Giáo án Đại số khối 7 - Tiết 1 đến tiết 11

I/ MỤC ĐÍCH YÊU CẦU : - HS giải thích được thế nào là 2 đường thẳng vuông góc với nhau - Biết cách vẽ đường thẳng đi qua một điểm cho trước và vuông góc với một đường thẳng cho trước, bi[r]

Trang 1

-Ngày soạn: 14/08/2010

Tuần 1

I/ MỤC ĐÍCH YÊU CẦU :

- HS hiểu được khái niệm về hai góc đối đỉnh, nắm được tính chất của hai góc đối đỉnh

- Biết cách vẽ một góc đối đỉnh với một góc cho trước, biết nhận biết các góc đối đỉnh trong một hình bất kỳ

II/ CHUẨN BỊ :

- GV : Bảng phụ ghi câu hỏi + Thước thẳng, thước đo góc, phấn màu, bút dạ

- HS : Bảng nhóm, bút viết bảng, thước thẳng, thước đo góc

III/ TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC :

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh.

Hoạt động 1 : GIỚI THIỆU VỀ CHƯƠNG I ( 3 phút )

- Giới thiệu nội dung chương I

Cụ thể :

1) Hai góc đối đỉnh

2) Hai đường thẳng vuông góc

3) Các góc tạo bởi một đường

thẳng cắt hai đường thẳng khác

4) Hai đường thẳng song song

5) Tiên đề Ơ-clit về đường

thẳng song song

6) Từ vuông góc đến song song

7) Khái niệm định lý

- HS nghe GV hướng dẫn

- HS mở mục lục (p.143 SGK) để theo dõi

Hoạt động 2 : 1 THẾ NÀO LÀ HAI GÓC ĐỐI ĐỈNH ? (15 phút)

- Cho HS quan sát hình vẽ trên

bảng phụ

- GV giới thiệu : O1 và O3 có

mỗi cạnh của góc này là tia đối

của một cạnh của góc kia Ta nói

: O1 và O3 là hai góc đối đỉnh

- Góc M1 và M2 ; A và B không

phải là hai góc đối đỉnh

- Thế nào là hai góc đối đỉnh ?

- Yêu cầu HS làm (?2) SGK

- Vậy hai đường thẳng cắt nhau

sẽ tạo thành mấy cặp góc đối

- HS quan sát hình vẽ và cho nhận xét

2 1

d

c b

a

3 2 1 y'

y

x'

x

O

A B

M

- HS trả lời như định nghĩa ở SGK

- HS : Có Vì tia Oy’ là tia đối của tia Oy và tia Ox’ là tia đối của tia Ox

- HS : Sẽ tạo thành hai cặp góc đối đỉnh

Trang 2

-đỉnh ?

- Quay lại giải thích vì sao hai

góc M1 và M2 không phải là hai

góc đối đỉnh

- HS thực hiện vẽ góc đối đỉnh với góc xOy cho trước

Hoạt động 3 : 2 TÍNH CHẤT CỦA HAI GÓC ĐỐI ĐỈNH (15 phút)

- Quan sát hình 1 (SGK) và ước

lượng bằng mắt về độ lớn của

các cặp góc đối đỉnh

- Dùng thước đo góc để kiểm tra

lại và cho biết kết quả

- Dựa vào tính chất của hai góc

kề bù để giải thích vì sao O1 =

O3 ?

- 1 HS lên bảng đo và ghi lại kết quả

4 3 2 1 y'

y

x'

x

O

- HS : Ta có : O1 + O2 = 1800 (Vì là 2 góc

kề bù) (1)

O2 + O3 = 1800 (Vì là 2 góc kề bù) (2)

Từ (1) và (2)  O1 + O2 = O2 + O3

 O1 = O3

- Tính chất : Hai góc đối đỉnh thì bằng nhau.

Hoạt động 4 : LUYỆN TẬP (10 phút)

- Hai góc đối đỉnh thì bằng

nhau Vậy hai góc bằng nhau có

đối đỉnh không ?

- BT1, p.82, SGK.

- BT2, p.82, SGK.

- Không Cho ví dụ bằng hình vẽ

- a)

y

y'

x

x'

O

Góc xOy và góc x’Oy’ là hai góc đối đỉnh

vì cạnh Ox là tia đối của cạnh Ox’ và cạnh Oy

là tia đối của cạnh Oy’.

b) Góc x’Oy và góc xOy’ là hai góc đối

đỉnh vì cạnh Ox là tia đối của cạnh Ox’ và

cạnh Oy’ là tia đối của cạnh Oy.

- a) Hai góc có mỗi cạnh của góc này là tia đối của một cạnh của góc kia được gọi là hai

góc đối đỉnh.

b) Hai đường thẳng cắt nhau tạo thành hai

cặp góc đối đỉnh.

Hoạt động 5 : CỦNG CỐ - HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ ( 2 phút)

- Học thuộc định nghĩa và tính chất hai góc đối đỉnh, học cách suy luận

- Làm BT 3,4,5/p.82 SGK

- BT 1,2,3/p.73,74 SBT

Trang 3

-Ngày soạn: 14/08/2010

Tuần 1 Tiết 2 LUYỆN TẬP

- HS hiểu được khái niệm về hai góc đối đỉnh, nắm được tính chất của hai góc đối đỉnh

- Biết cách vẽ một góc đối đỉnh với một góc cho trước, biết nhận biết các góc đối đỉnh trong một hình bất kỳ

- GV : Bảng phụ ghi câu hỏi + Thước thẳng, thước đo góc, phấn màu, bút dạ

- HS : Bảng nhóm, bút viết bảng, thước thẳng, thước đo góc

Hoạt động 1 : KIỂM TRA VÀ CHỮA BÀI TẬP ( 10 phút )

- HS1 : Thế nào là 2 góc đối

đỉnh ? Vẽ hình, đặt tên và chỉ ra

các cặp góc đối đỉnh

- HS2 : Nêu tính chất của 2 góc

đối đỉnh ? Vẽ hình và bằng suy

luận hãy giải thích vì sao 2 góc

đối đỉnh thì bằng nhau

- HS3 : Chữa BT5, p.82, SGK.

- Cho lớp nhận xét và đánh giá

kết quả

- HS1 : Trả lời, vẽ hình, ghi ký hiệu và chỉ ra các cặp góc đối đỉnh

- HS2 : Trả lời, vẽ hình và ghi các bước suy luận

- HS3 : a) Dùng thước đo góc vẽ góc ABC

= 560

56

C' C

A'

A

B

b) Vẽ tia đối BC’ của tia BC

Ta có : ABC’ = 1800 – CBA (2 góc kề bù)

 ABC’ = 1800 – 560 = 1240

c) Vẽ tia BA’ là tia đối của tia BA

Ta có : C’BA’ = 1800 – ABC’ (2 góc kề bù)

 C’BA’ = 1800 – 1240 = 560

- BT6, p.83, SGK.

+ Để vẽ 2 đường thẳng

cắt nhau và tạo thành góc 470, ta

làm thế nào ?

+ Gọi 1 HS lên bảng vẽ

hình

- HS :

+ Vẽ góc 470 Vẽ tia đối Ox’, Oy’ của tia Ox, Oy

+ HS vẽ hình :

4

3 2

1 47 x x'

y

y'

O

+ Giải :

Trang 4

- Biết số đo O1, ta có thể tính

được góc O3 không ? Vì sao ?

- Biết số đo O1, ta có thể tính

được O2 không ? Vì sao ? Từ đó

tính O4 được không ? Vì sao ?

- BT7, p.83, SGK.

Cho HS hoạt động nhóm, yêu

cầu mỗi câu trả lời phải có lý do

(3 phút)

- BT8, p.83, SGK.

- BT9, p.83, SGK.

Cho HS tìm thêm các cặp góc

vuông không đối đỉnh khác

Ta có : O1 = O3 = 470 (t/c 2 góc đối đỉnh)

mà : O1 + O2 = 1800 (2 góc kề bù) nên : O2 = 1800 – O1 = 1800 – 470 = 1330

Ta có : O2 = O4 (t/c 2 góc đối đỉnh)

- HS trình bày vào bảng nhóm

6 5 4

1

z' y'

x'

z

y

x O

+ Giải :

O1 = O4 (đối đỉnh) O2 = O5 (đối đỉnh)

O3 = O6 (đối đỉnh) xOz = x’Oz’ (đối đỉnh) yOz’ = z’Ox (đối đỉnh)

xOx’ = z’Oy (đối đỉnh) xOx’ = yOy’ = zOz’ = 1800

- Hai HS lên bảng vẽ hình

x' 70

70

x

y

y' z

y

70

O

Trả lời : Hai góc bằng nhau chưa chắc đã đối đỉnh

- Dùng êke để vẽ tia Ay sao cho xAy = 900

y

x

Vẽ các tia đối để tạo ra các cặp góc đối đỉnh Cặp góc vuông không đối đỉnh như : xAy và xAy’

- Học thuộc định nghĩa và tính chất hai góc đối đỉnh

- Làm BT 10/p.83 SGK

- BT 4,5,6/p.74 SBT

Trang 5

-TuÇn 2

Ngµy so¹n: 20/08/2010

- HS hiểu được khái niệm về hai đường thẳng vuông góc với nhau Nắm vững tính chất : Có duy nhất một đường thẳng b đi qua A và b  a Hiểu và biết vẽ một đường trung trực của một đoạn thẳng

- Biết cách vẽ một đường thẳng đi qua một điểm cho trước và vuông góc với một đường thẳng cho trước

- GV : Bảng phụ ghi câu hỏi + Thước thẳng, êke, thước đo góc, phấn màu, bút dạ

- HS : Bảng nhóm, bút viết bảng, thước thẳng, êke, thước đo góc

Hoạt động 1 : KIỂM TRA ( 5 phút )

- Thế nào là 2 góc đối đỉnh ?

Nêu tính chất của 2 góc đối đỉnh

Vẽ xAy = 900 Vẽ x’Ay’ đối

đỉnh với xAy

x’Ay’ và xAy là 2 góc đối đỉnh

nên xx’ và yy’ là 2 đường thẳng

cắt nhau tại A và tạo thành 1 góc

vuông Ta nói đường thẳng xx’

và yy’ vuông góc với nhau

- HS lên bảng trả lời định nghĩa, tính chất và

vẽ hình

y'

y

x

Hoạt động 2 : 1 THẾ NÀO LÀ HAI ĐƯỜNG THẲNG VUÔNG GÓC ?

(10 phút)

- Cho HS làm (?1)

- Cho HS tập suy luận bài (?2)

HS dựa vào BT9, p.83 đã chữa

để nêu cách suy luận

- GV : Thế nào là 2 đường thẳng

vuông góc ?

- HS cả lớp gấp giấy 2 lần như hình 3a, 3b và rút ra nhận xét : Các nếp gấp là hình ảnh của 2 đường thẳng vuông góc và 4 góc tạo thành đều

là góc vuông

-

y'

y

x

- HS : Hai đường thẳng xx’ và yy’ cắt nhau

và trong các góc tạo thành có 1 góc vuông nên

Trang 6

- GV giới thiệu ký hiệu 2 đường

thẳng vuông góc

được gọi là 2 đường thẳng vuông góc

- Ký hiệu : xx’  yy’

Hoạt động 3 : 2 VẼ HAI ĐƯỜNG THẲNG VUÔNG GÓC (15 phút)

- Muốn vẽ 2 đường thẳng vuông

góc, ta làm thế nào ?

- Gọi 1 HS làm (?3)

- Cho HS hoạt động nhóm (?4),

yêu cầu HS nêu vị trí có thể xảy

ra giữa điểm O và đường thẳng a

rồi vẽ hình theo các trường hợp

đó

- Thừa nhận tính chất

- Ta có thể vẽ như BT9, p.83

- HS dùng thước thẳng vẽ phác 2 đường thẳng

a và a’ vuông góc nhau và viết ký hiệu

a a'

O

Ký hiệu : a  a’

- * Trường hợp điểm O cho trước nằm trên đ.thẳng a

* Trường hợp điểm O cho trước nằm ngoài đ.thẳng a

(HS quan sát cách vẽ và thực hiện theo)

- Tính chất : Có một và chỉ một đường thẳng

a’ đi qua điểm O và vuông góc với một đường thẳng a cho trước.

Hoạt động 4 : 3 ĐƯỜNG TRUNG TRỰC CỦA ĐOẠN THẲNG (10 phút)

- Bài toán : Cho đoạn thẳng

AB Vẽ trung điểm I của AB

Qua I vẽ đường thẳng d vuông

góc với AB.

GV giới thiệu đường thẳng d

được gọi là đường trung trực của

đoạn thẳng AB

- Vậy đường trung trực của một

đoạn thẳng là gì ?

- GV giới thiệu điểm A và B đối

xứng qua đường thẳng d Yêu

cầu HS nhắc lại

- Muốn vẽ đường trung trực của

một đoạn thẳng ta làm như thế

nào ? Làm BT 14, p.86, SGK.+

- HS lần lượt vẽ hình vào tập

d

I

- Định nghĩa : Đường thẳng vuông góc với

một đoạn thẳng tại trung điểm của nó được gọi là đường trung trực của đoạn thẳng đó.

- HS nhắc lại điểm đối xứng qua đường thẳng

- Ta có thể dùng thước thẳng và êke để vẽ đường trung trực của một đoạn thẳng HS thực hiện BT

- Học thuộc định nghĩa và tính chất hai đường thẳng vuông góc, đường trung trực của một đoạn thẳng Biết vẽ hình theo yêu cầu

- Làm BT 13,14,15/p.86 SGK

- BT 10,11/p.75 SBT

Trang 7

-TuÇn 2

Ngµy so¹n: 21/08/2010

TiÕt 4: LUYỆN TẬP.

- HS giải thích được thế nào là 2 đường thẳng vuông góc với nhau

- Biết cách vẽ đường thẳng đi qua một điểm cho trước và vuông góc với một đường thẳng cho trước, biết vẽ đường trung trực của một đoạn thẳng

- Sử dụng thành thạo êke và thước thẳng

- GV : Bảng phụ ghi câu hỏi + Thước thẳng, êke, thước đo góc, phấn màu, bút dạ

- HS : Bảng nhóm, bút viết bảng, thước thẳng, êke, thước đo góc

- HS1 : Thế nào là 2 đường

thẳng vuông góc ? Cho đường

thẳng xx’ và điểm O thuộc xx’,

hãy vẽ đường thẳng yy’ đi qua O

và vuông góc với xx’

- HS2 : Thế nào là đường trung

trực của một đoạn thẳng ? Cho

đoạn thẳng AB = 4 cm, hãy vẽ

đường trung trực của đoạn thẳng

AB

- HS1 : Trả lời định nghĩa 2 đường thẳng vuông góc Dùng thước vẽ đường thẳng xx’, xác định điểm O  xx’ và dùng êke vẽ đường thẳng yy’  xx’ tại O

- HS2 : Trả lời định nghĩa đường trung trực của một đoạn thẳng Dùng thước vẽ đoạn thẳng AB = 4 cm, xác định điểm O sao cho

OA = 2 cm, dùng êke vẽ đường thẳng đi qua

O và vuông góc với AB

- BT 15, p.86, SGK.

Gọi HS nhận xét kết quả

- BT 17, p.87, SGK (Có bảng

phụ)

Gọi lần lượt 3 HS lên bảng

kiểm tra HS cả lớp quan sát và

nêu nhận xét

- BT 18, p.87, SGK.

- HS chuẩn bị giấy trong và thao tác như hình vẽ

* Nếp gấp zt  xy tại O

Có 4 góc vuông là xOz,zOy,yOt,tOx

- Hình a) : a  a’ b) : a  a’

a'

a a'

c) : a  a’

a'

a

- HS làm theo các bước :

Trang 8

- BT 20, p.87, SGK.

+ GV lưu ý còn một trường hợp

:

d 2 d 1

O 2 O1

C

+ Trong 2 hình vẽ bên, em có

nhận xét gì về vị trí của 2 đường

thẳng d1 và d2 trong trường hợp

3 điểm A, B, C thẳng hàng và A,

B, C không thẳng hàng ?

Dùng thước đo góc vẽ xOy = 450 Lấy điểm A bất kỳ nằm trong xOy

* Dùng êke vẽ đường thẳng d1 qua A và vuông góc với Ox

* Dùng êke vẽ đường thẳng d2 qua A và vuông góc với Oy

y

x 45

d 1

d2

B

C A

O

- * Trường hợp 3 điểm A, B, C thẳng hàng

d 2

d1

O 2

O 1

* Trường hợp 3 điểm A, B, C không thẳng hàng

d 2

d1

O 2

O 1

A

B

C

+ Trường hợp 3 điểm A, B, C thẳng hàng thì

d1 // d2 + Trường hợp 3 điểm A, B, C không thẳng hàng thì d1 cắt d2 tại 1 điểm

- Học thuộc định nghĩa và tính chất hai đường thẳng vuông góc

- Xem lại các BT đã làm

- BT 10,11,12,13/p.75, SBT

Trang 9

Ngµy so¹n: 27/08/2010

Tiết: 5

§3 CÁC GÓC TẠO BỞI MỘT ĐƯỜNG THẲNG CẮT HAI ĐƯỜNG THẲNG.

- HS hiểu được tính chất hai đường thẳng bị cắt bởi một cát tuyến

- Có kỹ năng nhận biết cặp góc so le trong, cặp góc đồng vị, cặp góc trong cùng phía

- GV : Bảng phụ ghi câu hỏi + Thước thẳng, êke, thước đo góc, phấn màu,

HS : Bảng nhóm, bút viết bảng, thước thẳng, êke, thước đo góc

Hoạt động 1 : 1 GÓC SO LE TRONG – GÓC ĐỒNG VỊ ( 15 phút )

- Gọi 1 HS lên bảng thực hiện

yêu cầu :

+ Vẽ 2 đường thẳng phân biệt a

và b

+ Vẽ đường thẳng c cắt đường

thẳng a và b lần lượt tại A và B

+ Cho biết có bao nhiêu góc

đỉnh A, bao nhiêu góc đỉnh B

- GV giới thiệu 2 cặp góc so le

trong, bốn cặp góc đồng vị và

giải thích rõ hơn các thuật ngữ

trên

- Làm (?1)

- Đưa bảng phụ có BT 21, p.89,

SGK.

I

R

N

T

- HS thực hiện theo yêu cầu :

c

b a

4

3 2 1

4

3 2 1

B A

Có 4 góc đỉnh A và 4 góc đỉnh B

- HS nhận biết : Cặp góc so le trong A1 và B3;A4và B3 Cặp góc đồng vị A1và B1; A2và B2; A3và B3; A4

và B4

- HS lên bảng vẽ hình và xác định các cặp góc

so le trong và các cặp góc đồng vị

c

b

a

4

3 2 1 4

3 2 1

B A

- a) IPO và POR là một cặp góc so le trong.

b) OPI và TNO là một cặp góc đồng vị.

c) PIO và NTO là một cặp góc đồng vị.

d) OPR và POI là một cặp góc so le trong.

Trang 10

-Hoạt động 2 : 2 TÍNH CHẤT (15 phút)

- Làm (?2) bằng hình thức hoạt

động nhóm Bảng nhóm cần vẽ

hình trước

c

b

a

4

3 2 1

4

3 2 1

B A

- Trình bày tính chất (SGK)

- Một HS đọc đề bài, sao đó cho HS hoạt động nhóm

Giải :

a)Có A4 và A1 là 2 góc kề bù

A1=1800 – A4 = 1800 – 450 = 1350

Tương tự B3 = 1800–B2 (T/c 2 góc kề bù)

B3 = 1800 – 450 = 1350

A1 = B3 = 1350

b) A2 = A4 = 450 (vì đối đỉnh)

B4 = B2 = 450 (vì đối đỉnh)

 A2 = B2 = 450 (góc đồng vị) c) Ba cặp góc đồng vị còn lại là : + A1 = B1 = 1350

+ A3 = B3 = 1350

+ A4 = B4 = 450

- Tính chất : Nếu đường thẳng c cắt hai đường thẳng a và b và trong các góc tạo thành có một cặp góc so le trong bằng nhau thì :

a) Hai góc so le trong còn lại bằng nhau

b) Hai góc đồng vị bằng nhau

Hoạt động 3 : CỦNG CỐ (10 phút)

- BT22, p.89, SGK.

* GV đưa BT lên bảng phụ,

yêu cầu HS lên bảng điền tiếp số

đo ứng với các góc còn lại

* GV giới thiệu cặp góc trong

cùng phía : A1 và B2 HS tìm

tiếp các cặp góc trong cùng phía

khác ?

* Nhận xét về tổng của 2 góc

trong cùng phía

- HS đọc tên các cặp góc so le trong, cá cặp góc đồng vị trên hình vẽ

40

c

b a

4

3 2 1

4

3 2 1

B A

góc trong cùng phía còn lại là : A4và B3

Ta có : A1 + B2 = A4 + B3 = 1800

Hoạt động 4 : HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ ( 5 phút)

- Học thuộc tính chất đường thẳng cắt hai đường thẳng khác, xác định các loại góc

- Làm BT 23/p.89 SGK

- BT 16,17,18,19,20/p.76,77 SBT

Trang 11

-Ngµy so¹n: 28/08/2010

TiÕt 6

§4 HAI ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG.

- HS ôn lại khái niệm về 2 đường thẳng song song, công nhận dấu hiệu nhận biết 2 đường thẳng song song

- Biết cách vẽ một đường thẳng đi qua một điểm nằm ngoài một đường thẳng cho trước và song song với một đường thẳng đó Biết dùng êke và thước thẳng đề vẽ 2 đường thẳng song song

- GV : Bảng phụ ghi câu hỏi + Thước thẳng, êke, phấn màu, bút dạ

- HS : Bảng nhóm, bút viết bảng, thước thẳng, êke

- HS : Nêu tính chất các góc tạo bởi

một đường thẳng cắt hai đường thẳng

Cho hình vẽ, điền tiếp vào hình số

đo các góc còn lại

4

3 2 1

4

3 2 1

115

B A

- HS : Lên bảng trình bày tính chất

Vận dụng :

115

65

115

65

4

3 2 1

4

3 2 1

115

B A

Hoạt động 2 : 1 NHẮC LẠI KIẾN THỨC LỚP 6 (5 phút)

- Cho HS nhắc lại kiến thức lớp 6

trong SGK

- Cho 2 đường thẳng a và b, làm thế

nào để biết đường thẳng a có song

song với đường thẳng b hay không ?

a

b

GV : Các cách trên chỉ cho ta

nhận xét trực quan mà thôi, để cho

chính xác ta cần phải dựa vào dấu

hiệu nhận biết 2 đường thẳng song

song

- * Hai đường thẳng song song là 2 đường thẳng không có điểm chung

* Hai đường thẳng phân biệt thì hoặc cắt nhau hoặc song song với nhau

- HS có thể : + Ước lượng bằng mắt nếu đường thẳng a và b không cắt nhau thì a song song b

+ Ta có thể dùng thước kéo dài mãi 2 đường thẳng, nếu chúng không cắt nhau thì a song song b

Hoạt động 3 : 2 DẤU HIỆU NHẬN BIẾT HAI ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG (15 phút)

- Cho Hs làm (?1)

GV đưa bảng phụ có hình :

- HS dự đoán : a song song b ; m song song n ; d không song song với e

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	315,01 KB