Giáo án môn Ngữ văn 6 - Tiết 29 đến tiết 44 - Trường PTCS Hướng Việt

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức Hoạt động 1 I Tìm hiểu thứ tự kể trong văn tự sự.. Các sự việc chính.[r]

Ngày soạn:……… Ngày dạy:………

Tiết 29

LUYỆN NÓI KỂ CHUYỆN

A/ MỤC TIÊU :

I Chuẩn

1 Kiến thức:

Cách trình bày miệng một bài kể chuyện dựa theo dàn bài đã chuẩn bị

2 Kĩ năng:

- Lập dàn bài kể chuyện

- Lựa chọn, trình bày miệng những việc có thể kể chuyện theo một thứ tự hợp lý, lời kể rõ ràng, mạch lạc, bước đầu biết thể hiện cảm xúc

- Phân biệt lời người kể chuyện và lời nhân vật nói trực tiếp

3 Thái độ:

Nghiêm túc, tự giác, độc lập

II Mở rộng và nâng cao:

B/ PHƯƠNG PHÁP :

Gợi mở

C/ CHUẨN BỊ :

1 GV: giấy rô ki, bút…

2 HS: lập dàn bài đề SGK

D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :

I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :

Kiểm tra việc chuẩn bị bài của HS

II.Bài mới :

1 ĐVĐ,

2.Triển khai bài.

Hoạt động 1

GV chia nhóm cho HS luyện nói theo dàn bài đã chuẩn bị (15p)

Hoạt động 2

- Gọi đại diện từng nhóm lên kể

- Nhóm khác nhận xét, GV đánh giá

Hoạt động 3

GV uốn nắn, sửa chữa -> Đọc thêm

3 Củng cổ :

Nhận xét tiết học

4 Hướng dẫn học bài :

- Tự tập kể trước gương

- Chuẩn bị bài: Kiểm tra văn: Ôn các văn bản đã học

5 Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn:……… Ngày dạy:………

Tiết 30

CÂY BÚT THẦN (T1)

A/ MỤC TIÊU :

I Chuẩn

1 Kiến thức:

- Quan niệm của nhân dân về công lí xã hội, mục đích của tài năng nghệ thuật và ước mơ về những khả năng kì diệu của con người

- Cốt truyện Cây bút thần hấp dẫn với nhiều yếu tố thần kì

- Sự lặp lại tăng tiến của các tình tiết, sự đối lập giữa các nhân vật

2 Kĩ năng:

- Đọc –hiểu văn bản truyện cổ tích thần kì về kiểu nhân vật thông minh, tài giỏi

- Nhận ra và phân tích được các chi tiết nghệ thuật kì ảo trong truyện

- Kê lại câu chuyện

3 Thái độ:

Ca ngợi tài năng nghệ thuật

II Mở rộng và nâng cao:

B/ PHƯƠNG PHÁP :

Nêu và giải quyết vấn đề

C/ CHUẨN BỊ :

1 GV: Giáo án, tranh

2 HS: Đọc, nghiên cứu bài

D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :

I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :

Tóm tắt truyện “Em bé thông minh”?

II.Bài mới :

1 ĐVĐ,

2.Triển khai bài.

Hoạt động 1

Hướng dẫn HS đọc bài

GV đọc mẫu một đoạn -> Gọi HS đọc tiếp

HS đọc các từ khó sgk

? Văn bản này chia làm mấy đoạn?

? Nội dung chính từng đoạn?

TL nhóm 5p

I Tìm hiểu chung

1 Đọc và kể

2 Giải thích từ khó

Sgk

3 Bố cục

5 đoạn (bảng phụ)

- Đ1: Từ đầu -> Lấy làm lạ: Mã Lương học vẽ và có được cây bút thần

- Đ2: … “em vẽ cho thùng”: Mã Lương

vẽ cho người nghèo khổ

- Đ3: … “phóng như bay”: Mã Lương

Hoạt động 2

? Truyện có những nhân vật nào?

? Ai là nhân vật chính?

? Mã Lương là một kiểu nhân vật rất phổ

biến nào trong truyện cổ tích?

- Kiểu nhân vật có tài năng kì lạ

? Nhân vật Mã Lương được giới thiệu như

thế nào?

- Mồ côi, nghèo khổ, có tài vẽ, ham vẽ: vẽ

dưới đất, trên tường…

? Những điều gì đã giúp Mã Lương vẽ giỏi

như vậy?

? Có quan hệ với nhau ra sao?

? Mã Lương được ai giúp đỡ?

? Việc thần cho bút có ý nghĩa gì?

? Vì sao thần không cho từ trước?

- Con người phải khổ luyện -> Thành tài

dùng bút chống địa chủ

- Đ4: … “Lớp sóng hung dữ”…: vua ác, tham lam

- Đ5: … còn lại: Những truyền tụng về

Mã Lương

II Tìm hiểu văn bản

1 Mã Lương học vẽ

- Say mê, cần cù, chăm chỉ, thông minh, khiếu vẽ

- Thần cho cây bút bằng vàng

=> Mã Lương cần cù, có nghị lực -> Thành tài

3 Củng cổ :

Em học tập được gì qua Mã Lương?

4 Hướng dẫn học bài :

- Đọc lại văn bẳn, tập tóm tắt

- Phân tích các việc làm của Mã Lương

- Ý nghĩa của truyện

5 Rút kinh nghiệm:

**********************

Ngày soạn:……… Ngày dạy:………

Tiết 31

CÂY BÚT THẦN (T2)

A/ MỤC TIÊU :

I Chuẩn

1 Kiến thức:

- Quan niệm của nhân dân về công lí xã hội, mục đích của tài năng nghệ thuật và ước mơ về những khả năng kì diệu của con người

- Cốt truyện Cây bút thần hấp dẫn với nhiều yếu tố thần kì

- Sự lặp lại tăng tiến của các tình tiết, sự đối lập giữa các nhân vật

2 Kĩ năng:

- Đọc –hiểu văn bản truyện cổ tích thần kì về kiểu nhân vật thông minh, tài giỏi

- Nhận ra và phân tích được các chi tiết nghệ thuật kì ảo trong truyện

- Kê lại câu chuyện

3 Thái độ:

GD lòng yêu nghệ thuật, có nghị lực và lòng đam mê

II Mở rộng và nâng cao:

B/ PHƯƠNG PHÁP :

Nêu và giải quyết vấn đề

C/ CHUẨN BỊ :

1.GV: Giáo án, tranh

2 HS: Đọc, nghiên cứu bài

D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :

I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :

Tóm tắt truyện “Em bé thông minh”

II.Bài mới :

1 ĐVĐ,

2.Triển khai bài.

Hoạt động 1.

? Mã Lương đã vẽ gì cho người nghèo?

- Cho họ công cụ lao động

? Vì sao Mã Lương không vẽ cho họ của cải

có sẵn?

- Có làm thì mới có ăn

? Tài vẽ đã gây tai hoạ gì cho Mã Lương?

Bị địa chủ bắt

? Tại sao địa chủ bắt Mã Lương, buộc Mã

Lương vẽ theo ý muốn của hắn?

? Mã Lương đã làm gì?

- Tìm cách trốn thoát

- Không vẽ gì

- Bắn chết tên địa chủ

? Thái độ của Mã Lương như thế nào?

? Vì sao vua bắt Mã Lương?

- Vì quyền lực và tham lam

? Mã Lương thực hiện lệnh vua như thế

nào?

II Tìm hiểu văn bản

2 Mã Lương sử dụng cây bút thần

a Vẽ cho người nghèo

- Cày, cuốc: Dụng cụ lao động -> Vẽ các phương tiện cần thiết cho cuộc sống để con người tạo ra của cải bằng chính sức lao động của mình

b Vẽ để trừng trị địa chủ và vua tham lam

- Căm ghét tên địa chủ -> Bắn chết -> Trừng trị kẻ ác để thoát thân

- Vẽ ngược hẳn ý muốn của vua

- Vua yêu cầu vẽ rồng thì Mã Lương vẽ cóc

- Vua yêu cầu vẽ phượng -> Gà trụi lông

- Núi vàng vẽ tảng đá

? Để chống lại tên vua tham lam, độc ác Mã

Lương đã vẽ gì?

? Vì sao Mã Lương lại vẽ biển, khi vua bảo

dừng thì Mã Lương lại tiếp tục?

- Quyết tâm diệt trừ cái ác

? Mã Lương là người như thế nào?

? Những chi tiết nào trong truyện lí thú và

gợi cảm?

Hoạt động 2.

? Truyện thể hiện sâu sắc quan niệm và ước

mơ nào của nhân dân?

- Vẽ sóng, vẽ biển động dữ dội, vẽ gió bão, sóng lớn ập xuống thuyền dìm chết bọn vua quan

-> Chủ động diệt kẻ ác để trừ hoạ cho mọi người

=> Mưu trí, thông minh mang sứ mệnh diệt trừ kẻ ác, thực hiện công lí

3 Những chi tiết kì ảo, lí thú

- Cây bút là phần thưởng xứng đáng cho người khổ luyện thành tài

- Có những khả năng kì diệu

4 Ý nghĩa của truyện

- Công lí xã hội

- Tài năng phục vụ chính nghĩa, chống lại cái ác

- Khẳng định nghệ thuật chân chính

- Ước mơ về khả năng kì diệu của con người

3 Củng cổ :

Ý nghĩa của truyện

4 Hướng dẫn học bài :

- Học nội dung bài

- Phân tích

- Chuẩn bị bài

5 Rút kinh nghiệm:

************************************** Ngày soạn:………

Ngày dạy:………

Tiết 32

DANH TỪ

A/ MỤC TIÊU :

I Chuẩn

1 Kiến thức:

- Khái niệm danh từ

+ Nghĩa khái quát của danh từ

+ Đặc điểm nhữ pháp của danh từ ( khả năng kết hợp, chức vụ ngữ pháp)

- Các loại danh từ

2 Kĩ năng:

- Nhận biết danh từ trong văn bản

- Phân biệt danh từ chỉ đơn vị và danh từ chỉ sự vật

- Sử dụng danh từ để đặt câu

3 Thái độ:

Nghiêm túc, hứng thú

II Mở rộng và nâng cao:

B/ PHƯƠNG PHÁP :

Thảo luận, gợi mở

C/ CHUẨN BỊ :

1 GV: Giáo án, bảng phụ

2 HS: Đọc, nghiên cứu bài

D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :

I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :

II.Bài mới :

1 ĐVĐ:

2.Triển khai bài.

Hoạt động 1

GV gọi HS đọc ví dụ sgk

GV lẫy cụm từ in đậm lên bảng

? Nhắc lại hiểu biết về danh từ ở tiểu học?

? Tìm danh từ trong cụm trên?

? Tìm thêm các danh từ khác trong câu đã

cho?

? Danh từ biểu thị những gì?

? Khả năng kết hợp của danh từ (xung

quanh danh từ trong cụm danh từ có những

từ nào?)

? Đặt câu với danh từ tìm được?

? Danh từ làm chức vụ gì?

Hoạt động 2

HS đọc ví dụ GV ghi lên bảng

? Nghĩa của các từ in đậm có gì khác các

danh từ đứng sau?

(Vị trí, ý nghĩa khát quát của các từ)

? Thay thế từ in đậm bằng từ khác và nhận

I Đặc điểm của danh từ

1 Ví dụ (Sgk)

2 Nhận xét

ba con trâu ấy

Danh từ : Vua, làng, thúng, gạo, nếp Danh từ chỉ người, vật, hiện tượng, khái niệm…

- Khả năng kết hợp:

+ Từ chỉ số lượng đứng trước + Các từ này, ấy, đó, … đứng sau

- Làm chủ ngữ, vị ngữ

3 Ghi nhớ (sgk)

II Danh từ chỉ đơn vị và danh từ chỉ sự vật

1 Ví dụ (sgk)

2 Nhận xét

- Danh từ chỉ đơn vị để tính đếm: con, viên, thúng, tạ

xét? (TL 4p)

+ Trường hợp nào đơn vị tính đếm, đo

lường thay đổi? tạ -> cân, thúng -> rá

+ Trường hợp nào đơn vị tính đếm, đo

lường không thay đổi? con -> chú

? Vì sao có thể nói “Nhà có ba thúng gạo rất

đầy” nhưng không thể nói “Nhà có sáu tạ

thóc rất nặng”?

+ Từ chỉ đơn vị quy ước chính xác

+ Từ chỉ đơn vị quy ước ước chừng

Hoạt động 3

BT1

Thảo luận nhóm 3p

Sau đó đại diện trình bày, nhóm khác nhận

xét, GV chốt

BT2

HS làm độc lập -> gọi lên bảng làm

BT3

GV hướng dẫn

- Danh từ chỉ sự vật (đứng sau): trâu, quan, gạo, thóc

- Danh từ chỉ đơn vị quy ước -> thay đổi

- Danh từ chỉ đơn vị tự nhiên -> không thay đổi

3 Ghi nhớ

Sgk

III Luyện tập

BT1 Một số danh từ chỉ sự vật: Lợn, gà, bàn, cửa, nhà, dầu, mỡ,…

- Con gà trống gáy sáng BT2

a Chuyên đứng trước danh từ chỉ người: ngài, viên, người, em,…

b Chuyên đứng trước danh từ chỉ đồ vật: quyển, quả, tờ…

BT3

a Tạ, tấn, Km

b Hũ, bó, vốc, gang, đoạn…

BT5

- Chỉ đơn vị: em, que, con, bức,…

- Chỉ sự vật: Mã Lương, cha mẹ, củi, cỏ, chim,…

3 Củng cổ :

Đọc lại ghi nhớ

4 Hướng dẫn học bài :

- Học ghi nhớ

- Làm bài tập 4, 5

- Chuẩn bị bài: Ngôi kể…

5 Rút kinh nghiệm:

*************************************

Ngày soạn:……… Ngày dạy:………

Tiết 33

NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ (T1)

A/ MỤC TIÊU :

I Chuẩn

1 Kiến thức:

- Khái niệm ngôi kể trong văn abnr tự sự

- Sự khác nhau gữa ngôi kể thứ ba và ngôi kể thứ nhất

- Đặc điểm riêng của mói ngôi kể

2 Kĩ năng:

- Lựa chọn và thay đổi ngôi kể thích hợp trong văn bản tự sự

- Vận dụng ngôi kể vào đọc – hiểu văn bản tự sự

3 Thái độ:

Nghiêm túc, hứng thú

II Mở rộng và nâng cao:

B/ PHƯƠNG PHÁP :

Phát vấn, thảo luận

C/ CHUẨN BỊ :

1 GV: Giáo án, bảng phụ

2 HS: Đọc, nghiên cứu bài

D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :

I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :

II.Bài mới :

1 ĐVĐ:

2.Triển khai bài.

Hoạt động 1

GV gọi HS đọc các đoạn văn sgk

HS TL nhóm 4p (4 nhóm)

? Đ1: được kể theo ngôi thứ mấy? Dựa vào

dấu hiệu nào để nhận ra điều đó?

? Đ2: được kể theo ngôi thứ mấy? Làm sao

để nhận ra điều đó?

HS đại diện trình bày

? Người xưng “tôi” đoạn 2 là ai? Dế Mèn

hay Tô Hoài?

I Ngôi kể và vai trò của ngôi kể trong văn tự sự

1 Đọc các đoạn văn

2 Nhận xét

Đ1: Kể theo ngôi thứ 3

- Dấu hiệu: Người kể dấu mình, không biết ai kể, nhưng người kể có mặt khắp nơi

- Đ2: Kể theo ngôi thứ nhất Xưng “tôi” -> Dế Mèn

- Ngôi thứ 3 kể tự do hơn

? Ngôi kể nào có thể kể tự do, không bị hạn

chế? Còn ngôi kể nào chỉ được kể những gì

mình biết và đã trải qua?

? Đổi ngôi kể trong đoạn 2 thành ngôi kể

thứ 3, thay tôi bằng Dế Mèn Lúc đó em sẽ

có một đoạn văn như thế nào?

Không thay đổi nhiều

? Có thể đổi ngôi kể thứ 3 trong đoạn 1

thành ngôi kể thứ nhất được không? Vì

sao?

(Phát biểu tự do)

- Khó, vì khó tìm một người có thể có mặt ở

mọi nơi như vậy Xưng tôi thì kể những gì

trong phạm vi mình biết

3 Ghi nhớ sgk

3 Củng cổ :

Đọc lại ghi nhớ

4 Hướng dẫn học bài :

- Nắm chắc các ngôi kể

- Luyện tập: Làm các bài tập

5 Rút kinh nghiệm:

*********************************

Ngày soạn:……… Ngày dạy:………

Tiết 34

NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ (T2)

A/ MỤC TIÊU :

I Chuẩn

1 Kiến thức:

- Khái niệm ngôi kể trong văn abnr tự sự

- Sự khác nhau gữa ngôi kể thứ ba và ngôi kể thứ nhất

- Đặc điểm riêng của mói ngôi kể

2 Kĩ năng:

- Lựa chọn và thay đổi ngôi kể thích hợp trong văn bản tự sự

- Vận dụng ngôi kể vào đọc – hiểu văn bản tự sự

3 Thái độ:

Tích cực, tự giác

II Mở rộng và nâng cao:

B/ PHƯƠNG PHÁP :

Phát vấn, thảo luận

C/ CHUẨN BỊ :

1 GV: Giáo án, bảng phụ

2 HS: Soạn bài

D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :

I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :

II.Bài mới :

1 ĐVĐ:

2.Triển khai bài.

Hoạt động 2

BT1 HS làm độc lập

Sau đó GV gọi một số HS lên trả lời-> GV

nhận xét, chốt

(Nhắc lại: Thế nào là ngôi kể?)

BT2

HS làm độc lập 5p

GV hướng dẫn về nhà làm

HS TL 5p -> Đại diện trình bày

HS lần lượt kể miệng

II Luyện tập

BT1 Thay “tôi” thành Dế Mèn, có đoạn văn

kể theo ngôi thứ 3, có sắc thái khách quan

BT2 Thay “tôi” vào các từ “Thanh”, “chàng” – “tôi” -> tô đậm thêm sắc thái tình cảm của đoạn văn

BT3

BT4 Truyền thuyết, cổ tích kể theo ngôi thứ 3 vì: Người ta kể theo kí ức và kiến thức cộng đồng, chứ không phải theo quan sát, nhận xét của bản thân người kể… BT6

Tôi rất bất ngờ và vui sướng khi nhận món quà sinh nhật của chị gái

Thật hạnh phúc biết bao…!

3 Củng cổ :

Nhắc lại ngôi kể

4 Hướng dẫn học bài :

- Làm các bài tập 3, 4, 5

- Chuẩn bị bài: Ông lão đánh cá và con cá vàng

5 Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn:……… Ngày dạy:………

Tiết 35

HƯỚNG DẪN ĐỌC THÊM

ÔNG LÃO ĐÁNH CÁ VÀ CON CÁ VÀNG

A/ MỤC TIÊU :

I Chuẩn

1 Kiến thức:

- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một tác phẩm truyện cổ tích thần kì

- Sự lặp lại tăng tiến của các tình tiết, sự đôi lập của các nhân vật, sự xuất hiện của các yếu tố kể chuyện, hoang đường

2 Kĩ năng:

- Đọc – hiểu văn bản truyện cổ tích thần kì

- Phân tích các sự kiện quan trọng

- Kể lại được câu chuyện

3 Thái độ:

Phê phán lối sống tham lam, hẹp hòi

II Mở rộng và nâng cao:

B/ PHƯƠNG PHÁP :

Nêu vấn đề, thảo luận, gởi mở

C/ CHUẨN BỊ :

1 GV: Giáo án, bảng phụ, tranh ảnh

2 HS: Soạn bài

D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :

I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :

? Kể tóm tắt câu chuyện “Cây bút thần”?

II.Bài mới :

1 ĐVĐ:

2.Triển khai bài.

Hoạt động 1

Gọi HS đọc phân vai: Cá vàng, ông lão, mụ

vợ

Giải thích các từ khó (sgk)

Gọi 1 -> 2 HS kể tóm tắt văn bản

Hoạt động 2

? Trong truện có mấy lần ông lão ra biển?

? Tác dụng của biện pháp lặp lại đó?

? Mức độ thay đổi của cảnh biển như thế

nào?

I Tìm hiểu chung

1 Đọc và giải thích từ khó sgk

2 Tóm tắt văn bản

3 Kể chuện

II Tìm hiểu văn bản

1 Sự việc ông lão đi ra biển

5 lần ông lão đi ra biển

- L1: Biển gợn sóng êm ả

- L2: Biển xanh đã nỗi sóng

- L3: Biển xanh nỗi sóng dữ dội

- L4: Biển nỗi sóng mù mịt

- L5: Một cơn giông tố kinh khủng kéo đến,

mặt biển nỗi sóng ầm ầm

? Qua lời nói của cá vàng em thấy ông lão

là người như thế nào?

? Thái độ và hành động của ông lão trước

những đòi hỏi của mụ vợ như thế nào?

? Bà vợ ông lão đòi hỏi cá vàng những điều

gì?

- L1: Đòi máng lợn mới

- L2: Đòi một cái nhà rộng

- L3: Muốn làm nhất phẩm phu nhân

- L4: Muốn làm nữ hoàng

- L5: Muốn làm Long Vương

? Nhận xét về sự đòi hỏi của mụ vợ?

? Thái độ của mụ đối với ông lão ra sao?

? Mụ vợ mang bản chất nào?

? Cá vàng trừng trị mụ có thích đáng

không?

? Truyện sử dụng những nét nghệ thuật độc

đáo nào?

? Ý nghĩa của truyện?

2 Nhân vật ông lão

- Lão ngư nghèo khổ, chăm chỉ làm ăn -> Nhu nhược, cam chịu, nhẫn nhục

3 Nhân vật mụ vợ ông lão

- Lòng tham vô đáy, muốn có mọi thứ của cải, danh vọng, quyền lực

-> Tham lam, bội bạc, cay nghiệt, thô bỉ

- Mụ mắng, quát, dận dữ, nỗi cơn thịnh

nộ với chồng -> Giai cấp bốc lột, thống trị tham ác

=> Cá vàng trùng trị mụ vợ rất thích đáng Từ đỉnh cao quyền lực và danh vọng mụ đánh mất tất cả

4 Nét đặc sắc nghệ thuật

- Tương phản, đối lập

- Trùng lặp, tăng cấp, nhân hoá

5 Ý nghĩa

- Cá vàng đại diện cho lòng tốt, cái thiện

- Trừng trị thích đáng kẻ tham lam, bội bạc

3 Củng cổ :

Thái độ cuả biển đối với các yêu cầu của mụ vợ?

4 Hướng dẫn học bài :

- Nắm chắc cốt truyện

- Học ghi nhớ

- Chuẩn bị bài: Thứ tự kể chuyện

5 Rút kinh nghiệm: