Bài 26. Thuế máu

Họ phơi thân trên các chiến trường, bỏ xác tại những miền hoang vu….. …..[r]

Gi¸o viªn: Trần Thị Thanh

§¬n vÞ: ThÞ x· Tõ S¬n-B¾c Ninh

“Một bạn đồng nghiệp nói với chúng tôi: Dân lao khổ bản

xứ ở ĐÔNG DƯƠNG từ bao đời nay bị bóp nặn bằng đủ mọi thứ thuế khoá, siu sai, tạp dịch, bằng c ỡng bức phải mua r ợu và thuốc phiện theo lệnh quan trên, từ 1915-1916 tới nay, lại còn phải chịu thêm cái vạ mộ lính nữa

Những biến cố trong mấy năm gần đây là cái cớ để ng ời ta tiến hành những cuộc lùng ráp lớn về nhân lực trên toàn cõi Đông

D ơng Những ng ời bị bắt đều bị nhốt vào trại lính với đủ thứ tên: Lính khố đỏ, lính thợ chuyên nghiệp, lính thợ không chuyên nghiệp,v.v…

Theo ý kiến của tất cả các cơ quan có thẩm quyền không thiên vị đ ợc giao cho sử dụng ở châu Âu “vật liệu biết nói” châu

á, thì vật liệu này đã không đ a lại kết quả t ơng xứng với chi phí rất lớn về chuyên chở và bảo quản

Sau nữa, việc săn bắt thứ “vật liệu biết nói” đó, mà lúc bấy giờ ng ời ta gọi là “chế độ lính tình nguyện” (danh từ mỉa mai một cách ghê tởm) đã gây ra những vụ nhũng lạm hết sức trắng trợn.”

“Một bạn đồng nghiệp nói với chúng tôi: Dân lao khổ bản

xứ ở ĐÔNG DƯƠNG từ bao đời nay bị bóp nặn bằng đủ mọi thứ thuế khoá, siu sai, tạp dịch, bằng c ỡng bức phải mua r ợu và thuốc phiện theo lệnh quan trên, từ 1915-1916 tới nay, lại còn phải chịu thêm cái vạ mộ lính nữa

Những biến cố trong mấy năm gần đây là cái cớ để ng ời ta tiến hành những cuộc lùng ráp lớn về nhân lực trên toàn cõi Đông

D ơng Những ng ời bị bắt đều bị nhốt vào trại lính với đủ thứ tên: Lính khố đỏ, lính thợ chuyên nghiệp, lính thợ không chuyên nghiệp,v.v…

Theo ý kiến của tất cả các cơ quan có thẩm quyền không thiên vị đ ợc giao cho sử dụng ở châu Âu “vật liệu biết nói” châu

á, thì vật liệu này đã không đ a lại kết quả t ơng xứng với chi phí rất lớn về chuyên chở và bảo quản

Sau nữa, việc săn bắt thứ “vật liệu biết nói” đó, mà lúc bấy giờ ng ời ta gọi là “chế độ lính tình nguyện” (danh từ mỉa mai một cách ghê tởm) đã gây ra những vụ nhũng lạm hết sức trắng trợn.”

“Một bạn đồng nghiệp nói với chúng tôi: Dân lao khổ bản

xứ ở ĐÔNG DƯƠNG từ bao đời nay bị bóp nặn bằng đủ mọi thứ thuế khoá, siu sai, tạp dịch, bằng c ỡng bức phải mua r ợu và thuốc phiện theo lệnh quan trên, từ 1915-1916 tới nay, lại còn phải chịu thêm cái vạ mộ lính nữa

Những biến cố trong mấy năm gần đây là cái cớ để ng ời ta tiến hành những cuộc lùng ráp lớn về nhân lực trên toàn cõi Đông

D ơng Những ng ời bị bắt đều bị nhốt vào trại lính với đủ thứ tên: Lính khố đỏ, lính thợ chuyên nghiệp, lính thợ không chuyên nghiệp,v.v…

Theo ý kiến của tất cả các cơ quan có thẩm quyền không thiên vị đ ợc giao cho sử dụng ở châu Âu “vật liệu biết nói” châu

á, thì vật liệu này đã không đ a lại kết quả t ơng xứng với chi phí rất lớn về chuyên chở và bảo quản

Sau nữa, việc săn bắt thứ “vật liệu biết nói” đó, mà lúc bấy giờ ng ời ta gọi là “chế độ lính tình nguyện” (danh từ mỉa mai một cách ghê tởm) đã gây ra những vụ nhũng lạm hết sức trắng trợn.”

“Một bạn đồng nghiệp nói với chúng tôi: Dân lao khổ bản

xứ ở ĐÔNG DƯƠNG từ bao đời nay bị bóp nặn bằng đủ mọi thứ thuế khoá, siu sai, tạp dịch, bằng c ỡng bức phải mua r ợu và thuốc phiện theo lệnh quan trên, từ 1915-1916 tới nay, lại còn phải chịu thêm cái vạ mộ lính nữa

Những biến cố trong mấy năm gần đây là cái cớ để ng ời ta tiến hành những cuộc lùng ráp lớn về nhân lực trên toàn cõi Đông

D ơng Những ng ời bị bắt đều bị nhốt vào trại lính với đủ thứ tên: Lính khố đỏ, lính thợ chuyên nghiệp, lính thợ không chuyên nghiệp,v.v…

Theo ý kiến của tất cả các cơ quan có thẩm quyền không thiên vị đ ợc giao cho sử dụng ở châu Âu “vật liệu biết nói” châu

á, thì vật liệu này đã không đ a lại kết quả t ơng xứng với chi phí rất lớn về chuyên chở và bảo quản

Sau nữa, việc săn bắt thứ “vật liệu biết nói” đó, mà lúc bấy giờ ng ời ta gọi là “chế độ lính tình nguyện” (danh từ mỉa mai một cách ghê tởm) đã gây ra những vụ nhũng lạm hết sức trắng trợn.”

“Một bạn đồng nghiệp nói với chúng tôi: Dân lao khổ bản

xứ ở ĐÔNG DƯƠNG từ bao đời nay bị bóp nặn bằng đủ mọi thứ thuế khoá, siu sai, tạp dịch, bằng c ỡng bức phải mua r ợu và thuốc phiện theo lệnh quan trên, từ 1915-1916 tới nay, lại còn phải chịu thêm cái vạ mộ lính nữa

Những biến cố trong mấy năm gần đây là cái cớ để ng ời ta tiến hành những cuộc lùng ráp lớn về nhân lực trên toàn cõi Đông

D ơng Những ng ời bị bắt đều bị nhốt vào trại lính với đủ thứ tên: Lính khố đỏ, lính thợ chuyên nghiệp, lính thợ không chuyên nghiệp,v.v…

Theo ý kiến của tất cả các cơ quan có thẩm quyền không thiên vị đ ợc giao cho sử dụng ở châu Âu “vật liệu biết nói” châu

á, thì vật liệu này đã không đ a lại kết quả t ơng xứng với chi phí rất lớn về chuyên chở và bảo quản

Sau nữa, việc săn bắt thứ “vật liệu biết nói” đó, mà lúc bấy giờ ng ời ta gọi là “chế độ lính tình nguyện” (danh từ mỉa mai một cách ghê tởm) đã gây ra những vụ nhũng lạm hết sức trắng trợn.”

Đọc thầm:

“Đây! Chế độ lính tình nguyện ấy đ ợc tiến hành nh thế này: vị

“chúa tỉnh” - mỗi viên công sứ ở ĐÔNG DƯƠNG quả là một vị “chúa tỉnh”

- ra lệnh cho bọn quan lại d ới quyền,trong một thời hạn nhất định phải nộp cho đủ một số ng ời nhất định Bằng cách nào, điều đó không quan trọng Các quan cứ liệu mà xoay xở Mà cái ngón xoay xở kiểu Đ thì các ông t ớng

ấy thạo hết chỗ nói, nhất là xoay xở làm tiền.

Thoạt tiên, chúng tóm những ng ời khoẻ mạnh, nghèo khổ, những

ng ời này thì chịu hết thôi không còn kêu cứu vào đâu đ ợc Sau đó, chúng mới đòi đến con cái nhà giàu Những ai cứng cổ thì chúng tìm ngay ra dịp

để sinh chuyện với họ hoặc với gia đình họ, và nếu cần, thì giam cổ họ lại cho đến khi họ phải dứt khoát chọn lấy một trong hai con đ ờng: “đi lính tình nguyện, hoặc xì tiền ra”

Những ng ời bị tóm đi nh thế còn hào hứng gì nữa với cái nghề cột vào cổ họ Cho nên, b ớc chân vào trại lính là họ liền tìm mọi cơ hội để trốn thoát.

Còn những ng ời nào còn thấy không thể thoát khỏi số phận hẩm hiu,thì tìm cách tự làm cho mình nhiễm phải những căn bệnh nặng nhất, mà thông th ờng hơn cả bệnh đau mắt toét chảy mủ, gây ra bằng cách xát vào mắt nhiều thứ chất độc, từ vôi sống đến mủ bệnh lậu”.

Đọc thầm:

“Đây! Chế độ lính tình nguyện ấy đ ợc tiến hành nh thế này: vị

“chúa tỉnh” - mỗi viên công sứ ở ĐÔNG DƯƠNG quả là một vị “chúa tỉnh”

- ra lệnh cho bọn quan lại d ới quyền,trong một thời hạn nhất định phải nộp cho đủ một số ng ời nhất định Bằng cách nào, điều đó không quan trọng Các quan cứ liệu mà xoay xở Mà cái ngón xoay xở kiểu Đ thì các ông t ớng

ấy thạo hết chỗ nói, nhất là xoay xở làm tiền.

Thoạt tiên, chúng tóm những ng ời khoẻ mạnh, nghèo khổ, những

ng ời này thì chịu hết thôi không còn kêu cứu vào đâu đ ợc Sau đó, chúng mới đòi đến con cái nhà giàu Những ai cứng cổ thì chúng tìm ngay ra dịp

để sinh chuyện với họ hoặc với gia đình họ, và nếu cần, thì giam cổ họ lại cho đến khi họ phải dứt khoát chọn lấy một trong hai con đ ờng: “đi lính tình nguyện, hoặc xì tiền ra”

Những ng ời bị tóm đi nh thế còn hào hứng gì nữa với cái nghề cột vào cổ họ Cho nên, b ớc chân vào trại lính là họ liền tìm mọi cơ hội để trốn thoát.

Còn những ng ời nào còn thấy không thể thoát khỏi số phận hẩm hiu,thì tìm cách tự làm cho mình nhiễm phải những căn bệnh nặng nhất, mà thông th ờng hơn cả bệnh đau mắt toét chảy mủ, gây ra bằng cách xát vào mắt nhiều thứ chất độc, từ vôi sống đến mủ bệnh lậu”.

Đọc thầm:

“Đây! chế dộ lính tình nguyện ấy đ ợc tiến hành nh thế này: vị

“chúa tỉnh” - mỗi viên công sứ ở ĐÔNG DƯƠNG quả là một vị “chúa tỉnh”

- ra lệnh cho bọn quan lại d ới quyền,trong một thời hạn nhất định phải nộp cho đủ một số ng ời nhất định Bằng cách nào, điều đó không quan trọng Các quan cứ liệu mà xoay xở Mà cái ngón xoay xở kiểu Đ thì các ông t ớng

ấy thạo hết chỗ nói, nhất là xoay xở làm tiền.

Thoạt tiên, chúng tóm những ng ời khoẻ mạnh, nghèo khổ, những

ng ời này thì chịu hết thôi không còn kêu cứu vào đâu đ ợc Sau đó, chúng mới đòi đến con cái nhà giàu Những ai cứng cổ thì chúng tìm ngay ra dịp

để sinh chuyện với họ hoặc với gia đình họ, và nếu cần, thì giam cổ họ lại cho đến khi họ phải dứt khoát chọn lấy một trong hai con đ ờng: “đi lính tình nguyện, hoặc xì tiền ra”

Những ng ời bị tóm đi nh thế còn hào hứng gì nữa với cái nghề cột vào cổ họ Cho nên, b ớc chân vào trại lính là họ liền tìm mọi cơ hội để trốn thoát.

Còn những ng ời nào còn thấy không thể thoát khỏi số phận hẩm hiu,thì tìm cách tự làm cho mình nhiễm phải những căn bệnh nặng nhất, mà thông th ờng hơn cả bệnh đau mắt toét chảy mủ, gây ra bằng cách xát vào mắt nhiều thứ chất độc, từ vôi sống đến mủ bệnh lậu”.

-Tóm những ng ời khoẻ mạnh, nghèo khổ.

-Sau đòi đến con cái nhà giàu +Sẵn sàng sinh chuyện, giam cổ lại.

+Lợi dụng việc bắt lính để kiếm tiền

-Ng êi nghÌo: chÞu chÕt kh«ng kªu ® îc.

-Ng êi giµu: x× tiÒn ra

-§· bÞ b¾t: +t×m c¬ héi trèn

+tù nguyÖn lµm m×nh nhiÔm bÖnh nÆng hiÓm nghÌo

ấy thế mà trong một bản bố cáo với những ng ời bị bắt lính, phủ toàn quyền ĐÔNG DƯƠNG, sau khi hứa hẹn ban phẩm hàm cho những lính sẽ còn sống sót và truy tặng những ng ời sẽ hi sinh “cho Tổ quốc”, đã trịnh trọng tuyên bố rằng:

“Các bạn đã tấp nập đầu quân, các bạn đã không ngần ngại rời bỏ quê h ơng xiết bao trìu mến để ng ời thì hiến x ơng máu của mình nh lính khố đỏ, kẻ thì hiến dâng cánh tay dâng lao động của mình nh lính thợ”

Nếu quả thật ng ời An Nam phấn khởi đi lính đến thế, tại sao lại có cảnh, tốp thì bị xích tay điệu về tỉnh lị, tốp thì tr ớc khi xuống tàu, bị nhốt trong một tr ờng Trung học ở Sài Gòn, có lính Pháp canh gác l ỡi lê tuốt trần, đạn lên nòng sẵn? Những cuộc biểu tình đổ máu ở Cao Miên, những vụ lao bạo động ở Sài Gòn, ở Biên Hoà và ở nhiều nơi khác nữa, phải chăng là những biểu hiện của lòng sốt sắng đâu quân “ tấp nập” và “không ngần ngại”?

ấy thế mà trong một bản bố cáo với những ng ời bị bắt lính, phủ toàn quyền ĐÔNG DƯƠNG, sau khi hứa hẹn ban phẩm hàm cho những lính sẽ còn sống sót và truy tặng những ng ời sẽ hi sinh “cho Tổ quốc”, đã trịnh trọng tuyên bố rằng:

“Các bạn đã tấp nập đầu quân, các bạn đã không ngần ngại rời

bỏ quê h ơng xiết bao trìu mến để ng ời thì hiến x ơng máu của mình

nh lính khố đỏ, kẻ thì hiến dâng cánh tay dâng lao động của mình nh lính thợ”

Nếu quả thật ng ời An Nam phấn khởi đi lính đến thế, tại sao lại có cảnh, tốp thì bị xích tay điệu về tỉnh lị, tốp thì tr ớc khi xuống tàu, bị nhốt trong một tr ờng Trung học ở Sài Gòn, có lính Pháp canh gác l ỡi lê tuốt trần, đạn lên nòng sẵn? Những cuộc biểu tình đổ máu ở Cao Miên, những vụ bạo động ở Sài Gòn, ở Biên Hoà và ở nhiều nơi khác nữa, phải chăng là những biểu hiện của lòng sốt sắng đầu quân

“tấp nập” và “không ngần ngại”?

ấy thế mà trong một bản bố cáo với những ng ời bị bắt lính, phủ toàn quyền ĐÔNG DƯƠNG, sau khi hứa hẹn ban phẩm hàm cho những lính sẽ còn sống sót và truy tặng những ng ời sẽ hi sinh “cho Tổ quốc”, đã trịnh trọng tuyên bố rằng:

“Các bạn đã tấp nập đầu quân, các bạn đã không ngần ngại rời

bỏ quê h ơng xiết bao trìu mến để ng ời thì hiến x ơng máu của mình

nh lính khố đỏ, kẻ thì hiến dâng cánh tay dâng lao động của mình nh lính thợ”

Nếu quả thật ng ời An Nam phấn khởi đi lính đến thế, tại sao lại có cảnh, tốp thì bị xích tay điệu về tỉnh lị, tốp thì tr ớc khi xuống tàu, bị nhốt trong một tr ờng Trung học ở Sài Gòn, có lính Pháp canh gác l ỡi lê tuốt trần, đạn lên nòng sẵn? Những cuộc biểu tình đổ máu ở Cao Miên, những vụ bạo động ở Sài Gòn, ở Biên Hoà và ở nhiều nơi khác nữa, phải chăng là những biểu hiện của lòng sốt sắng đầu quân

“tấp nập” và “không ngần ngại”?

“Để ghi nhớ công lao ng ời lính An Nam, chẳng phải ng ời ta

đã bóc lột hết tất cả của cải của họ, từ chiếc đòng hồ, bộ quần áo mới toanh mà họ bỏ tiền túi ra mua, đến các vật kỉ niệm đủ thứ,v.v…tr ớc khi đ a họ đến Mác-Xây xuống tàu về n ớc đó sao? Chẳng phải ng ời ta

đã giao họ cho bọn súc sinh kiểm soát và đánh đập họ vô cớ đó sao? Chẳng phải ng ời ta đã cho họ ăn nh cho lợn ăn và xếp họ nh xếp lợn d

ới hầm tàu ẩm ớt, không gi ờng nằm, không ánh sáng, thiếu không khí

đó sao? Về đến xứ sở, chẳng phải họ đã đ ợc một quan cai trị biết ơn

đón chào nồng nhiệt bằng một bài diễn văn yêu n ớc: “Các anh đã bảo

vệ Tổ quốc, thế là tốt Bây giờ, chúng tôi không cần đến các anh nữa, cút đi!” đó sao?”

“Để ghi nhớ công lao ng ời lính An Nam, chẳng phải ng ời ta

đã bóc lột hết tất cả của cải của họ, từ chiếc đòng hồ, bộ quần áo mới toanh mà họ bỏ tiền túi ra mua, đến các vật kỉ niệm đủ thứ,v.v…tr ớc khi đ a họ đến Mác-Xây xuống tàu về n ớc đó sao? Chẳng phải ng ời ta

đã giao họ cho bọn súc sinh kiểm soát và đánh đập họ vô cớ đó sao? Chẳng phải ng ời ta đã cho họ ăn nh cho lợn ăn và xếp họ nh xếp lợn d

ới hầm tàu ẩm ớt, không gi ờng nằm, không ánh sáng, thiếu không khí

đó sao? Về đến xứ sở, chẳng phải họ đã đ ợc một quan cai trị biết ơn

đón chào nồng nhiệt bằng một bài diễn văn yêu n ớc: “Các anh đã bảo

vệ Tổ quốc, thế là tốt Bây giờ, chúng tôi không cần đến các anh nữa, cút đi!” đó sao?”

“Để ghi nhớ công lao ng ời lính An Nam, chẳng phải ng ời ta

đã bóc lột hết tất cả của cải của họ, từ chiếc đòng hồ, bộ quần áo mới toanh mà họ bỏ tiền túi ra mua, đến các vật kỉ niệm đủ thứ,v.v…tr ớc khi đ a họ đến Mác-Xây xuống tàu về n ớc đó sao? Chẳng phải ng ời ta

đã giao họ cho bọn súc sinh kiểm soát và đánh đập họ vô cớ đó sao? Chẳng phải ng ời ta đã cho họ ăn nh cho lợn ăn và xếp họ nh xếp lợn d

ới hầm tàu ẩm ớt, không gi ờng nằm, không ánh sáng, thiếu không khí

đó sao? Về đến xứ sở, chẳng phải họ đã đ ợc một quan cai trị biết ơn

đón chào nồng nhiệt bằng một bài diễn văn yêu n ớc: “Các anh đã bảo

vệ Tổ quốc, thế là tốt Bây giờ, chúng tôi không cần đến các anh nữa, cút đi!” đó sao?”

- Dùng liên tiếp câu hỏi tu từ.

-Từ ngữ t ơng phản, cách đặt vấn đề phản bác.

-Hình ảnh chân thực gợi cảm.

Một số hình ảnh

về cuộc chiến tranh thế giới lần 1

dữ dội và tàn khốc…

Cảnh chết chóc la liệt…

Họ phơi thân trên các chiến trường, bỏ xác tại những miền hoang vu…

…

Nghệ thuật:

-Giọng điệu: mỉa mai, châm biếm, trào phúng

-Hình ảnh: chân thực, sinh động giàu sức gợi

-Nghệ thuật lập luận, phản bác

Nội dung:

-Vạch trần bộ mặt bỉ ổi, vô nhân đạo của chủ nghĩa thực dân

 Lên án đanh thép, phê phán gay gắt

-Số phận bi thảm, đáng th ơng của ng ời dân thuộc địa

 Bày tỏ niềm cảm th ơng sâu sắc

Học “Những trò lố hay là Va-Ren và Phan Bội Châu” (lớp7),

“Thuế máu” mặc dù đ ợc viết ở hai thể loại khác nhau, song có những điểm khá t ơng đồng Em hãy chỉ ra?

-Viết bằng tiếng Pháp trên đất Pháp.

-Vạch trần bộ mặt bỉ ổi, mị dân của chủ nghĩa thực dân

-Giọng điệu trào phúng.

ViÖt Nam Lµo

Cam -Pu -Chia

ViÖt Nam Lµo

Cam -Pu -Chia