc n18 một cây đa to, cành
lá… 8 cây cổ thụ, phải một cơ binh hàng trăm 8:
mới khiêng nổi, hình núi non bộ trông 8 bể đầu
non…” nhằm mục đích gì?
HS: nhấn mạnh sự ăn chơi xa xỉ, vô độ
GV: em có nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả của t/g
trong đoạn này?
HS: Bằng cách 18 ra những sự việc cụ thể, %8C
pháp so sánh liệt kê - miêu tả tỉ mỉ sinh động, tác giả
đã khắc hoạ một cách ấn 8E rõ nét cuộc sống ăn
chơi xa hoa vô độ của vua chúa quan lại thời vua Lê,
chúa Trịnh
HS: đọc đoạn “Mỗi đêm bất 8: o
GV: em hiểu ý nghĩa đoạn văn này ntn?
HS: Cảnh thì xa hoa lộng lẫy 8 những âm thanh
lại gợi cảm giác ghê rợn, tang tóc đau 8C 6 báo
89 điềm gở: sự suy vong tất yếu của một triều đại
phong kiến
- Thể hiện thái độ phê phán, không đồng tình với chế
độ phong kiến thời Trịnh - Lê
GV: Ai là kẻ tiếp tay và phục vụ đắc lực nhất cho thói
ăn chơi vô độ của chúa Trịnh? Bọn quan lại, thái giám
trong phủ có những hành động thủ đoạn gì?
HS:…
2 Đọc
3 Chú thích (SGK)
II Tìm hiểu văn bản:
A Cấu trúc văn bản:
1 Thể loại: tuỳ bút
2 Bố cục: 2 phần
B Tìm hiểu nội dung:
1 Thói ăn chơi xa xỉ của chúa Trịnh Sâm
- Xây dựng nhiều cung điện, đền
đài lãng phí, hao tiền tốn của
- Những cuộc dạo chơi diễn ra
8: xuyên, huy động nhiều 8: hầu hạ, bày đặt nhiều trò giải trí hết sức lố lăng tốn kém
- T89% đoạt nhiều của quí trong thiên hạ
2 Thủ đoạn của bọn quan hầu cận
- Ngang nhiên ỷ thế hoành hành, vừa ăn 89% vừa la làng hành
vi ngang 8E6 tham lam, tàn
Trang 3GV: Vì sao bọn quan lại có thể làm những việc tác oai,
tác quái 8 vậy?
HS: thời chúa Trịnh Sâm, bọ hoạn quan hầu cận trong
phủ chúa rất 18E chúa sủng ái bởi chúng có thể giúp
chúa đắc lực hơn trong việc ăn chơi, 8u lạc
chúng ỷ thế hoành hành
GV: 89 những thủ đoạn đó của bọn quan lại, 8:
dân rơi vào tình cảnh 8 thế nào? Tìm những chi tiết
tả lại cảnh đó?
HS: phát hiện, trả lời
GV: t/g kết thúc bài tuỳ bút bằng cách ghi lại một sự
việc có thực xảy ra trong gia đình mình, điều đó có ý
nghĩa gì?
HS: làm tăng sức thuyết phục cho những chi tiết chân
thực mà t/g đã ghi chép ở trên, làm cho cách viết thêm
phong phú, sinh động
GV: Qua cách miêu tả đó t/h thái độ gì của t/g?
HS: thái độ bất bình, phê bình kín đáo
HĐ3:
GV: nêu những thành công về mặt nghệ thuật của văn
bản?
HS:…
GV: Văn bản phản ánh điều gì?
HS:…
bạo, vô lý bất công
- Lấy của dân chậu hoa, cây cảnh, chim quý để dâng chúa
- Doạ dân để lấy tiền
III Tổng kết
1 Về nghệ thuật Thành công với thể loại tuỳ bút:
- Phản ánh con 8: và sự việc
cụ thể, chân thực, sinh động bằng các %8C pháp: liệt kê, miêu tả,
so sánh
- Xây dựng 18E những hình ảnh
đối lập
2 Về nội dung Phản ánh cuộc sống xa hoa vô độ cùng với bản chất tham lam, tàn bạo, vô lý bất công của bọn vua chúa, quan lại phong kiến
4 Củng cố:
GV hệ thống nội dung của bài
5 !89 dẫn:
- Chuẩn bị bài: Hoàng Lê nhất thống chí- Hồi 14
- Xem lại KT lịch sử có liên quan, trả lời câu hỏi sgk
Trang 4Ngày giảng:
9B…………. HOàNG LÊ NHấT THốNG CHí
(Trích Hồi thứ 14- Ngô Gia Văn Phái)
I/ Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS:
- Cảm nhận 18E vẻ đẹp hào hùng của 8: anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ trong chiến công đại phá quân Thanh, sự thảm bại của bọn xâm 58E và số phận của lũ vua quan phản dân hại 89{ qua đó thấy 189 quan điểm ý thức của tác giả
- Hiểu sơ bộ về thể loại và đánh giá giá trị nghệ thuật của lối văn trần thuật kết hợp miêu tả chân thực, sinh động
- Rèn kỹ năng phân tích tác phẩm văn xuôi cổ, học tập trần thuật kết hợp miêu tả
- Giáo dục lòng tự hào về truyền thống chống ngoại xâm kiên 8: của cha ông Tự hào
về 8: anh hùng áo vải Quang Trung
II/ Chuẩn bị:
1 Đồ dùng dạy học:
HS: +8 tầm 8 liệu lịch sử liên quan đến bài học
2 8C pháp:
Đọc diễn cảm, vấn đáp, liên hệ
III/ Các hoạt động dạy học:
1 Tổ chức:
2.Kiểm tra:
Thói ăn chơi xa xỉ của Trịnh Sâm và bọn quan lại trong phủ chúa 18E tái hiện ntn?
3 Bài mới:
Hoạt động 1 Đọc, kể tóm tắt, hiểu chú thích
GV: yêu cầu HS nêu vài nét về tác giả
HS: trình bày
GV yêu cầu HS giới thiệu khái quát về tác phẩm
HS: trình bày
GV: 89 dẫn đọc, đọc mẫu
HS: chọn đọc một đoạn
GV: hãy kể tóm tắt đoạn trích
HS: Quân Thanh kéo vào Thăng Long, 89 Tây Sơn
là NgôVăn Sở lui quân về vùng núi Tam Điệp Quang
Trung lên ngôi vua ở Phú Xuân tự đốc xuất đại binh
nhằm ngày 25 tháng chạp năm 1788 tiến ra Bắc diệt
Thanh Dọc 18: vua cho kén thêm lính, mở duyệt
binh lớn, chia quân thành các đạo, chỉ dụ 89 lĩnh
I Đọc, kể tóm tắt, hiểu chú thích
1 Đọc
2 Kể tóm tắt
Trang 5mở tiệc khao quân ngày 30 tháng chạp hẹn mùng 7
tết thắng lợi mở tiệc ăn mừng ở Thăng Long Đội quân
của Quang Trung đánh đến đâu thắng đến đấy quân
Thanh đại bại Ngày mùng 3 QT tiến vào T.Long, Tôn
Sĩ Nghị tháo chạy về 896 vua Lê Chiêu Thống cùng
vua Lê Chiêu Thống cùng gia quyến chạy trốn
HS: đọc 1 số từ khó trong SGK
HĐ2:
GV: văn bản thuộc thể loại nào, sử dụng PTBĐ nào?
HS:
GV: văn bản có thể chia làm mấy phần?
P1: Từ đầu… lên 18: ra bắc: QT chuẩn bị tiến quân
ra Bắc
P2: tiếp …kéo vào thành: QT đại phá quân Thanh.
P3: còn lại: số phận của 89 lĩnh nhà Thanh và vua
tôi Lê Chiêu Thống
GV: Nhận 18E tin cấp báo, Nguyễn Huệ có thái độ và
quyết định gì? Ông đã làm 18E những việc gì?
HS: Tiếp 18E tin báo, Bắc Bình 8C “giận lắm”,
họp các 89 sỹ - định thân chinh cầm quân đi ngay
8 ông đã nghe lời quần thần lên ngôi vua để chính
danh vị, tự đốc suất đại quân ra Bắc, tuyển binh và
duyệt binh lớn ở Nghệ An, phủ dụ 89 sĩ, định kế
hoạch hành quân đánh giặc và cả kế hoạch đối phó với
nhà Thanh sau chiến thắng
GV: điều đó chứng tỏ ông là 8: có hành động ntn?
HS: trả lời
GV: qua lời phủ dụ của QT trong buổi duyệt binh lớn ở
Nghệ An, với bọn Sở, Lân, Ngô Thì Nhậm và cuộc trò
chuyện với cống sĩ La Sơn chứng tỏ nhà vua còn có trí
tuệ ntn?
HS: - Lời phủ dụ quân lính ở N.An k/đ chủ quyền DT
của ta, nêu bật chính nghĩa của ta - phi nghĩa của địch
và dã tâm xâm 58E của chúng, nêu truyền thống chống
ngoại xâm của dân tộc ta
- Kêu gọi đồng tâm hiệp lực, ra kỷ luật nghiêm, thống
nhất ý chí để lập công lớn
Lời dụ lính 8 một lời hịch ngắn gọn có sức thuyết
phục cao (có tình, có lý) Kích thích lòng yêu 896
3 Chú thích:
II Tìm hiểu văn bản:
A Tìm hiểu chung:
1 Thể loại: tiểu thuyết lịch sử
8C hồi
2 PTBĐ: tự sự
3 Bố cục: 3 phần
B Tìm hiểu nội dung:
1 Hình 8E 8: anh hùng Nguyễn Huệ
- Là 8: hành động mạnh mẽ, quyết đoán
- Trí tuệ sáng suốt, nhạy bén: Sáng suốt trong việc phân tích tình hình thời cuộc và thế 8C quan chiến 58E giữa ta và địch
Trang 6truyền thống quật 8: của dân tộc, thu phục quân
lính khiến họ một lòng đồng tâm hiệp lực, không dám
ăn ở hai lòng
- T/h qua cách xử trí với các 89 sĩ tại Tam Điệp khi
Sở, Lânđều manng 8C đến chịu tội Theo binh pháp
“Quân thua chém 89 o 8 ông hiểu sở 8: sở
đoản của 89 sĩ, khen chê đúng 8: đúng việc
GV: Mới khởi binh đánh giặc mà vua QT đã nói chắc
8 đinh đóng cột “ %8C 58E tiến đánh đã tính
sẵn ”, tính sẵn cả kế hoạch ngoại giao sau chiến thắng
chứng tỏ điều gì ở QT?
HS:
GV: cuộc hành quân thần tốc do vua QT chỉ huy còn
cho ta thấy tài năng nào của QT? Hãy chứng minh
nhanh thắng nhanh (hơn 100 cây số đi trong 3 ngày)
Trận Hà Hồi: vây kín làng, bắc loa truyền gọi, quân
lính bốn phía dạ ran, quân địch “rụng rời sợ hãi”, đều
xin hàng, không cần phải đánh Trận Ngọc Hồi, cho
quân lính lấy ván ghép phủ rơm dấp 89 làm mộc
che, khi giáp lá cà thì “quăng ván xuống đất, ai nấy
cầm dao chém bừa…” khiến kẻ thù phải khiếp vía,
chẳng mấy chốc thu 18E thành
GV: hình ảnh vua QT trong chiến trận 18E miêu tả
ntn?
HS:
GV: bình.( vua QT thân chinh không chỉ cầm quân
trên danh nghĩa mà là tổng chỉ huy thực sự: định kế
hoạch đánh cả chiến dịch và từng trận đánh cụ thể, tổ
chức hành quân, tự mình chỉ huy một mũi tiến công
8 voi đốc thúc xông pha tên đạn H/a vua đánh trận
Ngọc Hồi thật oai phong lẫm liệt Vua 8 voi đội
khăn vàng chỉ huy ba quân trong khói đạn mù trời,
tiếng reo dậy đất khí thế quân TSơn 8 trẻ tre, 8 từ
trên trời xuống, 789 đất chui lên quân giặc rụng
rời hoảng sợ H/a QT ngồi trên bành voi chiến bào đỏ
sạm đen vì khói súng dẫn đầu đoàn quân vào T.Long
thật lẫm liệt oai hùng hiếm có trong LS
GV: Hãy nhận xét nghệ thuật trong phần này?
HS: trả lời
GV: bổ sung ( Khi miêu tả trận đánh của Nguyễn Huệ,
với lập 8: dân tộc và lòng yêu 896 tác giả viết
với sự phấn chấn, những trang viết chan thực có màu
Sáng suốt trong việc xét đoán và
- ý chí quyết thắng và tầm nhìn
xa trông rộng
- Là bậc kỳ tài trong việc dùng binh: bí mật, thần tốc, bất ngờ
- Hình ảnh lẫm liệt oai hùng
* Bằng cách khắc hoạ trực tiếp hay gián tiếp, với biện pháp tả thực, hình 8E 8: anh hùng dân tộc hiện lên thật quả cảm, trí tuệ sáng suốt nhạy bén, tài giỏi,
Trang 7sắc sử thi) là linh hồn của chiến công vĩ đại.
4 Củng cố:
GV hệ thống KT của bài
5 !89 dẫn:
Chuẩn bị phần còn lại
………
... thức tác giả- Hiểu sơ thể loại đánh giá giá trị nghệ thuật lối văn trần thuật kết hợp miêu tả chân thực, sinh động
- Rèn kỹ phân tích tác phẩm văn xi cổ, học tập trần thuật kết... chung văn
GV: giới thiệu nét tác giả
- Sinh gia đình khoa bảng
- Ơng sống vào thời chế độ phong kiến khủng hoảng
trầm trọng nên có thời gian muốn ẩn 86 sáng tác văn. .. thuật văn
bản?
HS:…
GV: Văn phản ánh điều gì?
HS:…
bạo, vơ lý bất cơng
- Lấy dân chậu hoa, cảnh, chim quý để dâng chúa
- Doạ