Khi nó được Hai vợ chồng ông lão đánh cá các từ ngữ bổ sung ý nghĩa đã tạo thành một tổ hợp từ gồm Một túp lều nát trên bờ biển nhiều từ Trong tổ hợp từ đó có danh từ làm trung tâm và mộ[r]
Trang 1Tuần : 1I
Tiết : 41
NS: 13/11/2007
ND: 15/11/2007
(Tiếp theo)
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: * Giúp học sinh:
- Nắm được đặc điểm của nhóm danh từ chung và danh từ riêng
- Cách viết hoa danh từ riêng
- Rèn luyện kĩ năng phân biệt danh từ chung, danh từ riêng, viết hoa đúng các kiểu loại danh từ riêng
B CHUẨN BỊ:
1.GV : - Bảng phụ
- Tích hợp với phần văn ở các văn bản: Ôâng lão …cá vàng; các truyện ngụ ngôn…
- Tích hợp với phần TLV ở bài "Ngôi kể và lời kể trong văn tự sự"
2 HS : Học bài danh từ Nắm đặc điểm của danh từ, các loại danh từ Xem bài mới "Danh từ TT"
C TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định :
2 Bài cũ - Nêu đặc điểm của danh từ?
- Danh từ được chia ra làm mấy loại?
3 Bài mới:
* Tiết trước chúng ta đã được tìm hiểu về đặc điểm của danh từ, danh từ có mấy loại Hôm nay chúng ta lại tiếp tục tìm hiểu tiếp về các loại danh từ chỉ sự vật
* Hướng dẫn h/s tìm hiểu về danh từ chung và danh từ
riêng.
- Đọc ví dụ (Bảng phụ- SGK/108)
? Dựa vào kiến thức đã học ở bậc tiểu học và ở tiết học
trước, em hãy xác định danh từ có trong ví dụ?
? Các danh từ em vừa tìm được chỉ về cái gì?( Sự vật)
? Trong các danh từ vừa tìm thì đâu là những danh từ chỉ
nêu tên gọi của một loại sự vật?
? Những danh từ còn lại nêu tên riêng một sự vật hay
nhiều sự vật? >Là tên riêng của một người, một vật, một
địa phương
? Vậy em thấy danh từ chỉ sự vật chia ra làm mấy loại?
(2 loại)
? Danh từ chung là gì? danh từ riêng là gì?
?Danh từ chung và danh từ riêng giống và khác nhau như
thế nào?
- Đọc ghi nhớ ýù 1 SGK/109
GV chuyển ý: Ta đã biết DT chỉ sự vật chia ra thành 2
I Danh từ chung và danh từ riêng.
1 Ví dụ: (sgk/108)
- Vua, tráng sĩ, đền thờ, làng, xã, huyện, công ơn
-> Nêu tên gọi của một loại sự vật
Danh từ chung
- Phù Đổng Thiên Vương, Gióng, Phù Đổng, Gia Lâm, Hà Nội
-> Tên riêng của một người, một vật, một địa
phương
Danh từ riêng
* Cách viết danh từ riêng.
Ví dụ:
- Thánh Gióng, Mã Lương, Mao Trạch Đông, Bắc Kinh…
> Viết hoa chữ cái đầu tiên của mỗi bộ phận
Trang 2tên địa lí nước ngoài phiên âm qua âm Hán Việt ta viết
như thế nào?
HS: Lên bảng viết.
GV: Lấy thêm ví dụ: Bắc Kinh, Mao Trạch Đông, ø,…
? Nhưng khi viết tên người, tên địa lí nước ngoài được
phiên âm trực tiếp em viết ra sao?
? Khi viết tên riêng của các cơ quan, tổ chức, danh hiệu,
giải thưởng em viết như thế nào?
Ví dụ: Nghệ sĩ nhân dân, Nhà giáo nhân dân, Tự lực văn
đoàn, Bộ giáo dục đào tạo…
HS: Lấy thêm ví dụ.
GVchốt: Kiến thức bài học qua bảng phân loại và qua
phần ghi nhớ
- Nhắc lại toàn bộ phần ghi nhớ (SGK/109)
Bài tập củng cố: Các danh từ chung gọi tên các loài hoa
có khi nào được viết hoa hay không? Tại sao?
( Khi dùng để đặt tên người thì phải viết hoa vì khi ấy
được dùng như DT riêng VD: cô Hoa, em Lan, bạn Cúc…
- Nêu rõ yêu cầu bài tập 1 (Thảo luận nhóm 2 phút)
Đại diện nhóm trình bày ý kiến, bổ sung
GV: Nhận xét, đánh giá, ghi điểm.
- Nêu rõ yêu cầu bài tập 2
- Các từ in đậm: Chim, Mây, Nước, Hoa,Hoạ Mi, Uùt ,
Cháy đều là những danh từ riêng
- Vì chúng được dùng để gọi tên riêng của một sự vật cá
biệt, duy nhất mà không phải dùng để gọi chung một loại
sự vật
- Nêu rõ yêu cầu bài tập 3.
Bài 3: Viết lại các danh từ riêng cho đúng.
* Các DT riêng cần viết lại: Tiền Giang, Hậu Giang,
Thành phố Hồ Chí Minh, Khánh Hoà, Phan Rang, Phan
Thiết, Tây Nguyên, Công Tum, Đắc Lắc, miền Trung,
sông Hương, Bến Hải, Cửa Tùng, Việt Nam Dân chủ
Cộng hoà
GV: Nhận xét, đánh giá sửa lỗi.
- Bộ giáo dục và Đào tạo; Liên hiêïp quốc; Nghệ sĩ nhân dân…
-> Viết hoa chữ cái đầu mỗi bộ phận tạo thành
cụm từ
2 Ghi nhớ:
( Ghi nhớ SGK/109)
II Luyện tập:
Bài 1: Xác định danh từ chung, danh từ riêng:
* Danh từ chung: Ngày xưa, miền, đất, bây giờ, nước, vị,, thần, nòi, rồng, con trai, tên
* Danh từ riêng: Lạc Việt, Bắc Bộ, Long Nữ, Lạc Long Quân
Bài 2:
- Các từ in đậm: Chim, Mây, Nước, Hoa,Hoạ
Mi, Uùt , Cháy đều là những danh từ riêng
- Vì chúng được dùng để gọi tên riêng của một sự vật cá biệt, duy nhất mà không phải dùng để gọi chung một loại sự vật
Bài 3: Viết lại các danh từ riêng cho đúng.
* Các DT riêng cần viết lại: Tiền Giang, Hậu Giang, Thành phố Hồ Chí Minh, Khánh Hoà, Phan Rang, Phan Thiết, Tây Nguyên, Công Tum, Đắc Lắc, miền Trung, sông Hương, Bến Hải, Cửa Tùng, Việt Nam Dân chủ Cộng hoà
4 Hướng dẫn về nhà:
* Học bài cũ : Nắm vững các bước làm văn tự sự Biết tạo lập một văn bản tự sự.
* Soạn bài mới
- Soạn bài “ Luyện nói văn kể chuyện”
- Chú ý đọc kĩ các yêu cầu phần chuẩn bị ở nhà
- Tìm hiểu đề, tìm ý và lập dàn ý cho 4 đề bài có ở tiết luyện nói
- Đọc kĩ bài văn tham khảo
Trang 3Tuần : 11
Tiết : 42
NS: 12/ 11/2006
ND:22/11/07
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
* Giúp học sinh:
- Nhận thấy được những ưu điểm, hạn chế của mình trong bài viết để từ đó phát huy những mặt mạnh của mình, khắc phục những khuyết điểm, những lỗi sai thường mắc phải trong bài làm, rút kinh nghiệm cho bài làm sau tốt hơn
- Giúp h/s rút ra những ưu điểm, hạn chế , có biện pháp uốn nắn kịp thời
- Củng cố lại kiến thức về văn học dân gian.
- Giáo dục các em lòng yêu thích tìm hiểu, say mê tìm hiểu kho tàng truyện cổ dân gian.
B CHUẨN BỊ:
1 GV: chấm bài , thống kê kết quả, rút ra những lỗi sai cơ bản của h/s
2.HS: Ôn tập theo sự hướng dẫn của giáo viên, xem lại các kiến thức đã học phần truyện dân gian mà em đã
học.
C TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định :
2 Bài cũ
3 Bài mới:
I Đề bài: Tuần 7- tiết 28 Bài làm dưới hình thức tự luận: 40% ; trắc nghiệm :60% ;
- Đề kiểm tra chung toàn khối.
II Đáp án và thang điểm
A Trắc nghiệm (4 đ)
-Giáo viên nêu đáp án phần trắc nghiệm, học sinh đối chiếu với bài làm.
B Tự luận: (6đ)
Câu 10: ( 2đ)
_Giáo viên nêu đáp án, hướng dẫn hs cách làm ,học sinh so sánh với bài làm ,rút kinh nghiệm.
III Nhận xét chung:
1 Ưu điểm:
- Đa số HS có học bài; bước đầu biết làm bài theo kiểu trắc nghiệm.
- Chữ viết tương đối rõ ràng, trình bày sạch sẽ ở những bài đạt điểm khá tốt :
- Nắm được tương đối đầy đủ nội dung, kiến thức cơ bản của văn học dân gian
- Một số bài làm đạt điểm kha,giỏi : Thuỷ, Trâm Anh, Nữ , Giang…
2 Khuyết điểm :
- Một số ít học sinh chưa học bài, kết quả yếu dưới trung bình.
- Một số chữ viết xấu, viết hoa tuỳ tiện, sai nhiều lỗi chính tả: Cường , Thuyên, Tuấn , Hoàng, phương…
- Một số em còn lúng túng khi trình bày phần trắc nghiệm, trả lời sai, không hiểu bài.
-Phần tự luận còn nhiều hạn chế: Một số em thiếu điểm do học bài sơ sài, không nắm vững kiến thức Lười học, không ôn tập , nhiều em bỏ trống, không ôn tập nên làm sai
3 Kết quả:
IV Phát bài và sữa bài : Theo đáp án
- Giáo viên nêu lại từng câu hỏi(Trong đề bài) lần lượt gọi h/s dưới lớp trình bày( Chú ý h/s yếu)
- Nhấn mạnh vào các câu h/s làm sai, làm còn nhiều hạn chế
- Yêu cầu h/s làm lại những câu làm sai vào vở sau khi kiểm tra lại kết quả bài làm của mình.
V Lấy điểm vào sổ
Trang 4- Soạn bài luyện nói kể chuyện theo các đề sgk.
- Thực hiện đầy đủ các yêu cầu câu hỏi sgk
Trang 5Tiết : 43
NS : 19/11/2007
ND: 21/11/2007
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: * Giúp học sinh:
- Ôn lại kĩ năng làm bài văn tự sự
- Biết tìm hiểu đề, tìm ý và lập dàn ý cho bài văn kể miệng theo đề bài có sẵn
- H/S biết kể theo dàn bài, không kể theo bài viết sẵn hay thuộc lòng
- Rèn luyện kĩ năng diễn đạt trước tập thể
B CHUẨN BỊ:
1 GV: - Tìm ý, lập ý cho các đề bài (SGK); tham khảo tài liệu
- Rút kinh nghiệm cho những lỗi sai cơ bản của H/S trong tiết luyện nói ở tiết trước
2 HS: - Ôn tập theo sự hướng dẫn của giáo viên,
- Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý cho các đề bài trong SGK
C.TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định :
2 Bài cũ
? Khi viết bài văn tự sự kể chuyện có thể kể theo những thứ tự nào? Có thể kể theo mấy ngôi? ? Em cho biết truyện ngụ ngôn Ếách ngồi đáy giếng” được kể theo ngôi thứ mấy? Theo thứ tự nào?
3 Bài mới:
* Kiểm tra sự chuẩn bị của h/s
Đọc các đề bài và dàn ý tham
khảo(SGK/112)
GV: Hướng dẫn h/s hoạt động nhóm.
- Trên cơ sở dàn ý đã lập sẵn ở nhà Nhóm
(Tổ) thảo luận, đưa ra ý kiến thống nhất
Yêu cầu: Lập dàn ý chi tiết theo các đề
bài (SGK) Dựa theo hướng dẫn của GV:
Tổ 1: Đề 1; tổ 2: Đề 2; tổ 3: Đề 3; Tổ 4:
Đề 4
- Thời gian thảo luận nhóm: 10 phút
-Trình bày ý kiến xây dựng dàn ý theo
từng đơn vị tổ
- Trao đổi ý kiến trước lớp, bổ sung hoàn
chỉnh a Mở bài:
- Nêu lí do về thăm quê (Nhân dịp nghỉ
hè về quê thăm ông bà, người thân…)
- Về quê với ai? ( Với bố, mẹ…)
b Thân bài:
- Lóng xôn xao khi được về quê
- Quang cảnh chung của quê hương
- Gặp bà con, họ hàng ruột thịt
- Đi thăm phần mộ tổ tiên, gặp bạn bè
I Chuẩn bị ở nhà:
- Lập dàn bài các đề:
(sgk/111)
II Luyện tập:
1 Luyện tập trên lớp:
* Đề 1: Kể lại một chuyến về thăm quê.
a Mở bài:
- Nêu lí do về thăm quê (Nhân dịp nghỉ hè về quê thăm ông bà, người thân…)
- Về quê với ai? ( Với bố, mẹ…)
b Thân bài:
- Lóng xôn xao khi được về quê
- Quang cảnh chung của quê hương
- Gặp bà con, họ hàng ruột thịt
- Đi thăm phần mộ tổ tiên, gặp bạn bè cùng lứa
Trang 6c Kết bài:
- Tình cảm lúc chia tay, cảm xúc với quê
hương
* Đề 2:
a Mở bài:
- Nhân dịp nào đi thăm?
- Ai tổ chức? Đoàn gồm những ai?
- Dự định đến thăm gia đình nào? ở đâu?
b Thân bài:
- Chuẩn bị cho cuộc đi thăm?
- Tâm trạng của em trước cuộc đi thăm?
- Trên đường đi? Đến nhà gia đình liệt sĩ?
Quang cảnh gia đình ?
- Cuộc gặp gỡ thăm viếng diễn ra như thế
nào? Lời nói? Việc làm? Quà tặng?
- Thái độ, lời nói của các thành viên trong
gia đình liệt sĩ?
c Kết bài:
- Ra về, ấn tượng về cuộc đi thăm?
- Có thể chọn ngôi kể thứ 3 hoặc thứ nhất
tuỳ ý, có thể chọn cách kể theo trình tự
thời gian hoặc không gian theo mạch hồi
tưởng của người kể
GV: Theo dõi h/s kể chuyện, trình bày
- Nhận xét, đánh giá, cho điểm những em
có sự chuẩn bị khá tốt
- Uốn nắn , sửa lỗi sai cho h/s
*Yêu cầu:+ Phát âm phải rõ ràng, dễ nghe
+ Sửa câu sai ngữ pháp, dùng từ sai
+ Sửa cách diễn đạt
+ Biểu dương những em h/s có sự chuẩn bị
khá tốt ở nhà, trình bày làm nói khá, diễn
đạt hay
- Tổng kết về các mặt: Nội dung , cách
diễn đạt lời kể, giọng kể
GV hướng dẫn học sinh làm bài tập ở
nhà:
Tập kể lại các đề đã chuẩn bị trước lớp
* Đề 2:
a Mở bài:
- Nhân dịp nào đi thăm?
- Ai tổ chức? Đoàn gồm những ai?
- Dự định đến thăm gia đình nào? ở đâu?
b Thân bài:
- Chuẩn bị cho cuộc đi thăm?
- Tâm trạng của em trước cuộc đi thăm?
- Trên đường đi? Đến nhà gia đình liệt sĩ? Quang cảnh gia đình ?
- Cuộc gặp gỡ thăm viếng diễn ra như thế nào? Lời nói? Việc làm? Quà tặng?
- Thái độ, lời nói của các thành viên trong gia đình liệt sĩ?
c Kết bài:
- Ra về, ấn tượng về cuộc đi thăm?
- Có thể chọn ngôi kể thứ 3 hoặc thứ nhất tuỳ ý, có thể chọn cách kể theo trình tự thời gian hoặc không gian theo mạch hồi tưởng của người kể
2 Luyện tập ở nhà:
Kể lại các đề đã chuẩn bị trên lớp
4 Hướng dẫn về nhà:
* Học baì cũ : Học và nắm vững các loại danh từ Hoàn thành các bài tập sgk.
- Biết cách viết hoa các danh từ riêng
* Soạn bài mới:
- Soạn bài: “ Cụm danh từ”
- Đọc kĩ các câu hỏi sgk và trả lời
Trang 7Tuần : 11
Tiết : 44
NS:16/11/2007
ND:22/11/2007
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
* Giúp học sinh:
- Đặc điểm của cụm danh từ
- Cấu tạo của cụm danh từ: Phần phụ trước, phần trung tâm , phần phụ sau
- Rèn luyện kĩ năng nhận biết cụm danh từ; đặt câu với cụm danh từ
B CHUẨN BỊ:
1.GV : Bảng phụ ghi các ví dụ.
- Tích hợp với phần văn ở truyện "Ông lão đánh cá và con cá vàng"
2 HS : Học bài cũ "Danh từ"và chuẩn bị bài mới "Cụm danh từ".
C TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định :
2 Bài cũ :
- Đọc câu văn sau và chỉ rõ danh từ chung , danh từ riêng?
“ Vua nhớ công ơn phong là Phù Đổng Thiên Vương và lập đền thờ ngay ở quê nhà.”
3 Bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY & TRÒ NỘI DUNG GHI BẢNG
* Hướng dẫn tìm hiểu thế nào là cụm danh từ.
- Đọc ví dụ bảng phụ
* Từ in đậm trong câu bổ sung ý nghĩa cho những từ ngữ nào?
* Các từ được bổ sung ấy thuộc từ loại gì?(danh từ)
GV: Các từ: vợ chồng, túp lều là một danh từ Khi nó được
các từ ngữ bổ sung ý nghĩa đã tạo thành một tổ hợp từ( gồm
nhiều từ) Trong tổ hợp từ đó có danh từ làm trung tâm và một
số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành Ta gọi là cụm danh từ
* Vậy thế nào là cụm danh từ?
HS: Quan sát VD 2.
* Đọc vd trên em thấy nghĩa của danh từ so với nghĩa cụm
danh từ , phần nào rõ nghĩa hơn? ( Cụm danh từ)
* Cụm danh từ ro õnghĩa hơn về mặt nào?
(Nghĩa của cụm danh từ xác định được về lượng.)
* So sánh nghĩa của hai cụm danh từ tiếp theo em thấy cụm
DT sau làm rõ nghĩa cho DT như thế nào?
(Làm rõ đặc điểm của danh từ “nát”)
* Hai cụm DT tiếp theo, cụm DT sau ngoài việc nêu lên đặc
điểm của DT, cụm DT sau nó còn thông báo cho chúng ta biết
điều gì? ( Vị trí)
* Qua việc phân tích các ví dụ trên em rút ra được những nhận
xét gì về nghĩa, về mặt cấu tạo giữa DT và cụm DT?
I.Cụm danh từ là gì?
1 Ví dụ:
VD1 : (sgk/ 116)
Hai vợ chồng ông lão đánh cá Một túp lều nát trên bờ biển
cụm danh từ
VD 2 :
- túp lều/ một túp lều;
- một túp lều/ một túp lều nát;
Trang 8- Quan sát VD(Đoạn văn trích truyện “Em bé thông minh”)
* Tìm các cụm DT có trong ví dụ?
* Chỉ ra DT làm trung tâm trong các cụm DT trên?
- Quan sát danh từ trung tâm trong VD sau:
Làng ấy; Ba thúng gạo nếp; ba con trâu đực; ba con trâu ấy;
chín con; năm sau; cả làng
* Các phụ ngữ đứng trước DT làm trung tâm như: ba(3); chín;
cả có ý nghĩa gì? (Chỉ về số lượng)
Các phụ ngữ đứng sau DT như: ấy(2); nếp; đực; sau có ý
nghĩa gì?
Các từ: nếp, đực: nêu lên đặc điểm của sự vật.
- Các từ; ấy, sau: Xác định vị trí của sự vật trong không gian,
thời gian
* Danh từ thúng chỉ cái gì? ( Đơn vị tính toán) DT gạo chỉ cái
gì? ( Sự vật)
GV: Gạo là DT chỉ sự vật Vậy DT là phần trung tâm của
cụm danh từ( Trung tâm 1 gọi tắt là T1(Chỉ đơn vị tính toán);
Trung tâm 2 gọi tắt là T2 (chỉ sự vật)Ngoài ra ta thấy T1 nó là
chỉ chủng loại khái quát và T2 chỉ đối tượng cụ thể
- Quan sát lại cụm DT, chỉ ra những từ ngữ đứng trước và sau
DT làm trung tâm?
* Vậy những từ đứng trước bổ sung ý nghĩa cho DT về mặt
nào?
HS: Từ đứng trước bổ sung ý nghĩa cho DT về mặt số lượng(
Gọi là phần trước Kí hiệu là t1,t2)
HS: Đọc ví dụ Túp lều nát trên bờ biển
* Xác định DT trung tâm? Những từ sau bổ sung ý nghĩa cho
DT về mặt nào?
GV: Những từ sau bổ sung ý nghĩa cho DT nêu lên đặc điểm
hoặc vị trí cho DT gọi là phần sau.( kí hiệu là s1,s2)
* Vậy em cho biết cụm DT được cấu tạo đầy đủ gồm mấy
phần? Đó là những phần nào?
* Nếu ta bỏ đi phần trước hoặc phần sau của cụm DT thì cụm
DT có ý nghĩa không?
* Qua đó em rút ra kết luận gì về cụm DT?
GV: Không phải lúc nào cụm DT cũng có cấu tạo đầy đủ 3
phần Có khi chỉ bao gồm phần trung tâm và phần trước hoặc
phần trung tâm với phần sau
* Trong cụm DT phần nào là quan trọng nhất?
HS: Kẻ mô hình cụm DT
GV chốt: (?) Tóm lại bài học hôm nay em cần ghi nhớ những
điều gì?
** Hướng dẫn luyện tập
- Đọc và chỉ rõ yêu cầu BT1,2
GVhướng dẫn:
Muốn tìm cụm danh từ trong những câu đã cho trước, em hãy
tìm các danh từ, sau đó xem những danh từ nào có phụ ngữ đi
*Đặt câu:
Một con gà trống //đang gáy.
Cn vn
2.Ghi nhớ:
( SGK/117)
II.Cấu tạo của cụm danh từ.
1.Ví dụ:
Đoạn văn- SGK/117) Điền vào mô hình cụm danh từ Phần trước Phần trung tâm Phần sau
p
bờ biển Tất
cả
sinh
ấy
chồng
2 Ghi nhớ:
( SGK/118)
III Luyện tập:
Bài 1: Tìm cụm danh từ; điền vào mô hình
cụm danh từ
Phần trước Phần trung
Trang 9kèm-> Cụm danh từ.
?Nêu rõ yêu cầu bài tập 3
GV:hướng dẫn HS luyện tập ở nhà( bài tập 4 SBT)
t2 t1 T1 T2 s1 s2
bờ biển Tấ
t cả
chồng
Bài 3 Tìm phụ ngữ thích hợp điền vào chỗ
trống
- Chàng vứt luôn thanh sắt ấy xuống nước
- Thận không ngờ thanh sắt vừa rồi lại chui
vào lưới mình
- Lần thứ ba vẫn thanh sắt ấy chui vào
lưới
4 Hướng dẫn về nhà:
* Học bà cũi:- Học các văn bản truyện ngụ ngôn và học kĩ nội dung ,ý nghĩa truyện.
- Từ câu truyện rút ra bài học cho bản thân
* Soạn bà mới :
Văn bản : “Chân tay, Tai, Mắt, Miệng.”
- Đọc kĩ truyện kể và tập tóm tắt
- Trả lời các câu hỏi phần đọc hiểu văn bản (SGK)