Truyện Trung đại - Viết bằng văn xuôi chữ Hán coù caû truyeän ngaén baèng vaên vần viết bằng chữ Nôm - Noäi dung : Phong phuù, mang tính chất giáo huấn gần với truyeän nguï ngoân: Truyeä[r]
Trang 1Ngày soạn :24/11/2010 Tuần 15
Ngày dạy :26/11/2010 Tiết 59
HƯỚNG DẪN ĐỌC THÊM
I MỤC TIÊU: Giúp học sinh:
- Hiểu được giá trị của đạo làm người trong truyện
- Hiểu được “Con hổ…” là loại truyện hư cấu, tưởng tượng, mượn chuyện loài vật để nói chuyện
con người, đề cao ơn nghĩa trọng đạo làm người
- Rèn luyện kỹ năng kể chuyện tưởng tượng
II CHUẨN BỊ: - Giáo viên: Thiết kế bài giảng + Tranh vẽ SGK
- Học sinh: Soạn bài
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG
1.Ổn định tổ chức
2 KTBC: KIỂM TRA 15 PHÚT LẦN 3
3 Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài.
GV Cho HS quan sát bức tranh trong SGK Hãy mô tả nhanh.
HS Mô tả bức tranh mô tả cảnh con hổ tiễn bà đỡ Trần về sau khi đã đỡ đẻ cho hổ cái.
GV Đây là bức tranh trong truyện “Con hổ…” Tác phẩm của Vũ Trinh (1959-1928) ở làng
Xuân Lan, Huyện Lang Tài (Kinh Bắc – Bắc Ninh) đỗ hương cóm năm 17 tuổi làm quan dưới thời Lê và Nhà Nguyễn
10’ HOẠT ĐỘNG 1: TÌM HIỂU CHUNG
GV Giải thích 1 số khái niệm
+ Trung đại:Chỉ thời kỳ lịch sử VN và cũng là thời kỳ
VH từ TK X đến cuối TK XIX
+ Truyện: Loại tự sự có 2 thành phần chủ yếu:
cốt truyện và nhân vật
- Nghệ thuật chính: kể (hư cấu, tưởng tượng)
H Dựa vào phần chú thích, hãy nêu những hiểu biết
của em về truyện Trung đại?
HS Đọc văn bản: giải thích nghĩa 2 tư ø: nghĩa, mỗ
H Văn bản chia làm mấy phần? Nội dung từng phần
là gì? Văn bản thuộc thể văn gì?
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Truyện Trung đại
- Viết bằng văn xuôi chữ Hán (có cả truyện ngắn bằng văn vần viết bằng chữ Nôm)
- Nội dung : Phong phú, mang tính chất giáo huấn gần với truyện ngụ ngôn: Truyện có loại hư cấu (tưởng tượng NT), vừa có truyện gần với kí (ghi chép sự việc), với sử (ghi chép truyện thật)
- Cốt truyện: Đơn giản
- Nhân vật: Được miêu tả chủ yếu qua ngôn ngữ trực tiếp của người kể, qua hành động và ngôn ngữ đối thoại của nhân vật)
2 Đọc, tìm hiểu chú thích.
3 Bố cục: 2 phần
* Phần 1: Từ đầu “qua được”
Truyện con hổ thứ nhất và bà đỡ Trần
Trang 215’ HOẠT ĐỘNG 3 TÌM HIỂU VĂN BẢN
H Tên truyện “Con hổ…” gợi cho em suy nghĩ gì?
HS Gợi trí tò mò cho người đọc.
H Giải thích từ “nghĩa”: Biện pháp nghệ thuật bao
trùm được sử dụng là biện pháp gì?
HS Hổ báo thường là loài hung dữ nay lại xuất hiện như
một con người có nghĩa Biện pháp nghệ thuật nhân
hóa giúp cho câu chuyện lôi cuốn người đọc
HS Tìm hiểu phần 1:
H Hãy tóm tắt sự việc xảy ra giữa con hổ với bà
đỡ Trần? ( HS: Tóm tắt)
H Chuyện gì đã xảy ra giữa bà Trần với con hổ?
H Hổ có hành động và việc làm như thế nào?
Em có nhận xét gì về việc này?
HS Thảo luận, trả lời.
GV Theo dõi, bổ sung, kết luận.
H Nghệ thuật nhân hóa đã có tác dụng gì?
HS phân tích phần 2.
H.Nhân vật bác tiều phu được giới thiệu như thế nào?
HS Bác tiều, tên Mỗ (phiếm chỉ), quê ở Lạng Giang
làm nghề kiếm củi – nghề vất vả)
H Con hổ gặp nạn gì?
Bác tiều đã giúp hổ thoát nạn nh ư thế nào?
Hổ đã trả ơn bác tiều như thế nào ?
HS Trao đổi, thảo luận, trả lời.
GV Theo dõi, nhận xét, kết luận.
H Em có nhận xét gì về việc làm của bác tiều và con hổ?
H So sánh mức độ thể hiện sự biết ơn của 2 con hổ?
HS Truyện kể về 2 con hổ sống có nghĩa nhưng
không trùng lặp Con hổ thứ nhất đền ơn một lần là
xong, không có sự gắn bó lâu dài Con hổ thứ 2 đền
ơn mãi mãi, gắn bó với ân nhân khi còn sống và cả
khi mất, thể hiện sự chung thủy rất cảm động
* Phần 2: Truyện con hổ thứ 2
với người kiếm củi ở Lạng Giang
Văn bản thuộc thể loại văn kể chuyện tưởng tượng
III TÌM HIỂU VĂN BẢN:
1 Con hổ có nghĩa với bà đỡ Trần:
- Cõng bà đỡ Trần đến đỡ đi cho hổ cái
- Đền ơn bằng cách tặng bà một cục bạc
- Vẫy đuôi như nói lời tiễn biệt rất chu đáo, có lễ nghi
Nghệ thuật nhân hóa: Con hổ như con người, biết ăn ở có tình có nghĩa (với gia đình với người đã hết lòng giúp đỡ mình)
2 Con hổ có nghĩa với bác tiều phu:
- Con hổ trắng bị hóc xương
- Bác tiều móc xương cứu con hổ
- Hổ đền ơn, mang nài đến để
ở cửa Khi bác tiều mất, hổ đến trước mộ nhảy nhót, đầu dụi vào quan tài, gầm lên Hổ còn mang dê hoặc lợn đến nhà bác vào ngày giỗ
Lòng nhân ái của con người có sức cảm hóa lớn Việc trả
ơn của hổ thể hiện tấm lòng chung thủy chung bền vững đối với ân nhân
Trang 3HS Đọc phần ghi nhớ SGK/144 * GHI NHỚ SGK/144
4 CỦNG CỐ: (3’)
- Tại sao phải dựng lên chuyện “Con hổ có nghĩa” mà không phải là “Con người có nghĩa” ?
5 DẶN DÒ: (2’)
- Đọc lại văn bản, tập kể, nêu ý nghĩa của truyện
- Soạn bài “ĐỘNG TỪ”.
+ Đọc câu hỏi + VD và trả lời
+ Đọc trước phần ghi nhớ và xây dựng động từ
+ Nêu ý nghĩa khái quát của của ĐT
+ So sánh ĐT với DT Tìm các ĐT chính